Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 27

Devanagari script

माता च पितृभार्या च मातृमाता पितामही । कर्मणा मनसा वाचा हितं तासां समाचरेत्

Transliteration

mātā ca pitṛbhāryā ca mātṛmātā pitāmahī | karmaṇā manasā vācā hitaṃ tāsāṃ samācaret

Translation

తల్లి, తండ్రి భార్య (సవతి తల్లి), మాతామహి (నానమ్మ), పితామహి (అమ్మమ్మ/పెద్దమ్మ)—వారి హితాన్ని కర్మతో, మనసుతో, వాక్యంతో నిత్యం ఆచరించాలి।

Word by Word

• माता: mother
• माता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मातृ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय

• पितृभार्या: father's wife (stepmother)
• पितृभार्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितृ + भार्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पितुः भार्या)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय

• मातृमाता: maternal grandmother
• मातृमाता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मातृ + माता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मातुः माता)

• पितामही: paternal grandmother
• पितामही: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितामह + ई (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• कर्मणा: by action
• कर्मणा: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• मनसा: by mind
• मनसा: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• वाचा: by speech
• वाचा: Karaṇa (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• हितम्: benefit/good
• हितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हित (प्रातिपदिक; कृदन्त-प्रातिपदिक from धा/हि)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तासाम्: of them
• तासाम्: Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• समाचरेत्: one should practice/do
• समाचरेत्: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + आ + चर् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Narrator (contextual; speaker not explicit in snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A didactic tableau: nāga speakers or a sage-like figure enumerates revered female elders; the composition emphasizes calm instruction and attentive listening.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is practiced through reverence and beneficent conduct toward mother-figures, in thought, word, and deed.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is named in this verse; it presents a general dharma teaching within the Revā Khaṇḍa context.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed; the instruction is ethical discipline—beneficial conduct through the three instruments (mind, speech, action).