शिवपुराण-प्रशंसा (Praise of the Śiva Purāṇa) / Śivapurāṇa Māhātmya

Verse 1

सूत उवाच । साधुपृष्टं साधवो वस्त्रैलोक्यहितकारकम् । गुरुं स्मृत्वा भवत्स्नेहाद्वक्ष्ये तच्छृणुतादरात्

సూతుడు పలికెను—హే సాధువులారా, మీరు మేలైన ప్రశ్న అడిగారు; అది త్రిలోక హితకరం. గురువును స్మరించి, మీ స్నేహప్రేరణతో నేను వివరిస్తాను; భక్తితో వినండి।

Verse 2

इति श्रीशिवमहापुराणे विद्येश्वरसंहितायां द्वितीयोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీశివమహాపురాణంలోని విద్యేశ్వరసంహితలో రెండవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।

Verse 3

कलिकल्मषविध्वंसि यस्मिञ्छिवयशः परम् । विजृम्भते सदा विप्राश्चतुर्वर्गफलप्रदम्

హే విప్రులారా, ఏ పవిత్ర పఠనంలో శివుని పరమ యశస్సు నిత్యం వికసిస్తుందో, అది కలియుగ కల్మషాన్ని నశింపజేసి ధర్మ-అర్థ-కామ-మోక్ష అనే నాలుగు పురుషార్థ ఫలాలను ప్రసాదిస్తుంది।

Verse 4

तस्याध्ययनमात्रेण पुराणस्य द्विजोत्तमाः । सर्वोत्तमस्य शैवस्य ते यास्यंति सुसद्गतिम्

హే ద్విజోత్తములారా, ఆ పురాణాన్ని—అత్యుత్తమ శైవశాస్త్రాన్ని—కేవలం అధ్యయనం చేయడం మాత్రముచేతనే వారు పరమ శుభమైన సద్గతిని, అనగా మోక్షాన్ని, పొందుతారు।

Verse 5

तावद्विजृंभते पापं ब्रह्महत्यापुरस्सरम् । यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति जगत्यहो

జగత్తులో శివపురాణం ఉదయించి (ప్రచారమై) వెలుగులోకి రానంతవరకు పాపం—ముఖ్యంగా బ్రహ్మహత్యాదులు—విస్తరిస్తూనే ఉంటుంది।

Verse 6

तावत्कलिमहोत्पाताः संचरिष्यंति निर्भयाः । यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति जगत्यहो

ఈ లోకంలో శివపురాణం ఉదయించి ప్రకటింపబడే వరకు, కలియుగపు భయంకర ఉపద్రవాలు నిర్భయంగా సంచరిస్తూనే ఉంటాయి—అయ్యో!

Verse 7

तावत्सर्वाणि शास्त्राणि विवदंति परस्परम् । यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति जगत्यहो

ఈ లోకంలో శివపురాణం ఉదయించి ప్రకటింపబడే వరకు, అన్ని శాస్త్రాలు పరస్పరం వాదించుకుంటూనే ఉంటాయి—అయ్యో!

Verse 8

तावत्स्वरूपं दुर्बोधं शिवस्य महतामपि । यावच्छिवपुराणं हि नो देष्यति जगत्यहो

ఈ లోకంలో శివపురాణం ఉపదేశింపబడే వరకు, శివుని స్వరూపం మహానుభావులకైనా దుర్బోధంగానే ఉంటుంది—అయ్యో!

Verse 9

तावद्यमभटाः क्रूराः संचरिष्यंति निर्भयाः । यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति जगत्यहो

ఈ లోకంలో శివపురాణము ఉదయించి ప్రకటింపబడే వరకు యముని క్రూర దూతలు భయము లేక జగత్తులో సంచరిస్తారు।

Verse 10

तावत्सर्वपुराणानि प्रगर्जंति महीतले । यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति जगत्यहो

ఈ లోకంలో శివపురాణము ఉదయించి ప్రकटమయ్యే వరకు భూమిమీద అన్ని పురాణములు గర్జించుచుండును।

Verse 11

तावत्सर्वाणि तीर्थानि विवदंति महीतले । यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति जगत्यहो

అయ్యో, జగత్తులో శివపురాణం ఉదయించేవరకు భూమిపై ఉన్న సమస్త తీర్థాలు పరస్పరం శ్రేష్ఠత కోసం వాదించుకుంటూ ఉంటాయి।

Verse 12

तावत्सर्वाणि मंत्राणि विवदंति महीतले । यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति महीतले

భూమిపై శివపురాణం ఉదయించేవరకు భూమిపై ఉన్న సమస్త మంత్రాలు పరస్పరం శ్రేష్ఠత కోసం వాదించుకుంటూ ఉంటాయి।

Verse 13

तावत्सर्वाणि क्षेत्राणि विवदंति महीतले । यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति महीतले

భూమిపై శివపురాణం ఉదయించేవరకు భూమిపై ఉన్న సమస్త పుణ్యక్షేత్రాలు పరస్పరం శ్రేష్ఠత కోసం వాదించుకుంటూ ఉంటాయి।

Verse 14

तावत्सर्वाणि पीठानि विवदंति महीतले । यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति महीतले

భూమిపై శివపురాణము ఉదయించి ప్రకటింపబడే వరకు, భూమిమీద ఉన్న అన్ని ధర్మపీఠములు పరస్పరం వాదించుచు ఉంటాయి।

Verse 15

तावत्सर्वाणि दानानि विवदंति महीतले । यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति महीतले

భూమిపై శివపురాణము ప్రకటింపబడే వరకు, భూమిమీద ఉన్న అన్ని దానములు వివాదాస్పదమై ఉంటాయి।

Verse 16

तावत्सर्वे च ते देवा विवदंति महीतले । यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति महीतले

శివపురాణము భూమిపై ఇంకా ప్రకటింపబడనంతవరకు, ఆ దేవతలందరూ భూమితలమందు వాదించుచుండిరి।

Verse 17

तावत्सर्वे च सिद्धान्ता विवदंति महीतले । यावच्छिवपुराणं हि नोदेष्यति महीतले

శివపురాణము భూమిపై ప్రకటింపబడి ఉద్భవించునంతవరకు, భూమితలమందు సమస్త సిద్ధాంతములు వాదించుచుండును।

Verse 18

अस्य शैवपुराणस्य कीर्तनश्रवणाद्द्विजाः । फलं वक्तुं न शक्नोमि कार्त्स्न्येन मुनिसत्तमाः

హే ద్విజులారా, హే మునిశ్రేష్ఠులారా—ఈ శైవపురాణమును కీర్తించుట, శ్రవణించుట వలన కలుగు ఫలమును నేను సంపూర్ణంగా చెప్పలేను।

Verse 19

तथापि तस्य माहात्म्यं वक्ष्ये किंचित्तु वोनघाः । चित्तमाधाय शृणुत व्यासेनोक्तं पुरा मम

అయినప్పటికీ, ఓ నిర్దోషులారా, ఆయన మహిమను కొద్దిగా నేను చెప్పుదును. మనస్సును స్థిరపరచుకొని వినుడి—ఇది పూర్వం వ్యాసుడు నాకు చెప్పినది.

Verse 20

एतच्छिवपुराणं हि श्लोकं श्लोकार्द्धमेव च । यः पठेद्भक्तिसंयुक्तस्स पापान्मुच्यते क्षणात्

భక్తితో కూడి ఈ శివపురాణంలోని ఒక శ్లోకమో, అర్ధశ్లోకమో చదివినవాడు క్షణములోనే పాపముల నుండి విముక్తుడగును.

Verse 21

एतच्छिवपुराणं हि यः प्रत्यहमतंद्रि तः । यथाशक्ति पठेद्भक्त्या स जीवन्मुक्त उच्यते

ఎవడు ఈ శివపురాణాన్ని ప్రతిరోజూ అలసత్వం లేకుండా, తన శక్తి మేరకు భక్తితో పఠిస్తాడో—అతడు జీవన్ముక్తుడని చెప్పబడతాడు.

Verse 22

एतच्छिवपुराणं हि यो भक्त्यार्चयते सदा । दिने दिनेऽश्वमेधस्य फलं प्राप्नोत्यसंशयम्

ఎవడు ఈ శివపురాణాన్ని ఎల్లప్పుడూ భక్తితో ఆరాధిస్తాడో, అతడు సందేహం లేకుండా ప్రతిరోజూ అశ్వమేధ యజ్ఞ ఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 23

एतच्छिवपुराणं यस्साधारणपदेच्छया । अन्यतः शृणुयात्सोऽपि मत्तो मुच्येत पातकात्

ఎవడు సాధారణ ఫలాల కోరికతో కూడ, మరొకరి ద్వారా ఈ శివపురాణాన్ని వింటాడో—అతడూ నా (శివుని) ద్వారా పాపం నుండి విముక్తి పొందుతాడు.

Verse 24

एतच्छिवपुराणं यो नमस्कुर्याददूरतः । सर्वदेवार्चनफलं स प्राप्नोति न संशयः

ఎవడు ఈ శివపురాణానికి దూరం నుండైనా భక్తితో నమస్కరిస్తాడో, అతడు నిస్సందేహంగా సమస్త దేవార్చన ఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 25

एतच्छिवपुराणं वै लिखित्वा पुस्तकं स्वयम् । यो दद्याच्छिवभक्तेभ्यस्तस्य पुण्यफलं शृणु

ఎవడు స్వయంగా ఈ శివపురాణాన్ని వ్రాసి గ్రంథంగా చేసి శివభక్తులకు దానం చేస్తాడో, అతని పుణ్యఫలాన్ని వినుము.

Verse 26

अधीतेषु च शास्त्रेषु वेदेषु व्याकृतेषु च । यत्फलं दुर्लभं लोके तत्फलं तस्य संभवेत्

శాస్త్రాలు, వేదాలు అధ్యయనం చేసి వాటి వివృత బోధనల్లో నైపుణ్యం పొందినవానికి, లోకంలో దుర్లభమైన ఫలమే లభించును।

Verse 27

एतच्छिवपुराणं हि चतुर्दश्यामुपोषितः । शिवभक्तसभायां यो व्याकरोति स उत्तमः

చతుర్దశినాడు ఉపవాసముండి, శివభక్తుల సభలో ఈ శివపురాణాన్ని వ్యాక్యానము చేయువాడు నిశ్చయంగా ఉత్తముడు।

Verse 28

प्रत्यक्षरं तु गायत्रीपुरश्चर्य्याफलं लभेत् । इह भुक्त्वाखिलान्कामानं ते निर्वाणतां व्रजेत्

ఈ (మంత్ర) ప్రతి అక్షరమున గాయత్రీ పురశ్చర్య ఫలము లభించును; ఇహలోకంలో సమస్త కామ్యాలను అనుభవించి చివరికి శివనిర్వాణమునకు చేరును।

Verse 29

उपोषितश्चतुर्दश्यां रात्रौ जागरणान्वितः । यः पठेच्छृणुयाद्वापि तस्य पुण्यं वदाम्यहम्

చతుర్దశినాడు ఉపవాసముండి రాత్రి జాగరణతో పఠించువాడైనా వినువాడైనా—అతని పుణ్యాన్ని నేను ఇప్పుడు చెప్పుచున్నాను।

Verse 30

कुरुक्षेत्रादिनिखिलपुण्यतीर्थेष्वनेकशः । आत्मतुल्यधनं सूर्य्यग्रहणे सर्वतोमुखे

కురుక్షేత్రాది సమస్త పుణ్యతీర్థాలలో, సర్వతోముఖ సూర్యగ్రహణ సమయంలో, పునఃపునః తన ప్రాణసమానమైన ధనాన్ని దానం చేసినా—ఇక్కడ ఉపదేశించిన శైవపుణ్యం దానికన్నా అధికము.

Verse 31

विप्रेभ्यो व्यासमुख्येभ्यो दत्त्वायत्फलमश्नुते । तत्फलं संभवेत्तस्य सत्यं सत्यं न संशयः

వ్యాసప్రధానులైన విప్రులకు దానం చేయడం వల్ల ఏ ఫలం లభిస్తుందో, అదే ఫలం దాతకు నిశ్చయంగా కలుగుతుంది—సత్యం, సత్యమే; సందేహం లేదు।

Verse 32

एतच्छिवपुराणं हि गायते योप्यहर्निशम् । आज्ञां तस्य प्रतीक्षेरन्देवा इन्द्र पुरो गमाः

ఎవడు ఈ శివపురాణాన్ని పగలు-రాత్రి పఠిస్తాడో, అతని ఆజ్ఞ కోసం ఇంద్రప్రధాన దేవతలు ఎదురుచూస్తారు।

Verse 33

एतच्छिवपुराणं यः पठञ्छृण्वन्हि नित्यशः । यद्यत्करोति सत्कर्म तत्कोटिगुणितं भवेत्

ఎవడు నిత్యం ఈ శివపురాణాన్ని పఠించి వినుతాడో, అతడు చేసే ప్రతి సత్కర్మం కోటిగుణంగా వృద్ధి చెందుతుంది।

Verse 34

समाहितः पठेद्यस्तु तत्र श्रीरुद्र संहिताम् । स ब्रह्मघ्नोऽपि पूतात्मा त्रिभिरेवादिनैर्भवेत्

ఎవడు సమాహితమైన, స్థిరమైన మనస్సుతో అక్కడ శ్రీరుద్రసంహితను పఠిస్తాడో, అతడు బ్రహ్మహత్యాపాతకుడైనా కేవలం మూడు దినాలలో పవిత్రాత్ముడగును।

Verse 35

तां रुद्र संहितां यस्तु भैरवप्रतिमांतिके । त्रिः पठेत्प्रत्यहं मौनी स कामानखिलां ल्लभेत्

మౌనవ్రతంతో భైరవ ప్రతిమ సమీపంలో ఆ రుద్రసంహితను ప్రతిదినం మూడుసార్లు పఠించువాడు, శివకృపచేత సమస్త కావ్యార్థాలను పొందును।

Verse 36

तां रुद्र संहितां यस्तु सपठेद्वटबिल्वयोः । प्रदक्षिणां प्रकुर्वाणो ब्रह्महत्या निवर्तते

వటవృక్షం మరియు బిల్వవృక్షం సన్నిధిలో ఆ రుద్రసంహితను పఠించి ప్రదక్షిణ చేయువాడు బ్రహ్మహత్యా వంటి మహాపాపం నుండి విముక్తుడగును।

Verse 37

कैलाससंहिता तत्र ततोऽपि परमस्मृता । ब्रह्मस्वरूपिणी साक्षात्प्रणवार्थप्रकाशिका

వాటిలో కైలాససంహిత మరింత పరమమని స్మరించబడుతుంది. అది సాక్షాత్ బ్రహ్మస్వరూపిణి; ప్రణవం (ఓం) యొక్క నిజార్థాన్ని ప్రకాశింపజేస్తుంది।

Verse 38

कैलाससंहितायास्तु माहात्म्यं वेत्ति शंकरः । कृत्स्नं तदर्द्धं व्यासश्च तदर्द्धं वेद्म्यहं द्विजाः

కైలాససంహిత మహాత్మ్యాన్ని సంపూర్ణంగా శంకరుడే తెలుసుకొనును. ఆ సంపూర్ణంలో సగం వ్యాసుడు తెలుసుకొనును; వ్యాసుడికి తెలిసిన సగంలో సగం నేను తెలుసుకొనుచున్నాను—ఓ ద్విజులారా।

Verse 39

तत्र किंचित्प्रवक्ष्यामि कृत्स्नं वक्तुं न शक्यते । यज्ज्ञात्वा तत्क्षणाल्लोकश्चित्तशुद्धिमवाप्नुयात्

ఈ విషయంలో నేను కొద్దిగా మాత్రమే చెప్పుదును; సంపూర్ణంగా చెప్పడం సాధ్యం కాదు. దీనిని తెలిసినవాడు తక్షణమే చిత్తశుద్ధిని పొందును।

Verse 40

न नाशयति यत्पापं सा रौद्री संहिता द्विजाः । तन्न पश्याम्यहं लोके मार्गमाणोऽपि सर्वदा

ఓ ద్విజులారా, రౌద్రీ సంహిత నశింపజేయని పాపం ఏదైనా ఉందని నేను ఈ లోకంలో ఎక్కడా చూడలేదు; నేను ఎల్లప్పుడూ వెదికినా అలాగే.

Verse 41

शिवेनोपनिषत्सिंधुमन्थनोत्पादितां मुदा । कुमारायार्पितां तां वै सुधां पीत्वाऽमरो भवेत्

శివుడు ఉపనిషత్-సముద్రాన్ని మథించి ఆనందంతో వెలికితీసి కుమారునికి అర్పించిన ఆ సుధను ఎవడు పానము చేస్తాడో, వాడు అమరుడగును।

Verse 42

ब्रह्महत्यादिपापानां निष्कृतिं कर्तुमुद्यतः । मासमात्रं संहितां तां पठित्वा मुच्यते ततः

బ్రహ్మహత్యాదివంటి పాపాలకు ప్రాయశ్చిత్తం చేయాలని ఉత్సుకుడైనవాడు, ఆ సంహితను కేవలం ఒక నెల పఠిస్తే తరువాత విముక్తుడగును।

Verse 43

दुष्प्रतिग्रहदुर्भोज्यदुरालापादिसंभवम् । पापं सकृत्कीर्तनेन संहिता सा विनाशयेत्

దుష్ప్రతిగ్రహం, నిషిద్ధ/అశుద్ధ భోజనం, కఠిన వాక్యాలు మొదలైన వాటి వల్ల కలిగే పాపాలను ఆ సంహిత ఒక్కసారి కీర్తించినా నశింపజేస్తుంది।

Verse 44

शिवालये बिल्ववने संहितां तां पठेत्तु यः । स तत्फलमवाप्नोति यद्वाचोऽपि न गोचरे

శివాలయంలో, బిల్వవనంలో ఆ సంహితను పఠించువాడు వాక్కుకూడా అందని మహాఫలాన్ని పొందును।

Verse 45

संहितां तां पठन्भक्त्या यः श्राद्धे भोजयेद्द्विजान् । तस्य ये पितरः सर्वे यांति शंभोः परं पदम्

భక్తితో ఆ సంహితను పఠిస్తూ శ్రాద్ధంలో ద్విజులకు (బ్రాహ్మణులకు) భోజనం పెట్టువాని పితరులందరూ శంభువు పరమపదాన్ని చేరుదురు।

Verse 46

चतुर्दश्यां निराहारो यः पठेत्संहितां च ताम् । बिल्वमूले शिवः साक्षात्स देवैश्च प्रपूज्यते

చతుర్దశినాడు ఉపవాసముండి ఆ సంహితను పఠించువాడు, బిల్వమూలమున సాక్షాత్ శివస్వరూపుడగును; దేవతలచేత కూడ పూజింపబడును।

Verse 47

अन्यापि संहिता तत्र सर्वकामफलप्रदा । उभे विशिष्टे विज्ञेये लीलाविज्ञानपूरिते

అక్కడ మరొక సంహిత కూడా ఉంది; అది సమస్త కామ్యఫలప్రదము. ఈ రెండింటినీ విశిష్టములని గ్రహించవలెను—లీలా మరియు విజ్ఞానములతో పరిపూర్ణములు।

Verse 48

तदिदं शैवमाख्यातं पुराणं वेदसंमितम् । निर्मितं तच्छिवेनैव प्रथमं ब्रह्मसंमितम्

ఇదే శైవ పురాణము; ఇది వేదసమ్మతమని ప్రకటింపబడినది. దీనిని మొదట స్వయంగా శివుడే నిర్మించి, ఆదిలో బ్రహ్మసంహితగా ప్రతిపాదించెను।

Verse 49

विद्येशंच तथारौद्रं वैनायकमथौमिकम् । मात्रं रुद्रै कादशकं कैलासं शतरुद्र कम्

(ఈ పురాణంలో) విద్యేశ్వర సంహిత, అలాగే రౌద్ర సంహిత; వైనాయకం, ఔమికం, మాత్రా, రుద్రైకాదశకం, కైలాసం మరియు శతరుద్రకం—ఇవన్నీ ఉన్నాయి।

Verse 50

कोटिरुद्र सहस्राद्यं कोटिरुद्रं तथैव च । वायवीयं धर्मसंज्ञं पुराणमिति भेदतः

విభాగభేదం ప్రకారం ఇది ‘ధర్మ’ అనే పేరుగల వాయవీయ పురాణంగా ప్రసిద్ధి; అలాగే సహస్ర-కోటిరుద్రాది విభాగాలతో కూడిన కోటిరుద్రంగా కూడా లెక్కించబడుతుంది।

Verse 51

संहिता द्वादशमिता महापुण्यतरा मता । तासां संख्यां ब्रुवे विप्राः शृणुतादरतोखिलम्

ఈ సంహిత పన్నెండు విభాగాలుగా ఉన్నదని, మహాపుణ్యకరమని భావించబడింది. ఓ విప్రులారా, ఇప్పుడు వాటి సంఖ్యను నేను చెబుతున్నాను—మీరు భక్తి-గౌరవాలతో సమస్తాన్ని వినండి।

Verse 52

विद्येशं दशसाहस्रं रुद्रं वैनायकं तथा । औमं मातृपुराणाख्यं प्रत्येकाष्टसहस्रकम्

‘విద్యేశ్వర’ విభాగం పది వేల శ్లోకాలది; అలాగే ‘రుద్ర’ మరియు ‘వైనాయక’ కూడా. ‘ఔమ’ మరియు ‘మాతృపురాణ’ అని పిలువబడేది—ఇవన్నీ ఒక్కొక్కటి ఎనిమిది వేల శ్లోకాలుగా చెప్పబడినవి।

Verse 53

त्रयोदशसहस्रं हि रुद्रै कादशकं द्विजाः । षट्सहस्रं च कैलासं शतरुद्रं तदर्द्धकम्

ఓ ద్విజులారా, ‘రుద్రైకాదశ’ పదమూడు వేల (శ్లోకాల)గా చెప్పబడింది. ‘కైలాస’ ఆరు వేలది; ‘శతరుద్ర’ దాని సగం (అంటే మూడు వేల)గా ఉంది।

Verse 54

कोटिरुद्रं त्रिगुणितमेकादशसहस्रकम् । सहस्रकोटिरुद्रा ख्यमुदितं ग्रंथसंख्यया

గ్రంథ-గణన ప్రకారం ‘కోటిరుద్ర’ త్రిగుణితమై పదకొండు వేల (శ్లోకాల)గా చెప్పబడింది; అలాగే ‘సహస్ర-కోటి-రుద్ర’ అని పిలువబడేదీ గ్రంథసంఖ్య ప్రకారమే ఉద్ఘాటించబడింది।

Verse 55

वायवीयं खाब्धिशतं घर्मं रविसहस्रकम् । तदेवं लक्षसंख्याकं शैवसंख्याविभेदतः

శైవ సంఖ్యా విధానంలో ‘ఖాబ్ధి’ యొక్క శతాన్ని ‘వాయవీయం’ అని, ‘రవి’ యొక్క సహస్రాన్ని ‘ఘర్మం’ అని అంటారు. ఈ విధంగా శైవ సంఖ్యా భేదాల ద్వారా లక్ష (ఒక లక్ష) వరకు సంఖ్యను ప్రకటిస్తారు.

Verse 56

व्यासेन तत्तु संक्षिप्तं चतुर्विंशत्सहस्रकम् । शैवं तत्र चतुर्थं वै पुराणं सप्तसंहितम्

ఆ పురాణసమూహాన్ని వ్యాసుడు సంక్షిప్తం చేసి ఇరవై నాలుగు వేల శ్లోకాల పరిమాణంగా చేశాడు. వాటిలో శైవ పురాణం నిశ్చయంగా నాల్గవది; అది ఏడు సంహితలతో కూడినది.

Verse 57

शिवे संकल्पितं पूर्वं पुराणं ग्रन्थसंख्यया । शतकोटिप्रमाणं हि पुरा सृष्टौ सुविस्मृतम्

హే శివే (పార్వతీ), ఈ పురాణం పూర్వం శివునిచే గ్రంథభాగాల పరిమాణంతో సంకల్పింపబడింది. ప్రాచీన సృష్టిలో ఇది శతకోటి శ్లోకాల వరకు విస్తరించి ఉండేది; తరువాత అది ఎంతో మరచిపోయబడింది.

Verse 58

व्यस्तेष्टादशधा चैव पुराणे द्वापरादिषु । चतुर्लक्षेण संक्षिप्ते कृते द्वैपायनादिभिः

ద్వాపర యుగం మరియు తదనంతర యుగాలలో పురాణం పద్దెనిమిది విభాగాలుగా కూడా విభజించబడింది. అది నాలుగు లక్షల శ్లోకాలుగా సంక్షిప్తమైనప్పుడు ద్వైపాయనుడు (వ్యాసుడు) మొదలైన మునులు దాన్ని సంకలనం చేశారు.

Verse 59

प्रोक्तं शिवपुराणं हि चतुर्विंशत्सहस्रकम् । श्लोकानां संख्यया सप्तसंहितं ब्रह्मसंमितम्

శివపురాణం నిశ్చయంగా ఇరవై నాలుగు వేల శ్లోకాల పరిమాణమని ప్రకటించబడింది. శ్లోకసంఖ్య ప్రకారం అది ఏడు సంహితలుగా ఏర్పాటై, బ్రహ్మసమ్మతమైన ప్రామాణ్యాన్ని కలిగి ఉంది.

Verse 60

विद्येश्वराख्या तत्राद्या रौद्री ज्ञेया द्वितीयिका । तृतीया शतरुद्रा ख्या कोटिरुद्रा चतुर्थिका

వాటిలో మొదటిది ‘విద్యేశ్వర’ అని ప్రసిద్ధం; రెండవది ‘రౌద్రీ’ అని గ్రహించవలెను. మూడవది ‘శతరుద్రా’, నాలుగవది ‘కోటిరుద్రా’ అని పిలువబడును.

Verse 61

पंचमी चैव मौमाख्या षष्ठी कैलाससंज्ञिका । सप्तमी वायवीयाख्या सप्तैवं संहितामताः

పంచమి ‘ఉమా సంహిత’గా, షష్ఠి ‘కైలాస సంహిత’గా ప్రసిద్ధి. సప్తమి ‘వాయవీయ సంహిత’గా చెప్పబడుతుంది—ఇలా ఏడు సంహితలు మతంగా అంగీకరించబడ్డాయి।

Verse 62

ससप्तसंहितं दिव्यं पुराणं शिवसंज्ञकम् । वरीवर्ति ब्रह्मतुल्यं सर्वोपरि गतिप्रदम्

ఏడు సంహితలతో కూడిన ఈ దివ్య పురాణం ‘శివపురాణం’గా ప్రసిద్ధి; ఇది బ్రహ్మసమంగా ప్రకాశించి, సమస్తానికి మించినదై పరమగతి (మోక్షం) ప్రసాదిస్తుంది।

Verse 63

एतच्छिवपुराणं हि सप्तसंहितमादरात् । परिपूर्णं पठेद्यस्तु स जीवन्मुक्त उच्यते

ఈ శివపురాణం ఏడు సంహితలతో పరిపూర్ణం; దీన్ని భక్తితో, ఆదరంతో సంపూర్ణంగా పఠించే వాడు జీవన్ముక్తుడని చెప్పబడతాడు।

Verse 64

श्रुतिस्मृतिपुराणेतिहासागमशतानि च । एतच्छिवपुराणस्य नार्हंत्यल्पां कलामपि

శ్రుతి, స్మృతి, పురాణ, ఇతిహాస, ఆగమముల వందల గ్రంథములైనను ఈ శివపురాణమునకు స్వల్ప భాగమునకైనా సమానమగుటకు యోగ్యములు కావు।

Verse 65

शैवं पुराणममलं शिवकीर्तितं तद्व्यासेन शैवप्रवणेन न संगृहीतम् । संक्षेपतः सकलजीवगुणोपकारे तापत्रयघ्नमतुलं शिवदं सतां हि

ఈ శైవపురాణము నిర్మలమైనది, స్వయంగా భగవాన్ శివునిచే కీర్తింపబడినది; శివభక్తుడైన వ్యాసుడు కూడ దీనిని సంగ్రహించలేదు. సంక్షేపముగా ఇది సమస్త జీవుల గుణములకు ఉపకారకము, త్రితాపనాశకము, అతులము, సజ్జనులకు శివ—మంగళమూ మోక్షమూ—ప్రదానము చేయునది।

Verse 66

विकैतवो धर्म इह प्रगीतो वेदांतविज्ञानमयः प्रधानः । अमत्सरांतर्बुधवेद्यवस्तु सत्कॢप्तमत्रैव त्रिवर्गयुक्तम्

ఇక్కడ కపటరహితమైన (శుద్ధ) ధర్మం ప్రకటించబడింది—అది ప్రధానమై, వేదాంతానుభవజ్ఞానమయమైనది. అసూయలేని అంతఃకరణం గల బుద్ధిమంతులకే ఈ తత్త్వం గ్రాహ్యం; ఇది ఇక్కడే సుస్థిరంగా నిలిచి, త్రివర్గం (ధర్మ-అర్థ-కామ)ను సమన్వయపరచి పరమశ్రేయస్సు వైపు నడిపిస్తుంది.

Verse 67

शैवं पुराणतिलकं खलु सत्पुराणं । वेदांतवेदविलसत्परवस्तुगीतम् । यो वै पठेच्च शृणुयात्परमादरेण शंभुप्रियः स हि लभेत्परमां । गतिं वै

ఈ శైవ పురాణం నిజంగా పురాణాల తిలకం—శ్రేష్ఠ సత్పురాణం; వేదాలు, వేదాంతంలో ప్రకాశించే పరమ తత్త్వాన్ని గానముగా వర్ణిస్తుంది. దీన్ని పరమ భక్తి-గౌరవాలతో చదివినా, విన్నా, అతడు శంభుప్రియుడై నిశ్చయంగా పరమగతి (మోక్షం) పొందుతాడు.