
Sukta 10.89
Indra
Trishtubh (probable)
ఈ సూక్తం ప్రకాశమయ లోకాలను తెరచి, “నదుల” హద్దులను కూడా మించి ప్రవహించే, సమస్తాన్ని మించిపోయే శక్తిగా ఇంద్రుని విస్తృతంగా స్తుతిస్తుంది. స్వర్గం, భూమి, జలాలు, పర్వతాలపై ఇంద్రుని అధిపత్యాన్ని పునఃపునః ధృవీకరిస్తూ, యుద్ధంలోనూ శాంతికర్మలలోనూ పిలుపును వినమని, వృత్రసదృశ అడ్డంకులను ఛేదించి పడగొట్టమని ప్రార్థిస్తుంది. దీని ఉద్దేశ్యం స్తోత్రాత్మకమూ ప్రయోజనాత్మకమూ: జీవన “భార” (భర) లో ఇంద్రుని రక్షణ, బలం, సమృద్ధిని, అలాగే సంపూర్ణ ఐశ్వర్యప్రాప్తి (వాజసాతి) లో విజయాన్ని ఆహ్వానించడం.
Mantra 1
इन्द्रं स्तवा नृतमं यस्य मह्ना विबबाधे रोचना वि ज्मो अन्तान् । आ यः पप्रौ चर्षणीधृद्वरोभिः प्र सिन्धुभ्यो रिरिचानो महित्वा ॥
ఇంద్రుని స్తుతించుడి—అత్యంత పురుషోత్తముడు; అతని మహిమచేత ప్రకాశమయ లోకాలను, వాటి దూరాంతాలను విప్పినవాడు. తన విస్తారాలతో సమస్త పరిధులను నింపువాడు; తన మహత్త్వంతో నదుల అవతల—మన స్వభావపు అలవాటైన ప్రవాహాల అవతలకూడా—తన్ను ప్రవహింపజేయువాడు.
Mantra 2
स सूर्यः पर्युरू वरांस्येन्द्रो ववृत्याद्रथ्येव चक्रा । अतिष्ठन्तमपस्यं न सर्गं कृष्णा तमांसि त्विष्या जघान ॥
అతడు సూర్యస్వరూపుడు; ఇంద్రుడు విశాల స్థలాలను రథమార్గ చక్రాలవలె చలనం కలిగించాడు. స్థిరంగా నిలిచి అడ్డుపడిన ప్రవాహాన్ని అతడు చూచెను; తన జ్వలంత త్విష్యా (తేజస్సు)తో నల్లని తమస్సులను సంహరించాడు.
Mantra 3
समानमस्मा अनपावृदर्च क्ष्मया दिवो असमं ब्रह्म नव्यम् । वि यः पृष्ठेव जनिमान्यर्य इन्द्रश्चिकाय न सखायमीषे ॥
ఆయనకు సమానమైన, దారి మళ్లని స్తోత్రాన్ని అర్పించండి—నూతన శక్తితో, భూమిలోను ద్యౌలోను అసమమైన ఈ బ్రహ్మం. ఎవడు జన్మాలను వెనుకభాగం తెరిచి చదివినట్లుగా స్పష్టంగా గ్రహించాడో—ఆ ఇంద్రుడు తనకు పోటీగా నిలిచే సఖుడిని కోరడు.
Mantra 4
इन्द्राय गिरो अनिशितसर्गा अपः प्रेरयं सगरस्य बुध्नात् । यो अक्षेणेव चक्रिया शचीभिर्विष्वक्तस्तम्भ पृथिवीमुत द्याम् ॥
ఇంద్రునికై వాక్యాలు బాణాల్లా ఉండుగాక—సరిగ్గా విడిచినవి, తప్పని; సముద్రపు బుధ్నం నుండి జలాలను నేను ప్రవహింపజేశాను. ఎవడు తన శచీ-శక్తులతో, అక్షంపై చక్రంలా, భూమినీ ద్యౌనూ విశాల సమతుల్యంలో స్థిరపరిచాడో అతడు.
Mantra 5
आपान्तमन्युस्तृपलप्रभर्मा धुनिः शिमीवाञ्छरुमाँ ऋजीषी । सोमो विश्वान्यतसा वनानि नार्वागिन्द्रं प्रतिमानानि देभुः ॥
అంతమువరకు చేరే కోపంతో, బలపు త్రివిధ కవచంతో—ధుని, ఉగ్రవేగి, శరధారి, పసుపు ధూళి కలవాడు. ఇంద్రుని ఎదుర్కొనే ప్రమాణాలను సొముడు ఏవీ నిర్మించలేదు; ఆ నడిపించే పరాక్రమంతో సత్త్వంలోని సమస్త వనాలు కంపిస్తాయి.
Mantra 6
न यस्य द्यावापृथिवी न धन्व नान्तरिक्षं नाद्रयः सोमो अक्षाः । यदस्य मन्युरधिनीयमानः शृणाति वीळु रुजति स्थिराणि ॥
అతనిని ద్యావా-పృథివీ ఆపలేవు, విస్తారమైన ధన్వ కూడా కాదు, అంతరిక్షం కూడా కాదు; అద్రి (సోమ పేషణ-శిల), సోమము, అక్షా (పాశాలు) కూడా కాదు—అతని మన్యు (ఉగ్ర తేజస్సు) ప్రేరేపింపబడి ముందుకు సాగినప్పుడు. అప్పుడు విరగదీయలేనంత కఠినమైనదాన్నికూడా అతడు చూర్ణం చేస్తాడు; స్థిరమై అచలమై కనిపించేవాటినికూడా చీల్చివేస్తాడు.
Mantra 7
जघान वृत्रं स्वधितिर्वनेव रुरोज पुरो अरदन्न सिन्धून् । बिभेद गिरिं नवमिन्न कुम्भमा गा इन्द्रो अकृणुत स्वयुग्भिः ॥
ఇంద్రుడు వృత్రుని (ఆవరణకర్తను) సంహరించాడు; అడవిలో గొడ్డలిలా అడ్డుకునే ముందుభాగాలను చీల్చి సింధువులను (ధారలను) విడుదల చేశాడు. కొత్త కుంభాన్ని పగలగొట్టినట్లు అతడు పర్వతాన్ని చీల్చాడు; తన స్వయుగ్భిః (తానే యుక్తమైన శక్తులతో) ‘గావః’—ప్రకాశ-రశ్ములను—ప్రకటింపజేశాడు.
Mantra 8
त्वं ह त्यदृणया इन्द्र धीरोऽसिर्न पर्व वृजिना शृणासि । प्र ये मित्रस्य वरुणस्य धाम युजं न जना मिनन्ति मित्रम् ॥
నీవే, ఓ ఇంద్రా, ఋణయా (ఋత-మార్గ) నడిపింపులో ధీరుడవు, స్థిరుడవు; అవయవంలోని పర్వం (సంధి) వలె నీవు వృజిన (వంకరత/దుష్టత)ను విరిచివేస్తావు. మిత్ర-వరుణుల ధామం (ఆధార/ఆసనం)ను అతిక్రమించేవారు—యుగ-సహచరుణ్ని తెంచే మనుషుల్లా—మిత్రం (సామరస్యం) మీదనే హింస చేస్తారు.
Mantra 9
प्र ये मित्रं प्रार्यमणं दुरेवाः प्र संगिरः प्र वरुणं मिनन्ति । न्यमित्रेषु वधमिन्द्र तुम्रं वृषन्वृषाणमरुषं शिशीहि ॥
మిత్రుని, ఆర్యమణుని దుష్టసంకల్పంతో దాడి చేసేవారు, సంధి/సంగిరః (ఒప్పంద బంధం) ను భంగం చేసేవారు, వరుణుని క్షీణింపజేసేవారు—అటువంటి అమిత్రుల మధ్య, హే ఇంద్రా, నీ ఉగ్ర వధాయుధాన్ని నిలిపి పదును పెట్టు; వృషభుని ఎర్రని, మహాబలమైన వృషణ శక్తిని శత్రుత్వ నాశనార్థం ప్రఖరం చేయి।
Mantra 10
इन्द्रो दिव इन्द्र ईशे पृथिव्या इन्द्रो अपामिन्द्र इत्पर्वतानाम् । इन्द्रो वृधामिन्द्र इन्मेधिराणामिन्द्रः क्षेमे योगे हव्य इन्द्रः ॥
ఇంద్రుడు దివ్యలోకానికి అధిపతి; ఇంద్రుడు భూమికి పాలకుడు; ఇంద్రుడు జలాలకు స్వామి—ఇంద్రుడే పర్వతాలకు కూడా. ఇంద్రుడు వృద్ధి-శక్తులవాడు; ఇంద్రుడే మేధావి వివేకాలవాడు. క్షేమంలోను, కార్య-యోగంలోను ఆహ్వానించదగిన దేవుడు ఇంద్రుడు—ఇంద్రుడు.
Mantra 11
प्राक्तुभ्य इन्द्रः प्र वृधो अहभ्यः प्रान्तरिक्षात्प्र समुद्रस्य धासेः । प्र वातस्य प्रथसः प्र ज्मो अन्तात्प्र सिन्धुभ्यो रिरिचे प्र क्षितिभ्यः ॥
రాత్రుల నుండి ఇంద్రుడు పొంగిపొర్లిస్తాడు, వృద్ధి దినాల నుండి; అంతరిక్షం నుండి, సముద్రపు సమృద్ధి-ఆసనం నుండి; వాయువు యొక్క విస్తారమైన ప్రథస్ నుండి, భూమి యొక్క దూరాంతం నుండి—నదుల నుండి అతడు పొంగిపొర్లించాడు, లోకాలు/క్షితి-నివాసాల నుండి కూడా పొంగిపొర్లించాడు: తన దానపు ప్రాచుర్యాన్ని.
Mantra 12
प्र शोशुचत्या उषसो न केतुरसिन्वा ते वर्ततामिन्द्र हेतिः । अश्मेव विध्य दिव आ सृजानस्तपिष्ठेन हेषसा द्रोघमित्रान् ॥
జ్వలించే ఉషస్సు యొక్క కేతు-సంకేతంలా నీవు ప్రకాశించు; ఓ ఇంద్రా, నీ అక్షయ హేతి (అస్త్రం) తన పరిభ్రమణ మార్గంలో చలించుగాక. ద్యులోకం నుండి బలాన్ని విసురుతూ, రాయిలా వారిని ఛేదించు—అత్యంత దహనకరమైన వేగంతో మిత్రద్రోహులను (ద్రోఘ-మిత్రాన్) దగ్ధం చేయి.
Mantra 13
अन्वह मासा अन्विद्वनान्यन्वोषधीरनु पर्वतासः । अन्विन्द्रं रोदसी वावशाने अन्वापो अजिहत जायमानम् ॥
నెలనెలా అతనిని అనుసరించాయి; అరణ్యాలు అనుసరించాయి, ఔషధులు అనుసరించాయి, పర్వతాలు అనుసరించాయి. రెండు లోకాలు (రోదసీ) ఘోషిస్తూ ఇంద్రుని అనుసరించాయి; అతడు జన్మించగానే జలాలు అతని వెంట వేగించాయి—ఇదే విజయశక్తి అవతరణ యొక్క అనివార్యత.
Mantra 14
कर्हि स्वित्सा त इन्द्र चेत्यासदघस्य यद्भिनदो रक्ष एषत् । मित्रक्रुवो यच्छसने न गावः पृथिव्या आपृगमुया शयन्ते ॥
ఎప్పుడు, ఓ ఇంద్రా, నీ ఆ చైతన్యశక్తి ప్రత్యక్షమగును—మాపై దూసుకొచ్చే అఘం (దుష్టం) మరియు రక్షసును నీవు విరిచివేసినప్పుడు? ఎందుకంటే మిత్ర-క్రూరులు (మిత్రక్రువః), వధస్థలంలో గోవుల్లా, భూమిపై పొడవుగా పడి ఉన్నారు—ఆ (ప్రహారబలం) చేత కొట్టబడి.
Mantra 15
शत्रूयन्तो अभि ये नस्ततस्रे महि व्राधन्त ओगणास इन्द्र । अन्धेनामित्रास्तमसा सचन्तां सुज्योतिषो अक्तवस्ताँ अभि ष्युः ॥
హే ఇంద్రా! శత్రుభావంతో మా మీదికి విస్తరించి, తమ గణబలాలతో (ఓగణ) మమ్మల్ని మహత్తుగా పీడించువారు—ఆ అమిత్రులు అంధకారమయమైన తమస్ యొక్క అంధత్వంతో కలిసిపోవుగాక. మా సుజ్యోతిష్కులు—ప్రకాశవంతమైన శక్తులు—వారికి వ్యతిరేకంగా నిలిచి వారిపై ప్రబలుగాక.
Mantra 16
पुरूणि हि त्वा सवना जनानां ब्रह्माणि मन्दन्गृणतामृषीणाम् । इमामाघोषन्नवसा सहूतिं तिरो विश्वाँ अर्चतो याह्यर्वाङ् ॥
మనుష్యుల అనేక సోమ-సవనాలు నిన్ను ఆనందింపజేస్తాయి; గానము చేసే ఋషుల అనేక బ్రహ్మాలు (ప్రేరిత స్తోత్రాలు) నిన్ను మదింపజేస్తాయి. ఈ పిలుపును విని, నీ సహాయంతో ఈ సంయుక్త సహూతి (ఆహ్వానం) వైపు రా; ఇతర అర్చకులందరినీ అధిగమించి, మా వైపు ఇక్కడికి రా.
Mantra 17
एवा ते वयमिन्द्र भुञ्जतीनां विद्याम सुमतीनां नवानाम् । विद्याम वस्तोरवसा गृणन्तो विश्वामित्रा उत त इन्द्र नूनम् ॥
అలాగే, హే ఇంద్రా! నీ సుమతులలోని నిత్య-నవీన భోగ్య కల్యాణాలను మేము తెలిసి అనుభవించుదుము. నిన్ను స్తుతిస్తూ, ఉషస్ (ప్రభాత) యొక్క రక్షణరూప అవస్ (కృప) ద్వారా మేము తెలిసికొందుము—మేము విశ్వామిత్రులు—ఇప్పుడే, హే ఇంద్రా, నీ అనుగ్రహంతోనే.
Mantra 18
शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ॥
శుభఫలార్థం, ఈ సమరంలో—ఈ భారధారణలో, వాజసాతౌ (వాజ-విజయంలో)—దానవంతుడైన ఇంద్రుని, నృతముడైన (నరశ్రేష్ఠుడైన) వానిని మేము ఆహ్వానిస్తున్నాము. వినువాడైన ఉగ్రుడు యుద్ధాలలో మా ఊతయే (సహాయానికి) ఉండుగాక; వృత్రాలను హతమార్చి, ధనముల సంజితుడైన (విజేతైన) వాడు మా పక్షాన ఉండుగాక.
It praises Indra as the supreme power who rules the cosmic regions and breaks obstacles, and it asks him for protection, success, victory, and prosperity in life’s struggles and works.
This is a Vedic way of saying Indra’s power is total and comprehensive—he governs all domains of existence, so he can support both outer order (nature and society) and inner strength (mind and will).
Traditionally it supports Indra-invocation in offerings (often soma or ghee) for strength and success; in a personal recitation, it can be used as a prayer to overcome inner blocks and to gain courage, clarity, and steady progress.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.