Rig Veda 10.89.3 — Mandala 10, Sukta 89, Mantra 3
Sukta 10.89
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
समानमस्मा अनपावृदर्च क्ष्मया दिवो असमं ब्रह्म नव्यम् । वि यः पृष्ठेव जनिमान्यर्य इन्द्रश्चिकाय न सखायमीषे ॥
Transliteration
samā́nám asmā́ anapāvṛd arca kṣmáyā divó ásamaṁ bráhma návyam | ví yáḥ pr̥ṣṭhéva jánimāny aryá índraś cikā́ya ná sákhāyam ī́ṣe ||
Translation
ఆయనకు సమానమైన, దారి మళ్లని స్తోత్రాన్ని అర్పించండి—నూతన శక్తితో, భూమిలోను ద్యౌలోను అసమమైన ఈ బ్రహ్మం. ఎవడు జన్మాలను వెనుకభాగం తెరిచి చదివినట్లుగా స్పష్టంగా గ్రహించాడో—ఆ ఇంద్రుడు తనకు పోటీగా నిలిచే సఖుడిని కోరడు.
Word by Word
समानम्the same (thing)
समानम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसमान- (प्रातिपदिक) < सम (PIE *sem- ‘one, same’)
अस्मैto him
अस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अनपावृत्not turned away; unwavering
अनपावृत्:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootअन- + अपा-√वृत् (वृञ् वरणे/वर्तने) → अपावृत् ‘turned away’; अनपावृत् ‘not turned away’
अर्चpraise!
अर्च:
(वाक्ये) क्रिया
TypeVerb
Root√अर्च् (अर्च पूजायाम्/स्तुतौ)
क्ष्मयाwith/through the earth
क्ष्मया:
करण
TypeNoun
Rootक्ष्मा- (प्रातिपदिक) ‘earth, ground’
दिवःof heaven
दिवः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदिव्-/द्यौ- (प्रातिपदिक) ‘sky, heaven’
असमम्unequal; incomparable
असमम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootअ- + सम- (प्रातिपदिक) ‘unequal, unmatched’
ब्रह्मa sacred hymn/formulation
ब्रह्म:
कर्म
TypeNoun
Rootब्रह्मन्- (प्रातिपदिक) ‘sacred formulation, hymn; holy power’
नव्यम्new; fresh
नव्यम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootनव्य- (प्रातिपदिक) ‘new, fresh’
विapart; distinctly
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पृष्ठाbacks; ridges
पृष्ठा:
कर्म (उपमान-आधारः)
TypeNoun
Rootपृष्ठ- (प्रातिपदिक) ‘back, ridge’
इवlike
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
जनिमानिbirths; origins; created things
जनिमानि:
कर्म
TypeNoun
Rootजनिमन्- (प्रातिपदिक) ‘birth, origin; created forms’
अर्यःthe noble one (Arya)
अर्यः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeNoun
Rootअर्य- (प्रातिपदिक) ‘Arya; noble; hospitable lord’
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
चिकायhas perceived; has clearly recognized
चिकाय:
(वाक्ये) क्रिया
TypeVerb
Root√काय्/√चि-काय (वेदिक) ‘to observe, notice, perceive’ (परिपूर्ण-रूपेण reduplicated perfect)
नlike; as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
सखायम्a friend
सखायम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसखि- (प्रातिपदिक) ‘friend’
ईषेhe rules; he is master (of)
ईषे:
(वाक्ये) क्रिया
TypeVerb
Root√ईश् (ईश ऐश्वर्ये/शासने) ‘to own, rule; be master of’
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.