HomeRig VedaMandala 10Sukta 17Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 10.17

Rishi: Within RV 10.17 sequence.
Devata: Implicitly Soma/offerable essence (drapsa) within a ritual frame; associated with hotṛ functions.
Chandas: Triṣṭubh.

द्रप्सश्चस्कन्द प्रथमाँ अनु द्यूनिमं च योनिमनु यश्च पूर्वः । समानं योनिमनु संचरन्तं द्रप्सं जुहोम्यनु सप्त होत्राः ॥

द्र॒प्सश्च॑स्कन्द प्रथ॒माँ अनु॒ द्यूनि॒मं च॒ योनि॒मनु॒ यश्च॒ पूर्व॑: । स॒मा॒नं योनि॒मनु॑ सं॒चर॑न्तं द्र॒प्सं जु॑हो॒म्यनु॑ स॒प्त होत्रा॑: ॥

drapsáś cáskanda prathamā́m ánu dyū́n imáṃ ca yónim ánu yáś ca pū́rvaḥ | samānáṃ yónim ánu saṃcárantaṃ drapsáṃ juhómy ánu saptá hótrāḥ ||

‘ద్రప్స’ (బిందువు) దూకి వెలువడింది—ప్రథమ దినాలను అనుసరించి, ఈ యోని (ఉత్పత్తి-ఆధారం) ను అనుసరించి, అలాగే పూర్వంగా ఉన్నదాన్నీ అనుసరించి. అదే సమాన యోనిని అనుసరించి సంచరించే ఆ ద్రప్సను నేను జుహోమి చేస్తాను—సప్త హోత్రా (హోతృ-శక్తులు) అనుగమనంతో.

द्र॒प्सः । च॒स्क॒न्द॒ । प्र॒थ॒माम् । अनु॑ । द्यून् । इ॒मम् । च॒ । योनि॑म् । अनु॑ । यः । च॒ । पूर्वः॑ । स॒मा॒नम् । योनि॑म् । अनु॑ । स॒म्ऽचर॑न्तम् । द्र॒प्सम् । जु॒हो॒मि॒ । अनु॑ । स॒प्त । होत्राः॑ ॥द्रप्सः । चस्कन्द । प्रथमाम् । अनु । द्यून् । इमम् । च । योनिम् । अनु । यः । च । पूर्वः । समानम् । योनिम् । अनु । सम्चरन्तम् । द्रप्सम् । जुहोमि । अनु । सप्त । होत्राः ॥drapsaḥ | caskanda | prathamām | anu | dyūn | imam | ca | yonim | anu | yaḥ | ca | pūrvaḥ | samānam | yonim | anu | sam-carantam | drapsam | juhomi | anu | sapta | hotrāḥ

द्रप्सःthe drop (Drápsa, a drop/stream; often a solar/fiery drop)
द्रप्सः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootद्रप्स (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
अस्कन्दत्leapt/fell/flowed forth
अस्कन्दत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootस्कन्द्
प्रथमाम्the first (one)
प्रथमाम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
अनुafter; along
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
द्यूनिdays
द्यूनि:
कर्म (गत्यर्थे) / अधिकरण (कालवाचक)
TypeNoun
Rootद्युन्/द्यूनि (प्रातिपदिक)
इमम्this
इमम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
योनिम्womb; source; abode
योनिम्:
कर्म/अधिकरण (अनुगमन-गत्यर्थे)
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
अनुafter; along
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
पूर्वःformer; earlier
पूर्वः:
कर्तृ (यः इति सह)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
समानम्the same
समानम्:
कर्म/अधिकरण (अनुगमन-गत्यर्थे)
TypeAdjective
Rootसमान (प्रातिपदिक)
योनिम्womb; source; abode
योनिम्:
कर्म/अधिकरण
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
अनुafter; along
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
संचरन्तम्moving about; going along
संचरन्तम्:
कर्म (द्रप्सम् इति विशेषण/विशेष्यभावेन)
TypeVerb
Rootचर् (उपसर्ग: सम्)
द्रप्सम्the drop (Drápsa)
द्रप्सम्:
कर्म
TypeNoun
Rootद्रप्स (प्रातिपदिक)
जुहोमिI offer (as oblation); I sacrifice
जुहोमि:
क्रिया
TypeVerb
Rootहु
अनुafter; in accordance with
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
सप्तseven
सप्त:
TypeNumeral
Rootसप्त (संख्या)
होत्राःpriestly invocations/offerings; hotrā-functions (seven)
होत्राः:
करण (अनु— ‘with/according to the seven hotrās’)
TypeNoun
Rootहोत्रा (प्रातिपदिक)