Adhyaya 50

Verse 1

ऋषय ऊचुः । भवता कथितं सर्वं यत्किंचित्पृष्टमेव च । इदानीमपि पृच्छाम एकं वद महामते

ఋషులు పలికిరి—మేము అడిగినదంతయు, మరియూ ఇతరంగా ప్రశ్నింపబడినదంతయు మీరు వివరించితిరి. ఇప్పుడును మేము ఇంకొకటి అడుగుచున్నాము—హే మహామతీ, దానిని చెప్పుము।

Verse 2

एतेषां खलु तीर्थानां सेवनाद्यत्फलं लभेत् । सर्वेषां किल कृत्वैकं कर्म केन च लभ्यते

ఈ తీర్థములను ఆశ్రయించి సేవించుటవలన నిజముగా ఏ ఫలము లభించును? మరియు ఏ ఒక్క కర్మచేత ఈ సమస్త తీర్థఫలముల సమగ్ర పుణ్యము పొందగలము?

Verse 3

एतन्नो ब्रूहि सर्वज्ञ कर्मैवं यदि वर्तते । सूत उवाच । कर्मयोगः किल प्रोक्तो वर्णानां द्विजपूर्वशः

హే సర్వజ్ఞా, కర్మ ఈ విధముగా ఆచరించవలెనని యెడల మాకు చెప్పుము. సూతుడు పలికెను—వర్ణములకై, ద్విజులనుండి ఆరంభముగా, కర్మయోగము విధిగా ఉపదేశింపబడినది।

Verse 4

नानाविधो महाभागास्तत्र चैकं विशिष्यते । हरिभक्तिः कृता येन मनसा वचसा गिरा

అనేక విధముల మహాభాగులలో ఒకడే విశిష్టుడు—యవడు మనసా, వచసా, గిరా హరిభక్తిని ఆచరించెను.

Verse 5

जितं तेन जितं तेन जितमेव न संशयः । हरिरेव समाराध्यः सर्वदेवेश्वरेश्वरः

దానివలననే జయం కలుగుతుంది, దానివలననే జయం కలుగుతుంది—సందేహమే లేదు, అదే నిజమైన జయం. సమస్త దేవులకూ దేవేశ్వరుడైన శ్రీహరియే ఆరాధ్యుడు.

Verse 6

हरिनाममहामंत्रैर्नश्येत्पापपिशाचकम् । हरेः प्रदक्षिणं कृत्वा सकृदप्यमलाशयाः

హరినామ మహామంత్రంతో పాపరూప పిశాచం నశిస్తుంది. శ్రీహరిని ఒక్కసారి ప్రదక్షిణ చేసినా అంతఃకరణం నిర్మలమవుతుంది.

Verse 7

सर्वतीर्थसमाप्लावं लभंते यन्न संशयः । प्रतिमां च हरेर्दृष्ट्वा सर्वतीर्थफलं लभेत्

సందేహం లేకుండా సమస్త తీర్థాలలో స్నానఫలాన్ని పొందుతాడు. అలాగే శ్రీహరి ప్రతిమను దర్శించగానే అన్ని తీర్థఫలములు లభిస్తాయి.

Verse 8

विष्णुनामपरं जप्त्वा सर्वमंत्रफलं लभेत् । विष्णुप्रसादतुलसीमाघ्राय द्विजसत्तमाः

విష్ణునామ పరమాన్ని జపిస్తే సమస్త మంత్రఫలములు లభిస్తాయి. ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా, విష్ణుప్రసాదంతో పవిత్రమైన తులసిని ఘ్రాణించండి.

Verse 9

प्रचंडं विकरालं तद्यमस्यास्यं न पश्यति । सकृत्प्रणामी कृष्णस्य मातुः स्तन्यं पिबेन्नहि

ఒక్కసారి అయినా శ్రీకృష్ణునికి ప్రణామం చేసినవాడు యముని భయంకరమైన, వికరాళమైన ముఖాన్ని చూడడు. నిజంగా అతడు మళ్లీ కృష్ణమాత స్తన్యాన్ని త్రాగడు.

Verse 10

हरिपादे मनो येषां तेभ्यो नित्यं नमोनमः । पुल्कसः श्वपचो वापि ये चान्ये म्लेच्छजातयः

యెవరి మనస్సు హరి పాదాలయందు నిలిచియున్నదో, వారికి నిత్యం మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారం. వారు పుల్కసులైనా, శ్వపచులైనా (అంత్యజులైనా), లేదా ఇతర మ్లేచ్ఛజాతులలో పుట్టినవారైనా సరే।

Verse 11

तेऽपि वंद्या महाभागा हरिपादैकसेवकाः । किं पुनर्ब्राह्मणाः पुण्या भक्ता राजर्षयस्तथा

వారూ వందనీయులే—హరి పాదములకే ఏకాంత సేవకులైన మహాభాగులు. మరి పుణ్యవంతులైన బ్రాహ్మణులు, భక్తులు, అలాగే రాజర్షులు ఎంత ఎక్కువగా పూజ్యులో!

Verse 12

हरौ भक्तिं विधायैव गर्भवासं न पश्यति । हरेरग्रे स्वनैरुच्चैर्नृत्यंस्तन्नामकृन्नरः

హరిలో భక్తిని స్థాపించినవాడు మళ్లీ గర్భవాసాన్ని చూడడు. హరి సన్నిధిలో నర్తిస్తూ, ఉచ్చస్వరంతో ఆయన నామాన్ని కీర్తించువాడు పునర్జన్మబంధం నుండి విముక్తుడగును।

Verse 13

पुनाति भुवनं विप्रा गंगादि सलिलं यथा । दर्शनात्स्पर्शनात्तस्य आलापादपि भक्तितः

హే విప్రులారా! గంగా మొదలైన నదీజలము లోకాన్ని పవిత్రం చేయునట్లు, అట్లే ఆ మహాత్ముడు భక్తి ప్రభావముచేత కేవలం దర్శనమాత్రం, స్పర్శమాత్రం లేదా సంభాషణమాత్రంతోనూ పవిత్రం చేయును।

Verse 14

ब्रह्महत्यादिभिः पापैर्मुच्यते नात्र संशयः । हरेः प्रदक्षिणं कुर्वन्नुच्चैस्तन्नामकृन्नरः

హరి ప్రదక్షిణం చేస్తూ ఉచ్చస్వరంతో ఆయన నామాన్ని జపించు/కీర్తించు మనిషి బ్రహ్మహత్యాది పాపాల నుండికూడా విముక్తుడగును—ఇందులో సందేహం లేదు।

Verse 15

करतालादिसंधानं सुस्वरं कलशब्दितम् । ब्रह्महत्यादिकं पापं तेनैव करतालितम्

కరతాళాది సమయోచిత సంగతితో మధురమైన సుస్వర నాదం ఉద్భవిస్తుంది; ఆ కరతాళధ్వనిచేతనే బ్రహ్మహత్యాదిమహాపాపములు కూడ నశించును.

Verse 16

हरिभक्तिकथामुक्त्वा ख्यायिकां शृणुयाच्च यः । तस्य संदर्शनादेव पूतो भवति मानवः

హరిభక్తికథను చెప్పి, ఆ కథనే వినునవాడు ఎవడో—అటువంటి వాని దర్శనమాత్రముననే మనుష్యుడు పవిత్రుడగును.

Verse 17

किं पुनस्तस्य पापानामाशंका मुनिपुंगवाः । तीर्थानां च परं तीर्थं कृष्णनाम महर्षयः

హే మునిపుంగవులారా! మరి అతని పాపాలపై భయమే ఎందుకు? హే మహర్షులారా! కృష్ణనామమే సమస్త తీర్థములకన్నా పరమైన పరమతీర్థము.

Verse 18

तीर्थीकुर्वंति जगतीं गृहीतं कृष्णनाम यैः । तस्मान्मुनिवराः पुण्यं नातः परतरं विदुः

కృష్ణనామాన్ని గృహీతం చేసినవారు జగత్తునే తీర్థమయంగా చేయుదురు; అందుచేత హే మునివరులారా, దీనికన్నా అధికమైన పుణ్యము లేదని వారు ఎరుగుదురు.

Verse 19

विष्णुप्रसादनिर्माल्यं भुक्त्वा धृत्वा च मस्तके । विष्णुरेव भवेन्मर्त्यो यमशोकविनाशनः

విష్ణుప్రసాదనిర్మాల్యాన్ని భుజించి, దానిని మస్తకమున ధరించువాడు మర్త్యుడైనను విష్ణురూపుడగును; యమశోకమును నశింపజేయును.

Verse 20

अर्चनीयो नमस्कार्यो हरिरेव न संशयः । ये महाविष्णुमव्यक्तं देवं वापि महेश्वरम्

ఆరాధ్యుడూ నమస్కారార్హుడూ నిస్సందేహంగా హరియే. మహావిష్ణువును ‘అవ్యక్త’ పరమంగా భావించువారు, లేదా మహేశ్వరుని కూడా ఆ భావంలో పరమదేవుడని భావించువారు…

Verse 21

एकीभावेन पश्यंति न तेषां पुनरुद्भवः । तस्मादनादिनिधनं विष्णुमात्मानमव्ययम्

వారు ఆయనను ఏకత్వభావంతో దర్శిస్తారు; వారికి మళ్లీ పునర్జన్మ లేదు. కాబట్టి విష్ణువును ఆత్మస్వరూపుడిగా—ఆదిలేని, అంతంలేని, అవ్యయుడిగా—తెలుసుకోవాలి.

Verse 22

हरिं चैकं प्रपश्यध्वं पूजयध्वं तथैव हि । ये समानं प्रपश्यंति हरिं वै देवतांतरम्

హరినే ఏకంగా దర్శించండి, నిజంగా ఆయననే పూజించండి. హరిని ఇతర దేవతలతో సమానంగా భావించువారు భ్రమలో ఉన్నారు.

Verse 23

ते यांति नरकान्घोरांन्न तांस्तु गणयेद्धीरः । मूर्खं वा पंडितं वापि ब्राह्मणं केशवप्रियम्

వారు ఘోర నరకాలకు వెళ్తారు; కాబట్టి ధీరుడు వారిని గణనలోకి తీసుకోకూడదు. మూర్ఖుడైనా పండితుడైనా—కేశవప్రియుడైన బ్రాహ్మణుడే గౌరవార్హుడు.

Verse 24

श्वपाकं वा मोचयति नारायणः स्वयं प्रभुः । नारायणात्परो नास्ति पापराशि दवानलः

స్వయంప్రభువు నారాయణుడు శ్వపాకునికైనా మోక్షం ప్రసాదిస్తాడు. నారాయణునికంటే పరుడు లేడు—ఆయన పాపరాశిని దహించే దావానలము.

Verse 25

कृत्वापि पातकं घोरं कृष्णनाम्ना विमुच्यते । स्वयं नारायणो देवः स्वनाम्नि जगतां गुरुः

భయంకరమైన పాపం చేసినా కృష్ణనామస్మరణతో విముక్తి లభిస్తుంది. ఎందుకంటే స్వయంగా నారాయణదేవుడే తన నామముచే లోకాలకు గురువు.

Verse 26

आत्मनोऽभ्यधिकां शक्तिं स्थापयामास सुव्रताः । अत्र ये विवदंते वै आयासलघुदर्शनात्

సువ్రతులు తమ శక్తికన్నా అధికమైన శక్తిని స్థాపించారు. కానీ ఇక్కడ వాదించే వారు శ్రమ–సులభతలను పైపైగా చూసి మాత్రమే తర్కిస్తారు.

Verse 27

फलानां गौरवाच्चापि ते यांति नरकं बहु । तस्माद्धरौ भक्तिमान्स्याद्धरिनामपरायणः

ఫలాల గొప్పదనంపై అతిగా ఆసక్తి వల్ల వారు అనేక నరకాలకు పడతారు. కాబట్టి హరిలో భక్తి కలిగి హరినామంలోనే శరణు పొందాలి.

Verse 28

पूजकं पृष्ठतो रक्षेन्नामिनं वक्षसि प्रभुः । हरिनाममहावज्रं पापपर्वतदारणे

ప్రభువు పూజకుని వెనుక నుండి కాపాడుతాడు, నామజపకుని వక్షస్థలంలో (ముందుగా) రక్షిస్తాడు. హరినామం పాపపర్వతాన్ని చీల్చే మహావజ్రం.

Verse 29

तस्य पादौ तु सफलौ तदर्थं गतिशालिनौ । तावेव धन्यावाख्यातौ यौ तु पूजाकरौ करौ

అతని పాదాలే సఫలమైనవి, అవి ఆ పవిత్ర లక్ష్యానికి దిశగా సాగుతాయి. అలాగే పూజాకర్మ చేసే చేతులే ధన్యమని ప్రకటించబడ్డాయి.

Verse 30

उत्तमांगमुत्तमांगं तद्धरौ नम्रमेव यत् । सा जिह्वा या हरिं स्तौति तन्मनस्तत्पदानुगम्

హరి పాదాల వద్ద వినయంగా వంగే శిరస్సే నిజంగా శ్రేష్ఠమైన శిరస్సు. హరిని స్తుతించే జిహ్వే నిజమైన జిహ్వ; ఆయన పాదపథాన్ని అనుసరించే మనస్సే నిజమైన మనస్సు.

Verse 31

तानि लोमानि चोच्यंते यानि तन्नाम्नि चोत्थितम् । कुर्वंति तच्च नेत्रांबु यदच्युतप्रसंगतः

ఆయన నామస్మరణ సంబంధంతో ఆనందంలో లేచే రోమాలే నిజంగా ‘రోమాలు’ అని చెప్పబడతాయి. అచ్యుతుడు (విష్ణు) గురించి ప్రసంగంలో నిమగ్నమైనప్పుడు కళ్ల నుంచి జలంగా వెలువడేది నిజమైన నేత్రాంబు—అశ్రువే.

Verse 32

अहो लोका अतितरां दैवदोषेण वंचिताः । नामोच्चारणमात्रेण मुक्तिदं न भजंति वै

అయ్యో! దైవదోషం వల్ల ప్రజలు అత్యంతంగా మోసపోయి భ్రమించిపోయారు. కేవలం నామోచ్చారణమాత్రంతో ముక్తిని ఇచ్చేదానిని కూడా వారు నిజంగా ఆశ్రయించరు.

Verse 33

वंचितास्ते च कलुषाः स्त्रीणां संगप्रसंगतः । प्रतिष्ठंति च लोमानि येषां नो कृष्णशब्दने

స్త్రీల సంగానికి అతిగా ఆసక్తి వల్ల మోసపోయి కలుషితులైన వారు, కృష్ణనామం పలికినప్పటికీ వారి దేహరోమాలు కూడా నిలువబడవు.

Verse 34

ते मूर्खा ह्यकृतात्मानः पुत्रशोकादि विह्वलाः । रुदंति बहुलालापैर्न कृष्णाक्षरकीर्तने

వారు మూర్ఖులు, అసంయతాత్ములు, కుమారశోకాది దుఃఖాలతో వ్యాకులులు; అనేక విలాపవాక్యాలతో ఏడుస్తారు గాని, కృష్ణనామ పవిత్రాక్షర కీర్తనలో కాదు.

Verse 35

जिह्वां लब्ध्वापि लोकेऽस्मिन्कृष्णनामजपेन्नहि । लब्ध्वापि मुक्तिसोपानं हेलयैव च्यवंति ते

ఈ లోకంలో జిహ్వ లభించినా కృష్ణనామజపం చేయని వారు, మోక్షసోపానం దొరికినా కేవలం నిర్లక్ష్యంతోనే పతనమవుతారు.

Verse 36

तस्माद्यत्नेन वै विष्णुं कर्मयोगेन मानवः । कर्मयोगार्च्चितो विष्णुः प्रसीदत्येव नान्यथा

కాబట్టి మనిషి యత్నపూర్వకంగా కర్మయోగం ద్వారా విష్ణువును ఆరాధించాలి; కర్మయోగార్చితుడైన విష్ణువు మాత్రమే ప్రసన్నుడవుతాడు—ఇతర మార్గం లేదు.

Verse 37

तीर्थादप्यधिकं तीर्थं विष्णोर्भजनमुच्यते । सर्वेषां खलु तीर्थानां स्नानपानावगाहनैः

తీర్థాలకన్నా అధికమైన తీర్థం విష్ణుభజనమే అని చెప్పబడింది; ఎందుకంటే అన్ని తీర్థాలు స్నానం, పానం, జలావగాహనం ద్వారానే చేరబడతాయి.

Verse 38

यत्फलं लभते मर्त्यस्तत्फलं कृष्णसेवनात् । यजंते कर्मयोगेन धन्या एव नरा हरिम्

మర్త్యుడు పొందే ఏ ఫలమైనా అదే ఫలం కృష్ణసేవ వల్ల లభిస్తుంది. కర్మయోగంతో హరిని పూజించే వారు నిజంగా ధన్యులు.

Verse 39

तस्माद्भजध्वं मुनयः कृष्णं परममंगलम्

కాబట్టి, ఓ మునులారా, పరమ మంగళమయుడైన శ్రీకృష్ణుని భజించండి.

Verse 50

इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे विष्णुभक्तिप्रशंसनं नाम पंचाशत्तमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీపద్మ మహాపురాణ స్వర్గఖండంలో “విష్ణుభక్తి-ప్రశంసనం” అనే యాభైవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।