Adhyaya 24
Srishti KhandaAdhyaya 2461 Verses

Adhyaya 24

The Aśūnyaśayanā Vow (Unempty Bed) and the Aṅgāraka Caturthī Observance

బ్రహ్మ శంకరుని అడిగాడు—శోకము, వ్యాధి, భయము, దుఃఖము తొలగించి వరప్రదమయ్యే సాధన ఏది? అప్పుడు శివుడు ‘అశూన్యశయనా వ్రతం’ను ఉపదేశించాడు; ఇది శ్రావణ కృష్ణ ద్వితీయనాడు చేయవలెను—ఆ రోజున లక్ష్మీతో కూడిన కేశవుడు క్షీరసాగరంలో నివసిస్తాడని చెప్పబడింది. విధివిధానాలతో విష్ణుపూజ, గృహరక్షణార్థ ప్రార్థనలు (దాంపత్యం అఖండంగా ఉండుట, అగ్ని మరియు దేవతల పరిరక్షణ), సంగీతం లేదా దాని బదులుగా గంటానాదం, అలాగే ఆహార నియమాలు/సంయమం వివరించబడ్డాయి. ఈ వ్రతంలోని ప్రధాన దానం—సర్వోపకరణాలతో అలంకరించిన శయ్యను అర్హుడైన వైష్ణవ గృహస్థ బ్రాహ్మణ దంపతులకు సమర్పించడం; దీనివల్ల సౌభాగ్యం, ఆరోగ్యం, శాంతి లభిస్తాయని చెప్పబడింది. అనంతరం అంతర్కథగా భార్గవుడు (శుక్రుడు) విరోచనునికి అంగారక చతుర్థీ వ్రతాన్ని వివరిస్తాడు: మంగళవారం వచ్చే చతుర్థీనాడు భౌమ/మంగళదేవుని పూజ, నిర్దిష్ట సామగ్రితో, మరియు సౌందర్యం, ఆరోగ్యం, సంపద, దీర్ఘకాల స్వర్గఫలాలు ప్రసాదమని ప్రతిపాదించబడింది.

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मोवाच । भगवन्पुरुषस्येह स्त्रियाश्च वरदायकम् । शोकव्याधिभयं दुःखं न भवेद्येन तद्वद

బ్రహ్ముడు పలికెను— ఓ భగవన్, ఇక్కడ పురుషునికీ స్త్రీకీ వరప్రదమైన ఆ ఉపాయాన్ని చెప్పుము; దానివల్ల శోకం, వ్యాధి, భయం, దుఃఖం కలుగవు।

Verse 2

शंकर उवाच । श्रावणस्य द्वितीयायां कृष्णायां मधुसूदनः । क्षीरार्णवे सपत्नीकः सदा वसति केशवः

శంకరుడు పలికెను— శ్రావణ మాస కృష్ణపక్ష ద్వితీయ తిథినాడు మధుసూదనుడు కేశవుడు తన పత్నితో కలిసి క్షీరసాగరంలో నిత్యం నివసిస్తాడు।

Verse 3

तस्यां संपूज्य गोविंदं सर्वान्कामानवाप्नुयात् । गोभूहिरण्यदानादि सप्तकल्पशतानुगम्

ఆ తిథినాడు గోవిందుని విధిగా పూజిస్తే సమస్త కోరికలు సిద్ధిస్తాయి; గో, భూమి, హిరణ్య దానాది పుణ్యం ఏడు వందల కల్పాల వరకు అనుసరిస్తుంది।

Verse 4

आवाहनादिकां पूजां पूर्ववत्परिकल्पयेत् । अशून्यशयना नाम द्वितीयासौ प्रकीर्तिता

ఆవాహనాది పూజను ముందుగా చెప్పిన విధానమే అనుసరించాలి. ఈ ద్వితీయ తిథి ‘అశూన్యశయనా’ అని ప్రసిద్ధి.

Verse 5

तस्यां संपूजयेद्विष्णुमेभिर्मंत्रैर्विधानतः । श्रीवत्सधारिन्श्रीकांत श्रीपते श्रीधराव्यय

అక్కడ విధివిధానముగా ఈ మంత్రాలతో విష్ణువును సమ్యక్‌గా పూజించవలెను— “హే శ్రీవత్సధారిన్, హే శ్రీకాంత, హే శ్రీపతే, హే శ్రీధర, హే అవ్యయ!”

Verse 6

गार्हस्थ्यं मा प्रणाशं मे यातु धर्मार्थकामदं । अग्नयो मा प्रणश्यंतु देवताः पुरुषोत्तम

ధర్మార్థకామప్రదమైన నా గార్హస్థ్యము నశించకుండునుగాక. హే పురుషోత్తమా, నా అగ్నులు మరియు నా దేవతలు నశించకుండునుగాక.

Verse 7

पितरो मा प्रणश्यंतु मम दांपत्यभेदतः । लक्ष्म्या वियुज्यते देवो न कदाचिद्यथा हरिः

నా దాంపత్యభేదము వలన నా పితరులు నశించకుండునుగాక. హరి ఎప్పుడూ లక్ష్మీ నుండి వేరుకాడు గదా, అలాగే ప్రభువూ (లక్ష్మీ నుండి) ఎప్పుడూ వేరుకాకుండునుగాక.

Verse 8

तथा कलत्रसंबंधो देव मा मे वियुज्यतां । लक्ष्म्या न शून्यं वरद यथा ते शयनं सदा

అలాగే, హే దేవా, నా కలత్రసంబంధము ఎప్పుడూ విడిపోకుండునుగాక. హే వరదా, నా గృహము లక్ష్మీశూన్యముగా కాకుండునుగాక—మీ శయనం సదా (లక్ష్మీతో) ఉన్నట్లుగా.

Verse 9

शय्या ममाप्यशून्यास्तु तथैव मधुसूदन । गीतवादित्रनिर्घोषान्देवदेवस्य कारयेत्

హే మధుసూదనా, నా శయ్య కూడా శూన్యంగా ఉండకుండునుగాక. అలాగే దేవదేవునికి గీత-వాద్యాల నినాదము ఏర్పాటుచేయవలెను.

Verse 10

घंटा भवेदशक्तस्य सर्ववाद्यमयो यतः । एवं संपूज्य गोविंदमश्नीयात्तैलवर्जितम्

అనేక వాద్యాలను సమర్పించలేని వానికి గంటయే సరిపోతుంది; ఎందుకంటే అది సమస్త వాద్యఫలాన్ని కలిగిస్తుంది. ఈ విధంగా గోవిందుని సమ్యక్గా పూజించి నూనె లేని ఆహారాన్ని భుజించాలి.

Verse 11

नक्तमक्षारलवणं यावत्तु स्याच्चतुष्टयं । ततः प्रभाते संजाते लक्ष्मीपतिसमन्विताम्

రాత్రి వేళ క్షార-లవణ మిశ్రమాన్ని నాలుగు పరిమాణాల వరకు తీసుకోవాలి. అనంతరం ఉదయం ఉదయించినప్పుడు లక్ష్మీపతి (విష్ణువు) సాన్నిధ్యంతో నియత కర్మను ఆచరించాలి.

Verse 12

दीपान्नभाजनैर्युक्तां शय्यां दद्याद्विलक्षणाम् । पादुकोपानहच्छत्र चामरासन संयुताम्

దీపాలు, అన్నపాత్రలతో కూడిన విశిష్టమైన శయ్యను దానం చేయాలి; అలాగే పాదుకలు, పాదత్రాణాలు, ఛత్రం, చామరం, ఆసనం కలిగి ఉండాలి.

Verse 13

अभीष्टोपस्करैर्युक्तां शुक्लपुष्पांबरावृताम् । अव्यंगाय च विप्राय वैष्णवाय कुटुंबिने

కావలసిన ఉపకరణాలతో సమృద్ధిగా, తెల్ల పుష్పాలు మరియు వస్త్రంతో ఆవృతమైన (దానాన్ని) దోషరహితుడైన బ్రాహ్మణునికి—వైష్ణవుడై గృహస్థుడైనవానికి—ఇవ్వాలి.

Verse 14

दातव्या वेदविदुषे न वंध्यापतये क्वचित् । तत्रोपवेश्य दांपत्यमलंकृत्य विधानतः

ఈ దానాన్ని వేదవిద్వాంసునికే ఇవ్వాలి; ఎప్పుడూ వంధ్య స్త్రీ భర్తకు ఇవ్వకూడదు. అక్కడ దంపతులను కూర్చోబెట్టి, విధానానుసారం అలంకరించి సమ్యక్గా గౌరవించి పూజించాలి.

Verse 15

पत्न्यास्तु भाजनं दद्याद्भक्ष्यभोज्यसमन्वितम् । ब्राह्मणस्यापि सौवर्णीमुपस्करसमन्विताम्

భార్యకు భక్ష్య‑భోజ్యాలతో నిండిన పాత్రను దానమివ్వాలి; అలాగే బ్రాహ్మణునికి కూడా అవసరమైన ఉపకరణాలతో కూడిన స్వర్ణపాత్రను సమర్పించాలి।

Verse 16

प्रतिमां देवदेवस्य सोदकुंभां निवेदयेत् । एवं यस्तु पुमान्कुर्यादशून्यशयनं हरेः

దేవదేవుని ప్రతిమను జలకుంభంతో కూడి సమర్పించాలి; ఇలా చేసే పురుషుడు హరి శయ్యను అశూన్యంగా (సేవితంగా) చేస్తాడు।

Verse 17

वित्तशाठ्येन रहितो नारायणपरायणः । न तस्य पत्न्या विरहः कदाचिदपि जायते

ధన విషయంలో మోసం లేని వాడు, నారాయణుని శరణాగతుడు—అతనికి భార్యతో వియోగం ఎప్పుడూ కలగదు।

Verse 18

नारी वा विधवा ब्रह्मन्यावच्चंद्रार्कतारकं । न विरूपौ न शोकार्तौ दंपती भवतः क्वचित्

ఓ బ్రాహ్మణా! ఆమె భార్య అయినా విధవ అయినా—చంద్రుడు, సూర్యుడు, నక్షత్రాలు ఉన్నంతకాలం—దంపతులు ఎప్పుడూ వికృతులుగా గాని శోకార్తులుగా గాని కాకూడదు।

Verse 19

न पुत्रपशुरत्नानि क्षयं यांति पितामह । सप्तकल्पसहस्राणि सप्तकल्पशतानि च

ఓ పితామహా! కుమారులు, పశువులు, రత్నాలు—ఇవి క్షయమవు; ఏడు వేల కల్పాలు మరియు ఏడు వందల కల్పాల వరకు కూడా।

Verse 20

कुर्वन्नशून्यशयनं विष्णुलोके महीयते । ब्रह्मोवाच । कथमारोग्यमैश्वर्यं मतिर्धर्मस्थितिस्सदा

శయనాన్ని శూన్యంగా ఉంచకుండా (గృహస్థధర్మాన్ని, ధర్మ్య దాంపత్యాన్ని పోషిస్తూ) ఉండేవాడు విష్ణులోకంలో మహిమ పొందుతాడు. బ్రహ్మా పలికెను—ఆరోగ్యం, ఐశ్వర్యం ఎలా లభిస్తాయి? వివేకబుద్ధి ఎలా కలుగుతుంది? ధర్మంలో సదా స్థిరత్వం ఎలా ఉంటుంది?

Verse 21

अव्यंगाथ परे भक्तिर्विष्णौ चापि भवेत्कथम् । ईश्वर उवाच । साधु ब्रह्मंस्त्वया पृष्टमिदानीं कथयामि ते

అప్పుడు లోపమున్నవాడిలో విష్ణుపై పరాభక్తి ఎలా కలుగుతుంది? ఈశ్వరుడు పలికెను—ఓ బ్రాహ్మణా, నీవు శుభప్రశ్న అడిగితివి; ఇప్పుడు నీకు చెప్పుచున్నాను।

Verse 22

विरोचनस्य संवादं भार्गवस्य च धीमतः । प्रह्लादस्य सुतं दृष्ट्वा द्विरष्टपरिवत्सरम्

ప్రహ్లాదుని కుమారుని—పదహారు సంవత్సరాలు గడిచినవానిని—చూచి, (అతడు) విరోచనుడు మరియు ధీమంతుడైన భార్గవుడు (శుక్రుడు) మధ్య జరిగిన సంభాషణను విన్నాడు/తెలుసుకున్నాడు।

Verse 23

तस्य रूपमिदं ब्रह्मन्सोहसद्भृगुनंदनः । साधुसाधु महाबाहो विरोचन शिवं तव

ఓ బ్రాహ్మణా, ఇదే అతని రూపము—అని చెప్పి భృగునందనుడు (శుక్రుడు) నవ్వెను. తరువాత—సాధు, సాధు! ఓ మహాబాహో విరోచనా, నీకు శుభం కలుగుగాక।

Verse 24

तत्तथा हसितं तस्य पप्रच्छ सुरसूदनः । ब्रह्मन्किमर्थमेतत्ते हास्यं वै मामकं कृतम्

అతడు అలా నవ్వుట చూచి సురసూదనుడు అడిగెను—ఓ బ్రాహ్మణా, ఏ కారణంతో నీవు నాపై ఈ నవ్వు నవ్వితివి?

Verse 25

साधुसाध्विति मामेवमुक्तवांस्त्वं वदस्व मे । तमेवं वादिनं युक्तमुवाच वदतां वरः

“సాధు, సాధు!” అని నన్ను ఇలా సంబోధించి, ఇప్పుడు నాకు చెప్పుము. ఈ విధంగా యుక్తంగా పలికిన ఆ వక్తను వక్తలలో శ్రేష్ఠుడు ప్రత్యుత్తరం పలికెను.

Verse 26

विस्मयाद्व्रतमाहात्म्याद्धास्यमेतत्कृतं मया । पुरा दक्षविनाशाय कुपितस्य त्रिशूलिनः

ఈ వ్రత మహాత్మ్యాన్ని చూసి ఆశ్చర్యపడి నేను ఒకసారి హాస్యంగా ఇది చేసితిని—దక్షుని వినాశనార్థం త్రిశూలధారి కోపించి ఉద్యమించిన ఆ కాలమున.

Verse 27

अपतद्भीमवक्त्रस्य स्वेदबिंदुर्ललाटजः । भित्वा स सप्तपातालानदहत्सप्तसागरान्

భయంకర ముఖముగల వాడి నుదుటి నుండి పుట్టిన చెమట బిందువు పడిపోయెను; అది ఏడు పాతాళాలను చీల్చి ఏడు సముద్రాలను దహించెను.

Verse 28

अनेकवक्त्रनयनोज्वलज्ज्वलन भीषणः । वीरभद्र इति ख्यातः करपादायुतैर्युतः

అనేక ముఖములు, అనేక నేత్రములతో, జ్వలించే అగ్నివలె భయంకరుడు; వేల చేతులు, పాదములతో యుక్తుడై ‘వీరభద్రుడు’ అని ఖ్యాతి పొందెను.

Verse 29

कृत्वा स यज्ञमथनं पुनर्भूतस्य संप्लवः । त्रिजगद्दहनाद्भूयः शिवेन विनिवारितः

అతడు యజ్ఞమథనము చేసిన తరువాత మళ్లీ ప్రళయసమానమైన సంప్లవము ఉద్భవించెను; త్రిలోకము దహించబోవుచుండగా శివుడు దానిని మరల నివారించెను.

Verse 30

कृतं त्वया वीरभद्र दक्षयज्ञविनाशनं । इदानीमलमेतेन लोकदाहेन कर्मणा

హే వీరభద్రా! నీవు దక్షయజ్ఞవినాశాన్ని సాధించితివి. ఇక లోకాలను దహించే ఈ కర్మ చాలును; ఆపు.

Verse 31

शांतिप्रदानात्सर्वेषां ग्रहणां प्रथमो भव । प्रहृष्टाभिजनाः पूजां करिष्यंति कृतात्मनः

సర్వులకు శాంతిని ప్రసాదించి, గ్రహాలలో నీవే అగ్రగణ్యుడవు కావు. హర్షిత హృదయులైన కులీనులు పుణ్యచిత్తంతో నీ పూజ చేయుదురు.

Verse 32

अंगारक इति ख्यातिं गमिष्यसि धरात्मज । देवलोके द्वितीयं च तव रूपं भविष्यति

హే ధరాపుత్రా! నీవు ‘అంగారక’ అనే నామంతో ఖ్యాతి పొందుదువు; దేవలోకంలో నీ రెండవ రూపమూ ఉద్భవించును.

Verse 33

ये च त्वां पूजयिष्यंति चतुर्थ्यां तु दिने नराः । रूपमारोग्यमैश्वर्यं तेष्वनंतं भविष्यति

చతుర్థీ దినమున నిన్ను పూజించు మనుష్యులకు రూపము, ఆరోగ్యము, ఐశ్వర్యము అనంతముగా కలుగును.

Verse 34

एवमुक्तस्ततः शांतिमगमत्कामरूपधृत् । स जातस्तत्क्षणाद्राजन्ग्रहत्वमगमत्पुनः

ఇట్లు పలికినపుడు ఆ కామరూపధారి శాంతిని పొందెను. హే రాజా! ఆ క్షణముననే పునర్జన్మించి అతడు మరల గ్రహత్వమును పొందెను.

Verse 35

स कदाचिद्भवांस्तस्य पूजार्घादिकमुत्तमं । दृष्टवान्क्रियमाणं च शूद्रेण त्वं व्यवस्थितः

ఒకసారి నీవు ఆ శూద్రుడు అర్ఘ్యాది సమర్పణలతో కూడిన ఉత్తమ పూజను చేయుచుండగా చూచి, పక్కనే నిలిచి పరిశీలించితివి।

Verse 36

तेन त्वं रूपवान्जातो सुरः शत्रुकुलाशनिः । विविधा च रुचिर्जाता यस्मात्तव विदूरगा

ఆ కారణముచేత నీవు రూపవంతుడవై జన్మించితివి—దేవసమానుడవై, శత్రుకులములకు వజ్రమువలె. నీ దూరవ్యాప్త కాంతివలన నీయందు నానావిధ దీప్తి కలిగెను।

Verse 37

विरोचन इति प्राहुस्तस्मात् त्वां देवदानवाः । शूद्रेण क्रियमाणस्य व्रतस्य तव दर्शनात्

అందుచేత దేవదానవులు నిన్ను ‘విరోచన’ అని పిలుచుదురు; శూద్రుడు చేయుచున్న వ్రతసంబంధంగా నీ దర్శనం జరిగినందున।

Verse 38

ईदृशी रूपसंपत्तिरिति विस्मितवानहम् । साधुसाध्विति तेनोक्तमहो माहात्म्यमुत्तमं

“ఇంత అద్భుతమైన రూపసంపదా!” అని నేను ఆశ్చర్యపడ్డాను. అప్పుడు అతడు “సాధు, సాధు!” అని పలికి—“అహో, ఇది పరమోత్తమమైన మహాత్మ్యం” అన్నాడు।

Verse 39

पश्यतोपि भवेद्रूपमैश्वर्यं किमु कुर्वतः । यस्माच्च भक्त्या धरणीसुतस्य विनिंद्यमानेन गवादिदानम्

కేవలం దర్శనమాత్రమునే రూపమూ ఐశ్వర్యమూ కలుగును—అయితే సేవచేసేవానికి ఏమని చెప్పాలి! ధరణీసుతుని పట్ల భక్తిలో, అవమానభావంతో చేసిన గోవులాది దానముకూడా నిందనీయం అవుతుంది।

Verse 40

आलोकितं तेन सुरारिगर्भे संभूतिरेषा तव दैत्य जाता । अथ तद्वचनं श्रुत्वा भार्गवस्य महात्मनः

దేవశత్రువు గర్భంలో నిన్ను అతడు దర్శించాడు; ఆ దర్శనమే నీకు దైత్యరూప జన్మకు కారణమైంది. మహాత్ముడు భార్గవుని వాక్యములు విని…

Verse 41

प्रह्लादनंदनो वीरः पुनः पप्रच्छ भार्गवम् । विरोचन उवाच । भगवंस्तद्व्रतं सम्यक्श्रोतुमिच्छामि तत्वतः

ప్రహ్లాదుని వీర కుమారుడు మళ్లీ భార్గవుని ప్రశ్నించాడు. విరోచనుడు అన్నాడు— ఓ భగవన్, ఆ వ్రతాన్ని సరిగ్గా, తత్త్వార్థంతో వినాలని కోరుతున్నాను.

Verse 42

दीयमानं तु यद्दानं मया दृष्टं भवांतरे । माहात्म्यं च विधिं तस्य यथावद्वक्तुमर्हसि

మునుపటి జన్మలో నేను ఇవ్వబడుతున్న దానాన్ని చూశాను; దాని మహాత్మ్యమును మరియు విధానమును యథావిధిగా మీరు చెప్పవలసినది.

Verse 43

इति तद्वचनं श्रुत्वा विप्रः प्रोवाच सादरं । चतुर्थ्यंगारकदिने यदा भवति दानव

ఆ మాటలు విని బ్రాహ్మణుడు గౌరవంతో పలికాడు— ఓ దానవా, చతుర్థీ తిథి అంగారక (మంగళ) దినాన వచ్చినప్పుడు…

Verse 44

मृदास्नानं तदा कुर्यात्पद्मरागविभूषितः । अग्निर्मूर्द्धादिवो मंत्रं जपेत्स्नात उदङ्मुखः

అప్పుడు పద్మరాగం (మాణిక్యం) ధరించి మృదాస్నానం చేయాలి. స్నానానంతరం ఉత్తరముఖంగా నిలిచి ‘అగ్నిర్మూర్ధా…’ అని ప్రారంభమయ్యే మంత్రాన్ని జపించాలి.

Verse 45

शूद्रस्तूष्णीं स्मरन्भौममास्तां भोगविवर्जितः । अथास्तमित आदित्ये गोमयेनानुलेपयेत्

శూద్రుడు మౌనంగా ఉండి భౌముడు (మంగళుడు)ను స్మరించుచు భోగాలను విడిచి కూర్చుండాలి; సూర్యాస్తమయానంతరం గోమయంతో నేలకైనా దేహానికైనా లేపనం చేయాలి।

Verse 46

प्रांगणं पुष्पमालाभिरक्षताद्भिः समंततः । तदभ्यर्च्यालिखेत्पद्मं कुंकुमेनाष्टपत्रकम्

ప్రాంగణాన్ని చుట్టూ పుష్పమాలలతోను అక్షతలతోను అలంకరించి; ఆ స్థలాన్ని విధిగా ఆరాధించి కుంకుమతో అష్టదళ పద్మాన్ని చిత్రించాలి।

Verse 47

कुंकुमस्याप्यभावेन रक्तचंदनमिष्यते । चत्वारः करकाः कार्याः भक्ष्यभोज्यसमन्विताः

కుంకుమం లేనిచో రక్తచందనం కూడా సమ్మతమే; భక్ష్యభోజ్యాలతో కూడిన నాలుగు కరకాలు (జలపాత్రాలు) సిద్ధం చేయాలి।

Verse 48

तंडुलै रक्तशालेयैः पद्मरागैश्च संयुताः । चतुःकोणेषु तान्कृत्वा फलानि विविधानि च

ఎర్ర శాలి బియ్యపు గింజలను పద్మరాగములతో (రూబీలతో) కలిపి నాలుగు మూలల్లో అమర్చాలి; అలాగే వివిధ రకాల ఫలాలను కూడా ఉంచాలి।

Verse 49

गंधमाल्यादिकं सर्वं तथैव विनिवेशयेत् । सुवर्णशृंगां कपिलामथार्च्य रौप्यैः खुरैः कांस्यदोहां सवस्त्राम्

అదేవిధంగా గంధం, మాల్యాది సమస్త వస్తువులను కూడా యథాస్థానంలో అమర్చాలి; అనంతరం స్వర్ణశృంగాల కపిల గోవు—రజతఖురాలు, కాంస్య దోహనపాత్రంతో, వస్త్రాలంకృత—దానిని విధిగా ఆరాధించి సమర్పించాలి।

Verse 50

धुरंधरं रक्तखुरं च सौम्यं धान्यानि सप्तांबरसंयुतानि । अंगुष्ठमात्रं पुरुषं तथैव सौवर्णमप्यायतबाहुदंडम्

ఎర్రని ఖురాలు గల బలమైన, సౌమ్య స్వభావమున్న భారవాహి పశువు; ఏడు వస్త్రాలతో కూడిన ధాన్యము; బొటనవేలు పరిమాణమున్న పురుష-ప్రతిమ; అలాగే దీర్ఘంగా విస్తరించిన భుజాలు గల స్వర్ణమూర్తి—ఇవి సమస్తం (దానార్థం).

Verse 51

चतुर्भुजं हेममयं च ताम्रपात्रे गुडस्योपरि सर्पियुक्तम् । सामस्वरज्ञाय जितेंद्रियाय वाग्रूपशीलान्वयसंयुताय

నాలుగు భుజాలు గల స్వర్ణమూర్తిని—తామ్రపాత్రలో గుడ్డు మీద ఉంచి, నెయ్యితో కలిపి—సామగాన స్వరజ్ఞుడు, జితేంద్రియుడు, శుద్ధ వాక్కు, సుందర రూపం, సద్గుణాచారం, సత్కులసంపత్తి కలవాడైన (బ్రాహ్మణునికి) అర్పించాలి.

Verse 52

दातव्यमेतत्सकलं द्विजाय कुटुम्बिने नैव तु दंभयुक्ते । भूमिपुत्र महाभाग स्वेदोद्भव पिनाकिनः

ఇది సమస్తమును గృహస్థ ద్విజునికి (బ్రాహ్మణునికి) దానమివ్వాలి; దంభముతో కూడినవానికి ఎప్పుడూ కాదు. ఓ భూమిపుత్ర మహాభాగ! ఓ స్వేదోద్భవ! ఓ పినాకధారి (శివ) సంబంధ మహాత్మా!

Verse 53

रूपार्थी त्वां प्रपन्नोहं गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते । मंत्रेणानेन दत्वार्घ्यं रक्तचंदनवारिणा

రూపసౌందర్యం కోరుతూ నేను మీ శరణు పొందాను; ఈ అర్ఘ్యాన్ని స్వీకరించండి—మీకు నమస్కారం. ఈ మంత్రంతో ఎర్ర చందనం సువాసన కలిగిన నీటితో అర్ఘ్యాన్ని సమర్పించి (ఆరాధించాలి).

Verse 54

ततोर्चयेद्विप्रवरं रक्तमाल्यांबरादिभिः । दद्यात्तेनैव मंत्रेण भौमं गोमिथुनान्वितम्

ఆపై ఎర్ర మాలలు, వస్త్రాలు మొదలైనవాటితో శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణుని ఆరాధించాలి; అలాగే అదే మంత్రంతో గోమిథునంతో కూడిన భౌమా (భూమిదేవి)కు దానం/అర్పణ చేయాలి.

Verse 55

शय्यां च शक्तिमान्दद्यात्सर्वोपस्करसंयुताम् । यद्यदिष्टतमं लोके यच्चास्य दयितं गृहे

సమర్థుడైనవాడు సమస్త ఉపకరణాలతో కూడిన శయ్యను దానం చేయాలి; అలాగే లోకంలో అతికి ఇష్టమైనదాన్ని, ఇంటిలో అతనికి ప్రియమైనదాన్ని కూడా సమర్పించాలి।

Verse 56

तत्तद्गुणवते देयं दत्तस्याक्षयमिच्छता । ततः प्रदक्षिणं कृत्वा विसृज्य द्विजसत्तमम्

దానఫలం అక్షయంగా కావాలని కోరువాడు తగిన గుణసంపన్నునికే దానం చేయాలి; తరువాత ప్రదక్షిణ చేసి శ్రేష్ఠ ద్విజుని గౌరవంతో వీడాలి।

Verse 57

नक्तं क्षीराशनं कुर्यादेवं चांगारकाष्टकम् । चतुरो वाथ वातस्य यत्पुण्यं तद्वदामि ते

రాత్రి వేళ కేవలం క్షీరాహారమే చేయాలి—ఇదే అంగారక-అష్టక వ్రతవిధి. ఇప్పుడు వాత వ్రతాల నాలుగింటి సమానమైన దీని పుణ్యాన్ని నీకు చెబుతాను।

Verse 58

रूपसौभाग्यसंपन्नः पुमान्जन्मनि जन्मनि । विष्णौ वाथ शिवे भक्तः सप्तद्वीपाधिपो भवेत्

జన్మ జన్మలలో రూపసౌభాగ్యసంపన్నుడై, విష్ణువుని గానీ శివుని గానీ భక్తితో సేవించువాడు సప్తద్వీపాధిపతిగా అవుతాడు।

Verse 59

सप्तकल्पसहस्राणि रुद्रलोके महीयते । तस्मात्वमपि दैत्येंद्र व्रतमेतत्समाचर

ఏడు వేల కల్పాల వరకు రుద్రలోకంలో అతడు మహిమింపబడతాడు. కాబట్టి, హే దైత్యేంద్రా, నీవు కూడా ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించు।

Verse 60

इत्येवमुक्तो भुगुनंदनेन चकार सर्वं व्रतमेव दैत्यः । त्वं चापि राजन्कुरु सर्वमेतद्यतोक्षयं वेदविदो वदंति

భృగునందనుడు ఇలా ఉపదేశించగా ఆ దైత్యుడు సంపూర్ణ వ్రతాన్ని ఆచరించాడు. ఓ రాజా, నీవు కూడా ఇవన్నీ చేయుము; వేదవిదులు దీని ఫలము అక్షయమని చెప్పుచున్నారు.

Verse 61

शृणोति यश्चैनमनन्यचेतास्तस्यापि सर्वं भगवान्विधत्ते

ఎవడు అనన్యచిత్తంతో దీనిని వింటాడో, అతనికీ భగవంతుడు సమస్తాన్ని సఫలీకృతం చేస్తాడు.