Adhyaya 19
Bhumi KhandaAdhyaya 1975 Verses

Adhyaya 19

Sumanā and Somaśarmā: Tapas at the Kapilā–Revā Confluence and the Theophany of Hari

సోమశర్మ తన భార్య సుమనాతో కలిసి పవిత్ర కపిలా–రేవా (నర్మదా) సంగమానికి చేరి స్నానం చేసి, దేవతలకు మరియు పితృదేవతలకు తర్పణాదులు సమర్పించి, నారాయణుడు మరియు శివుని మంత్రజపంతో తపస్సు ప్రారంభిస్తాడు. ద్వాదశాక్షరి మంత్రంతో వాసుదేవుని ధ్యానిస్తూ అతడు గాఢ సమాధిలో నిలుస్తాడు. తపస్సును భంగం చేయడానికి భయంకర సర్పాలు, అడవి మృగాలు, భూతప్రేతాలు, తుఫానులు, భయానక దర్శనాలు ప్రత్యక్షమవుతాయి; అయినా అతడు చలించడు. పదేపదే హరిశరణం పొందుతూ, ముఖ్యంగా నృహరి/నరసింహుని స్మరించి శరణాగతి స్తోత్రసదృశ వాక్యాలతో మనస్సును స్థిరపరుస్తాడు. అచంచల భక్తితో ప్రసన్నుడైన హృషీకేశుడు స్వయంగా దర్శనమిచ్చి వరం కోరమంటాడు. అప్పుడు సోమశర్మ విజయ-నమస్కార రూప స్తుతిలో భగవంతుని గుణాలు, మత్స్యాది బుద్ధాంత అవతారాలను కీర్తించి, జన్మజన్మాంతరాల్లో కరుణా-మోక్షాలను ప్రార్థిస్తాడు.

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । सोमशर्मा महाप्राज्ञः सुमनया सह सत्तमः । कपिलासंगमे पुण्ये रेवातीरे सुपुण्यदे

సూతుడు పలికెను—మహాప్రాజ్ఞుడైన శ్రేష్ఠుడు సోమశర్ముడు సుమనాతో కలిసి పుణ్యమైన కపిలా సంగమానికి, పరమ పావనమైన రేవా (నర్మదా) తీరానికి వెళ్లెను।

Verse 2

स्नात्वा तत्र स मेधावी तर्पयित्वा सुरान्पितॄन् । तपस्तेपे सुशांतात्मा जपन्नारायणं शिवम्

అక్కడ స్నానం చేసి ఆ మేధావి దేవతలకును పితృదేవతలకును తర్పణం చేసి; శాంతమనస్సుతో తపస్సు చేసి, నారాయణుని మరియు శివుని నామజపం చేసెను।

Verse 3

द्वादशाक्षरमंत्रेण ध्यानयुक्तो महामनाः । तस्यैव देवदेवस्य वासुदेवस्य सुव्रतः

ద్వాదశాక్షరి మంత్రంతో ధ్యానసమేతుడైన ఆ మహామనుడు, సువ్రతధారి, దేవదేవుడైన వాసుదేవుని ధ్యానంలోనే లీనమయ్యెను।

Verse 4

आसने शयने याने स्वप्ने पश्यति केशवम् । सदैव निश्चलो भूत्वा कामक्रोधविवर्जितः

ఆసనంలో, శయనంలో, ప్రయాణంలో, స్వప్నంలో కూడ కేశవుని దర్శించెను; ఎల్లప్పుడూ స్థిరుడై కామక్రోధరహితుడగును।

Verse 5

सा च साध्वी महाभागा पतिव्रतपरायणा । सुमना कांतमेवापि शुश्रूषति तपोन्वितम्

ఆ సాధ్వి మహాభాగ్యశాలిని, పతివ్రతపరాయణ అయిన సుమనా కూడా, తపస్సుతో యుక్తుడైన తన ప్రియ భర్తను భక్తితో శుశ్రూషించెను।

Verse 6

ध्यायमानस्य तस्यापि विघ्नैः संदर्शितं भयम् । सर्पा विषोल्बणाः कृष्णास्तत्र यांति महात्मनः

ధ్యానంలో లీనమైన అతనికీ విఘ్నశక్తులు భయాన్ని చూపించాయి; ఓ మహాత్మా, అక్కడ ఘోర విషముగల నల్ల సర్పాలు వచ్చాయి.

Verse 7

पार्श्वे ते तप्यमानस्य तस्य ते सोमशर्मणः । सिंहव्याघ्रगजा दृष्टा भयमेवं प्रचक्रिरे

తపస్సు చేస్తున్న సోమశర్ముని పక్కనే సింహాలు, వ్యాఘ్రాలు, గజాలు కనిపించాయి; అలా వారు భయాన్ని కలిగించారు.

Verse 8

वेताला राक्षसा भूताः कूष्मांडाः प्रेतभैरवाः । भयं विदर्शयंत्येते दारुणं प्राणनाशनम्

వేతాళాలు, రాక్షసులు, భూతాలు, కూష్మాండాలు, ప్రేతభైరవులు—ఇవన్నీ ప్రాణనాశకమైన ఘోర భయాన్ని ప్రదర్శిస్తాయి.

Verse 9

नानाविधा महाभीमाः सिंहास्तत्र समागताः । दंष्ट्राकरालवक्त्राश्च जगर्जुश्चातिभैरवम्

అక్కడ అనేక విధాల మహాభయంకర సింహాలు సమూహంగా చేరాయి; దంతాలతో వికటమైన ముఖాలతో అవి అత్యంత భయానకంగా గర్జించాయి.

Verse 10

विष्णोर्ध्यानात्स धर्मात्मा न चचाल महामतिः । महाविघ्नैः सुसंरूढैश्चालितो मुनिपुंगवः

విష్ణు ధ్యానంలో స్థిరమైన ఆ ధర్మాత్మ మహామతి కదలలేదు; బలంగా పెరిగిన మహావిఘ్నాలు దాడి చేసినా మునిపుంగవుడు చలించలేదు.

Verse 11

एवं न चलते ध्यानात्सोमशर्मा द्विजोत्तमः । झंझावातैश्च शीतेन महावृष्ट्या सुपीडितः

ఈ విధంగా ఉగ్ర గాలులు, చలి మరియు మహావర్షం వల్ల తీవ్రంగా బాధపడినప్పటికీ ద్విజోత్తముడైన సోమశర్మ తన ధ్యానమునుండి ఏమాత్రం చలించలేదు।

Verse 12

भंभारावमहाभीमः सिंहस्तत्र समागतः । तं दृष्ट्वा भयवित्रस्तः सस्मार नृहरिं द्विजः

అప్పుడు ఘోర గర్జనతో మహాభయంకరమైన సింహం అక్కడికి వచ్చింది. దానిని చూసి భయంతో వణికిన ఆ బ్రాహ్మణుడు నృహరిని స్మరించాడు।

Verse 13

इंद्रनीलप्रतीकाशं पीतवस्त्रं महौजसम् । शंखचक्रधरं देवं गदापंकजधारिणम्

అతడు ఇంద్రనీలమణివలె ప్రకాశించే, పీతాంబరధారి, మహాతేజస్సుగల దేవుని దర్శించాడు—శంఖచక్రధారి, గదా మరియు పద్మాన్ని ధరించినవాడిని।

Verse 14

महामौक्तिकहारेण इंदुवर्णानुकारिणा । कौस्तुभेनापि रत्नेन द्योतमानं जनार्दनम्

జనార్దనుడు చంద్రవర్ణాన్ని అనుకరించే మహామౌక్తికహారంతో, అలాగే కౌస్తుభ రత్నంతో కూడి ప్రకాశిస్తూ ఉన్నాడు।

Verse 15

श्रीवत्सांकेन दिव्येन हृदयं यस्य राजते । सर्वाभरणशोभांगं शतपत्रनिभेक्षणम्

యwhose హృదయంపై దివ్యమైన శ్రీवत్సచిహ్నం ప్రకాశిస్తుంది; సమస్త ఆభరణాల శోభతో ఆయన దేహం కాంతిమంతమై ఉంది; ఆయన నేత్రాలు శతపత్ర కమలంలా ఉన్నాయి।

Verse 16

सुस्मितास्यं सुप्रसन्नं रत्नदामाभिशोभितम् । भ्राजमानं हृषीकेशं ध्यानं तेन कृतं ध्रुवम्

సౌమ్యస్మితముఖుడై, అత్యంత ప్రసన్నుడై, రత్నమాలలతో అలంకృతుడై ప్రకాశించే హృషీకేశునిపై అతడు ధ్యానాన్ని ధృఢంగా, అచలంగా నిలిపెను।

Verse 17

त्वमेव शरणं कृष्ण शरणागतवत्सल । नमोस्तु देवदेवाय किं मे भयं करिष्यति

హే కృష్ణా! నీవే నా ఏకైక శరణం, శరణాగతవత్సలుడవు. దేవదేవునికి నమస్కారం—భయం నాకు ఏమి చేయగలదు?

Verse 18

यस्योदरे त्रयो लोकाः सप्त चान्ये महात्मनः । शरणं तस्य प्रविष्टोस्मि क्वास्ते भयं ममैव हि

హే మహాత్మా! ఎవరి ఉదరంలో త్రిలోకములు మరియు మరిన్ని ఏడు లోకములు నివసించునో, ఆయన శరణంలో నేను ప్రవేశించితిని; ఇక నాకు భయం ఎక్కడ?

Verse 19

यस्माद्भयाः प्रवर्तंते कृत्यादिक महाबलाः । सर्वभयप्रहर्तारं तमस्मि शरणं गतः

ఎవరి నుండో కృత్యాది మహాబల భయాలు పుట్టునో, మరియు ఎవరు సమస్త భయాలను హరించునో—ఆయన శరణం నేను పొందితిని.

Verse 20

पातकानां तु सर्वेषां दानवानां महाभयम् । रक्षको विष्णुभक्तानां तमस्मि शरणं गतः

సర్వ పాతకాలకు, దానవులకు మహాభయమై, విష్ణుభక్తులకు రక్షకుడైన ఆయన శరణం నేను పొందితిని.

Verse 21

वृंदारकाणां सर्वेषां दानवानां महात्मनाम् । यो गतिः कृष्णभक्तानां तमस्मि शरणं गतः

సర్వ దేవతలకును మహాత్మ దానవులకును పరమ గతి, శ్రీకృష్ణభక్తులకు నిశ్చయ ఆశ్రయమూ లక్ష్యమూ అయిన ఆయననే నేను శరణు పొందితిని.

Verse 22

अभयो भयनाशाय पापनाशाय ज्ञानवान् । एकश्चेंद्रस्वरूपेण तमस्मि शरणं गतः

అభయుడై భయాన్ని నశింపజేసి, పాపాన్ని తొలగించి, జ్ఞానవంతుడై, ఏకుడే ఇంద్రస్వరూపంగా ప్రకాశించువాడైన ఆయననే నేను శరణు పొందితిని.

Verse 23

व्याधीनां नाशकायैव य औषधस्वरूपवान् । निरामयो निरानंदस्तमस्मि शरणंगतः

ఔషధస్వరూపుడై వ్యాధులను నశింపజేసే, నిరామయుడై లోకానందానికి అస్పృశ్యుడైన ఆయననే నేను శరణు పొందితిని.

Verse 24

अचलश्चालयेल्लोकानपापो ज्ञानमेव च । तमस्मि शरणं प्राप्तो भयं किं मे करिष्यति

అచలమైనదే లోకాలను కదిలించినా, పాపరహితత్వమూ జ్ఞానమూ కూడ చలించినా—ఆయన శరణు పొందిన నాకు భయం ఏమి చేయగలదు?

Verse 25

साधूनां चापि सर्वेषां पालको यो ह्यनामयः । पाति विश्वं च विश्वात्मा तमस्मि शरणंगतः

అనామయుడై సమస్త సాధువులకు పాలకుడైన, విశ్వాన్ని కాపాడువాడైన, విశ్వాత్ముడైన ఆయననే నేను శరణు పొందితిని.

Verse 26

यो मे मृगेंद्ररूपेण भयं दर्शयतेग्रतः । तमहं शरणं प्राप्तो नरसिंहं नमाम्यहम्

మృగేంద్రరూపముతో నా ముందర భయాన్ని చూపించువాడైన ఆ నరసింహుని నేను శరణు పొందించి నమస్కరిస్తున్నాను।

Verse 27

मदमत्तो महाकायो वनहस्ती समागतः । गजलीलागतिं देवं शरणागतवत्सलम्

మదోన్మత్తుడైన మహాకాయ వనహస్తి దూసుకొచ్చెను; అయినా గజలీలాగతిగల, శరణాగతవత్సలుడైన ఆ దేవుని శరణు వేడుతున్నాను।

Verse 28

गजास्यं ज्ञानसंपन्नं सपाशांकुशधारिणम् । कालास्यं गजतुंडं च शरणं सुगतोस्म्यहम्

గజాననుడైన, జ్ఞానసంపన్నుడైన, పాశాంకుశధారియైన, శ్యామవదన గజతుండుడైన ఆ సుగతిని నేను శరణు పొందుతున్నాను।

Verse 29

हिरण्याक्षप्रहर्तारं वाराहं शरणंगतः । वामनं तं प्रपन्नोस्मि शरणागतवत्सलम्

హిరణ్యాక్షప్రహర్త అయిన వరాహుని శరణు పొందిన నేను, శరణాగతవత్సలుడైన ఆ వామనునికి సంపూర్ణంగా ప్రపన్నుడనైయున్నాను।

Verse 30

ह्रस्वास्तु वामनाः कुब्जाः प्रेताः कूष्मांडकादयः । मृत्युरूपधराः सर्वे दर्शयंति भयं मम

హ్రస్వ వామనులు, కుబ్జులు, ప్రేతులు, కూష్మాండాదులు—ఇవన్నీ మరణరూపాలు ధరించి నా ముందర భయాన్ని చూపిస్తున్నాయి।

Verse 31

अमृतं तं प्रपन्नोस्मि किं भयं मे करिष्यति । ब्रह्मण्यो ब्रह्मदो ब्रह्मा ब्रह्मज्ञानमयो हरिः

నేను ఆ అమృతస్వరూపుని శరణు పొందితిని—భయం నాకు ఏమి చేయగలదు? ఆ హరి బ్రాహ్మణ్యుడు, బ్రహ్మదాత, బ్రహ్మస్వరూపుడు, బ్రహ్మజ్ఞానమయుడు।

Verse 32

शरणं तं प्रपन्नोस्मि भयं किं मे करिष्यति । अभयो यो हि जगतो भीतिघ्नो भीतिदायकः

నేను ఆయన శరణు పొందితిని—భయం నాకు ఏమి చేయగలదు? ఆయన జగత్తుకు అభయుడు, భయనాశకుడు, దుష్టులకు భయదాత।

Verse 33

भयरूपं प्रपन्नोस्मि भयं किं मे करिष्यति । तारकः सर्वलोकानां नाशकः सर्वपापिनाम्

నేను భయస్వరూపుడైన (భయాధిపతియైన) ప్రభువును శరణు పొందితిని—ఇప్పుడు భయం నాకు ఏమి చేయగలదు? ఆయన సర్వలోకాల తారకుడు, సర్వపాపుల పాపనాశకుడు।

Verse 34

तमहं शरणं प्राप्तो धर्मरूपं जनार्दनम् । सुरारणं यो हि रणे वपुर्द्धारयतेऽद्भुतम्

నేను ధర్మస్వరూపుడైన జనార్దనుని శరణు పొందితిని—ఆయన యుద్ధంలో దేవశత్రువులకు శత్రువుగా అద్భుత వపువును ధరించును।

Verse 35

शरणं तस्य गंतास्मि सदागतिरयं मम । झंझावातो महाचंडो वपुर्दूयति मे भृशम्

నేను ఆయన శరణు చేరుదును—ఆయనే నిత్యము నా నిజమైన గతి. మహాచండమైన ఝంఝావాతం వీచుచున్నది; నా దేహము అత్యంతంగా బాధపడుచున్నది।

Verse 36

शरणं तं प्रपन्नोस्मि सदागतिरयं मम । अतिशीतं चातिवर्षा आतपस्तापदायकः

నేను ఆయననే శరణు పొందితిని; ఆయనే నా నిత్యగతి. అతిశీతి, అతివృష్టి, దహించే ఆతపము—ఇవన్నీ బాధను కలిగించునవి.

Verse 37

एषां रूपेण यो देवस्तस्याहं शरणं गतः । कालरूपा अमी प्राप्ता भयदा मम चालकाः

ఈ రూపములలో ప్రకాశించు దేవుని నేనే శరణు పొందితిని. ఇవి కాలరూపముగా వచ్చి భయమును కలిగించి నన్ను ముందుకు నడిపించునవి.

Verse 38

एषां शरणं प्रपन्नोस्मि हरेः स्वरूपिणां सदा

హరి స్వరూపులైన వారిలోనే నేను సదా శరణు పొందితిని.

Verse 39

यं सर्वदेवं परमेश्वरं हि निष्केवलं ज्ञानमयं प्रदीपम् । वदंति नारायणमादिसिद्धं सिद्धेश्वरं तं शरणं प्रपद्ये

సర్వదేవులకు పరమేశ్వరుడైన, నిర్మల నిర్విశేషుడైన, జ్ఞానమయ దీపముగా ఉన్నవాడని; ఆదిసిద్ధుడు, సిద్ధేశ్వరుడైన నారాయణుడని యెవనిని వదంతి—ఆ నారాయణుని నేను శరణు పొందుచున్నాను.

Verse 40

इति ध्यायन्स्तुवन्नित्यं केशवं क्लेशनाशनम् । भक्त्या तेन समानीतस्तदात्महृदये हरिः

ఇట్లు క్లేశనాశకుడైన కేశవుని నిత్యం ధ్యానించి స్తుతించుచు, తన భక్తిచేత హరిని తన ఆత్మహృదయములోనే ఆహ్వానించి నిలిపెను.

Verse 41

उद्यमं विक्रमं तस्य स दृष्ट्वा सोमशर्मणः । आविर्भूय हृषीकेशस्तमुवाच प्रहृष्टवान्

సోమశర్ముని ప్రయత్నం, పరాక్రమం చూచి హృషీకేశుడు (విష్ణువు) ప్రత్యక్షమై ఆనందంతో అతనితో పలికెను।

Verse 42

सोमशर्मन्महाप्राज्ञ श्रूयतां भार्यया सह । वासुदेवोस्मि विप्रेंद्र वरं याचय सुव्रत

హే మహాప్రాజ్ఞ సోమశర్మా, భార్యతో కూడి వినుము. హే బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా, నేనే వాసుదేవుడు; హే సువ్రతా, వరం కోరుము।

Verse 43

तेनोक्तो हि स विप्रेन्द्र उन्मील्य नयनद्वयम् । दृष्ट्वा विश्वेश्वरं देवं घनश्यामं महोदयम्

ఇలా పలుకబడినప్పుడు, హే బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా, అతడు రెండు కన్నులు తెరిచి విశ్వేశ్వర దేవుని చూచెను—ఘనశ్యాముడు, మహిమతో ప్రకాశించువాడు।

Verse 44

सर्वाभरणशोभांगं सर्वायुधसमन्वितम् । दिव्यलक्षणसंपन्नं पुंडरीकनिभेक्षणम्

ఆయన దేహం సర్వాభరణాలతో శోభించెను, సర్వాయుధాలతో సమన్వితుడు; దివ్య శుభలక్షణసంపన్నుడు, పుండరీకసమ నేత్రుడు।

Verse 45

पीतेन वाससा युक्तं राजमानं सुरेश्वरम् । वैनतेयसमारूढं शंखचक्रगदाधरम्

పీతాంబరం ధరించి ప్రకాశించు సురేశ్వరుడు, వైనతేయుడు (గరుడుడు) పై ఆరూఢుడై, శంఖ-చక్ర-గదలను ధరించెను।

Verse 46

ब्रह्मादीनां सुधातारं जगतोस्य महायशाः । विश्वस्यास्य सदातीतं रूपातीतं जगद्गुरुम्

ఆయన బ్రహ్మాది దేవతలకు శ్రేష్ఠ పోషకుడు, ఈ జగత్తుకు మహాయశస్సుగల ఆధారం. ఆయన సదా కాలాతీతుడు, రూపాతీతుడు, సమస్త విశ్వానికి జగద్గురు।

Verse 47

हर्षेण महताविष्टो दंडवत्प्रणिपत्य तम् । श्रियायुक्तं भासमानं सूर्यकोटिसमप्रभम्

మహా హర్షంతో మునిగిపోయి అతడు ఆయనకు దండవత్ ప్రణామం చేశాడు—శ్రీయుతుడు, ప్రకాశమానుడు, కోటి సూర్యుల సమాన ప్రభ కలవాడు।

Verse 48

बद्धांजलिपुटोभूत्वा तया सुमनया सह । जयजयेत्युवाचैनं जयमाधवमानद

చేతులు జోడించి అంజలి బద్ధం చేసి, ఆ సుమనా సతీమణితో కలిసి అతడు అన్నాడు—“జయ జయ! ఓ మాధవా, మానప్రదా, నీకు జయం!”

Verse 49

जय योगीश योगीन्द्र जय नागांगशायन । यज्ञांग जय यज्ञेश जय शाश्वतसर्वग

జయము నీకే, ఓ యోగీశ్వరా, యోగీంద్రా! జయము నీకే, నాగశయ్యపై శయనించువాడా! జయము నీకే, యజ్ఞమే అంగములైనవాడా; ఓ యజ్ఞేశ్వరా! జయము నీకే, శాశ్వత సర్వగతా!

Verse 50

जय सर्वेश्वरानंत यज्ञरूप नमोऽस्तु ते । जय ज्ञानवतां श्रेष्ठ जय त्वं ज्ञाननायक

జయము నీకే, ఓ సర్వేశ్వర అనంతా, యజ్ఞస్వరూపా; నీకు నమస్కారం. జయము నీకే, జ్ఞానులలో శ్రేష్ఠా; జయము నీకే, జ్ఞాననాయకా!

Verse 51

जय सर्वदसर्वज्ञ जय त्वं सर्वभावन । जय जीवस्वरूपेश महाजीव नमोस्तुते

జయము, ఓ సర్వదాత సర్వజ్ఞా! జయము, ఓ సర్వభావన! జయము, ఓ జీవస్వరూపేశా! ఓ మహాజీవా, నీకు నమస్కారము।

Verse 52

जय प्रज्ञादप्रज्ञांग जय प्राणप्रदायक । जय पापघ्न पुण्येश जय पुण्यपते हरे

జయము, ఓ ప్రజ్ఞాస్వరూపా, ప్రజ్ఞా-మూలా! జయము, ఓ ప్రాణప్రదాయకా! జయము, ఓ పాపఘ్న పుణ్యేశా! జయము, ఓ హరి, పుణ్యపతీ!

Verse 53

जय ज्ञानस्वरूपेश ज्ञानगम्याय ते नमः । जय पद्मपलाशाक्ष पद्मनाभाय ते नमः

జయము, ఓ జ్ఞానస్వరూపేశా! జ్ఞానముచే గమ్యుడవైన నీకు నమః। జయము, ఓ పద్మపలాశాక్షా! ఓ పద్మనాభా, నీకు నమః।

Verse 54

जय गोविंदगोपाल जय शंखधरामल । जय चक्रधराव्यक्त व्यक्तरूपाय ते नमः

జయము గోవింద గోపాలా! జయము, ఓ నిర్మల శంఖధరా! జయము, ఓ చక్రధర అవ్యక్తా! వ్యక్తరూపధారివైన నీకు నమస్కారం।

Verse 55

जय विक्रमशोभांग जय विक्रमनायक । जय लक्ष्मीविलासांग नमो वेदमयाय ते

జయము, ఓ విక్రమశోభాంగా! జయము, ఓ విక్రమనాయకా! జయము, ఓ లక్ష్మీవిలాసాంగా! వేదమయ ప్రభూ, నీకు నమస్కారం।

Verse 56

जय विक्रमशोभांग जय उद्यमदायक । जय उद्यमकालाय उद्यमाय नमोनमः

విజయము నీకు, నీ విక్రమశోభ ప్రకాశించుచున్నది; విజయము నీకు, ప్రయత్నదాతవు. ప్రయత్నకాలమునకు విజయము; ప్రయత్నమునకే మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారము.

Verse 57

जय उद्यमशक्ताय उद्यमत्रयधारक । युद्धोद्यमप्रवृत्ताय तस्मै धर्माय ते नमः

సత్ప్రయత్నశక్తియైన, త్రివిధ ప్రయత్నమును ధారించువాడైన, యుద్ధప్రయత్నమున ప్రవృత్తుడైన ఆ ధర్మమునకు జయము; ఆ ధర్మమునకు నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

Verse 58

नमो हिरण्यरेताय तस्मै ते जायते नमः । अतितेजःस्वरूपाय सर्वतेजोमयाय च

హిరణ్యరేతస్సు (సువర్ణబీజ)కు నమస్కారము; మరియు నీ జన్మకు కారణమైన ఆ పరమునకు నమస్కారము. అతితేజస్స్వరూపుడైన, సర్వతేజోమయుడైన ప్రభువుకు ప్రణామము.

Verse 59

दैत्यतेजोविनाशाय पापतेजोहराय च । गोब्राह्मणहितार्थाय नमोस्तु परमात्मने

దైత్యతేజస్సును నశింపజేయువాడా, పాపతేజస్సును హరించువాడా, గో-బ్రాహ్మణ హితార్థమై కార్యనిరతుడైన పరమాత్మకు నమస్కారము.

Verse 60

नमोस्तु हुतभोक्त्रे च नमो हव्यवहाय ते । नमः कव्यवहायैव स्वधारूपाय ते नमः

హుతభోక్తా (ఆహుతిభోక్త)కు నమస్కారము; హవ్యవాహ (హవిష్యవాహక)కు నమస్కారము. కవ్యవాహ (పితృఆహుతివాహక)కును నమస్కారము; స్వధారూపుడవైన నీకు నమస్కారము.

Verse 61

स्वाहारूपाय यज्ञाय पावनाय नमोनमः । नमस्ते शार्ङ्गहस्ताय हरये पापहारिणे

స్వాహా-స్వరూపుడవైన, యజ్ఞమేనైన, పవిత్రకర్తకు పునఃపునః నమస్కారం. శార్ఙ్గధనుస్సు ధరించిన హరి, పాపహరా, నీకు నమస్కారం.

Verse 62

सदसच्चोदनायैव नमो विज्ञानशालिने । नमो वेदस्वरूपाय पावनाय नमोनमः

సత్కార్యానికి ప్రేరేపించి అసత్యం నుండి నివారించే వాడా, జ్ఞాననిధికి నమస్కారం. వేదస్వరూపుడైన పవిత్రకర్తకు పునఃపునః నమస్కారం.

Verse 63

नमोस्तु हरिकेशाय सर्वक्लेशहराय ते । केशवाय परायैव नमस्ते विश्वधारिणे

హరికేశా, సమస్త క్లేశాలను హరించే వాడా, నీకు నమస్కారం. కేశవా, పరమేశ్వరా, విశ్వధారకా, నీకు ప్రణామం.

Verse 64

नमः कृपाकरायैव नमो हर्षमयाय ते । अनंताय नमो नित्यं शुद्धाय क्लेशनाशिने

కృపాకరా, నీకు నమస్కారం; ఆనందమయా, నీకు నమస్కారం. అనంతా, నిత్యా, శుద్ధా, క్లేశనాశకా, నీకు ఎల్లప్పుడూ ప్రణామం.

Verse 65

आनंदाय नमो नित्यं शुद्धाय केवलाय ते । रुद्रैर्नमितपादाय विरंचिनमिताय ते

ఆనందస్వరూపుడైన, శుద్ధుడైన, కేవలుడైన ప్రభువుకు నిత్య నమస్కారం. రుద్రులు వందించే పాదములకు, విరంచి (బ్రహ్మ) నమించే ప్రభువుకు ప్రణామం.

Verse 66

सुरासुरेंद्रनमित पादपद्माय ते नमः । नमोनमः परेशाय अजितायामृतात्मने

దేవేంద్రుడూ అసురేంద్రులూ వంగి నమస్కరించే కమలపాదములకు మీకు నమః। పరమేశ్వరా, అజితా, అమృతస్వరూపా—మీకు మళ్లీ మళ్లీ నమో నమః।

Verse 67

क्षीरसागरवासाय नमः पद्माप्रियाय ते । ओंकाराय च शुद्धाय अचलाय नमोनमः

క్షీరసాగరంలో నివసించే, పద్మా (లక్ష్మీ) ప్రియుడా—మీకు నమః। ఓంకారస్వరూపా, శుద్ధా, అచలా—మీకు మళ్లీ మళ్లీ నమో నమః।

Verse 68

व्यापिने व्यापकायैव सर्वव्यसनहारिणे । नमोनमो वराहाय महाकूर्माय ते नमः

సర్వవ్యాపి, సర్వవ్యాపకుడు, సమస్త విపత్తులను హరించేవాడా—మీకు మళ్లీ మళ్లీ నమో నమః। వరాహా, మహాకూర్మా—మీకు నమస్కారం।

Verse 69

नमो वामनरूपाय नृसिंहाय महात्मने । नमो रामाय दिव्याय सर्वक्षत्रवधाय च

వామనరూపుడైన ప్రభువుకు నమస్కారం, మహాత్మ నృసింహునికి నమస్కారం। దివ్యుడైన రామునికీ నమస్కారం—సర్వ క్షత్రియవధకుడైనవాడా।

Verse 70

सर्वज्ञानाय मत्स्याय नमो रामाय ते नमः । नमः कृष्णाय बुद्धाय नमो म्लेच्छप्रणाशिने

సర్వజ్ఞుడైన మత్స్యావతారునికి నమస్కారం; హే రామా, మీకు నమస్కారం। కృష్ణునికి నమః, బుద్ధునికి నమః, మ్లేచ్ఛప్రణాశకుడైన ప్రభువుకు నమస్కారం।

Verse 71

नमः कपिलविप्राय हयग्रीवाय ते नमः । नमो व्यासस्वरूपाय नमः सर्वमयाय ते

కపిల బ్రాహ్మణరూపుడవైన నీకు నమస్కారం; హయగ్రీవరూపుడవైన నీకు నమస్కారం. వ్యాసస్వరూపుడవైన నీకు నమస్కారం; సర్వమయుడవైన నీకు నమస్కారం.

Verse 72

एवं स्तुत्वा हृषीकेशं तमुवाच जनार्दनम् । गुणानां तु परं पारं ब्रह्मा वेत्ति न पावन

ఇలా హృషీకేశుని స్తుతించి, అతడు జనార్దనునితో పలికెను—హే పవిత్రుడా! గుణాల పైన ఉన్న పరమపారాన్ని బ్రహ్ముడుకూడా ఎరుగడు.

Verse 73

न चैव स्तोतुं सर्वज्ञस्तथा रुद्र सःहस्रदृक् । वक्तुं को हि समर्थस्तु कीदृशी मे मतिर्विभो

సర్వజ్ఞుడైన సహస్రనేత్ర రుద్రుడుకూడా (నీ) సంపూర్ణ స్తుతి చేయలేడు. మరి (నీ మహిమను) చెప్పగల సమర్థుడు ఎవరు? హే విభో, నా మతి ఎంతటిది?

Verse 74

निर्गुणं सगुणं स्तोत्रं मयैव तव केशव । क्षमशब्दापशब्दं मे तव दासोस्मि सुव्रत

హే కేశవా! నిర్గుణుడిగాను సగుణుడిగాను నిన్ను ఉద్దేశించి ఈ స్తోత్రాన్ని నేనే పలికితిని. నా మాటలలో దోషమో అపశబ్దమో ఉంటే క్షమించుము; హే సువ్రతా, నేను నీ దాసుడను.

Verse 75

जन्मजन्मनि लोकेश दयां मे कुरु पावन

హే లోకేశా, హే పవిత్రుడా! జన్మ జన్మలలో నాపై దయ చూపుము.