Adhyaya 35

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे चतुस्त्रिंशो ऽध्यायः सूत उवाच अन्यत् पवित्रं विपुलं तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् / रुद्रकोटिरिति ख्यातं रुद्रस्य परमेष्ठिनः

ఇట్లు శ్రీకూర్మపురాణం షట్సాహస్త్రీ సంహితలో ఉత్తరవిభాగంలోని ముప్పై నాలుగవ అధ్యాయం ముగిసింది. సూతుడు పలికెను—త్రిలోకమంతటా ప్రసిద్ధమైన మరొక పవిత్రమైన, విస్తారమైన తీర్థం ఉంది; పరమేశ్వరుడైన రుద్రునకు చెందినది, ‘రుద్రకోటి’ అని ప్రసిద్ధి.

Verse 2

पुरा पुण्यतमे काले देवदर्शनतत्पराः / कोटिब्रह्मर्षयो दान्तास्तं देशमगमन् परम्

పూర్వకాలంలో అత్యంత పుణ్యమయమైన సమయంలో, దేవదర్శనానికి పరాయణులై, దమనం కలిగి నియమశీలులైన కోటి బ్రహ్మర్షులు ఆ పరమ పవిత్ర దేశానికి వెళ్లిరి.

Verse 3

अहं द्रक्ष्यामि गिरिशं पूर्वमेव पिनाकिनम् / अन्यो ऽन्यं भक्तियुक्तानां व्याघातो जायते किल

“నేను ముందుగా గిరీశుడైన పినాకధారి శివుని దర్శించెదను; ఎందుకంటే భక్తియుక్తుల మధ్య కూడా ఒకరికి ఒకరు అడ్డంకి కలుగుతుందని వినబడుతుంది.”

Verse 4

तेषां भक्तिं तदा दृष्ट्वा गिरिशो योगिनां गुरुः / कोटिरूपो ऽभवद् रुद्रो रुद्रकोटिस्ततः स्मृतः

వారి భక్తిని చూసి, యోగుల గురువైన గిరీశ రుద్రుడు కోటి రూపములను ధరించెను. అందువల్ల ఆయన ‘రుద్రకోటి’ అని స్మరింపబడెను.

Verse 5

ते स्म सर्वे महादेवं हरं गिरिगुहाशयम् / पश्यन्तः पार्वतीनाथं हृष्टपुष्टधियो ऽभवन्

అప్పుడు వారు అందరూ మహాదేవుడు—హరుడు, గిరిగుహావాసి, పార్వతీనాథుడు—అని దర్శించి హర్షించారు; వారి మనస్సులు బలపడి ఉల్లసించాయి।

Verse 6

अनाद्यन्तं महादेवं पूर्वमेवाहमीश्वरम् / दृष्टवानिति भक्त्या ते रुद्रन्यस्तधियो ऽभवन्

“నేను ముందే ఆద్యంతరహిత మహాదేవుడు—ఈశ్వరుడు—ను దర్శించాను.” అని భక్తితో వారు రుద్రునికి మనస్సు పూర్తిగా అర్పించారు।

Verse 7

अथान्तरिक्षे विमलं पश्यन्ति स्म महत्तरम् / ज्योतिस्तत्रैव ते सर्वे ऽभिलषन्तः परं पदम्

తర్వాత వారు అంతరిక్షంలో విస్తారమైన, నిర్మలమైన జ్యోతిని చూశారు; పరమపదాన్ని కోరుతూ అక్కడే ఆ పరమధామంపై తమ ఆశయాన్ని నిలిపారు।

Verse 8

एतत् सदेशाध्युषितं तीर्थं पुण्यतमं शुभम् / दृष्ट्वा रुद्रं समभ्यर्च्य रुद्रसामीप्यमाप्नुयात्

ఈ తీర్థం సద్జనులు అధిష్ఠించిన అత్యంత పుణ్యమయమైన శుభస్థలం. ఇక్కడ రుద్రుని దర్శించి విధివిధానంగా ఆరాధిస్తే రుద్రసామీప్యాన్ని పొందుతాడు।

Verse 9

अन्यच्च तीर्थप्रवरं नाम्ना मधुवनं स्मृतम् / तत्र गत्वा नियमवानिन्द्रस्यार्धासनं लभेत्

ఇంకొక శ్రేష్ఠమైన తీర్థం ‘మధువనం’ అని ప్రసిద్ధం. అక్కడికి వెళ్లి నియమాలు పాటించే యాత్రికుడు ఇంద్రుని అర్ధాసనాన్ని పొందుతాడు।

Verse 10

अथान्यत्पुष्पनगरी देशः पुण्यतमः शुभः / तत्र गत्वा पितॄन् पूज्य कुलानां तारयेच्छतम्

తదుపరి పుష్పనగరీ అనే మరొక అత్యంత పుణ్యమయమైన శుభదేశం ఉంది. అక్కడికి వెళ్లి పితృదేవతలను విధిగా పూజిస్తే తన వంశంలోని వంద తరాలు తరించును.

Verse 11

कालञ्जरं महातीर्थं लोके रुद्रो महेश्वरः / कालं जरितवान् देवो यत्र भक्तिप्रियो हरः

కాలంజరం లోకంలో మహాతీర్థంగా ప్రసిద్ధి. అక్కడ రుద్రుడు మహేశ్వరుడు స్వయంగా కాలాన్ని క్షీణింపజేశాడు. ఆ స్థలంలో భక్తిప్రియుడైన హరుడు భక్తులపై విశేషంగా ప్రసన్నుడగును.

Verse 12

श्वेतो नाम शिवे भक्तो राजर्षिप्रवरः पुरा / तदाशीस्तन्नमस्कारः पूजयामास शूलिनम्

ప్రాచీనకాలంలో శ్వేతుడు అనే శివభక్తుడైన శ్రేష్ఠ రాజర్షి ఉండెను. అతడు ఆశీర్వచనాలతోను నమస్కారాలతోను శూలధారియైన ప్రభువును పూజించెను.

Verse 13

संस्थाप्य विधिना लिङ्गं भक्तियोगपुरः सरः / जजाप रुद्रमनिशं तत्र संन्यस्तमानसः

విధిపూర్వకంగా లింగాన్ని స్థాపించి, భక్తియోగముతో మహిమ పొందిన ఆ సరస్సు తీరంలో, మనస్సును సమర్పించి నిరంతరం రుద్రమంత్రాన్ని జపించెను.

Verse 14

स तं कालो ऽथ दीप्तात्मा शूलमादाय भीषणम् / नेतुमभ्यागतो देशं स राजा यत्र तिष्ठति

అప్పుడు దీప్తశక్తిగల కాలుడు భయంకరమైన శూలాన్ని ఎత్తుకొని, ఆ రాజు ఉన్న స్థలానికి అతనిని తీసుకుపోవడానికి వచ్చెను.

Verse 15

वीक्ष्य राजा भयाविष्टः शूलहस्तं समागतम् / कालं कालकरं घोरं भीषणं चण्डदीधितिम्

శూలహస్తుడై, కాలకరుడై, ఘోరభీషణుడై, ఉగ్రదీప్తితో జ్వలించే కాలుడు సమీపించుట చూచి రాజు భయావిష్టుడయ్యెను।

Verse 16

उबाभ्यामथ हस्ताभ्यां स्पृट्वासौ लिङ्गमैश्वरम् / ननाम शिरसा रुद्रं जजाप शतरुद्रियम्

అనంతరం అతడు రెండు చేతులతో ఈశ్వరాధిపత్య లింగాన్ని స్పృశించి, శిరసా రుద్రునకు నమస్కరించి, శతరుద్రియాన్ని జపించెను।

Verse 17

जपन्तमाह राजानं नमन्तमसकृद् भवम् / एह्येहीति पुरः स्थित्वा कृतान्तः प्रहसन्निव

రాజు జపముచేస్తూ భవునికి (శివునికి) పదేపదే నమస్కరిస్తుండగా, కృతాంతుడు (మరణుడు) ముందర నిలిచి, హాస్యమాడినట్లు “రా, రా!” అని పలికెను।

Verse 18

तमुवाच भयाविष्टो राजा रुद्रपरायणः / एकमीशार्चनरतं विहायान्यं निषूदय

భయావిష్టుడై రుద్రపరాయణుడైన రాజు అతనితో ఇలా అన్నాడు—“ప్రభు ఆరాధనలో లీనుడైన వానిని విడిచిపెట్టు; మరొకనిని సంహరించు।”

Verse 19

इत्युक्तवन्तं भगवानब्रवीद् भीतमानसम् / रुद्रार्चनरतो वान्यो मद्वशे को न तिष्ठति

ఇట్లు పలికిన భీతమనస్కుడైన రాజునకు భగవాన్ ఇలా అన్నాడు—“రుద్రార్చనలో రతుడైనా, మరేదైనను ఆసక్తుడైనా—నా వశంలో నిలవనివాడు ఎవడు?”

Verse 20

एवमुक्त्वा स राजानं कालो लोकप्रकालनः / बबन्ध पाशै राजापि जजाप शतरुद्रियम्

ఇట్లు పలికి లోకనియంత అయిన కాలుడు రాజును పాశాలతో బంధించాడు; అయినా రాజు శతరుద్రీయ మంత్రజపాన్ని నిరంతరం కొనసాగించాడు।

Verse 21

अथान्तरिक्षे विमलं दीप्यमानं तेजोराशिं भूतभर्तुः पुराणम् / ज्वालामालासंवृतं व्याप्य विश्वं प्रादुर्भूतं संस्थितं संददर्श

అప్పుడు అంతరిక్షమధ్యంలో అతడు నిర్మలంగా ప్రకాశించే తేజోరాశిని చూచెను—భూతభర్త అయిన పురాతనుని ఆద్య వైభవం—జ్వాలామాలలతో ఆవరించబడి, విశ్వమంతా వ్యాపించి, అకస్మాత్తుగా ప్రాదుర్భవించి స్థిరంగా నిలిచింది।

Verse 22

तन्मध्ये ऽसौ पुरुषं रुक्मवर्णं देव्या देवं चन्द्रलेखोज्ज्वलाङ्गम् / तेजोरूपं पश्यति स्मातिहृष्टो मेने चास्मन्नाथ आगच्छतीति

ఆ తేజస్సు మధ్యలో అతడు స్వర్ణవర్ణుడైన పురుషుని చూచెను—దేవితో కూడిన దేవుని—చంద్రరేఖవలె ప్రకాశించే అవయవములతో. ఆ తేజోమయ రూపాన్ని చూసి అతడు పరమానందంతో—“మన నాథుడు తప్పక వస్తున్నాడు” అని భావించాడు।

Verse 23

आगच्छन्तं नातिदूरे ऽथ दृष्ट्वा कालो रुद्रं देवदेव्या महेशम् / व्यपेतभीरखिलेशैकनाथं राजर्षिस्तं नेतुमभ्याजगाम

అప్పుడు కాలుడు దేవదేవ్యా సహితుడైన మహేశ్వర రుద్రుడు దూరం కాకుండా సమీపిస్తున్నాడని చూచెను. భయరహితుడైన, సమస్తాధీశుల ఏకనాథుడిని చూసి రాజర్షి ఆయనను ఎదుర్కొని తీసుకువెళ్లుటకు ముందుకు వెళ్లెను।

Verse 24

आलोक्यासौ भगवानुग्रकर्मा देवो रुद्रो भूतभर्ता पुराणः / एकं भक्तं मत्परं मां स्मरन्तं देहीतीमं कालमूचे ममेति

అతనిని చూచి ఉగ్రకర్ముడైన భగవాన్—పురాతన భూతభర్త దేవ రుద్రుడు—ఆ క్షణమే కాలునితో పలికెను: “నన్నే పరమంగా ఆశ్రయించి నన్ను స్మరించే ఈ ఒక్క భక్తుణ్ని నాకు అప్పగించు; ఇతడు నాదే।”

Verse 25

श्रुत्वा वाख्यं गोपतेरुग्रभावः कालात्मासौ मन्यमानः स्वभावम् / बद्ध्वा भक्तं पुनरेवाथ पाशैः क्रुद्धो रुद्रमभिदुद्राव वेगात्

గోపతి వాక్యాన్ని విని ఆ ఉగ్రుడు, కాలాత్మస్వరూపుడు, తన స్వభావమే పరమమని భావించాడు. తరువాత భక్తుణ్ణి మళ్లీ పాశాలతో బంధించి, కోపంతో రుద్రుని వైపు మహావేగంగా దూసుకెళ్లాడు.

Verse 26

प्रेक्ष्यायान्तं शैलपुत्रीमथेशः सो ऽन्वीक्ष्यान्ते विश्वमायाविधिज्ञः / सावज्ञं वै वामपादेन मृत्युं श्वेतस्यैनं पश्यतो व्याजघान

అప్పుడు విశ్వమాయా విధిని తెలిసిన ఈశుడు శైలపుత్రి (పార్వతి) సమీపించుటను చూశాడు. శ్వేతుడు చూస్తుండగానే, మరణాన్నే అవమానంగా ఎడమ పాదంతో త్రొక్కి పడగొట్టాడు.

Verse 27

ममार सो ऽतिभीषणो महेशपादघातितः / रराज देवतापतिः सहोमया पिनाकधृक्

మహేశుని పాదఘాతంతో ఆ అత్యంత భయంకరుడు నశించాడు. అప్పుడు దేవతాధిపతి, పినాకధారి శివుడు, ఉమతో కలిసి మహాతేజస్సుతో ప్రకాశించాడు.

Verse 28

निरीक्ष्य देवमीश्वरं प्रहृष्टमानसो हरम् / ननाम साम्बमव्ययं स राजपुङ्गवस्तदा

ఈశ్వరదేవుడైన హరుని దర్శించి ఆ రాజశ్రేష్ఠుని మనసు ఆనందంతో ఉప్పొంగింది; అప్పుడు అతడు అవ్యయుడైన సాంబునికి—ఉమాసహిత శివునికి—నమస్కరించాడు.

Verse 29

नमो भवाय हेतवे हराय विश्वसंभवे / नमः शिवाय धीमते नमो ऽपवर्गदायिने

కారణస్వరూపుడైన భవునికి నమస్కారం. విశ్వసంభవుడైన హరునికి ప్రణామం. ధీమంతుడైన శివునికి నమః. అపవర్గం—మోక్షం—ఇచ్చువాడికి నమో నమః.

Verse 30

नमो नमो नमो ऽस्तु ते महाविभूतये नमः / विभागहीनरूपिणे नमो नराधिपाय ते

మీకు మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారం—మీ మహావిభూతికి నమః. విభాగరహిత స్వరూపుడవైన మీకు నమః; సమస్త భూతాల అధిపతివైన మీకు నమస్కారం.

Verse 31

नमो ऽस्तु ते गणेश्वर प्रपन्नदुः खनाशन / अनादिनित्यभूतये वराहशृङ्गधारिणे

హే గణేశ్వరా, మీకు నమస్కారం—శరణాగతుల దుఃఖాన్ని నశింపజేసేవాడా. అనాది నిత్యస్వరూపుడవైన మీకు నమః; వరాహశృంగం ధరించిన ప్రభువుకు నమస్కారం.

Verse 32

नमो वृषध्वजाय ते कपालमालिने नमः / नमो महानटाय ते नमो वृषध्वजाय ते

వృషధ్వజుడైన ప్రభువుకు నమస్కారం; కపాలమాల ధరించినవాడికి నమః. మహానటుడైన మీకు నమస్కారం; మళ్లీ వృషధ్వజుడైన మీకే నమస్కారం.

Verse 33

अथानुगृह्य शङ्करः प्रणामतत्परं नृपम् / स्वगाणपत्यमव्ययं सरूपतामथो ददौ

అప్పుడు అనుగ్రహించి శంకరుడు, నమస్కారంలో నిమగ్నమైన ఆ రాజుకు తన గణాలలో అవినాశి స్థానాన్ని ప్రసాదించి, తనతో సమానమైన రూపసామ్యమును కూడా ఇచ్చెను.

Verse 34

सहोमया सपार्षदः सराजपुङ्गवो हरः / मुनीशसिद्धवन्दितः क्षणाददृश्यतामगात्

ఉమాతో కూడి, పరిషదులతో సేవింపబడి, రాజులలో శ్రేష్ఠుడైన హరుడు—మునీశ్వరులు, సిద్ధులు వందించిన తరువాత—క్షణంలో అదృశ్యుడయ్యెను.

Verse 35

काले महेशाभिहते लोकनाथः पितामहः / अयाचत वरं रुद्रं सजीवो ऽयं भवत्विति

మహాదేవుడు కాలాన్ని సంహరించినప్పుడు లోకనాథుడైన పితామహ బ్రహ్మ రుద్రుని వరం అడిగాడు—“ఇతడు మళ్లీ సజీవుడగుగాక.”

Verse 36

नास्ति कश्चिदपीशान दोषलेशो वृषध्वज / कृतान्तस्यैव भवता तत्कार्ये विनियोजितः

హే ఈశానా, హే వృషధ్వజా! నీలో దోషలేశమాత్రమూ లేదు; కృతాంతుడే నిన్ను తన కార్య నిర్వహణకు నియమించాడు.

Verse 37

स देवदेववचनाद् देवदेवेश्वरो हरः / तथास्त्वित्याह विश्वात्मा सो ऽपि तादृग्विधो ऽभवत्

దేవుల వచనంతో దేవదేవేశ్వరుడు హరుడు (శివుడు) కార్యానికి ప్రేరితుడయ్యాడు. విశ్వాత్ముడు “తథాస్తు” అన్నాడు; అతడూ అలాగే అయ్యాడు.

Verse 38

इत्येतत् परमं तीर्थं कालञ्जरमिति श्रुतम् / गत्वाभ्यर्च्य महादेवं गाणपत्यं स विन्दति

ఇట్లు ఇది ‘కాలంజర’మనే పరమ తీర్థమని శ్రుతి. అక్కడికి వెళ్లి మహాదేవుని అర్చిస్తే గాణపత్యం (శివగణస్థితి) లభిస్తుంది.