Adhyaya 13
Uttara BhagaAdhyaya 1345 Verses

Adhyaya 13

Ācamana-vidhi, Śauca, and Conduct Rules for Study, Eating, and Bodily Functions

మునుపటి అధ్యాయం ముగిసిన తరువాత వ్యాసుడు ఉత్తరభాగంలో ధర్మోపదేశాన్ని కొనసాగిస్తూ ఆచమనకేంద్రిత శౌచవిధిని క్రమబద్ధంగా వివరిస్తాడు. వేదపఠనం ఎప్పుడు ప్రారంభించకూడదో, నిద్ర తర్వాత, స్నానం తర్వాత, అపవిత్రస్పర్శ లేదా దూషితసంగమం వల్ల ఎప్పుడు పునఃశుద్ధి అవసరమో చెబుతాడు. సరైన ఆసనం, జలశుద్ధి ప్రమాణాలు, తల కప్పుకోవడం, పాదరక్షలు, తగని కూర్చోవడం, మనస్సు చెదరడం వంటి వాటితో మంత్రోచ్చారణ/ఆచమనం విఫలమవుతాయని నిషేధాలు పేర్కొంటాడు. తరువాత హస్తతీర్థాలు (బ్రహ్మ, పితృ, దైవ, ప్రాజాపత్య, ఆర్ష) విభజన చేసి దేవతలను తృప్తిపరచే దశలవారీ ఆచమనక్రమాన్ని ఇస్తాడు. చివరగా ఉచ్ఛిష్టాశౌచం, బిందువుల నియమాలు, ఆపద్అనుమతులు, మలమూత్ర విసర్జన స్థల-దిశలు, మట్టి-నీటితో శుద్ధి మార్గాలు చెప్పి నిత్యాచార శాసనాన్ని ధర్మచర్చకు పునాదిగా నిలుపుతాడు.

All Adhyayas

Shlokas

Verse 1

इती श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे द्वादशो ऽध्यायः व्यास उवाच भुक्त्वा पीत्वा च सुप्त्वा च स्नात्वा रथ्योपसर्पणे / ओष्ठावलमोकौ स्पृष्ट्वा वासो विपरिधाय च

ఇట్లు శ్రీకూర్మపురాణం షట్సాహస్రీ సంహిత ఉపరివిభాగంలోని ద్వాదశ అధ్యాయం సమాప్తం. వ్యాసుడు పలికెను—భోజనం చేసి, పానం చేసి, నిద్రించి, స్నానం చేసి, ప్రజామార్గానికి వెళ్లునప్పుడు, పెదవులు మరియు గుదాన్ని స్పృశించిన తరువాత, అలాగే వస్త్రాలు మార్చి ధరించిన తరువాత—

Verse 2

रेतोमूत्रपुरीषाणामुत्सर्गे ऽयुक्तभाषणे / ष्ठीवित्वाध्ययनारम्भे कासश्वासागमे तथा

వీర్యం, మూత్రం, మలం విసర్జించే సమయంలో, అనుచితంగా మాట్లాడుతున్నప్పుడు, ఉమ్మిన వెంటనే, అధ్యయనం ప్రారంభించే క్షణంలో, అలాగే దగ్గు లేదా శ్వాసకష్టం వచ్చినప్పుడు—(వేదపఠనం ప్రారంభించకూడదు).

Verse 3

चत्वरं वा श्मशानं वा समाक्रम्य द्विजोत्तमः / संध्ययोरुभयोस्तद्वदाचान्तो ऽप्याचमेत् पुनः

శ్రేష్ఠ ద్విజుడు చతురస్త్రం (చౌరస్తా) గాని శ్మశానం గాని ప్రవేశిస్తే, రెండు సంధ్యాకాలాల్లో (ప్రాతః, సాయంకాలం) అలాగే ఆచమనం చేయాలి; ఇప్పటికే ఆచమనం చేసినా మళ్లీ ఆచమనం చేయాలి.

Verse 4

चण्डालम्लेच्छसंभाषे स्त्रीशूद्रोच्छिष्टभाषणे / उच्छिष्टं पुरुषं स्पृष्ट्वा भोज्यं चापि तथाविधम् / आचामेदश्रुपाते वा लोहितस्य तथैव च

చండాలుడు లేదా మ్లేచ్ఛుడితో సంభాషించిన తరువాత, అలాగే ఉచ్ఛిష్టావస్థలో స్త్రీ లేదా శూద్రునితో మాట్లాడిన తరువాత; ఉచ్ఛిష్టుడైన పురుషుని గాని, అలాగే కలుషితమైన భోజ్యాన్ని గాని తాకినప్పుడు—ఆచమనం చేయాలి. కన్నీళ్లు పడినప్పుడు మరియు రక్తస్పర్శలో కూడా ఇదే శుద్ధి విధి.

Verse 5

भोजने संध्ययोः स्नात्वा पीत्वा मूत्रपुरीषयोः / आचान्तो ऽप्याचमेत् सुप्त्वा सकृत्सकृदथान्यतः

భోజన సమయంలో, రెండు సంధ్యలలో (ప్రాతః–సాయంకాలం), స్నానం చేసిన తరువాత, త్రాగిన తరువాత, అలాగే మూత్రం–మల విసర్జన తరువాత ఆచమనం చేయాలి. ఇప్పటికే ఆచమనం చేసినా, నిద్రలేచిన తరువాత మరియు ఇలాంటి ఇతర సందర్భాలలో మళ్లీ మళ్లీ ఆచమనం చేయాలి.

Verse 6

अग्नेर्गवामथालम्भे स्पृष्ट्वा प्रयतमेव वा / स्त्रीणामथात्मनः स्पर्शे नीवीं वा परिधाय च

అగ్ని, గోవులు, లేదా మైథునంలో నిమగ్నుడైన వ్యక్తిని తాకిన తరువాత; అలాగే స్త్రీలను తాకినప్పుడు, తన శరీరాన్ని తాకినప్పుడు, లేదా నీవి/కటివస్త్రం ధరించినప్పుడు—నియత శౌచాచారము మరియు సంయమంతో శుద్ధి పొందాలి.

Verse 7

उपस्पृशेज्जलं वार्द्रं तृणं वा भूमिमेव वा / केशानां चात्मनः स्पर्शे वाससो ऽक्षालितस्य च

నీటిని, తడి గడ్డిని, లేదా నేలను తాకి సంక్షిప్త శుద్ధి చేసుకోవాలి; ముఖ్యంగా జుట్టును లేదా తన శరీరాన్ని తాకిన తరువాత, అలాగే ఉతకని వస్త్రం ఉన్నప్పుడు.

Verse 8

अनुष्णाभिरफेनाबिरदुष्टाभिश्च धर्मतः / शौचेप्सुः सर्वदाचामेदासीनः प्रागुदङ्मुखः

శౌచాన్ని కోరువాడు ఎల్లప్పుడూ ధర్మానుసారంగా ఆచమనం చేయాలి—అతి వేడిగా కాని, నురుగు లేని, కలుషితం కాని నీటితో; కూర్చొని తూర్పు లేదా ఉత్తర ముఖంగా.

Verse 9

शिरः प्रावृत्य कण्ठं वा मुक्तकच्छसिखो ऽपि वा / अकृत्वा पादयोः शौचमाचान्तो ऽप्यशुचिर्भवेत्

ఎవరైనా తల లేదా గొంతు కప్పుకొని, లేదా కచ్చం సడలించి జుట్టు విప్పి ఉంటే, ముందుగా పాదశౌచం చేయకుండానే—ఆచమనం చేసినా—అశుచియే అవుతాడు।

Verse 10

सोपानत्को जलस्थो वा नोष्णीषी वाचमेद् बुधः / न चैव वर्षधाराभिर्न तिष्ठन् नोद्धृतोदकैः

బుద్ధిమంతుడు పాదుకలు వేసుకొని, నీటిలో నిలబడి, లేదా తల కప్పుకొని పవిత్ర వాక్యాన్ని పలకకూడదు. వర్షధారలు పడుతున్నప్పుడు కూడా కాదు; అలాగే తాజాగా నీరు ఎత్తి తీయబడుతున్న చోట నిలబడి కూడా పలకకూడదు।

Verse 11

नैकहस्तार्पितजलैर्विना सूत्रेण वा पुनः / न पादुकासनस्थो वा बहिर्जानुरथापि वा

అనేక చేతులతో అర్పించిన నీటితో ఆచమనం చేయకూడదు; అలాగే యజ్ఞోపవీతం లేకుండా కూడా చేయకూడదు. పాదుకలపై గానీ ఆసనంపై గానీ కూర్చుని, లేదా మోకాళ్లు బయటకు చాపి కూడా ఆచమనం చేయకూడదు।

Verse 12

न जल्पन् न हसन् प्रेक्षन् शयानः प्रह्व एव च / नावीक्षिताभिः फेनाद्यैरुपेताभिरथापि वा

ఆచమనం సమయంలో పలుకులు పలకకూడదు, నవ్వకూడదు, చుట్టూ తిలకించకూడదు; శయనంలో ఉన్నా వినయంగా, సంయమంగా ఉండాలి. అలాగే ఫేనాది లేపనాలు లేదా ఇతర అలంకారాలతో అలంకరించబడిన స్త్రీల వైపు దృష్టి పెట్టకూడదు।

Verse 13

शूद्राशुचिकरोन्मुक्तैर्न क्षाराभिस्तथैव च / न चैवाङ्गुलिभिः शब्दं न कुर्वन् नान्यमानसः

శూద్రస్పర్శం వల్ల, అశుచికర పదార్థాల వల్ల, అలాగే క్షారాది ద్రవ్యాల వల్ల అపవిత్రం కాకూడదు. వేళ్లను చిటకబెట్టి శబ్దం చేయకూడదు; మౌనంగా ఉండి మనసును ఇతరత్రా తిప్పకుండా (ఈశ్వరస్మరణలో స్థిరంగా) ఉంచాలి।

Verse 14

न वर्णरसदुष्टाभिर्न चैव प्रदरोदकैः / न पाणिक्षुभिताभिर्वा न बहिष्कक्ष एव वा

రంగు లేదా రుచి చెడిపోయిన నీటితో స్నానం చేయకూడదు; చీలికల నుంచి కారే కలుషిత నీటితో కాదు, చేతితో కలిపి కలవరపెట్టిన నీటితో కాదు, బహిరంగ బాహ్య స్నానస్థలంలో కూడా కాదు।

Verse 15

हृद्गाभिः पूयते विप्रः कण्ठ्याभिः क्षत्रियः शुचिः / प्राशिताभिस्तथावैश्यः स्त्रीशूद्रौ स्पर्शतो ऽन्ततः

బ్రాహ్మణుడు హృదయం వరకు చేరిన నీటితో శుద్ధి పొందుతాడు; క్షత్రియుడు గొంతు వరకు నీటితో శుచిగా అవుతాడు; వైశ్యుడు ఆచమనం చేసిన నీటితో పవిత్రుడవుతాడు; స్త్రీ మరియు శూద్రుడు చివరికి నీటి స్పర్శమాత్రంతో శుద్ధి పొందుతారు।

Verse 16

अङ्गुष्ठमूलान्तरतो रेखायां ब्राह्ममुच्यते / अन्तराङ्गुष्ठदेशिन्यो पितॄणां तीर्थमुत्तमम्

బొటనవేలు మూలంలో లోపల ఉన్న రేఖను ‘బ్రహ్మతీర్థం’ అంటారు. బొటనవేలు మరియు చూపుడు వేలు మధ్య భాగం పితృదేవతలకు అర్పణల కోసం పరమ పవిత్ర తీర్థస్థానం.

Verse 17

कनिष्ठामूलतः पश्चात् प्राजापत्यं प्रचक्षते / अङ्गुल्यग्रे स्मृतं दैवं तदेवार्षं प्रकीर्तितम्

చిటికెన వేలు మూలం నుంచి ముందుకు ఉన్న భాగాన్ని ‘ప్రాజాపత్యం’ అంటారు. వేలు అగ్రభాగాన్ని ‘దైవం’ అని స్మరిస్తారు; అదే ‘ఆర్షం’ అని కూడా ప్రసిద్ధి.

Verse 18

मूले वा दैवमार्षं स्यादाग्नेयं मध्यतः स्मृतं / तदेव सौमिकं तीर्थमेतज्ज्ञात्वा न मुह्यति

మూలభాగంలో అది ‘దైవం’ మరియు ‘ఆర్షం’గా భావించబడుతుంది; మధ్యభాగం ‘ఆగ్నేయం’గా స్మరించబడుతుంది. అదే తీర్థం ‘సౌమ్యం’ స్వభావమూ కలది—ఇది తెలిసినవాడు మోహానికి లోనుకాడు।

Verse 19

ब्राह्मेणैव तु तीर्थेन द्विजो नित्यमुपस्पृशेत् / कायेन वाथ दैवेन तु पित्र्येण वै द्विजाः

ద్విజుడు నిత్య శుద్ధికై ‘బ్రాహ్మ’ తీర్థంతోనే జలస్పర్శ (ఆచమనం) చేయాలి; విధి ప్రకారం ‘కాయ’, ‘దైవ’, ‘పిత్ర్య’ తీర్థాలతోనూ చేయవచ్చు।

Verse 20

त्रिः प्राश्नीयादपः पूर्वं ब्राह्मणः प्रयतस्ततः / संमृज्याङ्गुष्ठमूलेन मुखं वै समुपस्पृशेत्

ముందుగా నియమశీల బ్రాహ్మణుడు మూడు సార్లు జలాన్ని ఆచమనం చేయాలి; తరువాత పెదవులు తుడిచి బొటనవేలు మూలంతో నోరు స్పర్శించి శుద్ధి చేయాలి।

Verse 21

अङ्गुष्ठानामिकाभ्यां तु स्पृशेन्नेत्रद्वयं ततः / तर्जन्यङ्गुष्ठयोगेन स्पृशेन्नासापृटद्वयम्

తరువాత బొటనవేలు మరియు ఉంగర వేళ్లతో రెండు కళ్లను స్పర్శించాలి; ఆపై చూపుడు వేళ్లను బొటనవేలుతో కలిపి ముక్కు రంధ్రాల రెండు ప్రక్కలను స్పర్శించాలి।

Verse 22

कनिष्ठाङ्गुष्ठयोगेन श्रवणे समुपस्पृशेत् / सर्वासामथ योगेन हृदयं तु तलेन वा / संस्पृशेद् वा शिरस्तद्वदङ्गुष्ठेनाथवा द्वयम्

చిటికెన వేలు బొటనవేలుతో కలిపి చెవులను మృదువుగా స్పర్శించాలి. తరువాత అన్ని వేళ్లను ఏకముగా చేసి అరచేతితో హృదయాన్ని స్పర్శించాలి; లేదా అదే విధంగా బొటనవేలుతో, లేక రెండు చేతులతో, శిరస్సును స్పర్శించాలి।

Verse 23

त्रिः प्राश्नीयाद् यदम्भस्तु सुप्रीतास्तेन देवताः / ब्रह्मा विष्णुर्महेशश्च भवन्तीत्यनुशुश्रुमः

జలాన్ని మూడు సార్లు ఆచమనం చేయుటవలన దేవతలు అత్యంత ప్రసన్నులవుతారు—అని మేము వినితిమి—అంటే బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశుడు (శివుడు)।

Verse 24

गङ्गा च यमुना चैव प्रीयेते परिमार्जनात् / संस्पृष्टयोर्लोचनयोः प्रीयेते शशिभास्करौ

దేహాన్ని పరిమార్జనంతో శుద్ధి చేస్తే గంగా, యమునా ప్రసన్నమవుతాయి; నేత్రాలను స్పర్శించి పవిత్రం చేస్తే చంద్రుడు, సూర్యుడు ప్రసన్నమవుతారు।

Verse 25

नासत्यदस्त्रौ प्रीयेते स्पृष्टे नासापुटद्वये / कर्णयोः स्पृष्टयोस्तद्वत् प्रीयेते चानिलानलौ

రెండు నాసాపుటాలను స్పర్శిస్తే నాసత్యులు (అశ్వినీదేవతలు) ప్రసన్నమవుతారు; అలాగే చెవులను స్పర్శిస్తే వాయువు, అగ్ని కూడా ప్రసన్నమవుతారు।

Verse 26

संस्पृष्टे हृदये चास्य प्रीयन्ते सर्वदेवताः / मूर्ध्नि संस्पर्शनादेकः प्रीतः स पुरुषो भवेत्

హృదయాన్ని స్పర్శిస్తే సమస్త దేవతలు ప్రసన్నమవుతారు; కానీ శిరస్సు శిఖరాన్ని (మూర్ధ్ని) స్పర్శిస్తే ఆ ఏక పరమపురుషుడే ప్రసన్నమవుతాడు।

Verse 27

नोच्छिष्टं कुर्वते मुख्या विप्रुषो ऽङ्गं नयन्ति याः / दन्तवद् दन्तलग्नेषु जिह्वास्पर्शे ऽशुचिर्भवेत्

భోజన సమయంలో నోరును ఉచ్ఛిష్టం చేసేవాడు, లేదా బిందువులు శరీరంపై పడేలా చేసేవాడు అశుచిగా అవుతాడు। పళ్ల మధ్య అంటుకున్న ఆహారం పళ్లపై ఉన్నదానితో సమానమే; దానిని నాలుకతో తాకితే కూడా అశుచిత్వం కలుగుతుంది।

Verse 28

स्पृशान्ति बिन्दवः पादौ य आचामयतः परान् / भूमिगैस्ते समा ज्ञेया न तैरप्रयतो भवेत्

ఇతరులకు ఆచమన జలాన్ని ఇస్తూ ఉండగా బిందువులు పాదాలను తాకితే, అవి నేలపై పడిన నీటితో సమానమని తెలుసుకోవాలి; కాబట్టి వాటి కారణంగా నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు।

Verse 29

मदुपर्के च सोमे च ताम्बूलस्य च भक्षणे / फलमूले चेक्षुदण्डे न दोषं प्राह वे मनुः

మధుపర్కం, సోమపానం, తాంబూల భక్షణం, అలాగే ఫలమూలాలు మరియు ఇక్షుదండం భక్షణంలో మనువు దోషం లేదని చెప్పెను।

Verse 30

प्रचरंश्चान्नपानेषु द्रव्यहस्तो भवेन्नरः / भूमौ निक्षिप्य तद् द्रव्यमाचम्याभ्युक्षयेत् तु तत्

అన్నపాన కార్యాలలో సంచరిస్తూ మనిషి చేతి మీద అశుద్ధి అంటితే, ఆ ద్రవ్యాన్ని నేలపై ఉంచి ఆచమనం చేసి, తరువాత దానిపై శుద్ధిజలం చల్లవలెను।

Verse 31

तैजसं वै समादाय यद्युच्छिष्टो भवेद् द्विजः / भूमौ निक्षिप्य तद् द्रव्यमाचम्याभ्युक्षयेत् तु तत्

ద్విజుడు ఉచ్ఛిష్టస్పర్శతో అశుద్ధుడైతే, అగ్ని (లేదా అగ్నిశలాక) తీసుకొని ఆ ద్రవ్యాన్ని నేలపై ఉంచి ఆచమనం చేసి, తరువాత దానిపై జలం చల్లవలెను।

Verse 32

यद्यमत्रं समादाय भवेदुच्छेषणान्वितः / अनिधायैव तद् द्रव्यमाचान्तः शुचितामियात् / वस्त्रादिषु विकल्पः स्यात् तत्संस्पृष्ट्वाचमेदिह

జలపాత్రాన్ని తీసుకున్నప్పుడు ఉచ్ఛిష్టదోషం కలిగితే, దానిని కింద పెట్టకుండానే ఆచమనం చేసి శుద్ధి పొందాలి. వస్త్రాది విషయములో ప్రత్యామ్నాయం ఉంది—వాటిని తాకి ఇక్కడే ఆచమనం చేయాలి।

Verse 33

अरण्ये ऽनुदके रात्रौ चौरव्याघ्राकुले पथि / कृत्वा मूत्रं पुरीषं वा द्रव्यहस्तो न दुष्यति

అరణ్యంలో, నీరు లేని చోట, రాత్రివేళ, లేదా దొంగలు-పులులు కలవరపెట్టే మార్గంలో మూత్రం గాని మలం గాని చేయవలసి వస్తే, చేతిలో ద్రవ్యమున్నా దోషం కలుగదు।

Verse 34

निधाय दक्षिणे कर्णे ब्रह्मसूत्रमुदङ्मुखः / अह्नि कुर्याच्छकृन्मूत्रं रात्रौ चेद् दक्षिणामुखः

బ్రహ్మసూత్రాన్ని (యజ్ఞోపవీతాన్ని) కుడి చెవిపై ఉంచి ఉత్తరాభిముఖుడై ఉండాలి. పగలు అలా మల‑మూత్ర విసర్జన చేయాలి; రాత్రి అయితే దక్షిణాభిముఖుడై చేయాలి.

Verse 35

अन्तर्धाय महीं काष्ठैः पत्रैर्लोष्ठतृणेन वा / प्रावृत्य च शिरः कुर्याद् विण्मूत्रस्य विसर्जनम्

భూమిని తవ్వి దానిని కట్టెలు, ఆకులు, మట్టిగడ్డలు లేదా గడ్డితో కప్పాలి. తరువాత తల కప్పుకొని, గోప్యంగా మరియు నియమంతో, మల‑మూత్ర విసర్జన చేయాలి.

Verse 36

छायाकूपनदीगोष्ठचैत्याम्भः पथि भस्मसु / अग्नौ चैव श्मशाने च विण्मूत्रे न समाचरेत्

నీడలో, బావిలో, నదిలో, గోశాలలో, చైత్య‑తీర్థాల వద్ద మరియు వాటి జలసమీపంలో, మార్గంలో, భస్మంలో, అగ్నిలో, శ్మశానంలో—ఇలాంటి చోట్ల మల‑మూత్ర విసర్జన చేయకూడదు.

Verse 37

न गोमये न कृष्टे वा महावृक्षे न शाड्वले / न तिष्ठन् वा न निर्वासा न च पर्वतमस्तके

గోమయంలో కాదు, దున్నిన భూమిలో కాదు, మహావృక్షం వద్ద కాదు, పచ్చికపై కాదు. నిలబడి కాదు, నివాసస్థలంలో కాదు, పర్వతశిఖరంపై కూడా కాదు—మల‑మూత్ర విసర్జన చేయాలి.

Verse 38

न जीर्णदेवायतने न वल्मीके कदाचन / न ससत्त्वेषु गर्तेषु न गच्छन् वा समाचरेत्

జీర్ణ దేవాలయంలో ఎప్పుడూ కాదు, వల్మీకం (చీమల పుట్ట) మీద కూడా కాదు. జీవులు నివసించే గోతుల్లో కాదు; అలాంటి చోట్లకు వెళ్లి కూడా అటువంటి ఆచరణ చేయకూడదు.

Verse 39

तुषाङ्गारकपालेषु राजमार्गे तथैव च / न क्षेत्रे न विले वापि न तीर्थे न चतुष्पथे

తూళ్లకుప్పలపై, బూడిదపై, కుండముక్కలపై, రాజమార్గంపై మలమూత్రాది అశుచిక్రియలు చేయరాదు. సాగుభూమిలో కాదు, రంధ్రం/గోతిలో కాదు, తీర్థంలో కాదు, నాలుగు దారుల కూడలిలో కూడా కాదు.

Verse 40

नोद्यानोदसमीपे वा नोषरे न पराशुचौ / न सोपानत्पादुको वा छत्री वा नान्तरिक्षके

తోట సమీపంలో గానీ నీటి దగ్గర గానీ, ఉప్పు/బంజరు నేలపై గానీ, అత్యంత అశుచిస్థలంలో గానీ ఆ క్రియ చేయరాదు. మెట్లపై నిలబడి, పాదుకలు ధరించి, గొడుగు పట్టుకొని, లేదా బహిరంగంగా ఆకాశం కింద ఉన్న అనావృత స్థలంలో కూడా చేయరాదు.

Verse 41

न चैवाभिमुखे स्त्रीणां गुरुब्राह्मणयोर्गवाम् / न देवदेवालययोरपामपि कदाचन

స్త్రీల వైపు ముఖం పెట్టి, అలాగే గురువు, బ్రాహ్మణులు, గోవులు వైపు ముఖం పెట్టి ఆ క్రియ చేయరాదు. దేవతలకైనా దేవాలయాలకైనా ఎదురుగా కాదు; నీటి వైపు కూడా ఎప్పుడూ కాదు.

Verse 42

न ज्योतींषि निरीक्षन्वानसंध्याभिमुखो ऽपिवा / प्रत्यादित्यं प्रत्यनलं प्रतिसोमं तथैव च

నక్షత్రాది జ్యోతులను త staringగా చూడరాదు; సంధ్యావిధికి విముఖంగా కూడా ఉండరాదు. అలాగే సూర్యునికి, అగ్నికి, సోమునికి (చంద్రునికి) ప్రతికూలంగా ఆ క్రియ చేయరాదు.

Verse 43

आहृत्य मृत्तिकां कूलाल्लेपगन्धापकर्षणम् / कुर्यादतन्द्रितः शौचं विशुद्धैरुद्धृतोदकैः

నదీ తీరంనుండి శుభ్రమైన మట్టిని తెచ్చి అంటుకున్న మలినతను, దుర్గంధాన్ని తొలగించాలి. తరువాత విధిగా తీసిన పవిత్ర జలంతో ఆలస్యం లేకుండా శౌచశుద్ధి చేయాలి.

Verse 44

नाहरेन्मृत्तिकां विप्रः पांशुलान्न च कर्दमात् / न मार्गान्नोषराद् देशाच्छौचशिष्टां परस्य च

బ్రాహ్మణుడు ధూళి ఉన్న చోటు, బురద, దారి లేదా ఉప్పు/ఉషర భూమి నుండి శౌచార్థ మట్టిని తీసుకోకూడదు; ఇతరుల శౌచంలో మిగిలిన మట్టినీ గ్రహించకూడదు।

Verse 45

न देवायतनात् कूपाद् ग्रामान्न च जलात् तथा / उपस्पृशेत् ततो नित्यं पूर्वोक्तेन विधानतः

దేవాలయ ప్రాంగణం నుండి, బావి నుండి, గ్రామ జలంతో, అలాగే గ్రామంలో వండిన ఆహారానికి సంబంధించిన నీటితో ఉపస్పర్శ/ఆచమనం చేయకూడదు. కాబట్టి ప్రతిదినం ముందుగా చెప్పిన విధానానుసారమే శుద్ధి చేయాలి।

← Adhyaya 12Adhyaya 14

Frequently Asked Questions

The chapter repeatedly prescribes ācamana around eating and drinking, dawn/dusk junctions, bathing, after sleep, after urination/defecation, after certain contacts (blood, tears, impure persons/objects), and after entering liminal places like crossroads or cremation grounds (with renewed sipping even if already performed).

It instructs sipping water three times, wiping the lips, then touching specific bodily points with prescribed finger combinations (mouth, eyes, sides of the nose, ears, heart/head), with attention to posture (seated, facing east or north) and water quality (untainted, not hot or foamy).

The chapter defines sacred zones on the hand—Brahma-tīrtha near the thumb base, Pitṛ-tīrtha between thumb and forefinger, and other measures (prājāpatya, daiva, ārṣa)—to regulate which part of the hand is used for purification and offerings, aligning bodily technique with ritual intention.

Yes. It states that in forests, waterless places, at night, or on dangerous roads, compelled evacuation while holding valuables does not incur blame, reflecting an āpaddharma principle even within strict purity norms.