Adhyaya 21

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे श्राद्धकल्पो नाम विंशतितमो ऽध्यायः // २०// समाप्तश्चायं श्राद्धकल्पः / वसिष्ठ उवाच इत्थं प्रवर्त्तमानस्य जमदग्नेर्महात्मनः / वर्षाणि कतिचिद्राजन्व्यतीयुरमितौजसः

ఇట్లు శ్రీబ్రహ్మాండ మహాపురాణములో వాయుప్రోక్త మధ్యభాగ తృతీయ ఉపోద్ధాతపాదములో ‘శ్రాద్ధకల్ప’ అనే ఇరవయ్యవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది। వసిష్ఠుడు పలికెను—ఓ రాజా, ఈ విధంగా ప్రవృత్తుడైన అపారతేజస్సు గల మహాత్మ జమదగ్నికి కొన్ని సంవత్సరాలు గడిచినవి।

Verse 2

रामो ऽपि नृपशार्दूल सर्वधर्मभृतां वरः / वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञः सर्वशास्त्रविशारदः

ఓ నృపశార్దూలా, రాముడు కూడా ధర్మధారులలో శ్రేష్ఠుడు; వేదవేదాంగ తత్త్వజ్ఞుడు, సమస్త శాస్త్రాలలో విశారదుడు।

Verse 3

पित्रोश्चकार शुश्रूषां विनीतात्मा महामतिः / प्रीतिं च निजचेष्टाभिरन्वहं पर्यवर्त्तयत्

వినయశీలుడైన మహామతి తల్లిదండ్రులకు శుశ్రూష చేశాడు; తన సత్క్రియలతో ప్రతిదినం వారి ప్రీతిని పెంచాడు।

Verse 4

इत्थं प्रवर्त्तमानस्य वर्षाणि कतिचिन्नृप / पित्रोः शुश्रूषयानैषीद्रामो मतिमतां वरः

హే రాజా! ఇలా ప్రవర్తిస్తూ కొన్ని సంవత్సరాలు గడిచాయి; బుద్ధిమంతులలో శ్రేష్ఠుడైన రాముడు తల్లిదండ్రుల శుశ్రూషలోనే కాలం గడిపాడు।

Verse 5

स कदाचिन्महातेजाः पितामह गुहं प्रति / गन्तुं व्यवसितो राजन्दैवेन च नियोजितः

హే రాజా! ఆ మహాతేజస్సు గలవాడు ఒకసారి పితామహుని గుహ వైపు వెళ్లాలని నిశ్చయించాడు; దైవమూ అతనిని అందుకు నియమించింది।

Verse 6

निपीड्य शिरसा पित्रोश्चरणौ भृगुपुङ्गवः / उवाच प्राञ्जलिर्भूतवा सप्रश्रयमिदं वचः

భృగువంశశ్రేష్ఠుడు తండ్రి పాదాలను శిరస్సుతో నమస్కరించి, అంజలి గట్టి, వినయంతో ఈ మాటలు పలికాడు।

Verse 7

कञ्चिदर्थमहं तात मातरं त्वां च साम्प्रतम् / विज्ञापयितुमिच्छामि मम तच्छ्रोतुमर्हथः

హే తండ్రీ! ఇప్పుడు నేను తల్లికీ మీకీ ఒక విషయం నివేదించదలచుకున్నాను; దయచేసి అది వినదగినదిగా భావించండి।

Verse 8

पितामहमहं द्रष्टुमुत्कण्ठितमनाश्चिरम् / तस्मात्तत्पार्श्वमधुना गमिष्ये वामनुज्ञया

నేను చాలాకాలంగా పితామహుని దర్శించాలనే తపనతో ఉన్నాను; అందుచేత ఇప్పుడు వామనుని అనుమతితో ఆయన సన్నిధికి వెళ్తాను.

Verse 9

आहूतश्चासकृत्तात सोत्कण्ठं प्रीयमाणया / पितामह्या बहुमुखैरिच्छन्त्या मम दर्शनम्

ఓ తాతా, పితామహి ఆనందంతో నా దర్శనాన్ని కోరుతూ, ఉత్కంఠతో నన్ను ఎన్నిసార్లు పిలిచింది.

Verse 10

पितॄन्पितामहस्यापि प्रियमेव प्रदर्शनम् / सदीयं तेन तत्पार्श्वं गन्तुं मामनुजानत

పితృదేవతలకు, పితామహునికీ నా దర్శనం ప్రియమే; అందువల్ల ఆయన తన సన్నిధికి వెళ్లమని నాకు అనుమతి ఇచ్చాడు.

Verse 11

वसिष्ठ उवाच इति तस्य वचः श्रुत्वा संभ्रान्तं समुदीरितम् / हर्षेण महता युक्तौ साश्रुनेत्रौ बभूवतुः

వసిష్ఠుడు పలికెను—అతని ఆతుర వాక్యాన్ని విని, ఆ ఇద్దరూ మహా హర్షంతో నిండిపోయి, కన్నీళ్లతో కళ్లు నిండాయి.

Verse 12

तमालिङ्ग्य महाभागं मूर्ध्न्युपाघ्राय सादरम् / अभिनन्द्याशिषा तात ह्युभौ ताविदमाहतुः

ఆ మహాభాగుణ్ని ఆలింగనం చేసి, గౌరవంతో అతని శిరస్సును మ్రొక్కి/ముద్దాడి, ఆశీర్వాదాలతో అభినందించి, ఓ తాతా, ఆ ఇద్దరూ ఇలా అన్నారు.

Verse 13

पितामहगृहं तात प्रयाहि त्वं यथासुखम् / पितामहपितामह्योः प्रीतये दर्शनाय च

ఓ తాత, నీవు సుఖంగా పితామహ గృహానికి వెళ్ళు; పితామహుడు మరియు ప్రపితామహుని దర్శనంతో వారి ప్రీతికోసం కూడా.

Verse 14

तत्र गत्वा यथान्यायं तं शुश्रूषा परायणः / कञ्चित्कालं तयोर्वत्स प्रीतये वस तद्गृहे

అక్కడికి వెళ్లి నియమానుసారం ఆయన సేవలో నిమగ్నుడవై ఉండు; ఓ వత్సా, వారి ప్రీతికోసం కొంతకాలం ఆ గృహంలో నివసించు.

Verse 15

स्थित्वा नातिचिरं कालं तयोर्भूयो ऽप्यनुशय / अत्रागच्छ महाभाग क्षेमेणास्मद्दिदृक्षया

వారి వద్ద ఎక్కువకాలం నిలువక మళ్లీ తిరిగి రా; ఓ మహాభాగ, మేము నిన్ను చూడాలని కోరుతున్నాము, క్షేమంగా ఇక్కడికి రా.

Verse 16

क्षणार्द्धमपि शक्ताः स्थो न विना पुत्रदर्शनम् / तस्मात्पितामह गृहे न चिरात्स्थातुमर्हसि

పుత్ర దర్శనం లేక మేము క్షణార్ధమూ ఉండలేము; అందుచేత పితామహ గృహంలో ఎక్కువకాలం ఉండటం నీకు తగదు.

Verse 17

तदाज्ञयाथ वा पुत्र प्रपितामहसन्निधिम् / गतो ऽपि शीघ्रमागच्छ क्रमेण तदनुज्ञया

ఆయన ఆజ్ఞతో, ఓ పుత్రా, ప్రపితామహుని సన్నిధికీ వెళ్ళు; కానీ వారి అనుమతిని క్రమంగా పొందుతూ త్వరగా తిరిగి రా.

Verse 18

वसिष्ठ उवाच इत्युक्तस्तौ परिक्रम्य प्रणम्य च महामतिः / पितरावप्यनुज्ञाप्य पितामहगृहं ततः

వసిష్ఠుడు పలికెను—ఇట్లు చెప్పబడినదిని విని ఆ మహామతి వారిద్దరికీ ప్రదక్షిణ చేసి నమస్కరించి, తల్లిదండ్రుల అనుమతి పొందీ తరువాత పితామహగృహానికి వెళ్లెను।

Verse 19

स गत्वा भृगुवर्यस्य ऋचीकस्य महात्मनः / प्रविवेशाश्रमं रामो मुनिशिष्योपशोभितम्

అనంతరం రాముడు భృగువంశశ్రేష్ఠుడైన మహాత్మ ఋచీకుని వద్దకు వెళ్లి, మునిశిష్యులతో అలంకృతమైన ఆశ్రమంలో ప్రవేశించెను।

Verse 20

स्वाध्यायघोषैर्विपुलैः सर्वतः प्रतिनादितम् / प्रशान्तवैर सत्त्वाढ्यं सर्वसत्त्वमनोहरम्

ఆ ఆశ్రమం విస్తారమైన స్వాధ్యాయధ్వనులతో అన్ని దిక్కులా ప్రతిధ్వనించుచుండెను; వైరం శాంతించినది, సత్త్వసంపన్నము, సమస్త జీవులకు మనోహరము।

Verse 21

स प्रविश्यश्रमं रम्यमृचीकं स्थितमासने / ददर्श रामो राजेन्द्र स पितामहमग्रतः

హే రాజేంద్ర! అతడు రమ్యమైన ఆశ్రమంలో ప్రవేశించి ఆసనంపై కూర్చున్న ఋచీకుని చూచెను; ఆయన ముందర తన పితామహుడును ఉన్నట్లు గమనించెను।

Verse 22

जाज्वल्यमानं तपसा धिष्ण्यस्थमिव पावकम् / उपासितं सत्यवत्या यथा दक्षिणायऽध्वरम्

ఆయన తపస్సుతో జ్వలించుచుండెను, యజ్ఞవేదికపై ఉన్న అగ్నివలె; సత్యవతి ఆయనను అర్చించుచుండెను, యథా యజ్ఞంలో దక్షిణకు గౌరవం చేయునట్లు।

Verse 23

स्वसमीपमुपायान्तं राममालोक्य तौ नृप / सुचिरं तं विमर्शेतां समाज्ञापूर्वदर्शनौ

తమ సమీపానికి వస్తున్న రాముణ్ని చూసి, ముందుగా ఆజ్ఞవల్ల మాత్రమే దర్శనం పొందిన ఆ ఇద్దరు రాజపురుషులు, చాలాసేపు అతనిని తిలకిస్తూ మనసులో విచారించారు।

Verse 24

को ऽयमेष तपोराशिः सर्वलत्रणपूजितः / बालो ऽयं बलवान्भातिगांभीर्यात्प्रश्रयेण च

ఇతడు ఎవరు—తపస్సు యొక్క రాశి, సర్వలక్షణాలతో పూజ్యుడు? బాలుడే అయినా బలవంతుడిగా ప్రకాశిస్తున్నాడు; గాంభీర్యం, వినయం కూడా విశేషం।

Verse 25

एवं तयोश्चिन्तयतोः सहर्षं हृदि कौतुकात् / आससाद शनै रामः समीपे विनयान्वितः

ఆ ఇద్దరు హర్షంతో, హృదయంలో కుతూహలంతో ఇలా ఆలోచిస్తుండగానే, వినయంతో కూడిన రాముడు మెల్లగా వారి సమీపానికి చేరాడు।

Verse 26

स्वनामगोत्रे मतिमानुक्त्वा पित्रोर्मुदान्वितः / संस्पृशंश्चरणौ मूर्ध्ना हस्ताभ्यां चाभ्यवादयत्

బుద్ధిమంతుడైన రాముడు ఆనందంతో తల్లిదండ్రుల ఎదుట తన పేరు, గోత్రం చెప్పి; తరువాత తలతో వారి పాదాలను స్పర్శించి, రెండు చేతులు జోడించి అభివాదం చేశాడు।

Verse 27

ततस्तौ प्रीतमनसौ समुथाप्य च सत्तमम् / आशीर्भिरभिनन्देतां पृथक् पृथगुभावपि

అప్పుడు ప్రీతిచిత్తులైన ఆ ఇద్దరు, ఆ శ్రేష్ఠుడిని లేపి, ఇద్దరూ విడివిడిగా ఆశీర్వచనాలతో అతనిని అభినందించారు।

Verse 28

तमाश्लिष्याङ्कमारोप्य हर्णाश्रुप्लुतलोचनौ / वीक्षन्तौ तन्मुखांभोजं परं हर्षमवापतुः

ఆయనను ఆలింగనం చేసి ఒడిలో కూర్చోబెట్టి, హర్షాశ్రువులతో నిండిన కన్నులతో ఇద్దరూ ఆయన ముఖకమలాన్ని చూచి పరమానందాన్ని పొందారు.

Verse 29

ततः सुखोपविष्टं तमात्मवंशसमुद्वहम् / अनामयमपृच्छेतां तावुभौ दंपती तदा

తర్వాత సుఖంగా కూర్చున్న తన వంశోద్ధారకుడైన అతనిని, ఆ దంపతులు ఇద్దరూ అప్పుడే క్షేమసమాచారం అడిగారు.

Verse 30

पितरौ ते कुशलिनो वत्स किंभ्रातरस्तथा / अनायासेन ते वृत्तिर्वर्तते चाथ कर्हिचित्

వత్సా, నీ తల్లిదండ్రులు క్షేమంగా ఉన్నారా? నీ సోదరులు కూడా అలాగేనా? ఇంకా, నీ జీవనం కష్టంలేకుండా సాగుతోందా?

Verse 31

समस्ताभ्यां ततो राजन्नाचचक्षे यथोदितः / तथा स्वानुगतं पित्रोर्भ्रातॄणां चैव चेष्टितम्

అప్పుడు, ఓ రాజా, జరిగినదంతా యథాతథంగా ఆ ఇద్దరికీ చెప్పాడు; అలాగే తల్లిదండ్రులు, సోదరుల ప్రవర్తనను కూడా తాను చూచినట్లే వివరించాడు.

Verse 32

एवं तयोर्महाराज सत्प्रीतिजनितैगुणैः / प्रीयमाणो ऽवसद्रामः पितुः पित्रोर्न्निवेशने

మహారాజా, ఈ విధంగా వారి సద్భక్తి-ప్రీతిజనిత గుణాలతో సంతోషించిన రాముడు తండ్రి మరియు పితామహుని నివాసంలో నివసించసాగాడు.

Verse 33

स तस्मिन्सर्वभूतानां मनोनयननन्दनः / उवास कतिचिन्मासांस्तच्छुश्रूषापरायणः

అతడు సమస్త భూతాల మనస్సులకూ నేత్రాలకూ ఆనందం కలిగించువాడు; కొన్ని నెలలు అక్కడే ఉండి వారి సేవలో పరాయణుడయ్యాడు।

Verse 34

अथानुज्ञाप्य तौ राजन्भृगुवर्यो महामनाः / पितामहगुरोर्गन्तुमियेषाश्रयमाश्रमम्

ఆపై, ఓ రాజా, ఆ ఇద్దరి అనుమతి పొందిన మహామనస్కుడైన భృగుశ్రేష్ఠుడు పితామహ-గురువారి ఆశ్రయమైన ఆశ్రమానికి వెళ్లదలచుకున్నాడు।

Verse 35

स ताभ्यां प्रीतियुक्ताभ्यामाशीर्भिरभिनन्दितः / यथा चाभ्यां प्रदिष्टेन यया वौर्वाश्रमं प्रति

ఆ ఇద్దరి ప్రేమభరిత ఆశీర్వాదాలతో అభినందింపబడి, వారు సూచించిన మార్గమున వౌర్వాశ్రమం వైపు ప్రయాణించాడు।

Verse 36

तं नमस्कृत्य विधिवच्च्यवनं च महातपाः / सप्रहर्षं तदाज्ञातः प्रययावाश्रमं भृगोः

మహాతపస్వి విధివిధానంగా ఆయనకూ చ్యవనునికీ నమస్కరించి, వారి ఆజ్ఞ పొందిన వెంటనే హర్షంతో భృగువారి ఆశ్రమానికి బయలుదేరాడు।

Verse 37

स गत्वामुनिमुख्यस्य भृगोराश्रममण्डलम् / ददर्श शान्तचेतोभिर्मुनिभिः सर्वतो वृतम्

అతడు మునిముఖ్యుడైన భృగువారి ఆశ్రమ ప్రాంగణానికి వెళ్లి, అది శాంతచిత్త మునులచే అన్ని వైపులా ఆవరించబడి ఉన్నదని చూశాడు।

Verse 38

सुस्निग्धशीतलच्छायैः सर्वर्तुकगुणान्वितैः / तरुभिः संवृतं प्रीतः फलपुष्पोत्तरान्वितैः

మృదువైన శీతల ఛాయనిచ్చే, అన్ని ఋతువుల గుణాలతో యుక్తమైన, ఫలపుష్పసమృద్ధమైన వృక్షాలతో ఆ వనం చుట్టుముట్టబడి ఎంతో ప్రీతికరంగా కనిపించింది।

Verse 39

नानाखगकुलारावैर्मनःश्रोत्रसुखावहैः / ब्रह्मघोषैश्च विविधैः सर्वतः प्रतिनादितम्

మనసుకూ చెవులకూ సుఖమిచ్చే నానావిధ పక్షిగణాల కూయింపులతో, అలాగే వివిధ బ్రహ్మఘోషాలతో ఆ ప్రాంతం అంతటా ప్రతిధ్వనించింది।

Verse 40

समन्त्राहुतिहोमोत्थधूमगन्धेन सर्वतः / निरस्तनिखिलाघौघं वनान्तरविसर्पिणा

మంత్రాలతో ఆహుతులు సమర్పించి చేసిన హోమం నుండి లేచిన ధూపధూమ సువాసన అన్ని వైపులా వ్యాపించి, వనాంతరమంతా ప్రసరించి సమస్త పాపసమూహాలను తొలగించింది।

Verse 41

समित्कुशाहरैर्दण्डमेखलाजिनमण्डितैः / अभितः शोभितं राजन्रम्यैर्मुनिकुमारकैः

ఓ రాజా! సమిధలు, కుశలు మోసే, దండం, మేఖల, అజినాలతో అలంకరించబడిన రమ్యమైన మునికుమారులు ఆ వనాన్ని అన్ని వైపులా శోభింపజేశారు।

Verse 42

प्रसूनजलसंपूर्मपात्रहस्ताभिरन्तरा / शोभितं मुनिकल्याभिश्चरन्तीभिरितस्ततः

పుష్పాలు, జలంతో నిండిన పాత్రలను చేతబట్టి మునికన్యలు ఇటు అటు సంచరిస్తుండగా, వారి వల్ల ఆ వనం అంతర్భాగమంతా కూడా శోభిల్లింది।

Verse 43

सपोतहरिणीयूथैर्विस्रंभादविशङ्किभिः / उटजाङ्गणपर्यन्ततरुच्छायास्वधिष्ठितम्

పిల్లలతో కూడిన హరిణీ గుంపులు విశ్వాసంతో నిర్భయంగా సంచరిస్తూ, కుటీర ఆవరణం వరకు విస్తరించిన వృక్షఛాయల్లో ఆ స్థలం శోభిల్లింది।

Verse 44

रोमन्थतः परामृष्टियूथ साक्षिकमुत्प्रदैः / प्रारब्धताण्डवं केकीमयूरैर्मधुरस्वरैः

జుగాలీ చేస్తూ ఉన్న పశుగుంపులు స్నేహస్పర్శకు సాక్ష్యమై, మధురస్వరాల కేకీ మయూరాలు తాండవం ఆరంభించగా ఆశ్రమం మరింత మనోహరమైంది।

Verse 45

प्रविकीर्णकणोद्देशं मृगशब्दैः समीपगैः / अनालीढातपच्छायाशुष्यन्नीवारराशिभिः

సమీపంలోని మృగధ్వనులతో మార్మోగుతూ, చెల్లాచెదురైన ధాన్యకణాలతో నిండిన ఆ ప్రదేశం, ఎండనీడ తాకని విధంగా ఎండుతున్న నీవార గుట్టలతో కూడి ఉంది।

Verse 46

हूयमानानलं काले पूज्यमानातिथिव्रजम् / अभ्यस्यमानच्छन्दौघं चिन्त्यमानगमोदितम्

కాలానుగుణంగా హోమాగ్నిలో ఆహుతులు సమర్పించబడుతూ, అతిథుల సమూహం పూజింపబడుతూ; ఛందస్సుల ప్రవాహం అభ్యసించబడుతూ, గమనాగమనాల విషయమై ఆలోచన సాగేది।

Verse 47

पठ्यमानाखिलस्मार्त्तं श्रौतार्थप्रविचारणम् / प्रारब्धपितृदेवेज्यं सर्वभूतमनोहरम्

సమస్త స్మార్త విధానాల పఠనం జరుగుతూ, శ్రౌతార్థాలపై విచారణ సాగుతూ; పితృదేవార్చన ప్రారంభమై—అది సమస్త భూతములకు మనోహరంగా ఉండేది।

Verse 48

तपस्विजनभूयिष्ठमाकापुरुषसेवितम् / तपोवृद्धिकरं पुण्यं सर्वसत्त्वसुखास्पदम्

ఆ ఆశ్రమం తపస్వులతో నిండినది, దేవపురుషులు సేవించినది; తపస్సును వృద్ధి చేసే పుణ్యస్థలం, సమస్త సత్త్వాలకు సుఖాశ్రయం.

Verse 49

तपोधनानन्दकरं ब्रह्मलोकमिवापरम् / प्रसूनसौरभभ्राम्यन्मधुपारावनादितम्

అది తపోధన మునులకు ఆనందదాయకం, మరొక బ్రహ్మలోకంలా; పుష్పసౌరభంలో తేలియాడే మధుకరాల గుంజారంతో నిండింది.

Verse 50

सर्वतो वीज्यमानेन विविधेन नभस्वता / एवंविधगुणोपेतं पश्यन्नाश्रममुत्तमम्

అన్ని వైపులా వీచే విభిన్న గాలులతో శీతలమైన, ఇలాంటి గుణాలతో యుక్తమైన ఆ ఉత్తమ ఆశ్రమాన్ని చూసి (అతడు ముందుకు సాగెను).

Verse 51

प्रविवेश विनीतात्मा सुकृतीवामरालयम् / संप्रविश्यश्रमोपान्तं रामः स्वप्रपितामहम्

వినయాత్ముడైన రాముడు, పుణ్యవంతుడు దేవాలయానికి ప్రవేశించినట్లుగా, ఆశ్రమ పరిసరంలో తన ప్రపితామహుని వద్దకు ప్రవేశించాడు.

Verse 52

ददर्श परितो राजन्मुनिशिष्यशतावृतम् / व्याख्यानवेदिकामध्ये निविष्टं कुशविष्टरे / सितश्मश्रुजटाकूर्चब्रह्मसूत्रोपशोभितम्

ఓ రాజా! రాముడు చుట్టూ వందమంది శిష్యులతో ఆవరించబడిన మునిని చూశాడు; వ్యాఖ్యాన వేదిక మధ్యలో కుశాసనంపై ఆసీనుడై, తెల్లని గడ్డం, జటలు, కుశకూర్చము మరియు బ్రహ్మసూత్రంతో శోభించుచున్నాడు.

Verse 53

वामेतरोरुमध्यास्त वामजङ्घेन जानुना

అతడు కుడి తొడపై కూర్చొని, ఎడమ జంఘతో మోకాలను నిలిపి ఉంచెను।

Verse 54

योगपट्टेन संवीतस्वदेहमृषिपुङ्गवम् / व्याख्यानमुद्राविलसत्सव्यपाणितलांबुजम्

యోగపట్టంతో దేహాన్ని బిగించి ఉన్న ఆ ఋషిశ్రేష్ఠుని చూచెను; అతని ఎడమ చేయి వ్యాఖ్యానముద్రలో కమలంలా విరాజిల్లెను।

Verse 55

योगपट्टोपरिन्यस्तविभ्राजद्वामपाणिकम् / सम्यगारण्यवाक्यानां सूक्ष्मतत्त्वार्थसंहतिम्

యోగపట్టంపై ఉంచిన ప్రకాశించే ఎడమచేతితో, ఆరణ్యక వాక్యాల సూక్ష్మ తత్త్వార్థ సమాహారాన్ని సమ్యకంగా వివరించుచుండెను।

Verse 56

विवृत्य मुनिमुख्येभ्यः श्रावयन्तं तपोनिधिम् / पितुः पितामहं द्दष्ट्वा रामस्तस्य महात्मनः

మునిముఖ్యులకు అర్థాన్ని విప్పి వినిపించుచున్న తపోనిధి ఆ మహాత్ముని, తన తండ్రి పితామహుడిగా చూచి రాముడు గుర్తించెను।

Verse 57

शनैरिवमहाराज समीपं समुपागमत् / तमागतमुपालक्ष्य तत्प्रभावप्रधर्षिताः

మహారాజా, రాముడు నెమ్మదిగా సమీపమునకు వచ్చెను. అతడు వచ్చినట్లు గమనించి అక్కడివారు అతని ప్రభావంతో మోహితులయ్యారు।

Verse 58

शङ्कामवापुर्मुनयो दूरादेवाखिला नृप / तावदूभृगुरमेयात्मा तदागमनतोषितः

హే నృపా! సమస్త మునులు దూరం నుంచే సందేహంలో పడ్డారు; అప్పుడు అమేయాత్ముడైన భృగువు వారి आगమనంతో సంతోషించాడు।

Verse 59

निवृत्तान्यकथालापस्तं पश्यन्नास पार्थिव / रामो ऽपि तमुपागम्य विनयावनताननः

హే పార్థివా! అతడు ఇతర సంభాషణలను ఆపి అతనిని చూచుచుండెను; రాముడూ వినయంతో వంగిన ముఖంతో అతని దగ్గరకు వెళ్లెను।

Verse 60

अवन्दत यथान्ययमुपेन्द्र इव वेधसम् / अभिवाद्य यथान्यायं ख्यातिं च विनयान्वितः

రాముడు ఉపేంద్రుడు వేదసునకు చేసినట్లే న్యాయప్రకారం అతనికి వందనం చేశాడు; విధిగా అభివాదించి, వినయంతో కీర్తిని పొందాడు।

Verse 61

तांश्च संभावयामास मुनीन्रामोयथावयः / तैश्च सर्वैर्मुदोपेतैराशीर्भिरभिवर्द्धितः

రాముడు వయస్సుకు తగినట్లుగా ఆ మునులను గౌరవించాడు; వారు అందరూ ఆనందంతో ఆశీర్వాదాలిచ్చి అతనిని అభివృద్ధి చేశారు।

Verse 62

उपाविवेश मेधावी भूमौ तेषामनुज्ञया / उपविष्टं ततो राममाशीर्भिरभिनन्दितम्

మెధావి రాముడు వారి అనుమతితో నేలపై కూర్చున్నాడు; ఆపై కూర్చున్న రాముని ఆశీర్వాదాలతో అభినందించారు।

Verse 63

पप्रच्छकुशलप्रश्नं तमालोक्य भृगुस्तदा / कुशलं खलु ते वत्स पित्रोश्च किमनामयम्

అతనిని చూచి భృగువు మంగళప్రశ్న చేశాడు— “వత్సా, నీవు కుశలమేనా? తల్లిదండ్రులు ఇద్దరూ నిరామయులేనా?”

Verse 64

भ्रातॄणां चैव भवतःपितुः पित्रोस्तथैव च / किमर्थमागतो ऽत्र त्वमधुनामम सन्निधिम्

“నీ తల్లిదండ్రులు, అలాగే నీ సోదరులందరూ కుశలమేనా? మరి నీవు ఈ వేళ నా సన్నిధికి ఏ కారణంతో వచ్చావు?”

Verse 65

केनापि वा त्वमादिष्टः स्वयमेवाथवागतः / ततोरामो यथान्यायं तस्मै सर्वमशेषतः

“ఎవరైనా నిన్ను ఆజ్ఞాపించి పంపారా, లేక నీవే స్వయంగా వచ్చావా?” అప్పుడు రాముడు ధర్మానుసారం అతనికి సమస్తాన్ని నిర్భాగంగా వివరించాడు.

Verse 66

कथयामास यत्पृष्टं तदा तेन महात्मना / पितुर्मातुश्च वृत्तान्त भ्रातॄणां च महात्मनाम्

ఆ మహాత్ముడు అడిగినదంతా రాముడు చెప్పాడు— తల్లిదండ్రుల వృత్తాంతమును, అలాగే మహాత్ములైన సోదరుల సంగతినీ వివరించాడు.

Verse 67

पितुः प्रित्रोश्चकौशल्य दर्शनं च तयोर्नृप / एतदन्यच्च सकलं भृगोः सप्रश्रयं मुदा

హే నృపా! తల్లిదండ్రుల కుశలము, వారి దర్శనము, ఇంకా ఇతర సమస్త విషయములనూ రాముడు భృగువుకు వినయంతో ఆనందంగా నివేదించాడు.

Verse 68

न्यवेदयद्यथान्यायमात्मनश्च समीहितम् / श्रुत्वैतदखिलं राजन्रामेण समुदीरितम्

అతడు విధి ప్రకారం తన మనసులో కోరినదాన్ని నివేదించాడు. ఓ రాజా, రాముడు పలికిన ఈ సమస్తాన్ని విని।

Verse 69

तं च दृष्ट्वा विशेषेण भृगुः प्रीतो ऽभ्यनन्दत / एवं तस्य प्रियं कुर्वन्नुत्कृष्टैरात्मकर्मभिः

అతనిని విశేషంగా చూసి భృగువు సంతోషించి అభినందించాడు. ఈ విధంగా ఉత్తమమైన కర్మలతో అతనికి ప్రీతికరంగా ప్రవర్తించాడు.

Verse 70

तत्राश्रमे ऽवसद्रामो दिनानि कतिचिन्नृप / ततः कदाचिदेकान्ते रामं मुनिवरोत्तमः

ఓ నృపా, ఆ ఆశ్రమంలో రాముడు కొన్ని రోజులు నివసించాడు. తరువాత ఒకసారి ఏకాంతంలో మునివరుల్లో శ్రేష్ఠుడు రాముని (పిలిచాడు).

Verse 71

वत्सागच्छेति तं राजन्नुपाह्वयदुपह्वरे / सो ऽभिगम्य तमासीनमभिवाद्य कृताञ्जलिः

ఓ రాజా, ఉపహ్వరంలో ‘వత్సా, రా’ అని అతనిని పిలిచాడు. అతడు దగ్గరకు వెళ్లి ఆసీనుడైనవారికి నమస్కరించి కృతాంజలిగా నిలిచాడు.

Verse 72

तस्थौ तत्पुरतो रामः सुप्रीतेनान्तरात्मना / आशीर्भिरभिनन्द्याथ भृगुस्तं प्रीत मानसः

రాముడు అంతరాత్మలో అపార ఆనందంతో ఆయన ఎదుట నిలిచాడు. అప్పుడు ప్రీతమనస్కుడైన భృగువు ఆశీర్వచనాలతో అతనిని అభినందించాడు.

Verse 73

प्राह नाधिगताशङ्कं राममालोक्य सादरम् / श्रुणु वत्स वचो मह्य यत्त्वां वक्ष्यामि सांप्रतम्

ఆయన సాదరంగా నిశ్శంకుడైన రాముని చూచి పలికెను— వత్సా, నా మాట వినుము; నేను ఇప్పుడే నీకు చెప్పబోవునది।

Verse 74

हितार्थं सर्वलोकानां तव चास्माकमेव च / गच्छ पुत्र ममादेशाद्धिमवन्तं महागिरिम्

సర్వలోకాల హితార్థమునకును, నీకును మా క్షేమార్థమునకును— కుమారా, నా ఆజ్ఞచేత హిమవంతుడైన మహాగిరికి వెళ్ళుము।

Verse 75

अधुनैवाश्रमादस्मात्तपसे धृतमानसः / तत्रगत्वा महाभाग कृत्वाश्रमापदं शुभम्

ఇప్పుడే ఈ ఆశ్రమమునుండి తపస్సుకు మనస్సు దృఢపరచుకొని బయలుదేరు; మహాభాగ, అక్కడికి వెళ్లి శుభమైన ఆశ్రమస్థానాన్ని ఏర్పరచుము।

Verse 76

आराधय महादेवं तपसा नियमेन च / प्रीतिमुत्पाद्य तस्य त्वं भक्त्यानन्यगया चिरात्

తపస్సుతోను నియమంతోను మహాదేవుని ఆరాధించుము; దీర్ఘకాలం అనన్యభక్తితో ఆయన ప్రీతిని సంపాదించుము।

Verse 77

श्रेयो महदवाप्नोषि नात्र कार्या विजारणा / तरसा तव भक्त्या च प्रीतो भवति शङ्करः

నీవు మహత్తర శ్రేయస్సును పొందుదువు; ఇందులో సందేహం చేయవలసినది లేదు. నీ వేగమైన భక్తిచేత శంకరుడు త్వరగా ప్రసన్నుడగును।

Verse 78

करिष्यति च ते सर्वं मनसा यद्यदिच्छसि / तुष्टे तस्मिञ्जगन्नाथे शङ्करे भक्तवत्सले

భక్తవత్సలుడైన జగన్నాథుడు శంకరుడు ప్రసన్నుడైతే, నీవు మనసులో ఏది ఏది కోరుకుంటావో అది అంతా నీకు చేసి పెడతాడు।

Verse 79

अस्त्रग्राममशेषं त्वं वणु पुत्र यथेप्सितम् / त्वया हितार्थं देवानां करणीयं सुदुष्करम्

ఓ వణు-పుత్రా! నీకు ఇష్టమైనట్లు సమస్త అస్త్రసమూహాన్ని స్వీకరించు; దేవతల హితార్థం నీవు అత్యంత దుష్కరమైన కార్యాన్ని చేయవలసి ఉంది।

Verse 80

विद्यते ऽभ्यधिकं कर्म शस्त्रसाध्यमनेकशः / तस्मात्त्वं देवदेवेशं समाराधय शङ्करम्

అనేక విధాలుగా శస్త్రాలతో సాధ్యమయ్యే మరింత గొప్ప కార్యాలు ఉన్నాయి; అందువల్ల నీవు దేవదేవేశుడైన శంకరుని సమ్యకంగా ఆరాధించు।

Verse 81

भक्त्या परमया युक्तस्ततो ऽभीष्टमवाप्स्यसि

పరమ భక్తితో యుక్తుడవై ఉంటే, అప్పుడు నీవు కోరుకున్నదాన్ని పొందుతావు।