Mantra 8

Sukta 24

Sanskrit (Devanagari)

वायुरन्तरिक्षस्याधिपतिः स मावतु । अस्मिन् ब्रह्मण्यस्मिन् कर्मण्यस्यां पुरोधायामस्यां प्रतिष्ठायामस्या चित्त्यामस्यामाकूत्यामस्यामाशिष्यस्यां देवहूत्यां स्वाहा

IAST Transliteration

vāyúr antárikṣasy ádʰipatiḥ sá mā́vatu | asmín bráhmaṇy asmín kármaṇy asyā́m puródʰāyām asyā́m pratíṣṭʰāyām asyā́m cíttyām asyā́m ākū́tyām asyā́m āśíṣi asyā́m deváhūtyāṁ svā́hā

English Translation (Griffith/Whitney)

Vāyu, the Lord of the Mid-air, let him protect me: in this holy spell, in this rite; in this fore-placing, in this firm establishment; in this intent, in this purposed will; in this blessing, in this calling of the Gods—Svāhā!

Translation

అంతరిక్షానికి అధిపతైన వాయువు నన్ను రక్షించుగాక. ఈ బ్రహ్మ-మంత్రంలో, ఈ కర్మ/అనుష్ఠానంలో; ఈ పురోధా-స్థాపనలో, ఈ ప్రతిష్ఠలో; ఈ చిత్తి (అభిప్రాయంలో), ఈ ఆకూతి (సంకల్పంలో); ఈ ఆశీర్వాదంలో, ఈ దేవహూతి (దేవ-ఆహ్వానంలో)—స్వాహా.

Word by Word

• वायुः: Wind (Vāyu)
• वायुः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वायु (प्रातिपदिक)

• अन्तरिक्षस्य: of the mid-air/atmosphere
• अन्तरिक्षस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)

• अधिपतिः: lord, ruler
• अधिपतिः: कर्तृ (वायुः इति विशेषण/समासार्थे)
• Type: Noun
• Root: अधिपति (प्रातिपदिक)

• सः: he (that one)
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• माम्: me
• माम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अवतु: may (he) protect
• अवतु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अव् (धातु)

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ब्रह्मणि: in the sacred utterance/prayer (brahman)
• ब्रह्मणि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• कर्मणि: in the rite/action
• कर्मणि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)

• अस्याम्: in this
• अस्याम्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पुरोधायाम्: in this placing-in-front/fore-ordination (purodhā)
• पुरोधायाम्: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: पुरोधा (प्रातिपदिक)

• अस्याम्: in this
• अस्याम्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रतिष्ठायाम्: in this establishment/foundation
• प्रतिष्ठायाम्: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: प्रतिष्ठा (प्रातिपदिक)

• अस्याम्: in this
• अस्याम्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• चित्त्याम्: in this intention/thought (citti)
• चित्त्याम्: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: चित्ति (प्रातिपदिक)

• अस्याम्: in this
• अस्याम्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आकूत्याम्: in this resolve/purpose (ākūti)
• आकूत्याम्: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: आकूति (प्रातिपदिक)

• अस्याम्: in this
• अस्याम्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आशिष्याम्: in this blessing/benediction
• आशिष्याम्: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: आशिष् (प्रातिपदिक)

• अस्याम्: in this
• अस्याम्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवहूत्याम्: in this invocation/calling of the gods
• देवहूत्याम्: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: देवहूति (प्रातिपदिक)

• स्वाहा: svāhā (hail!; offering-formula)
• स्वाहा: (मन्त्र-उद्गारः/सम्बोधन-प्रयोगः)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वाहा (निपात/अव्यय)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (anukramaṇī attribution uncertain in this extract).

Devata: Vāyu (antarikṣasya adhipati).

Chandas: Litany-like Anuṣṭubh cadence with extended locative enumeration.

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From restlessness to spacious calm and clear flow.","listener_experience":"A widening of inner space; steadier breathing; sense of unobstructed movement.","intensity":4}