Adhyaya 38
Chapter 38 — देवालयनिर्माणफलं (The Merit of Constructing a Temple)
అగ్ని దేవుడు చెబుతాడు—దేవాలయం, ముఖ్యంగా వాసుదేవుని ఆలయం స్థాపిస్తే అనేక జన్మల పాపాలు నశిస్తాయి; కేవలం ఆనందించి సహకరించినవారికీ పుణ్యం కలుగుతుంది. నిర్మాణం, సంరక్షణ, పూత, ఊడ్చడం, ఇటుకలు సమకూర్చడం, పిల్లల ఆటలో ఇసుకతో ఆలయం చేయడమూ ధర్మకార్యమే; విష్ణులోక ప్రాప్తి, వంశోన్నతి ఫలిస్తాయి. కపటమో ఆడంబరమో స్వర్గఫలం ఇవ్వవు. ఒకటి, మూడు, ఐదు, ఎనిమిది, పదహారు భాగాల ప్రాసాదరూపాలకు తగిన లోకఫలాలు చెప్పి, ఉన్నత ఆలయాలకు భుక్తి-ముక్తి, పరమ వైష్ణవాయతనానికి మోక్షం నిర్దేశించాడు. ధనం క్షణభంగురం; ఆలయనిర్మాణం, ద్విజులకు దానం, కీర్తన, స్తుతి అత్యంత ఫలప్రదం. విష్ణువు సర్వకారణుడు, సర్వవ్యాపి; ఆయన ధామ స్థాపన పునర్జన్మనివృత్తికి హేతువు. ప్రతిమా నిర్మాణం-ప్రతిష్ఠ ఫలతులన, పదార్థభేదాలు, ప్రతిష్ఠలో అనంత ఫలం వర్ణించాడు. యమాజ్ఞ ప్రకారం ఆలయకర్తలు, ప్రతిమాపూజకులు నరకగ్రహణం నుండి విముక్తులు; చివర హయగ్రీవోక్త ప్రతిష్ఠావిధి ఉపోద్ఘాతం వస్తుంది।
Shlokas
Verse 1
इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये सङ्क्षेपपवित्रारोहणं नाम सप्तत्रिंशो ऽध्यायः अथ अष्टत्रिंशो ऽध्यायः देवालयनिर्माणफलं अग्निर् उवाच वासुदेवाद्यालयस्य कृतौ वक्ष्ये फलादिकं चिकीर्षोर्देवधामादि सहस्रजनिपापनुत्
ఇట్లు ఆదిమహాపురాణమైన ఆగ్నేయపురాణంలో ‘సంక్షేప పవిత్రారోహణం’ అనే ముప్పైఏడవ అధ్యాయం ముగిసింది. ఇక ముప్పైఎనిమిదవ అధ్యాయం ‘దేవాలయ నిర్మాణఫలం’ ప్రారంభం. అగ్ని పలికెను—వాసుదేవ ఆలయాన్ని మొదలుగా దేవాలయ నిర్మాణ ఫలములు మొదలైనవి నేను చెప్పుదును; దేవధామాన్ని స్థాపించదలచినవాని సహస్ర జన్మ పాపములు నశించును।
Verse 2
मनसा सद्मकर्तॄणां शतजन्माघनाशनं येनुमोदन्ति कृष्णस्य क्रियमाणं नरा गृहं
మనసుతో మాత్రమే అనుమోదించినా, కృష్ణుని గృహ నిర్మాణంలో ఆనందించి సమర్థించే వారికి శతజన్మల పాపసంచయం నశిస్తుంది।
Verse 3
तेपि पापैर् विनिर्मुक्ताः प्रयान्त्यच्युतलोकतां समतीतं भविष्यञ्च कुलानामयुतं नरः
వారూ పాపవిముక్తులై అచ్యుతుని (విష్ణువు) లోకానికి చేరుతారు. ఈ కార్యం చేసిన మనిషి గత-భవిష్యత్ రెండింటిలోనూ పదివేల వంశాలను తరింపజేస్తాడు।
Verse 4
विष्णुलोकं नयत्याशु कारयित्वा हरेर्गृहं वसन्ति पितरो दृष्ट्वा विष्णुलोके ह्य् अलङ्कृताः
హరికి గృహం (మందిరం) నిర్మింపజేసినవాడు త్వరగా (తన పితృదేవతలను) విష్ణులోకానికి నడిపిస్తాడు; పితరులు విష్ణులోకంలో దివ్యవైభవంతో అలంకృతులై ఆ పుణ్యాన్ని చూచి నివసిస్తారు।
Verse 5
विमुक्ता नारकैर् दुःखैः कर्तुः कृष्णस्य मन्दिरं ब्रह्महत्यादिपापौघघातकं देवतालयं
కర్తకు కృష్ణుని మందిరం దేవాలయం; అది బ్రహ్మహత్య మొదలైన పాపప్రవాహాలను నశింపజేసి నరకీయ దుఃఖాల నుండి విముక్తి ఇస్తుంది।
Verse 6
फलं यन्नाप्यते यज्ञैर् धाम कृत्वा तदाप्यते देवागारे कृते सर्वतीर्थस्नानफलं लभेत्
యజ్ఞాలతో కూడా లభించని ఫలం, దేవధామాన్ని నిర్మిస్తే లభిస్తుంది. దేవాలయం నిర్మితమైతే సమస్త తీర్థస్నాన ఫలాన్ని పొందుతాడు।
Verse 7
देवाद्यर्थे हतानाञ्च रणे यत्तत्फलादिकं शाठ्येन पांशुना वापि कृतं धाम च नाकदं
దేవకార్యాది పవిత్ర కారణాలకై యుద్ధంలో హతులైనవారికి చెప్పబడిన పుణ్యఫలము—అదే మోసంతో గాని, కేవలం ధూళిమాత్రం చూపు-చర్యగా గాని చేయబడితే, ఆ కర్మ స్వర్గధామమవదు; స్వర్గమును కూడా ఇవ్వదు।
Verse 8
गृहादिकं ग, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः नन्दन्ति इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः वल्गन्ति इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः हृष्टा इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः एकायतनकृत् स्वर्गी त्र्यगारी ब्रह्मलोकभाक् पञ्चागारी शम्भुलोकमष्टागाराद्धरौ स्थितिः
ఒకాయతనాన్ని నిర్మించినవాడు స్వర్గాన్ని పొందుతాడు; మూడు గదుల గృహకర్త బ్రహ్మలోకభాగి అవుతాడు; ఐదు గదుల గృహకర్త శంభులోకాన్ని చేరుతాడు; ఎనిమిది గదుల గృహం వల్ల భూమిపై స్థిరత్వం మరియు సమృద్ధి నిలుస్తాయి।
Verse 9
षोडशालयकारी तु भुक्तिमुक्तिमवाप्नुयात् कनिष्ठं मध्यमं श्रेष्ठं कारयित्वा हरेर्गृहं
పదహారు ఆలయాలు/కక్షలు గల హరి మందిరాన్ని నిర్మింపజేసినవాడు భోగమూ మోక్షమూ రెండింటినీ పొందుతాడు; అది కనిష్ఠ, మధ్యమ, శ్రేష్ఠ స్థాయిలలో ఏదైనా కావచ్చు।
Verse 10
स्वर्गं च वैष्णवं लोकं मोक्षमाप्नोति च क्रमात् श्रेष्ठमायतनं विष्णोः कृत्वा यद्धनवान् लभेत्
శ్రీ విష్ణువుకు శ్రేష్ఠమైన ఆయతనం (మందిరం) నిర్మింపజేసిన ధనవంతుడు క్రమంగా స్వర్గాన్ని, తరువాత వైష్ణవ లోకాన్ని, చివరికి మోక్షాన్నీ పొందుతాడు।
Verse 11
कनिष्ठेनैव तत् पुण्यं प्राप्नोत्यधनवान्नरः समुत्पाद्य धनं कृत्या स्वल्पेनापि सुरालयं
కనిష్ఠమైన (అతి స్వల్ప) సమర్పణతో కూడ పేదవాడు అదే పుణ్యాన్ని పొందుతాడు; ధర్మసమ్మత కృషితో ధనం సంపాదించి, కొద్దితోనైనా దేవాలయాన్ని స్థాపించాలి లేదా పోషించాలి।
Verse 12
कारयित्वा हरेः पुण्यं सम्प्राप्नोत्यधिकं वरं लक्षणाथ सहस्रेण शतेनार्धेन वा हरेः
హరికి సంబంధించిన పుణ్యకర్మను చేయింపజేసినవాడు ఉత్తమ వరమును, అధిక పుణ్యమును పొందుతాడు—హరి పుణ్యం లక్షమో, సహస్రమో, లేదా నూటయాభైయో ప్రమాణంగా చెప్పబడింది।
Verse 13
कारयन् भवनं याति यत्रास्ते गरुडध्वजः बाल्ये तु क्रीडमाणा ये पांशुभिर्भवनं हरेः
హరి ఆలయాన్ని/నివాసాన్ని నిర్మింపజేసినవాడు గరుడధ్వజుడైన భగవంతుడు నివసించే లోకానికి చేరుతాడు. బాల్యంలో ఆటలాడుతూ ఇసుకతో హరి గృహాన్ని కట్టేవారికీ అదే పుణ్యం కలుగుతుంది।
Verse 14
वासुदेवस्य कुर्वन्ति तेपि तल्लोकगामिनः तीर्थे चायतने पुण्ये सद्धक्षेत्रे तथाष्टमे
వాసుదేవుని సేవ/పూజ చేయువారు కూడా ఆయన లోకానికి వెళ్లువారే—ప్రత్యేకంగా తీర్థంలో, పుణ్యాయతనంలో, పుణ్యస్థలంలో, సద్ధర్మక్షేత్రంలో, అలాగే అష్టమ పవిత్ర విభాగంలో।
Verse 15
कर्तुरायतनं विष्णोर्यथोक्तात्त्रिगुणं फलं बन्धूकपुष्पविन्यासैः सुधापङ्केन वैष्णवं
కర్త/యజమానునికి విధివిధానంగా నిర్మించిన విష్ణు ఆలయం త్రిగుణ ఫలాన్ని ఇస్తుంది; అలాగే వైష్ణవ ఆలయాన్ని బంధూక పుష్పాల అలంకరణతోను, సున్నపు లేపనంతోను శోభింపజేయాలి।
Verse 16
ये विलिम्पन्ति भवनं ते यान्ति भगवत्पुरं पतितं पतमानन्तु तथार्धपतितं नरः
భగవంతుని భవనాన్ని లేపనం/పూత వేయువారు భగవత్పురానికి చేరుతారు. పతితుడైనవాడు, పతనమవుతున్నవాడు, లేదా అర్ధపతితుడైన నరుడైనా ఆ ఫలాన్ని పొందుతాడు।
Verse 17
समुद्धृत्य हरेर्धाम प्राप्नोति द्विगुणं फलं पतितस्य तु यः कर्ता पतितस्य च रक्षिता
పడిపోయినవానిని పైకి లేపి రక్షించేవాడు హరి ధామాన్ని పొందుతాడు; అతనికి ద్విగుణ పుణ్యఫలం లభిస్తుంది. పతితునికి ఉపకారకుడై రక్షకుడై నిలిచినవాడే ఆ ఫలానికి పాత్రుడు.
Verse 18
विष्णोरायतनस्येह नरो विष्णुलोकभाक् इष्टकानिचयस्तिष्ठेद् यावदायतने हरेः
ఇక్కడ విష్ణు ఆలయ నిర్మాణార్థం ఇటుకల కుప్పను కూడా స్థాపించేవాడు విష్ణులోక భాగ్యాన్ని పొందుతాడు. హరి ఆలయం ఎంతకాలం నిలిచి ఉంటుందో అంతకాలం అతని పుణ్యం నిలిచివుంటుంది.
Verse 19
सकुलस्तस्य वै कर्ता विष्णुलोके महीयते षोडशागारकारी तु इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः स्वल्पेनैवेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः स एव पुण्यवान् पूज्य इह लोके परत्र च
ఆ (గృహదాన/నిర్మాణ) కర్త తన సమస్త కులంతో కలిసి విష్ణులోకంలో మహిమ పొందుతాడు. కొన్ని పాఠాల్లో ‘పదహారు గృహాలు నిర్మించేవాడు’ అని, మరికొన్ని గుర్తించిన పాఠాల్లో ‘అల్పంతోనే’ అని ఉంది; అతడే పుణ్యవంతుడు, ఈ లోకంలోనూ పరలోకంలోనూ పూజ్యుడు.
Verse 20
कृष्णस्य वासुदेवस्य यः कारयति केतनं जातः स एव सुकृती कुलन्तेनैव पावितं
శ్రీకృష్ణ వాసుదేవుని కేతనాన్ని (ధ్వజం/పతాకం) చేయించేవాడు జన్మతః సుకృతివంతుడే. ఆ కర్మ ద్వారానే అతని సమస్త కులం పవిత్రమవుతుంది.
Verse 21
विष्णुरुद्रार्कदेव्यादेर्गृहकर्ता स कीर्तिभाक् किं तस्य वित्तनिचयैर् मूढस्य परिरक्षितः
విష్ణు, రుద్ర, అర్క (సూర్య), దేవి మొదలైనవారికి పవిత్ర గృహం/ఆలయం నిర్మించేవాడు కీర్తిని పొందుతాడు. మూర్ఖుడు దాచిపెట్టుకుని కాపాడే ధనసంచయాలు ఏ ప్రయోజనం?
Verse 22
दुःखार्जितैर् यः कृष्णस्य न कारयति केतनं नोपभोग्यं धनं यस्य पितृविप्रदिवौकसां
కష్టార్జిత ధనంతో శ్రీకృష్ణునికి కేతనం (మందిరం/నివాసం) నిర్మింపజేయని వాడు, అలాగే తన ధనాన్ని పితృలు, బ్రాహ్మణులు, దేవతల హితార్థం వినియోగించని వాడు నిందనీయుడు।
Verse 23
नोपभोगाय बन्धूनां व्यर्थस्तस्य धनागमः यथा ध्रुवो नृणां मृत्युर्वित्तनाशस् तथा ध्रुवः
బంధువుల భోగపోషణకు ధనాన్ని వినియోగించని వానికి ధనసంపాదన వ్యర్థం. మనుష్యులకు మరణం నిశ్చితమైనట్లే, ధననాశమూ నిశ్చితం।
Verse 24
मूढस्तत्रानुबध्नाति जीवितेथ चले घने यदा वित्तं न दानाय नोपभोगाय देहिनां
ధనం దానానికి గానీ, దేహధారుల న్యాయమైన భోగానికి గానీ వినియోగించబడనప్పుడు, మూర్ఖుడు ఈ చంచలమైన ఘన అనిశ్చితిలో జీవితం పట్టుకుని వేలాడుతాడు।
Verse 25
नापि कीर्त्यै न धर्माथं तस्य स्वाम्येथ को गुणः तस्माद्वित्तं समासाद्य दैवाद्वा पौरुषादथ
అతని స్వామ్యానికి విలువ లేదు—కీర్తికోసం కాదు, ధర్మార్థం కోసం కూడా కాదు. కాబట్టి దైవానుగ్రహం వల్ల గానీ, పురుషార్థం వల్ల గానీ ధనాన్ని సంపాదించి, యథాయోగ్యంగా వినియోగించాలి।
Verse 26
दद्यात् सम्यग् द्विजाग्र्येभ्यः कीर्तनानि च कारयेत् दानेभ्यश्चाधिकं यस्मात् कीर्तनेभ्यो वरं यतः
శ్రేష్ఠ ద్విజులకు విధివిధానంగా దానం చేయాలి, అలాగే కీర్తనాలు (స్తుతిగానం) చేయింపజేయాలి; ఎందుకంటే కీర్తన దానాలకన్నా శ్రేష్ఠమని, మరింత ఫలప్రదమని చెప్పబడింది।
Verse 27
अतस्तत्कारयेद्धीमान् विष्ण्वादेर्मन्दिरादिकं विनिवेश्य हरेर्धाम भक्तिमद्भिर् नरोत्तमैः
అతః జ్ఞానవంతుడు విష్ణువు మొదలైన దేవతల కొరకు మందిరములు తదితర నిర్మాణములను చేయించవలెను. హరి యొక్క పవిత్ర ధామాన్ని విధివిధానంగా స్థాపించి, భక్తిమంతులైన ఉత్తమ పురుషులచే ఆ కార్యాన్ని నిర్వహింపజేయవలెను.
Verse 28
निवेशितं भवेत् कृत्स्नं त्रैलोक्यं सचराचरं भूतं भवयम् भविष्यञ्च स्थूलं सूक्ष्मं तथेतरत्
ఆ ధామం స్థాపితమైనప్పుడు సమస్త త్రిలోకము—చరాచరములతో కూడినది—ఆయనచే వ్యాపింపబడుతుంది; గతమైనది, జరుగుతున్నది, రాబోయేది; స్థూలం, సూక్ష్మం, అలాగే ఈ విభాగాలకు అతీతమైనదీ.
Verse 29
आब्राह्मस्तम्बपर्यन्तं सर्वं विष्णोः समुद्भवं तस्य देवादिदेवस्य सर्वगस्य महात्मनः
బ్రహ్మ నుండి గడ్డి తుంపర వరకు సమస్తమూ విష్ణువునుండే ఉద్భవించింది. ఆయన దేవాదిదేవుడు, సర్వవ్యాపి, మహాత్ముడు.
Verse 30
निवेश्य भवनं विष्णोर् न भूयो भुवि जायते यथा विष्णोर्धामकृतौ फलं तद्वद्दिवौकसां
విష్ణువు యొక్క భవనాన్ని ప్రతిష్ఠించినవాడు భూమిపై మరల జన్మించడు. విష్ణు ధామ నిర్మాణానికి లభించే ఫలము ఏదో, అదే ఫలము దివౌకసులకు (స్వర్గవాసులకు) కూడా అని చెప్పబడుతుంది.
Verse 31
तथैव च इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः सर्वेशस्य इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः शिवब्रह्मार्कविघ्नेशचण्डीलक्ष्म्यादिकात्मनां देवालयकृतेः पुण्यं प्रतिमाकरणेधिकं
శివ, బ్రహ్మ, సూర్య, విఘ్నేశ, చండీ, లక్ష్మీ మొదలైన రూపాలు కలిగిన దేవతల విషయంలో దేవాలయం నిర్మించుటవలన కలిగే పుణ్యముకన్నా, వారి ప్రతిమలను తయారు చేయుటవలన కలిగే పుణ్యం అధికమని చెప్పబడింది.
Verse 32
प्रतिमास्थापने यागे फलस्यान्तो न विद्यते मृण्मयाद्दारुजे पुण्यं दारुजादिष्ट्काभवे
ప్రతిమా స్థాపన యాగంలో లభించే ఫలానికి అంతం లేదు. మట్టిప్రతిమకన్నా దారుప్రతిమ స్థాపన పుణ్యం ఎక్కువ; దారుప్రతిమకన్నా ఇటుక/చినాయి ప్రతిమ పుణ్యం మరింత అధికం।
Verse 33
इष्टकोत्थाच्छैलजे स्याद्धेमादेरधिकं फलं सप्तजन्मकृतं पापं प्रारम्भादेव नश्यति
ఇటుకతో చేసిన కార్యఫలం శైలజం (రాయి) కంటే అధికం; రాయితో చేసినదాని ఫలం స్వర్ణాది కంటే కూడా అధికమని చెప్పబడింది. ఇలాంటి పుణ్యకార్యాన్ని ప్రారంభించిన క్షణం నుంచే ఏడు జన్మల పాపం నశిస్తుంది।
Verse 34
देवालयस्य स्वर्गी स्यान्नरकं न स गच्छति कुलानां शतमुद्धृत्य विष्णुलोकं नयेन्नरः
దేవాలయానికి భక్తితో అంకితుడైనవాడు స్వర్గానికి అర్హుడవుతాడు; అతడు నరకానికి వెళ్లడు. తన వంశంలోని వంద తరాలను उद्धరించి వారిని విష్ణులోకానికి నడిపిస్తాడు।
Verse 35
यमो यमभटानाह देवमन्दिरकारिणः यम उवाच प्रतिमापूजादिकृतो नानेया नरकं नराः
యముడు యమభటులకు ఇలా అన్నాడు: ‘దేవమందిరాలు నిర్మించినవారిని, అలాగే ప్రతిమాపూజ మొదలైన కర్మలు చేసినవారిని నరకానికి తీసుకురావద్దు।’
Verse 36
देवालयाद्यकर्तार आनेयास्ते तु गोचरे विसारध्वं यथान्यायन्नियोगो मम पाल्यतां
దేవాలయాది కార్యాలకు బాధ్యులైన కర్తలు/నిర్వాహకులను నా సమక్షానికి పిలిపించండి. ధర్మన్యాయ ప్రకారం విచారించి నిర్ణయించండి; నా ఆజ్ఞ యథావిధిగా అమలుకావాలి।
Verse 37
नाज्ञाभङ्गं करिष्यन्ति भवतां जन्तवः क्वचित् केवलं ते जगत्तातमनन्तं समुपाश्रिताः
మీ జీవులు ఎప్పుడూ మీ ఆజ్ఞను అతిక్రమించరు; ఎందుకంటే వారు జగత్పిత అయిన అనంతుని మాత్రమే శరణు పొందారు।
Verse 38
भवद्भिः परिहर्तव्यास्तेषां नात्रास्ति संस्थितिः ये च भगवता लोके तच्चित्तास्तत्परायणाः
వారిని మీరు దూరంగా ఉంచాలి; ఇక్కడ వారికి స్థానం లేదు. అయితే లోకంలో భగవంతుని భక్తులు—ఆయనలో మనస్సు నిలిపి, ఆయనే పరమాశ్రయమని భావించేవారు—వారు స్వీకార్యులు, గౌరవార్హులు।
Verse 39
पूजयन्ति सदा विष्णुं ते वस्त्याज्याः सुदूरतः यस्तिष्ठन् प्रस्वपन् गच्छन्नुत्तिष्ठन् स्खलिते स्थिते
ఎల్లప్పుడూ విష్ణువును పూజించేవారికి వాస్తు-త్యాగం దూరం నుంచే వర్జ్యం. అటువంటి వాడు నిలుచునా, నిద్రించునా, నడుచునా, లేచునా, తడబడినా, స్థిరంగా ఉన్నా—అన్నివేళలా విష్ణువులోనే రతుడై ఉంటాడు।
Verse 40
सङ्कीर्तयन्ति गोविन्दं ते वस्त्याज्याः सुदूरतः नित्यनैमित्तिकैर् देवं ये यजन्ति जनार्दनम्
గోవిందుని నామసంకీర్తనం చేసేవారు వాస్తు-నిషేధాల నుండి దూరంగా—అంటే వాటి బంధనం వారికి లేదు. నిత్య-నైమిత్తిక కర్మలతో దేవ జనార్దనుని యజించేవారు నిజంగా దేవునినే ఆరాధిస్తారు।
Verse 41
नावलोक्या भवद्भिस्ते तद्गता यान्ति तद्गतिम् आनेयास्त्वविशेषत इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः नियमो मे ऽनुपाल्यतामिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः जन्तवः क्वचिदिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः ये पुष्पधूपवासोभिर्भूषणैश्चातिवल्लभैः
వారిని మీరు అవమానదృష్టితో చూడకూడదు; అక్కడ (భగవదాశ్రయంలో) చేరినవారు ఆ గతినే పొందుతారు. ‘వారిని భేదం లేకుండా స్వీకరించి తీసుకురావాలి’—ఇది చిహ్నిత పాఠం. ‘నా నియమం అనుసరించబడాలి’—ఇది మరో పాఠం; ‘జీవులు ఎప్పుడైనా…’—ఇది ఇంకొక పాఠం. వారు పుష్పాలు, ధూపం, సువాసన వస్త్రాలు, అత్యంత ప్రియమైన ఆభరణాలతో (పూజ చేస్తారు)।
Verse 42
अर्चयन्ति न ते ग्राह्या नराः कृष्णालये गताः उपलेपनकर्तारः सम्मार्जनपराश् च ये
కృష్ణాలయానికి వెళ్లి పూజార్చనలో నిమగ్నమైన పురుషులను అదుపులోకి తీసుకోరాదు; ఆలయానికి లేపనం/లిప్పడం చేసే వారు మరియు ఊడ్చి శుభ్రం చేసే పనిలో నిబద్ధులైన వారూ గ్రాహ్యులు కారు।
Verse 43
कृष्णालये परित्यज्यास्तेषां पुत्रास् तथा कुलम् येन चायतनं विष्णोः कारितं तत्कुलोद्भवम्
కృష్ణాలయ విషయంలో వారి కుమారులు మరియు వంశమూ పరిత్యాజ్యమని చెప్పబడింది; అయితే అదే వంశంలో పుట్టి విష్ణు ఆలయాన్ని నిర్మింపజేసినవాడు మాత్రం అంగీకారయోగ్యుడు।
Verse 44
पुंसां शतं नावलोक्यं भवद्भिर्दुष्टचेतसा यस्तु देवालयं विष्णोर्दारुशैलमयं तथा
దుష్టచిత్తంతో మీరు వందమందిని కూడా చూడకపోయినా, విష్ణు దేవాలయాన్ని—చెక్కతో చేసినదైనా రాతితో చేసినదైనా—దర్శించినవాడు పుణ్యాన్ని పొందుతాడు।
Verse 45
कारयेन् मृण्मयं वापि सर्वपापैः प्रमुच्यते अहन्यहनि यज्ञेन यजतो यन् महाफलम्
ఎవరైనా కేవలం మట్టితో చేసినదైనా (పవిత్ర నిర్మాణం/ప్రతిమ) చేయిస్తే, అతడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు; ప్రతిరోజూ యజ్ఞం చేసే యజమానికి లభించే మహాఫలం అతనికీ లభిస్తుంది।
Verse 46
प्राप्नोति तत् फलं विष्णोर्यः कारयति केतनं कुलानां शतमागामि समतीतं तथा शतं
విష్ణు కేతనం/ఆలయాన్ని నిర్మింపజేసినవాడు అదే ఫలాన్ని పొందుతాడు; అతని వంశంలో రాబోయే వంద తరాలు మరియు గతించిన వంద తరాలూ ఆ పుణ్యంలో భాగస్వాములు అవుతాయి।
Verse 47
कारयन् भगवद्धाम नयत्यच्युतलोकतां सप्तलोकमयो विष्णुस्तस्य यः कुरुते गृहं
భగవంతుని ధామాన్ని నిర్మింపజేసేవాడు తనను మరియు ఇతరులను అచ్యుతలోకానికి నడిపిస్తాడు. ఏడు లోకములలో వ్యాపించిన విష్ణువు, ఆయనకొరకు గృహం కట్టించేవాని గృహమైయే నిలుస్తాడు.
Verse 48
तारयत्यक्षयांल्लोकानक्षयान् प्रतिपद्यते इष्टकाचयविन्यासो यावन्त्यब्दानि तिष्ठति
యజ్ఞవేదిక ఇష్టకాచయ విన్యాసం ఎంత సంవత్సరాలు నిలిచివుంటుందో, అంతకాలం అతడు అక్షయ లోకాలను తరింపజేస్తాడు; తానే అక్షయ లోకాలను పొందుతాడు.
Verse 49
तावद्वर्षसहस्राणि तत्कर्तुर्दिवि संस्थितिः प्रतिमाकृद्विष्णुलोकं स्थापको लीयते हरौ देवसद्मप्रतिकृतिप्रतिष्ठाकृत्तु गोचरे
ఆ కార్యాన్ని చేసినవాడు అంత సహస్ర సంవత్సరాలు స్వర్గంలో నివసిస్తాడు. ప్రతిమను తయారుచేసేవాడు విష్ణులోకాన్ని పొందుతాడు; ప్రతిష్ఠ చేసేవాడు హరిలో లీనమవుతాడు. దేవాలయ ప్రతిరూపాన్ని ప్రతిష్ఠించేవాడు గోచర (గోలోకసంబంధ శుభలోకం)ను పొందుతాడు.
Verse 50
अग्निर् उवाच यमोक्ता नानयंस्तेथ प्रतिष्ठादिकृतं हरेः हयशीर्षः प्रतिष्ठार्थं देवानां ब्रह्मणे ऽब्रवीत्
అగ్ని అన్నాడు—అప్పుడు యముని ఉపదేశానుసారం ఆ దేవతలు హరి (విష్ణు) యొక్క ప్రతిష్ఠాది కర్మవిధిని ముందుకు తెచ్చారు. సముచిత ప్రతిష్ఠార్థం హయశీర్షుడు దేవతల తరఫున బ్రహ్మతో పలికాడు.
Frequently Asked Questions
That temple-building and its allied services (support, maintenance, cleaning, supplying materials, icon-making and installation) are powerful forms of dharma that destroy accumulated sin, uplift ancestors and lineages, and lead the patron toward Viṣṇuloka and even mokṣa when performed sincerely and according to prescription.
It frames architectural acts—design grades, material choices, construction, and consecration—as sacramental disciplines. When aligned with devotion and right intention, these technical works become vehicles of purification, lineage uplift, and ultimately freedom from rebirth through the establishment of Viṣṇu’s abode.
Yes. It explicitly cautions that acts done with deceit or as mere token gestures do not yield the promised heavenly results, emphasizing intention and dharmic integrity alongside ritual correctness.
Wealth is portrayed as inherently unstable; it becomes meaningful when used for dharma—temple-building, support of kin, gifts to worthy recipients, and especially kīrtana—rather than hoarded without charitable or righteous enjoyment.