Adhyaya 21: The Disruption of Dakṣa’s Sacrifice, the Hari–Hara Conflict, and the Establishment of Rudra’s Sacrificial Share

Verse 1

महातपा उवाच । पूर्वं प्रजापतिर्देवः सिसृक्षुर्विविधाः प्रजाः । चिन्तयामास धर्मात्मा यदा ता नाध्यगच्छत ॥ २१.२ ॥

மஹாதபா கூறினார்—முன்னொரு காலத்தில் தேவப் பிரஜாபதி பலவகை உயிர்களைப் படைக்க விரும்பி, அவற்றை வெளிப்படுத்த இயலாதபோது, அந்த தர்மாத்மா ஆழ்ந்து சிந்தித்தான்।

Verse 2

तदाऽस्य कोपात्संजज्ञे स च रुद्रः प्रतापवान् । रोदनात्तस्य रुद्रत्वं संजातं परमेष्ठिनः ॥ २१.३ ॥

அப்போது அவருடைய கோபத்திலிருந்து பேரொளி கொண்ட ருத்ரன் தோன்றினான். அவன் அழுகை (ரோதனம்) காரணமாக பரமேஷ்டி அவனுக்கு ‘ருத்ர’ என்ற பெயர்/நிலை ஏற்படுத்தினார்।

Verse 3

तस्य ब्रह्मा शुभां कन्यां भार्यार्थं मूर्त्तिसम्भवाम् । गौरी नाम्ना स्वयं देवी भारती तां ददौ पिता ॥ २१.४ ॥

அவனுக்குத் துணைவியாக பிரம்மா, மூர்த்தியிலிருந்து பிறந்த நற்குணமுடைய மகளைக் கொடுத்தார். ‘கௌரி’ எனப் பெயருடைய அந்த தேவியை அவளுடைய தந்தை பாரதி தாமே அளித்தார்।

Verse 4

रुद्रायामितदेहाय स्वयं ब्रह्मा प्रजापतिः । स तां लब्ध्वा वरारोहां मुदा परमया युतः ॥ २१.५ ॥

அளவிலா உருவமுடைய ருத்ரனுக்கு பிரஜாபதி பிரம்மா தாமே அவளை அளித்தார். அந்த உயர்ந்த அங்கங்களையுடையவளைப் பெற்றதும் அவன் பரம ஆனந்தத்தில் நிறைந்தான்।

Verse 5

सर्गकालेषु तं ब्रह्मा तपसा प्रत्युवाच ह । रुद्र प्रजाः सृजस्वेति पौनःपुन्येन चोदितः । असमर्थोऽहमिति जले निमज्जत महाबलः ॥ २१.६ ॥

படைப்புக் காலங்களில் பிரம்மா தவவலிமையால் அவனை நோக்கி—“ருத்ரா, உயிர்களைப் படை” என்று மீண்டும் மீண்டும் உந்தினார். அந்த மகாபலன் “நான் இயலாதவன்” என்று கூறி நீரில் மூழ்கினான்।

Verse 6

तपोऽर्थित्वं तपोहीनः स्रष्टुं शक्नोति न प्रजाः । एवं चिन्त्य जले मग्नस्ततो रुद्रः प्रतापवान् ॥ २१.७ ॥

தவமில்லாதவன் தவத்தின் பயனை விரும்பினாலும் உயிர்களைப் படைக்க இயலான். இவ்வாறு சிந்தித்து, வல்லமைமிகு ருத்ரன் நீரில் மூழ்கினான்.

Verse 7

तस्मिन् निमग्ने देवेशे तां ब्रह्मा कन्यकां पुनः । अन्तःशरीरगां कृत्वा गौरीं परमशोभनाम् ॥ २१.८ ॥

தேவேசன் அவ்வாறு மூழ்கியபோது, பிரம்மா மீண்டும் அந்தக் கன்னியைத் தன் உடலினுள் புகச் செய்து, மிகச் சிறப்பாக ஒளிரும் கௌரியாக ஆக்கினார்.

Verse 8

पुनः सिसृक्षुर्भगवानसृजत् सप्त मानसान् । दक्षं च तेषामारभ्य प्रजाः सम्यग्व्यवर्धिताः ॥ २१.९ ॥

மீண்டும் படைக்க விரும்பிய பகவான் ஏழு மனப்பிறந்தவர்களை உருவாக்கினார். அவர்களில் தக்ஷனைத் தொடக்கமாகக் கொண்டு பிரஜைகள் ஒழுங்காக வளர்ந்தன.

Verse 9

तत्र दाक्षायणीपुत्राः सर्वे देवाः सवासवाः । वसवोऽष्टौ च रुद्राश्च आदित्या मरुतस्तथा ॥ २१.१० ॥

அங்கே தாக்ஷாயணியின் புதல்வர்களாக இந்திரனுடன் கூடிய எல்லாத் தேவர்களும் கூறப்படுகின்றனர்—எட்டு வசுக்கள், ருத்ரர்கள், ஆதித்யர்கள், மேலும் மருத்களும்.

Verse 10

सा अपि दक्षाय सुष्रोणी गौरी दत्ताथ ब्रह्मणा । दुहितृत्वे पुरा या हि रुद्रेणोढा महात्मना ॥ २१.११ ॥

அழகிய இடுப்புடைய கௌரியும் பிரம்மனால் தக்ஷனுக்கு மகளாக அளிக்கப்பட்டாள்; அவளே முன்பு மகள்-நிலையில் மகாத்மா ருத்ரனால் மணந்துகொள்ளப்பட்டவள்.

Verse 11

सा च दाक्षायणी देवी पुनर्भूता नृपोत्तम । ततो दक्षः प्रहृष्टात्मा दौहित्रान् स्वान् स वृद्धिकृत् । दृष्ट्वा यज्ञम् अथारेभे प्रीणनाय प्रजापतिः ॥ २१.१२ ॥

அரசர்களில் சிறந்தவனே! தாக்ஷாயணீ தேவி மீண்டும் பிறந்தாள். பின்னர் தக்ஷன் மகிழ்ந்த மனத்துடன் தன் பேரப்பிள்ளைகளைப் பார்த்து அவர்களின் வளர்ச்சிக்குக் காரணமாகி, பிரஜாபதி திருப்திக்காக யாகத்தைத் தொடங்கினான்.

Verse 12

तत्र ब्रह्मसुताः सर्वे मरीच्यादय एव च । चक्रुरार्त्त्विज्यकं कर्म स्वे स्वे मार्गे व्यवस्थिताः ॥ २१.१३ ॥

அங்கே பிரம்மாவின் புதல்வர்கள் அனைவரும்—மரீசி முதலியோர்—தத்தம் வழிகளில் நிலைபெற்று, ரித்விஜ்ய (யாஜக) கர்மங்களைச் செய்தனர்.

Verse 13

ब्रह्मा स्वयं मरीच्यस्तु बभूव अन्ये तथापरे । अत्रिस्तु यज्ञकर्मस्थ आग्नीध्रस्त्वङ्गिरा भवत् ॥ २१.१४ ॥

பிரம்மா தாமே அங்கே இருந்தார்; மரீசியும் மற்ற உயர்ந்தவர்களும் இருந்தனர். அத்ரி யாகக் கர்மத்தில் ஈடுபட்டார்; ஆக்னீத்ரராக அங்கிரஸ் நியமிக்கப்பட்டார்.

Verse 14

होता पुलस्त्यस्त्वभवदुद्गाता पुलहोऽभवत् । क्रतौ क्रतुस् तु प्रस्तोता तदा यज्ञे महातपाः ॥ २१.१५ ॥

அந்த யாகத்தில் புலஸ்த்யர் ஹோதாவாகவும், புலஹர் உத்காதாவாகவும் இருந்தனர். அந்தக் கிரதுவில் மகாதபஸ்வி கிரது தாமே பிரஸ்தோதாவாகச் செயல்பட்டார்.

Verse 15

प्रतिहर्ता प्रचेतास्तु तस्मिन् क्रतुवरे बभौ । सुब्रह्मण्यो वसिष्ठस्तु सनकाद्याः सभासदः । तत्र याज्यः स्वयं ब्रह्मा स च इज्यस्तु पूज्यते ॥ २१.१६ ॥

அந்தச் சிறந்த கிரதுவில் பிரதிஹர்த்தாவாக பிரசேதஸ் இருந்தார். வசிஷ்டர் சுப்ரஹ்மண்ய யாஜகராக இருந்தார்; சனக முதலியோர் சபை உறுப்பினர்களாக இருந்தனர். அங்கே பிரம்மா தாமே யாஜ்யர் (ஆஹுதி செலுத்தப்பட வேண்டிய தெய்வம்); அவரே இஜ்யராக (பூஜிக்கத்தக்கவராக) முறையாகப் போற்றப்பட்டார்.

Verse 16

पूज्या दक्षस्य दौहित्रा रुद्रादित्या ङ्गिरादयः । प्रत्यक्शपितरस्ते हि तैः प्रीतैः प्रीयते जगत् ॥ २१.१७ ॥

தக்ஷனின் பேரப்பிள்ளைகள் ஆகிய ருத்ரர், ஆதித்யர், அங்கிரசர் முதலியோர் வணக்கத்திற்குரியோர். அவர்கள் வெளிப்படையான பித்ருக்கள்; அவர்கள் மகிழ்ந்தால் உலகம் மகிழும்.

Verse 17

तत्र भागार्थिनो देवा आदित्या वसवस्तथा । विश्वेदेवाः सपितरो गन्धर्वाद्या मरुद्गणाः ॥ २१.१८ ॥

அங்கே தம் தம் பங்கைக் கோரும் தேவர்கள்—ஆதித்யர், வசுக்கள், பித்ருக்களுடன் விஶ்வேதேவர்கள், கந்தர்வர் முதலியோர் மற்றும் மருத்கணங்கள்—கூடியிருந்தனர்.

Verse 18

जग्रिहुर्यज्ञभागान् स्वान् यावत् ते हविषोर्पितान् । तावत्कालं जलात् सद्य उत्तस्थौ ब्रह्मणः पुनः ॥ २१.१९ ॥

ஹவிஸ் அர்ப்பணிக்கப்பட்டுக் கொண்டிருந்த வரையில் அவர்கள் தம் தம் யாகப் பங்குகளைப் பெற்றனர். அவ்வளவு நேரத்திலேயே பிரம்மா நீரிலிருந்து உடனே மீண்டும் எழுந்தார்.

Verse 19

रुद्रः कोपोद्भवो यस्तु पूर्वं मग्नो महाजले । स सहस्रार्कसंकाशो निष्चक्राम जलात् ततः ॥ २१.२० ॥

கோபத்திலிருந்து தோன்றிய ருத்ரர் முன்பு பெருநீரில் மூழ்கியிருந்தார்; பின்னர் ஆயிரம் சூரியரைப் போல ஒளிவீசி நீரிலிருந்து வெளிவந்தார்.

Verse 20

सर्वज्ञाणमयो देवः सर्वदेवमयोऽमलः । प्रत्यक्षदर्शी सर्वस्य जगतस्तपसा बभौ ॥ २१.२१ ॥

அந்த தேவன் அனைத்தறிவால் நிறைந்தவன், எல்லாத் தேவர்களையும் தன்னுள் கொண்டவன், மாசற்றவன். தவவலிமையால் உலகமெங்கும் நேரடியாகக் காண்பவனாய் ஒளிர்ந்தான்.

Verse 21

तस्मिंस्तु काले पञ्चानां जातः सर्गो नरोत्तम । दिव्यानां पृथिवीस्थानां चतुर्णामरजातिनाम् ॥ २१.२२ ॥

அக்காலத்தில், ஓ நரசிறந்தவனே, ஐந்து வகைச் சிருஷ்டி தோன்றியது—தெய்வீக உயிர்களின், பூமியில் வாழ்வோரின், மேலும் ‘அர’ குலம்/ஜாதியைச் சேர்ந்த நான்கு பிரிவுகளின்।

Verse 22

रौद्रसर्गस्य सम्भूतिस्तदा सद्योऽपि जायते । इदानीं रुद्रसर्गं त्वं शृणु पार्थिवसत्तम ॥ २१.२३ ॥

அந்நேரத்தில் ரௌத்ர-சர்க்கத்தின் தோற்றம் உடனடியாகவே நிகழ்கிறது. இப்போது, ஓ பூமியரசர்களில் சிறந்தவனே, ருத்ர-சர்க்கத்தின் வரலாற்றை கேள்।

Verse 23

दशवर्षसहस्राणि तपश्चीर्त्वा महज्जले । प्रतिबुद्धो यदा रुद्रस्तदा चोर्वीं सकाननाम् । दृष्ट्वा सस्यवतीं रम्यां मनुष्यपशुसंकुलाम् ॥ २१.२४ ॥

மகா நீரில் பத்தாயிரம் ஆண்டுகள் தவம் செய்து, ருத்ரன் விழித்தபோது, காடுகளுடன் கூடிய பூமியை அவர் கண்டார்—பயிர்ச் செழிப்புடன், அழகுடன், மனிதரும் விலங்குகளும் நிறைந்ததாக।

Verse 24

शुश्राव च तदा शब्दानृत्विजां दक्षसद्मनि । आश्रमे यज्ञिनां चोच्चैर्योगस्थैरिति कीर्तितम् ॥ २१.२५ ॥

அப்போது தக்ஷனின் மாளிகையில் யாகப் புரோகிதர்களின் ஒலிகளை அவர் கேட்டார்; மேலும் யாகம் செய்பவர்களின் ஆசிரமத்தில் யோகநிலையிலிருந்தோர் உரத்த குரலில் கீர்த்தனம்/அறிவிப்பு செய்தனர்।

Verse 25

ततः श्रुत्वा महातेजाः सर्वज्ञः परमेश्वरः । चुकोप सुभृशं देवो वाक्यं चेदमुवाच ह ॥ २१.२६ ॥

அதை கேட்டதும், மகாதேஜஸ்வி, அனைத்தையும் அறிந்த பரமேஸ்வரன் மிகுந்த கோபமடைந்து, தேவன் இவ்வாக்கை உரைத்தான்।

Verse 26

अहं पूर्वं तु कविना सृष्टः सर्वात्मना विभुः । प्रजाः सृजस्वेति तदा वाक्यमेतत् तथोक्तवान् ॥ २१.२७ ॥

முன்னொரு காலத்தில் நான்—சர்வவியாபி ஆண்டவன்—கவிஞர்-ரிஷியால் முழுமையாகப் படைக்கப்பட்டேன்; அப்போது அவர் இதே கட்டளையைச் சொன்னார்— ‘பிரஜைகளைப் படை.’

Verse 27

इदानीं केन तत्कर्म कृतं सृष्ट्यादिवर्णनम् । एवमुक्त्वा भृशं कोपान्ननाद परमेश्वरः ॥ २१.२८ ॥

இப்போது அந்தச் செயலை யார் செய்தார்—படைப்பின் தொடக்கம் முதலான விவரணம்? என்று கூறி பரமேஸ்வரன் கடும் கோபத்தால் முழங்கினான்।

Verse 28

तस्य नानदतो ज्वालाः श्रोत्रेभ्यो निर्ययुस्तदा । तत्र भूतानि वेतालाः उच्छ्रुष्माः प्रेतपूतनाः ॥ २१.२९ ॥

அவன் முழங்கியபோது அவன் காதுகளிலிருந்து தீச்சுடர்கள் புறப்பட்டன; அங்கே பூதங்கள், வேதாளங்கள், உச்ச்ருஷ்மங்கள், பிரேதங்கள், பூதனைகள் தோன்றின।

Verse 29

कूष्माण्डा यातुधानाश्च सर्वे प्रज्वलिताननाः । उत्तस्थुः कोटिशस्तत्र नानाप्रहरणावृताः ॥ २१.३० ॥

அங்கே கூஷ்மாண்டர்கள், யாதுதானர்கள்—அனைவரின் முகங்களும் தீப்பொறிபோல்—கோடிக்கணக்கில் எழுந்தனர்; பலவகை ஆயுதங்களால் ஆயத்தமாயிருந்தனர்।

Verse 30

ते दृिष्ट्वा भूतसङ्घाता विविधायुधपाणयः । ससर्ज वेदविद्याङ्गं रथं परमशोभनम् ॥ २१.३१ ॥

பலவகை ஆயுதங்களைத் தாங்கிய பூதக் கூட்டங்களைப் பார்த்து, வேதவித்யையும் அதன் அங்கங்களும் உடைய மிகச் சிறப்பான ஒரு ரதத்தை அவர் படைத்தார்।

Verse 31

तस्मिन्नृगादयस्त्वश्वास्त्रितत्त्वं च त्रिवेणुकम् । त्रिपूजकं त्रिषवणं धर्माक्षं मारुतध्वनिम् ॥ २१.३२ ॥

அந்த இடத்தில் ருக் முதலியவை, அச்வாஸ்த்ரி, திரிதத்துவம், திரிவேணுகம், திரிபூஜகம், திரிசவனம், தர்மாக்ஷம், மாருதத்வனி ஆகிய புனிதப் பெயர்/லட்சணங்கள் உள்ளன।

Verse 32

अहोरात्रे पताके द्वे धर्माधर्मे तु दण्डके । शकटं सर्वविद्याश्च स्वयं ब्रह्मादिसारथिः ॥ २१.३३ ॥

பகலும் இரவும் இரண்டு கொடிகள்; தர்மமும் அதர்மமும் இரண்டு தண்டுகள்; ரதம் எல்லா வித்யைகளாலும் அமைந்தது; சாரதி பிரம்மா முதலிய ஆதிதேவர்கள் தாமே।

Verse 33

गायत्री च धनुस्तस्य ओङ्कारो गुण एव च । स्वराः सप्त शरास्तस्य देवदेवस्य सुव्रत ॥ २१.३४ ॥

ஓ சுவ்ரதே! காயத்ரி அவருடைய வில்; ஓங்காரம் அவருடைய வில்நாண்; ஏழு ஸ்வரங்கள் அந்த தேவதேவனின் அம்புகள்।

Verse 34

एवं कृत्वा स सामग्रीं देवदेवः प्रतापवान् । जगाम दक्षयज्ञाय कोपाद् रुद्रः प्रतापवान् ॥ २१.३५ ॥

இவ்வாறு தேவையான பொருட்களை அமைத்துக் கொண்டு, வல்லமைமிக்க தேவதேவன்—கோபத்தால் எழுந்த ருத்ரன்—தக்ஷனின் யாகத்திற்குச் சென்றான்।

Verse 35

गच्छतस्तस्य देवस्य अम्बराङ्गिरसं नयत् । ऋत्विजां मन्त्रनिचयो नष्टो रुद्रागमे तदा ॥ २१.३६ ॥

அந்த தேவன் செல்லும் போது அம்பராங்கிரஸனை உடன் அழைத்துச் சென்றான்; அப்போது ருத்ராகமத்தில் ऋत्वிஜர்களின் மந்திரத் தொகுப்பு அழிந்தது।

Verse 36

विपरीतमिदं दृष्ट्वा तदा सर्वे च ऋत्विजः । ऊचुः संनह्यतां देवा महद् वो भयमागतम् ॥ २१.३७ ॥

இந்த எதிர்மாறான நிலையைப் பார்த்து அப்போது எல்லா ருத்விக்களும் கூறினர்— “தேவர்களே, ஆயுதம் தரித்து ஆயத்தமாவீர்; உங்கள்மேல் பெரும் அபாயம் வந்துள்ளது।”

Verse 37

कश्चिदायाति बलवानसुरो ब्रह्मनिर्मितः । यज्ञभागार्थमेतस्मिन् क्रतौ परमदुर्लभम् ॥ २१.३८ ॥

பிரம்மனால் உருவாக்கப்பட்டவன் எனக் கூறப்படும் ஒரு வலிமைமிக்க அசுரன் வருகிறான்; இந்தக் கிரதுவில் யாகப் பங்கைப் பெற—அது மிக அரிது—அவன் நாடுகிறான்।

Verse 38

एवमुक्तास्ततो देवाः ऊचुर्मातामहं तदा । दक्ष तात किमत्रास्मत्कार्यं ब्रूहि विवक्षितम् ॥ २१.३९ ॥

இவ்வாறு கூறப்பட்டபின் தேவர்கள் தாத்தனிடம் கூறினர்— “தக்ஷா, அன்புத் தந்தையே, இங்கே எங்களுக்காக செய்ய வேண்டிய பணி என்ன? உமது நோக்கத்தைச் சொல்லும்।”

Verse 39

दक्ष उवाच । गृह्यन्तां द्रुतमस्त्राणि संग्रामोऽत्र विधीयताम् । एवमुक्ते तदा देवैर्विविधायुधधारिभिः । रुद्रस्यानुचरैः सार्धं महद्युद्धं प्रवर्तितम् ॥ २१.४० ॥

தக்ஷன் கூறினான்— “விரைவாக ஆயுதங்களை எடுத்துக்கொள்ளுங்கள்; இங்கே போர் நடத்தப்படுக.” இவ்வாறு சொல்லப்பட்டதும் பலவகை ஆயுதம் தாங்கிய தேவர்களும் ருத்ரனின் அணுசரர்களும் சேர்ந்து பெரும் யுத்தம் தொடங்கியது।

Verse 40

तत्र वेतालभूतानि कूष्माण्डा ग्रहपूतनाः । युयुधुर्लोकपालैश्च नानाशस्त्रधराणि च ॥ २१.४१ ॥

அங்கே வேதாளம் போன்ற பூதங்கள், கூஷ்மாண்டர்கள், கிரஹ-பூதனைகள் போரிட்டனர்; மேலும் பலவகை ஆயுதம் தாங்கி லோகபாலர்களுடனும் மோதினர்।

Verse 41

देवा रौद्राणि भूतानि निरसन्तो यमालयम् । चिक्षिपुः सायकान् घोरान् असिंश्च सपरश्वधान् ॥ २१.४२ ॥

தேவர்கள் ரௌத்ரமான பூதங்களை விரட்டித் தள்ளி யமனின் ஆலயத்தை நோக்கி முன்னேறினர். அவர்கள் கொடிய அம்புகளை எறிந்து, வாள்களும் பரசுகளும் கொண்டு தாக்கினர்.

Verse 42

भूतान्यपि मृधे घोराण्युल्मुकैरस्थिभिः शरैः । जग्मुर्देवान्मृधे रोषाद्रुद्रस्य पुरतो बलात् ॥ २१.४३ ॥

அந்த கொடிய போரில், பயங்கரமான பூதங்களும் தீக்குச்சிகள், எலும்புகள், அம்புகள் ஆகியவற்றை எறிந்தபடி தேவர்களை எதிர்த்து முன்னேறின. கோபத்தால் ருத்ரனின் முன்பாக வலிமையுடன் தள்ளிச் சென்றனர்.

Verse 43

ततस्तस्मिन् महारौद्रे संग्रामे भीमरूपिणि । रुद्रो भगस्य नेत्रे तु बिभेदैकॆषुणा मृधे ॥ २१.४४ ॥

பின்னர் அந்த மிகக் கொடிய, அச்சுறுத்தும் வடிவமுடைய போரில், ருத்ரன் போர்க்களத்தில் ஒரே அம்பால் பகனின் கண்களைத் துளைத்தான்.

Verse 44

रुद्रस्य शरपातेन नष्टनेत्रं भगं तदा । दृष्ट्वास्य क्रोधात् तेजस्वी पूषा रुद्रमयोद्धयत् ॥ २१.४५ ॥

அப்போது ருத்ரனின் அம்புவீச்சால் பகனின் கண் அழிந்தது. இதைக் கண்ட ஒளிமிக்க பூஷன் கோபத்தால் ருத்ரனுடன் போரிட்டான்.

Verse 45

सृजन्तमिषुजालानि पूषणं तु महामृधे । दृष्ट्वा रुद्रोऽस्य दन्तांस्तु चकर्ष परवीरहा ॥ २१.४६ ॥

மாபெரும் போரில் பூஷன் அம்புகளின் வலைகளை விடுவதைப் பார்த்து, பகை வீரர்களை அழிப்பவன் ருத்ரன் அவனுடைய பற்களைப் பறித்தெடுத்தான்.

Verse 46

तस्य दन्तांस्तदा दृष्ट्वा पूष्णो रुद्रेण पातितान् । दुद्रुवुः वसवो दिक्षु रुद्रास्त्वेकादश द्रुतम् ॥ २१.४७ ॥

அப்போது ருத்ரன் பூஷணனின் பற்களைத் தள்ளி வீழ்த்தியதைக் கண்டு, வசுக்கள் திசைதிசையாக ஓடினர்; பதினொன்று ருத்ரர்களும் விரைவாகப் புறம்போயினர்।

Verse 47

तान् भग्नान् सहसा दिक्षु दृष्ट्वा विष्णुः प्रतापवान् । आदित्यावरजो वाक्यमुवाच स्वबलं तदा ॥ २१.४८ ॥

அவர்களைத் திசைகளில் திடீரெனச் சிதறி ஓடுவதைக் கண்டு, ஆதிதிக்குப் பின்பு பிறந்த வல்லமைமிகு விஷ்ணு அப்போது தன் படைகளுக்கு ஆணையுரையாகச் சொன்னான்।

Verse 48

क्व यात पौरुषं त्यक्त्वा दर्पं माहात्म्यमेव च । व्यवसायं कुलं भूतिṃ कथं न स्मर्यते द्रुतम् ॥ २१.४९ ॥

ஆண்மை முயற்சி, அகந்தை, தன் மகிமை ஆகியவற்றையும் விட்டுவிட்டு இவர்கள் எங்கே சென்றனர்? முயற்சி, குலம், செல்வம்—இவை ஏன் உடனே நினைவுக்கு வரவில்லை?

Verse 49

परमेष्ठिगुणैर्युक्तो लघुवद्भीतितः पुरा । नमस्कं कुरुते मोघं पृथिव्यां पद्मजः स्वयम् ॥ २१.५० ॥

பரமேஷ்டியின் குணங்களால் நிறைந்த பத்மஜன் பிரம்மா தானும், முன்பு அற்பனெனப் பயந்து, பூமியில் வீணாக வணங்குகிறான்।

Verse 50

एवमुक्त्वा गरुत्मन्तमारुरोह हरिस्तदा । शङ्खचक्रगदापाणिः पीतवासाः जनार्दनः ॥ २१.५१ ॥

இவ்வாறு கூறி ஹரி அப்போது கருட்மான்மேல் ஏறினார்; சங்கு, சக்கரம், கதையைத் தாங்கி, பீதாம்பரம் அணிந்த ஜனார்த்தனன்।

Verse 51

ततो हरिहरं युद्धमभवल्लोमहर्षणम् । रुद्रः पाशुपतास्त्रेण विव्याध हरिमोजसा । हरिर्नारायणास्त्रेण रुद्रं विव्याध कोपवान् ॥ २१.५२ ॥

அப்போது ஹரி–ஹரர் இடையே ரோமாஞ்சமூட்டும் போர் எழுந்தது. ருத்ரன் பாசுபத அஸ்திரத்தால் வலிமையுடன் ஹரியைத் துளைத்தான்; கோபமுற்ற ஹரி நாராயண அஸ்திரத்தால் ருத்ரனைத் துளைத்தான்.

Verse 52

नारायणं पाशुपतमुभेऽस्त्रे व्योम्नि रोषिते । युयुधाते भृशं दिव्यं परस्परजिघांसया । दिव्यं वर्षसहस्रं तु तयोर्युद्धमभूत् तदा ॥ २१.५३ ॥

அப்போது வானில் நாராயணமும் பாசுபதமும் ஆகிய இரு தெய்வ அஸ்திரங்கள் கோபமுற்று, ஒருவரையொருவர் அழிக்க விரும்பி, கடுமையாகப் போரிட்டன. அந்நேரம் அவற்றின் போர் ஆயிரம் தெய்வ ஆண்டுகள் நீடித்தது.

Verse 53

तत्रैकं मुकुटोद्बद्धं मूर्द्धन्यं जटजालकम् । एकं प्रध्मापयच्छङ्खमन्यड्डुमरुकं शुभम् ॥ २१.५४ ॥

அங்கே ஒரு வடிவின் தலைச்சிகரத்தில் கிரீடத்தால் கட்டப்பட்ட ஜடாமுடிக் குழாம் இருந்தது. ஒருவர் சங்கத்தை ஊதினார்; மற்றொருவர் மங்களகரமான டமரு முரசைத் தாங்கினார்.

Verse 54

एकं खङ्गकरं तत्र तथान्यं दण्डधारिणम् । एकं कौस्तुभदीप्ताङ्गमन्यं भूतिविभूषितम् ॥ २१.५५ ॥

அங்கே ஒருவர் கையில் வாளைத் தாங்கினார்; மற்றொருவர் தண்டத்தை ஏந்தினார். ஒருவரின் உடல் கௌஸ்துப மணியின் ஒளியால் பிரகாசித்தது; மற்றொருவர் திருநீறு (விபூதி) அலங்காரத்தால் அலங்கரிக்கப்பட்டார்.

Verse 55

एकं गदां भ्रामयति द्वितीयं दण्डमेव च । एकं शोभति कण्ठस्थैर्मणिभिस्त्वस्थिभिः परम् । एकं पीताम्बरं तत्र द्वितीयं सर्पमेखलम् ॥ २१.५६ ॥

ஒருவர் கதையைச் சுழற்றுகிறார்; இரண்டாவர் தண்டத்தை மட்டும் ஏந்துகிறார். ஒருவர் கழுத்திலுள்ள மணிகளால் ஒளிர்கிறார்; மற்றொருவர் எலும்பு அலங்காரங்களால் மிகச் சிறப்பாகத் திகழ்கிறார். ஒருவர் பீதாம்பரம் அணிந்துள்ளார்; இரண்டாவர் பாம்பு மேகலையை அணிந்துள்ளார்.

Verse 56

एवं तौ स्पर्धिनावस्त्रौ रौद्रनारायणात्मकौ । अन्योऽन्यातिशयोपेतौ तदालोक्य पितामहः ॥ २१.५७ ॥

இவ்வாறு அந்த இரு போட்டியிடும் அஸ்திரங்கள்—ருத்ர-நாராயண சக்தியின் உருவங்கள்—ஒருவருக்கொருவர் மேலான வலிமையுடன் இருந்தன; அதைக் கண்ட பிதாமஹன் பிரம்மா நிலையை நோக்கினார்.

Verse 57

उवाच शम्यतामस्त्रौ स्वस्वभावेन सुव्रतौ । एवं ते ब्रह्मणा चोक्तौ शान्तभावं प्रजग्मतुः ॥ २१.५८ ॥

அவர் கூறினார்—“நல்ல விரதமுடையோரே! இந்த இரு அஸ்திரங்களும் தத்தம் இயல்பின்படி அமைதியடையட்டும்.” பிரம்மாவின் சொல்லினால் அவை இரண்டும் சாந்தநிலையை அடைந்தன.

Verse 58

तथा विष्णुहरौ ब्रह्मा वाक्यमेतदुवाच ह । उभौ हरिहरौ देवौ लोके ख्यातिं गमिष्यथः ॥ २१.५९ ॥

பின்பு பிரம்மா விஷ்ணுவையும் ஹரனையும் நோக்கி இவ்வாறு கூறினார்—“நீங்கள் இருவரும் ஹரி-ஹர தேவர்கள்; உலகில் புகழை அடைவீர்கள்.”

Verse 59

अयं च यज्ञो विध्वस्तः सम्पूर्णत्वं गमिष्यति । दक्षस्य ख्यातिमाँल्लोकः सन्तत्या अयं भविष्यति ॥ २१.६० ॥

“இந்த யாகம் குலைந்திருந்தாலும் நிறைவை அடையும். இந்த உலகம் தக்ஷனின் சந்ததி—வம்சத் தொடர்ச்சியால்—புகழ்பெறும்.”

Verse 60

एवमुक्त्वा हरिहरौ तदा लोकपितामहः । ब्रह्मा लोकानुवाचेदं रुद्रभागोऽस्य दीयताम् ॥ २१.६१ ॥

ஹரி-ஹரரிடம் இவ்வாறு கூறிய பின், உலகப் பிதாமஹன் பிரம்மா உலகங்களை நோக்கி—“இவ்விஷயத்தில் ருத்ரருக்குரிய பங்கை அளிக்கப்படுக” என்று சொன்னார்.

Verse 61

रुद्रभागो ज्येष्ठभाग इतीयं वैदिकी श्रुतिः । स्तुतिं च देवाः कुरुत रुद्रस्य परमेष्ठि नः ॥ २१.६२ ॥

“ருத்ரனுடைய பங்கே முதன்மைப் பங்கு”—இது வைதிகச் சுருதி. ஆகவே, தேவர்களே, எங்கள் பரமேஷ்டியான ருத்ரனைப் புகழ்ந்து பாடுங்கள்.

Verse 62

भगनेत्रहरं देवं पूष्णो दन्तविनाशनम् । स्तुतिं कुरुतमा शीघ्रं गीतैरेतैस्तु नामभिः । येनायं वः प्रसन्नात्मा वरदत्वं भजेत ह ॥ २१.६३ ॥

பகனின் கணை அகற்றியும், பூஷனின் பற்களைச் சிதைத்தும் உள்ள அந்த தேவனை, இந்நாமப் பாடல்களால் விரைவில் புகழுங்கள்; அவர் மகிழ்ந்து உங்களுக்கு வரம் அளிப்பவராக ஆகட்டும்.

Verse 63

एवमुक्तास्तु ते देवाः स्तोत्रं शम्भोर्महात्मनः । चक्रुः परमया भक्त्या नमस्कृत्य स्वयम्भुवे ॥ २१.६४ ॥

இவ்வாறு கூறப்பட்டதும், அந்த தேவர்கள் மகாத்மா சம்புவுக்குச் ஸ்தோத்திரம் இயற்றினர்; சுயம்புவுக்கு வணங்கி, பரம பக்தியுடன் அதைச் செய்தனர்.

Verse 64

देवा ऊचुः । नमो विषमनेत्राय नमस्ते त्र्यम्बकाय च । नमः सहस्रनेत्राय नमस्ते शूलपाणये ॥ २१.६५ ॥

தேவர்கள் கூறினர்—ஒற்றுமையற்ற கண் உடையவருக்கு வணக்கம்; திரியம்பகனே, உமக்கு வணக்கம். ஆயிரம் கண்கள் உடையவருக்கு வணக்கம்; திரிசூலம் தாங்கியவரே, உமக்கு வணக்கம்.

Verse 65

नमः खट्वाङ्गहस्ताय नमो दण्डभृते करे । त्वं देव हुतभुग्ज्वालाकोतिभानुसमप्रभः ॥ २१.६६ ॥

கட்வாங்கம் தாங்கிய கைக்குப் வணக்கம்; தண்டம் ஏந்திய கரத்திற்கும் வணக்கம். தேவரே, உமது ஒளி யாகநெருப்பின் ஜ்வாலையும் கோடி சூரியர்களின் பிரகாசமும் போன்றது.

Verse 66

अदर्शनेऽनयद् देव मूढविज्ञानतोऽधुना । कृतमस्माभिरेवेश तदत्र क्षम्यतां प्रभो ॥ २१.६७ ॥

ஹே தேவா! மயக்கமுற்ற அறிவினால் இப்போது இவ்விஷயத்தை மறைவு/மங்கலுக்குள் இட்டோம். ஆண்டவனே, எங்களால் செய்யப்பட்டதனை இங்கே மன்னித்தருள்வாயாக, பிரபுவே।

Verse 67

नमस्त्रिनेत्रार्त्तिहाराय शम्भो त्रिशूलपाणे विकृतास्यरूप । समस्तदेवेश्वर शुद्धभाव प्रसीद रुद्राच्युत सर्वभाव ॥ २१.६८ ॥

ஹே சம்போ! மும்முகக் கண்களையுடையவனே, துயர் நீக்குபவனே—உமக்கு நமஸ்காரம். திரிசூலதாரியே, அச்சமூட்டும் முகவடிவங்களை ஏற்கிறவனே! எல்லாத் தேவர்களுக்கும் ஈசனே, தூய மனநிலையுடையவனே—அருள்புரிவாயாக; ஹே ருத்ரா, ஹே அச்யுதா, அனைத்துநிலைகளின் இயல்பே!

Verse 68

पूष्णोऽस्य दन्तान्तक भीमरूप प्रलम्बभोगीन्द्रलुलन्तकण्ठ । विशालदेहाच्युत नीलकण्ठ प्रसीद विश्वेश्वर विश्वमूर्त्ते ॥ २१.६९ ॥

ஹே பூஷனின் பல்லை அழித்தவனே, பயங்கர ரூபனே! நீண்ட பாம்பரசனின் தொங்கும் சுருள்களால் அலங்கரிக்கப்பட்ட கழுத்தையுடையவனே! ஹே பெருந்தேக அச்யுதா, ஹே நீலகண்டா—அருள்புரிவாயாக; ஹே விஸ்வேஸ்வரா, ஹே விஸ்வமூர்த்தியே!

Verse 69

भगाक्षिसंस्फोटनदक्षकर्मा गृहाण भागं मखतः प्रधानम् । प्रसीद देवेश्वर नीलकण्ठ प्रपाहि नः सर्वगुणोपपन्न ॥ २१.७० ॥

ஹே பகனின் கண்களைப் பிளந்த வல்லமைமிக்க செயல்வீரனே! இவ்வேள்வியின் முதன்மைப் பங்கினை ஏற்றருள்வாயாக. ஹே தேவேஸ்வர நீலகண்டா, அருள்புரிவாயாக; எல்லா நற்குணங்களும் நிறைந்த பிரபுவே, எங்களைப் பாதுகாப்பாயாக.

Verse 70

सिताङ्गरागाप्रतिपन्नमूर्ते कपालधारिं त्रिपुरघ्न देव । प्रपाहि नः सर्वभयेषु चैव उमापते पुष्करनालजन्म ॥ २१.७१ ॥

ஹே வெண்மையான அங்கராகம் பூசப்பட்ட திருமேனியுடையவனே, கபாலம் தாங்குபவனே, திரிபுரம் அழித்த தேவனே! எல்லாப் பயங்களிலும் எங்களைப் பாதுகாப்பாயாக. ஹே உமாபதி, தாமரைத் தண்டு-பிறப்பே, எங்களைப் பேணியருள்வாயாக.

Verse 71

पश्याम ते देहगतान् सुरेश सर्गादयो वेदवराननन्त । साङ्गान् सविद्यान् सपदक्रमांश्च सर्वान् निलीनांस्त्वयि देवदेव ॥ २१.७२ ॥

ஓ தேவர்களின் ஆண்டவனே, ஓ அனந்த தேவதேவனே! உமது உடலினுள்ளே படைப்பு முதலியவற்றுடன் கூடிய சிறந்த வேதங்களை, அவற்றின் அங்கங்கள், வித்யைகள், பதபாடம்-கிரமபாடம் உடனும்—அனைத்தும் உம்முள் லயித்திருப்பதை நாம் காண்கிறோம்।

Verse 72

भव शर्व महादेव पिनाकिन् रुद्र ते हर । नताः स्म सर्वे विश्वेश त्राहि नः परमेश्वर ॥ २१.७३ ॥

ஓ பவ, சர்வ, மகாதேவ, பினாகி, ருத்ர, ஹர! ஓ விஸ்வேஸ்வரா, நாங்கள் அனைவரும் உமக்கு வணங்குகிறோம்; ஓ பரமேஸ்வரா, எங்களை காத்தருள்வாயாக।

Verse 73

इत्थं स्तुतस्तदा देवैर्देवदेवो महेश्वरः । तुतोष सर्वदेवानां वाक्यं चेदमुवाच ह ॥ २१.७४ ॥

இவ்வாறு தேவர்களால் ஸ்துதிக்கப்பட்ட அந்த வேளையில் தேவர்களின் தேவனான மகேஸ்வரர் மகிழ்ந்து, எல்லாத் தேவர்களிடமும் இவ்வார்த்தைகளை உரைத்தார்।

Verse 74

रुद्र उवाच । भगस्य नेत्रं भवतु पूष्णो दन्तास्तथा मखः । दक्षस्याच्छिद्रतां यातु यज्ञश्चाप्यदितेः सुताः । पशुभावं तथा चापि अपनेष्यामि वो सुराः ॥ २१.७५ ॥

ருத்ரர் கூறினார்—‘பகனின் கண் மீண்டும் அமையட்டும்; பூஷனின் பற்களும் மಖனும் அதுபோல மீளட்டும். தக்ஷனின் குறை நீங்கட்டும்; யஜ்ஞனும் அதிதியின் புதல்வர்களும் மீண்டும் சீர்பெறட்டும். மேலும், ஓ தேவர்களே, உங்களிடமுள்ள “பசுபாவம்” என்பதையும் நான் அகற்றுவேன்।’

Verse 75

मद्दर्शनॆन यो जातः पशुभावो दिवौकसाम् । स मयाऽपहृतः सद्यः पतित्वं वो भविष्यति ॥ २१.७६ ॥

‘என்னைத் தரிசித்ததனால் விண்ணுலக வாசிகளில் ஏற்பட்ட பசுபாவத்தை நான் உடனே அகற்றினேன்; மேலும் உங்களுக்கு வீழ்ச்சி நிலை (பதிதத்துவம்) ஏற்படும்.’

Verse 76

अहं च सर्वविद्यानां पति॒राद्यः सनातनः । अहं वै पतिभावेन पशुमध्ये व्यवस्थितः ॥ २१.७७ ॥

நானே எல்லா வித்யைகளுக்கும் ஆதியும் சனாதனமும் ஆன ஆண்டவன்; ஆண்டவர்-பாவத்துடன் நான் உயிரினங்களின் நடுவே நிலைத்திருக்கிறேன்.

Verse 77

अतः पशुपतिर्नाम मम लोके भविष्यति । ये मां यजन्ति तेषां स्याद् दीक्षा पाशुपती भवेत् ॥ २१.७८ ॥

ஆகையால் என் லோகத்தில் ‘பசுபதி’ என்ற நாமம் நிலைபெறும். என்னை வழிபடுவோர்க்கு தீட்சை உண்டாகும்; அது பாசுபத தீட்சையாகும்.

Verse 78

एवमुक्तेऽथ रुद्रेण ब्रह्मा लोकपितामहः । उवाच रुद्रं सस्नेहं स्मितपूर्वमिदं वचः ॥ २१.७९ ॥

ருத்ரன் இவ்வாறு கூறியபின், உலகப் பிதாமகன் பிரம்மா அன்புடன், முதலில் புன்னகைத்து, ருத்ரனை நோக்கி இவ்வசனங்களை உரைத்தான்.

Verse 79

ध्रुवं पाशुपतिर्देव त्वं लोके ख्यातिमेष्यति । अयं च देवस्त्वन्नाम्ना लोके ख्यातिं गमिष्यति । आराध्यश्च समस्तानां देवादीनां गमिष्यसि ॥ २१.८० ॥

நிச்சயமாக, தேவே, நீ ‘பாசுபதி’ என உலகில் புகழ் பெறுவாய். மேலும் இந்தத் தேவனும் உன் நாமத்தாலேயே உலகில் புகழ் அடைவான். தேவர்கள் முதலிய அனைவராலும் நீ ஆராதிக்கப்படுபவனாவாய்.

Verse 80

एवमुक्त्वा तदा ब्रह्मा दक्षं प्रोवाच बुद्धिमान् । गौरीं प्रयच्छ रुद्राय पूर्वमेवोपपादिताम् ॥ २१.८१ ॥

இவ்வாறு கூறி, அறிவுடைய பிரம்மா தக்ஷனை நோக்கி—“முன்னரே அவருக்கென நியமிக்கப்பட்ட (வாக்குறுதி செய்யப்பட்ட) கௌரியை ருத்ரனுக்கு அளி” என்று சொன்னான்.

Verse 81

एवमुक्त्वा तदा दक्षस्तां कन्यां ब्रह्मसन्निधौ । ददौ रुद्राय महते गौरीं परमशोभनाम् ॥ २१.८२ ॥

இவ்வாறு கூறி அப்போது தக்ஷன் பிரம்மாவின் சன்னிதியில் அந்தக் கன்னி, மிகுந்த ஒளியுடைய கௌரியை, மகத்தான ருத்ரனுக்கு அளித்தான்।

Verse 82

स तां जग्राह विधिवद् रुद्रः परमशोभनाम् । दक्षस्य च प्रियं कुर्वन् बहुमानपुरःसरम् ॥ २१.८३ ॥

ருத்ரன் அந்த மிகுந்த அழகுடையவளை விதிப்படி ஏற்றுக்கொண்டான்; தக்ஷனை மகிழ்விக்க மரியாதையை முன்னிலைப்படுத்தி நடந்தான்।

Verse 83

गृहीतायां तु कन्यायां दाक्षायण्यां पितामहः । ददौ रुद्रस्य निलयं कैलासं सुरसन्निधौ ॥ २१.८४ ॥

தாட்சாயணீ கன்னி ஏற்றுக்கொள்ளப்பட்டபின், பிதாமஹன் தேவர்களின் சன்னிதியில் ருத்ரனுக்கு வாசஸ்தலமாக கைலாசத்தை அளித்தான்।

Verse 84

रुद्रोऽपि प्रययौ भूतैः समं कैलासपर्वतम् । देवाś्चापि यथास्थानं स्वं स्वं जग्मुर्मुदान्विताः । ब्रह्माऽपि दक्षसहितः प्राजापत्यं पुरं ययौ ॥ २१.८५ ॥

ருத்ரனும் பூதகணங்களுடன் கைலாச மலைக்குச் சென்றான். தேவர்களும் மகிழ்ச்சியுடன் தத்தம் இடங்களுக்குத் தத்தம் தாமங்களுக்கு சென்றனர். பிரம்மாவும் தக்ஷனுடன் பிராஜாபத்ய நகரத்திற்குச் சென்றான்।

Verse 85

तत्र दाक्षायणीपुत्राः सर्वे देवाः सवासवाः । वसवोऽष्टौ च रुद्राश्च आदित्या मरुतस्तथा ॥

அங்கே தாக்ஷாயணியின் புதல்வர்கள்—இந்திரனுடன் கூடிய—அனைத்து தேவர்களும் இருந்தனர்: எட்டு வசுக்கள், ருத்ரர்கள், ஆதித்யர்கள், மேலும் மருதர்கள்.