Adhyaya 66

Verse 1

। सूत उवाच । तथा तत्रास्ति विख्यातं रामह्रद इति स्मृतम् । यत्र ते पितरस्तेन रुधिरेण प्रतर्पिताः

சூதர் கூறினார்—அங்கே ‘ராமஹ்ரதம்’ என்று புகழ்பெற்ற ஒரு குளம் உள்ளது; அங்கு அந்த இரத்த அர்ப்பணத்தால் பித்ருக்கள் திருப்தியடைந்தனர்.

Verse 2

तत्र भाद्रपदे मासि योऽमावास्यामवाप्य च । पितॄन्संतर्पयेद्भक्त्या सोऽश्वमेधफलं लभेत्

அங்கே பாத்ரபத மாத அமாவாசையில் வந்து பக்தியுடன் பித்ருக்களுக்கு தர்ப்பணம் செய்பவன், அச்வமேத யாகத்துக்கு இணையான புண்ணியப் பலனை அடைவான்.

Verse 3

ऋषय ऊचुः । अत्याश्चर्यमिदं सूत यद्ब्रवीषि महामते । यत्तेन पितरस्तत्र रुधिरेण प्रतर्पिताः

ரிஷிகள் கூறினர்—சூதரே, மஹாமதியே! நீ கூறுவது மிகுந்த ஆச்சரியம்; அங்கே அந்த இரத்தத்தால் பித்ருக்கள் திருப்தியடைந்தனர் என்பதே.

Verse 4

पितृणां तर्पणार्थाय मेध्याः संकीर्तिता बुधैः । पदार्था रुधिरं प्रोक्तं राक्षसानां प्रतर्पणे

பித்ருக்களின் தர்ப்பணத்திற்காக ஞானிகள் தூயவும் தகுதியானவும் பொருட்களைச் சொன்னார்கள்; ஆனால் ராட்சசர்களைத் திருப்திப்படுத்த இரத்தமே உரிய காணிக்கையென கூறப்பட்டது।

Verse 5

श्रुतिस्मृतिविरुद्धं च कर्म सद्भिर्विगर्हितम् । जामदग्न्येन तच्चीर्णं कस्मात्सूत वदस्व नः

இச்செயல் ஸ்ருதி-ஸ்மிருதி விரோதமும், சத்புருஷர்களால் கண்டிக்கப்படுவதுமாகும். அப்படியிருக்க ஜாமதக்ன்யன் (பரசுராமன்) இதை ஏன் செய்தான்? ஓ சூதா, எமக்குச் சொல்வாயாக।

Verse 6

सूत उवाच । तेन कोपवशात्कर्म प्रतिज्ञां परिरक्षता । तत्कृतं तर्पिता येन पितरो रुधिरेण ते

சூதன் கூறினான்—கோபவசப்பட்டு, தன் பிரதிஞ்ஞையைப் பாதுகாக்கும் பொருட்டு அவன் அந்தச் செயலைச் செய்தான்; அதனால் அந்தப் பித்ருக்கள் இரத்தத்தால் திருப்தியடைந்தனர்।

Verse 7

पिता तस्य पुरा विप्रा जमदग्निर्निपातितः । क्षत्रियेण स्वधर्मस्थो विना दोषं द्विजोत्तमाः

முன்னொரு காலத்தில், ஓ பிராமணர்களே, அவனுடைய தந்தை ஜமதக்னி ஒரு க்ஷத்திரியனால் கொல்லப்பட்டார்; அந்தச் சிறந்த த்விஜன் தன் தர்மத்தில் நிலைத்தும் குற்றமற்றவருமாக இருந்தார்।

Verse 8

ततः कोपपरीतेन तेन प्रोक्तं महात्मना । रक्तेन क्षत्रियोत्थेन संतर्प्याः पितरो मया

அப்போது கோபத்தில் ஆழ்ந்த அந்த மகாத்மா கூறினான்—‘க்ஷத்திரியர்களிடமிருந்து உண்டாகும் இரத்தத்தால் நான் என் பித்ருக்களைத் திருப்திப்படுத்துவேன்।’

Verse 9

एतस्मात्कारणात्तेन रुधिरेण महात्मना । पितरस्तर्पिता सम्यक्तिलमिश्रेण भक्तितः

இதனால் அந்த மகாத்மா இரத்தத்தை எள்ளுடன் கலந்து, பக்தியுடன் முறையாக பித்ருக்களைத் திருப்திப்படுத்தினார்।

Verse 10

ऋषय ऊचुः । जमदग्निर्हतः कस्मात्क्षत्रियेण महामुनिः । किंनामा स च भूपालो विस्तराद्वद सूत तत्

ரிஷிகள் கூறினர்—எந்த காரணத்தால் ஒரு க்ஷத்திரியன் மகாமுனி ஜமதக்னியை கொன்றான்? அந்த அரசன் பெயர் என்ன? சூதரே, அதை விரிவாகச் சொல்லுங்கள்।

Verse 11

सूत उवाच । ऋचीकतनयः पूर्वं जमदग्निरिति स्मृतः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे तत्रासीद्दग्धकल्मषः

சூதர் கூறினார்—முன்னொரு காலத்தில் ருசீகரின் மகன் ‘ஜமதக்னி’ என்று புகழ்பெற்றவன். ஹாடகேஸ்வரத் திருத்தலத்தில் அவன் வாழ்ந்தான்; பாவங்கள் எரிந்து நீங்கியதுபோல்.

Verse 12

चत्वारस्तस्य पुत्राश्च बभूवुर्गुणसंयुताः । जघन्योऽपि गुणज्येष्ठस्तेषां रामो बभूव ह

அவருக்கு நற்குணங்களால் நிறைந்த நான்கு புதல்வர்கள் இருந்தனர். இளையவனாக இருந்தாலும், ராமன் அவர்களில் குணத்தில் முதன்மையானவன் ஆனான்।

Verse 13

कदाचिद्वसतस्तस्य जमदग्नेर्महावने । पुत्रेषु कन्दमूलार्थं निर्गतेषु वनाद्बहिः

ஒருமுறை ஜமதக்னி பெருங்காட்டில் வாழ்ந்து கொண்டிருந்தபோது, அவரது மகன்கள் கிழங்குகள், வேர்கள் மற்றும் கனிகளைச் சேகரிக்கக் காட்டை விட்டு வெளியே சென்றனர்।

Verse 14

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो हैहयाधिपतिर्बली । सहस्रार्जुन इत्येव विख्यातो यो महीतले

அந்நேரத்தில் வலிமைமிக்க ஹைஹயர்களின் அதிபதி அங்கு வந்தான்—பூமியில் ‘சஹஸ்ரார்ஜுனன்’ எனப் புகழ்பெற்றவன்.

Verse 15

मृगलिप्सुर्वने तस्मिन्भ्रममाण इतस्ततः । श्रमार्तो वृषराशिस्थे भास्करे दिनमध्यगे

வேட்டையாட விரும்பி அவன் அந்தக் காட்டில் இங்கும் அங்கும் அலைந்தான்; உழைப்பால் களைத்து, சூரியன் ரிஷப ராசியில் நடுப்பகலில் இருந்தபோது அவன் மிகுந்த சோர்வடைந்தான்.

Verse 18

अथ तं पार्थिवं दृष्ट्वा स मुनिस्तुष्टिसंयुतः । अर्घं दत्त्वा यथान्यायं स्वागतेनाभिनंद्य च

பின்னர் அந்த அரசனைப் பார்த்து மகிழ்ந்த முனிவர், முறையின்படி அர்க்யம் அளித்து, உரிய வரவேற்புச் சொற்களால் அவனை வாழ்த்தினார்.

Verse 19

सोऽपि तं प्रणिपत्योच्चैर्विनयेन समन्वितः । प्रतिसंभाषयामास कुशलं पर्यपृच्छत

அவனும் பணிவுடன் அந்த முனிவரை வணங்கி, பதிலாக உரையாடி அவரின் நலநிலை பற்றி விசாரித்தான்.

Verse 20

राजोवाच । कच्चित्ते कुशलं विप्र पुत्रशिष्यान्वितस्य च । साग्निहोत्र कलत्रस्य परिवारयुतस्य च

அரசன் கூறினான்—ஓ விப்ரரே! நீங்கள் நலமாக உள்ளீரா? உங்கள் புதல்வர், சீடர்கள், அக்னிஹோத்ரம், மனைவி, குடும்பத்தார் மற்றும் பணியாளர்கள் உடன் அனைவரும் சுகமா?

Verse 21

अद्य मे सफलं जन्म जीवितं सफलं च मे । यत्त्वं तपोनिधिर्दृष्टः सर्वलोकनमस्कृतः

இன்று என் பிறப்பு நிறைவேறியது; என் வாழ்வும் பூரணமடைந்தது. ஏனெனில் நான் உம்மைத் தரிசித்தேன்—தவத்தின் நிதி, எல்லா உலகங்களாலும் வணங்கப்படுபவர்.

Verse 22

एवमुक्त्वा स राजर्षिर्विश्रम्य सुचिरं ततः । पीत्वापस्तमुवाचेदं प्रणिपत्य महामुनिम्

இவ்வாறு கூறிய அரசரிஷி நீண்ட நேரம் ஓய்வெடுத்தார். பின்னர் நீர் அருந்தி, மகாமுனியை வணங்கி, இவ்வாறு உரைத்தார்.

Verse 23

अनुज्ञां देहि मे ब्रह्मन्प्रयास्यामि निजं गृहम् । मम कृत्यं समादेश्यं येन ते स्यात्प्रयोजनम्

ஓ பிரஹ்மனே, எனக்கு அனுமதி அருளுங்கள்; நான் என் இல்லத்திற்குப் புறப்படுகிறேன். உமது நோக்கம் நிறைவேறுமாறு, நான் செய்ய வேண்டிய கடமையை எனக்குக் கட்டளையிடுங்கள்.

Verse 24

जमदग्निरुवाच । देवतार्चनवेलायां त्वं मे गृहमुपागतः । मनोरथ इव ध्यातः सर्वदेवमयोऽतिथिः

ஜமதக்னி கூறினார்: தேவர்களின் ஆராதனை நேரத்திலேயே நீ என் இல்லத்திற்கு வந்தாய்—மனத்தில் தியானித்த ஆசை நிறைவேறியது போல. விருந்தினராக நீ எல்லாத் தேவர்களையும் உட்கொண்டவன்.

Verse 25

तस्मान्मेऽस्ति परा प्रीतिर्भक्तिश्च नृपसत्तम । तत्कुरुष्व मया दत्तं स्वहस्तेनैव भोजनम्

ஆகையால், அரசர்களில் சிறந்தவனே, உன்னிடம் எனக்கு மிகுந்த அன்பும் பக்தியும் உண்டு. எனது கைகளால் நான் அளிக்கும் இந்த உணவை ஏற்றுக்கொள்.

Verse 26

राजा वा ब्राह्मणो वाथ शूद्रो वाप्यंत्यजोऽपि वा । वैश्वदेवान्तसंप्राप्तः सोऽतिथिः स्वर्गसंक्रमः

அரசனாக இருந்தாலும், பிராமணனாக இருந்தாலும், சூத்திரனாக இருந்தாலும், மிகத் தாழ்த்தப்பட்டவராக இருந்தாலும்—வைஶ்வதேவ நைவேத்யத்தின் உரிய நேரத்தில் வருபவனே உண்மையான அதிதி; அவன் சொர்க்கத்திற்கான வாயில் ஆவான்.

Verse 27

राजोवाच । ममैते सैनिका ब्रह्मञ्छतशोऽथ सहस्रशः । तैरभुक्तैः कथं भोक्तुं युज्यते मम कीर्तय

அரசன் கூறினான்—ஓ பிரம்மனே! என் படைவீரர்கள் நூற்றுக்கணக்காகவும் ஆயிரக்கணக்காகவும் உள்ளனர். அவர்கள் உண்ணாமல் இருக்க, நான் உண்ணுவது எவ்வாறு உரியது? சொல்லுங்கள்.

Verse 28

जमदग्निरुवाच । सर्वेषां सैनिकानां ते संप्रदास्यामि भोजनम् । नात्र चिंता त्वया कार्या मुनिर्निष्किंचनो ह्यहम्

ஜமதக்னி கூறினார்—உன் படைவீரர்கள் அனைவருக்கும் நான் உணவை அளிப்பேன். இதைப்பற்றி நீ கவலைப்பட வேண்டாம்; நான் பற்றற்ற முனிவன்.

Verse 29

यैषा पश्यति राजेंद्र धेनुर्बद्धा ममांतिके । एषा सूते मनोभीष्टं प्रार्थिता सर्वदैव हि

ஓ ராஜேந்திரா! பார், என் அருகில் கட்டப்பட்டுள்ள இந்தப் பசு. இதை வேண்டினால், எப்போதும் மனம் விரும்பியதை அளிக்கும்.

Verse 30

सूत उवाच । ततश्च कौतुकाविष्टः स नृपो द्विजसत्तमाः । बाढमित्येव संप्रोच्य तस्मिन्नेवाश्रमे स्थितः

சூதர் கூறினார்—ஓ இருபிறப்பில் சிறந்தவர்களே! அப்போது ஆர்வம் நிறைந்த அந்த அரசன் ‘அப்படியே’ என்று சொல்லி, அதே ஆசிரமத்தில் அங்கேயே தங்கினான்.

Verse 31

ततः संतर्प्य देवांश्च पितॄंश्च तदनंतरम् । पूजयित्वा हविर्वाहं ब्राह्मणांश्च ततः परम्

அதன்பின் அவர் தேவர்களை முறையாகத் திருப்திப்படுத்தி, அதன் பின்னர் பித்ருக்களுக்கும் தர்ப்பணம் செய்தார். ஹவிர்வாஹனாகிய அக்னியைப் பூஜித்து, அடுத்ததாக பிராமணர்களையும் வணங்கி வழிபட்டார்.

Verse 32

उपविष्टस्ततः सार्धं सर्वैर्भृत्यैर्बुभुक्षितैः । श्रमार्तैर्विस्मयाविष्टैः कृते तस्य द्विजोत्तमाः

பின்னர் அவர் தம் பணியாளர்கள் அனைவருடனும் அமர்ந்தார்—அவர்கள் பசியால் வாடி, உழைப்பால் களைத்து, வியப்பில் ஆழ்ந்திருந்தனர். அப்போது சிறந்த த்விஜர்கள் அவருக்கான ஏற்பாடுகளைச் செய்யத் தொடங்கினர்.

Verse 33

ततः स प्रार्थयामास तां धेनुं मुनिसत्तमः । यो यत्प्रार्थयते देहि भोज्यार्थं तस्य तच्छुभे

அப்போது முனிவர்களில் சிறந்தவர் அந்தத் தேனுவை வேண்டினார்—“ஓ சுபமே! யார் எதை வேண்டினாலும், அவர்களுக்கு அதையே அருள்வாயாக; உணவுக்காக ஏற்பாடு நிறைவேறட்டும்.”

Verse 34

ततः सा सुषुवे धेनुरन्नमुच्चावचं शुभम् । पक्वान्नं च विशेषेण चित्ताह्लादकरं परम्

அப்போது அந்தச் சுபமான தேனு பலவகையான மங்களகரமான உணவுகளை உண்டாக்கினாள்—சிறப்பாகச் சமைத்த உணவுகள், மனத்துக்கு உச்சமான மகிழ்ச்சி தருவனவாய் இருந்தன.

Verse 35

ततः खाद्यं च चव्यं च लेह्यं चोष्यं तथैव च । व्यंजनानि विचित्राणि कषायकटुकानि च । अम्लानि मधुराण्येव तिक्तानि गुणवंति च

அப்போது மென்று உண்ணத்தக்கவை, சுவைத்து உண்ணத்தக்கவை, நக்கத்தக்கவை, சப்பி உண்ணத்தக்கவை ஆகிய அனைத்தும் தோன்றின; மேலும் பலவகை துணை உணவுகள்—கசப்பு-துவர்ப்பு, காரம், புளிப்பு, இனிப்பு, கசப்பு—எல்லாம் சிறந்த குணங்களுடன் விளங்கின.

Verse 36

एवं प्राप्य परां तृप्तिं तया धेन्वा स भूपतिः । सेवकैः सबलैः सार्ध मन्नैरमृतसंभवैः

இவ்வாறு அந்தத் தேனுவினால் பரம திருப்தியை அடைந்த அரசன், தன் பணியாளர்களும் படைகளும் உடன், அமுதில் பிறந்ததுபோன்ற உணவுகளால் முழுமையாகத் திருப்தியடைந்தான்।

Verse 37

ततो भुक्त्यवसाने तु प्रार्थयामास भूपतिः । तां धेनुं विस्मयाविष्टो जमदग्निं महामुनिम्

பின்னர் உணவு முடிந்ததும், வியப்பில் ஆழ்ந்த அரசன் அந்தத் தேனுவைப் பற்றி மகாமுனி ஜமதக்னியிடம் வேண்டினான்।

Verse 38

कामधेनुरियं ब्रह्मन्नार्हारण्यनिवासिनाम् । मुनीनां शान्तचित्तानां तस्माद्यच्छ मम स्वयम्

“ஓ பிராமணரே! இது காமதேனு; வனத்தில் வாழும் அமைதிச் சித்தமுள்ள முனிவர்களுக்கே உரியது. ஆகவே நீங்களே இதை எனக்குத் தாருங்கள்।”

Verse 39

येनाऽकरान्करोम्यद्य लोकांस्तस्याः प्रभावतः । साधयामि च दुर्गस्थाञ्छत्रून्भूरिबलान्वितान्

“அவளின் பிரபாவத்தால் நான் இன்றே உலகங்களை வரி செலுத்தச் செய்வேன்; மேலும் கோட்டைகளில் தங்கிய பெரும் படைபலம் கொண்ட பகைவர்களையும் அடக்குவேன்।”

Verse 40

एवं कृते तव श्रेयो भविष्यति च सद्यशः । इह लोके परे चैव तस्मात्कुरु मयोदितम्

“இவ்வாறு செய்தால் உனக்கு நன்மையும் உடனடி புகழும் உண்டாகும்—இவ்வுலகிலும் மறுவுலகிலும்; ஆகவே நான் சொல்வதையே செய்।”

Verse 41

जमदग्निरुवाच । होमधेनुरियं राजन्ममैका प्राणसंमता । अदेया सर्वदा पूज्या तस्मान्नार्हसि याचितुम्

ஜமதக்னி கூறினார்—ஓ அரசே, இது என் ஹோமதேனு; உயிருக்கு இணையாக எனக்குப் பிரியமான ஒரே செல்வம். இது எப்போதும் தானமாக அளிக்கத் தகாதது; எந்நாளும் பூஜிக்கத்தக்கது; ஆகவே நீ இதை வேண்டக் கூடாது।

Verse 42

अहं शतसहस्रं ते यच्छाम्यस्याः कृते द्विज । धेनूनामपरं वित्तं यावन्मात्रं प्रवांछसि

ஓ த்விஜரே, இதற்குப் பதிலாக உமக்கு ஒரு இலட்சம் அளிப்பேன்; மேலும் பசுக்களின் வடிவில் பிற செல்வமும்—நீர் எவ்வளவு விரும்புகிறீரோ அவ்வளவு தருவேன்।

Verse 43

जमदग्निरुवाच । अविक्रेया महाराज सामान्यापि हि गौः स्मृता । किं पुनर्होमधेनुर्या प्रभावैरीदृशैर्युता

ஜமதக்னி கூறினார்—ஓ மஹாராஜா, சாதாரணப் பசுவே ஸ்மிருதிகளில் விற்கத் தகாதது என்று கூறப்பட்டுள்ளது; அப்படியிருக்க, இத்தகைய அதிசயப் பிரபாவம் கொண்ட இந்த ஹோமதேனு எவ்வாறு விற்கப்படும்?

Verse 44

विमोहाद्ब्राह्मणो यो गां विक्रीणाति धनेच्छया । विक्रीणाति न सन्देहः स निजां जननीमिह

மயக்கத்தால் பண ஆசையுடன் பசுவை விற்கும் பிராமணன்—சந்தேகமின்றி—இவ்வுலகிலேயே தன் தாயையே விற்கிறான்।

Verse 45

सुरां पीत्वा द्विजं हत्वा द्विजानां निष्कृतिः स्मृता । धेनुविक्रयकर्तॄणां प्रायश्चित्तं न विद्यते

த்விஜர்களுக்கு மதுபானமும் த்விஜஹத்தையும் செய்தாலும் ஸ்மிருதிகளில் பரிகாரம் கூறப்பட்டுள்ளது; ஆனால் பசு விற்பனை செய்பவர்களுக்கு எந்தப் பிராயச்சித்தமும் இல்லை।

Verse 46

राजोवाच । यदि यच्छसि नो विप्र साम्ना धेनुमिमां मम । बलादपि हरिष्यामि तस्मात्साम्ना प्रदीयताम्

அரசன் கூறினான்: அந்தணரே! நீர் இப்பசுவை அமைதியாக எனக்குத் தராவிடில், நான் பலவந்தமாகவேனும் கவர்ந்து செல்வேன்; ஆகையால் அமைதியாகவே தந்துவிடும்.

Verse 47

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा कोपसंयुक्तो जमदग्निर्द्विजोत्तमाः । अस्त्रमस्त्रमिति प्रोच्य समुत्तस्थौ सभातलात्

சூதர் கூறினார்: அந்தணச் சான்றோர்களே! அதைக் கேட்டு சினங்கொண்ட ஜமதக்னி முனிவர், 'ஆயுதம்! ஆயுதம்!' என்று கூவியவாறு சபையிலிருந்து எழுந்தார்.

Verse 48

ततस्ते सेवकास्तस्य नृपतेश्चित्तवेदिनः । अप्राप्तशस्त्रं तं विप्रं निजघ्नुर्निशितायुधैः

அப்போது அரசனின் எண்ணத்தை அறிந்த சேவகர்கள், ஆயுதம் ஏந்தாத அந்த அந்தணரை கூர்மையான ஆயுதங்களால் தாக்கி கொன்றனர்.

Verse 49

तस्यैवं वध्यमानस्य जमदग्नेर्महात्मनः । रेणुकाख्या प्रिया भार्या पपातोपरि दुःखिता

இவ்வாறாக மகாத்மாவான ஜமதக்னி கொல்லப்படுகையில், ரேணுகா என்ற பெயருடைய அவரது அன்பு மனைவி துயரத்துடன் அவர் மீது விழுந்தாள்.

Verse 50

साऽपि नानाविधैस्तीक्ष्णैः खण्डिता वरवर्णिनी । आयुःशेषतया प्राणैर्न कथंचिद्वियोजिता

அந்த உத்தமப் பெண்மணியும் பலவிதமான கூர்மையான ஆயுதங்களால் வெட்டப்பட்டாள்; எனினும் ஆயுள் எஞ்சியிருந்ததால் எப்படியோ உயிர் பிழைத்தாள்.

Verse 51

एवं हत्वा स विप्रेन्द्रं जमदग्निं महीपतिः । तां धेनुं कालयामास यत्र माहिष्मती पुरी

இவ்வாறு பிராமணர்களில் சிறந்த ஜமதக்னியை வதைத்து, அந்த மன்னன் அந்தத் தேனுவை ஓட்டிச் சென்று, மாஹிஷ்மதி நகரம் உள்ள இடத்திற்குக் கொண்டு சென்றான்।

Verse 52

अथ सा काल्यमाना च धेनुः कोपसमन्विता । जमदग्निं हतं दृष्ट्वा ररम्भ करुणं मुहुः

அப்போது ஓட்டிச் செல்லப்பட்ட அந்தத் தேனு கோபம் நிறைந்து, கொல்லப்பட்ட ஜமதக்னியைப் பார்த்து, மீண்டும் மீண்டும் இரங்கலுடன் கத்தி ரம்பித்தது।

Verse 53

तस्याः संरम्भमाणाया वक्त्रमार्गेण निर्गताः । पुलिन्दा दारुणा मेदाः शतशोऽथ सहस्रशः

அவள் கோபத்தில் கொந்தளிக்க, அவளது வாய்வழியாகப் புலிந்தர்கள்—அச்சமூட்டும் கடும் வீரர்கள்—முதலில் நூறுகளாகவும் பின்னர் ஆயிரங்களாகவும் வெளிப்பட்டனர்।

Verse 54

नानाशस्त्रधराः सर्वे यमदूता इवापराः । प्रोचुस्तां सादरं धेनुमाज्ञां देहि द्रुतं हि नः

அவர்கள் அனைவரும் பலவகை ஆயுதங்களைத் தாங்கி, மற்ற யமதூதர்கள் போல இருந்தனர்; மரியாதையுடன் அந்தத் தேனுவிடம்—“எங்களுக்கு உடனே ஆணை அளி” என்று கூறினர்।

Verse 55

साऽब्रवीद्धन्यतामेतद्धैहयाधिपतेर्बलम् । अथ तैः कोपसंयुक्तैर्दारुणैर्म्लेच्छजातिभिः । विनाशयितुमारब्धं शितैः शस्त्रैर्निरर्गलम्

அவள் கூறினாள்—“ஹைஹய அரசனின் வலிமை தக்க பலனை அடையட்டும்.” அப்போது கோபம் நிறைந்த அச்சமூட்டும் ம்லேச்சக் குலத்தார் கூரிய ஆயுதங்களால் தடையின்றி அழிப்பைத் தொடங்கினர்।

Verse 56

न कश्चित्पुरुषस्तेषां सम्मुखोऽप्यभवद्रणे । किं पुनः सहसा योद्धुं भयेन महतान्वितः

போரில் அவர்களில் ஒருவரும் நேருக்கு நேர் நிற்க இயலவில்லை; அப்படியிருக்க, பேரச்சத்தால் ஆட்கொள்ளப்பட்டு திடீரெனப் போரிடுவது எவ்வாறு?

Verse 57

अथ भग्नं बलं दृष्ट्वा वध्यमानं समंततः । पुलिन्दैर्दारुणाकारैः प्रोचुस्तं मन्त्रिणो नृपम्

அப்போது படை சிதறி, அச்சமூட்டும் உருவமுடைய புலிந்தர்களால் எல்லாத் திசைகளிலும் கொல்லப்படுவதைக் கண்டு, அமைச்சர்கள் அந்த அரசனை நோக்கி உரைத்தனர்।

Verse 58

तेजोहानिः परा तेऽद्य जाता ब्रह्मवधाद्विभो । तस्माद्धेनुं परित्यज्य गम्यतां निजमंदिरम्

ஓ வல்லவனே! இன்று பிராமணவதத்தின் காரணமாக உன் தேஜஸுக்கு பெரும் இழப்பு ஏற்பட்டுள்ளது; ஆகவே இந்தத் தேனுவை விட்டுவிட்டு உன் அரண்மனைக்கு திரும்பிச் செல்।

Verse 59

यावन्नागच्छते तस्य रामोनाम सुतो बली । नो चेत्तेन हतोऽत्रैव सबलो वधमेष्यसि

அவனுடைய ‘ராம’ எனும் வலிமைமிக்க மகன் வருவதற்கு முன் நீ புறப்பட்டுச் செல்; இல்லையெனில் அவன் இங்கேயே உன்னை படையுடன் கொன்று, மரணத்தை அடையச் செய்வான்।

Verse 60

नैषा शक्या बलान्नेतुं कामधेनुर्महोदया । शक्तिरूपा करोत्येवं या सृष्टिं स्वयमेव हि

இந்த மகோத்தமையான காமதேனுவை வலுக்கட்டாயமாக எடுத்துச் செல்ல இயலாது; ஏனெனில் அவள் சக்தி-ஸ்வரூபிணி, தன் சித்தத்தாலேயே சிருஷ்டியை வெளிப்படுத்துகிறாள்।

Verse 61

ततः स पार्थिवो भीतस्तेषां वाक्याद्विशेषतः । जगाम हित्वा तां धेनुं स्वस्थानं हतसेवकः

அப்போது அந்த அரசன் அவர்களின் சொற்களால் மிகுந்த அச்சமுற்று, அந்தத் தேனுவை விட்டுவிட்டு, சேவகர்கள் கொல்லப்பட்ட துயருடன் தன் இடத்திற்குத் திரும்பினான்।