
இந்த அதிகாரத்தில் ஸ்கந்தர் அவிமுக்த க்ஷேத்திரம் (காசி) எனும் பரம புனிதத் தலத்தின் சிறப்பையும், ஓங்கார-லிங்கத்தின் மஹாத்மியத்தையும் உரைக்கிறார். பத்மகல்பப் பின்னணியில் பாரத்வாஜரின் புதல்வன் தமனன் உலக வாழ்வின் நிலையின்மையும் துயரமூலத்தையும் உணர்ந்து ஆசிரமங்கள், நகரங்கள், காடுகள், நதிகள், தீர்த்தங்கள் என அலைந்து தவம் செய்கிறான். தீர்த்தயாத்திரை, மந்திரஜபம், ஹோமம், குருசேவை, சுடுகாடு வாசம், மருந்து-ரசாயன முயற்சிகள், கடுந்தபஸ் ஆகியவற்றைச் செய்தும் மனநிலைத்தன்மையும் ‘சித்தியின் விதையும்’ கிடைக்காததால் “இதே உடலில் சித்தி” பெறத் துல்லிய உபதேசம் வேண்டுகிறான். தெய்வயோகத்தால் ரேவா நதிக்கரையில் ஓங்காரத் தலத்தை அடைந்து பாசுபத தபஸ்விகளைப் பார்த்து அவர்களின் முதிய ஆசான் முனி கர்கரை அணைகிறான். கர்கர் அவிமுக்தத்தை சம்சாரக் கடலிலிருந்து மீட்கும் உத்தம க்ஷேத்திரம் எனப் போற்றி, அதன் எல்லைக் காவலர்கள் மற்றும் மணிகர்ணிகா, விஸ்வேஸ்வரர் போன்ற முக்கிய நிலையங்களைச் சுட்டி, சாதனையை ஓங்கார-லிங்க ஆராதனையில் நிலைநிறுத்துகிறார். அங்கு பாசுபத முனிவர்கள் லிங்கபூஜையால் சித்தி பெற்றதைச் சொல்லி, ஒரு எச்சரிக்கை-கதை கூறுகிறார்—சிவனின் நிர்மால்யத்தை உண்ட தவளைக்கு குற்றம் ஏற்பட்டு க்ஷேத்திரத்திற்கு வெளியே மரணம் வந்து, கலந்த சுப-அசுப குறிகளுடன் மறுபிறவி கிடைக்கிறது; இதனால் சிவத்ரவ்யம், நிர்மால்யம் ஆகியவற்றை மரியாதையுடன் காக்க வேண்டுமென விதி நிறுவப்படுகிறது. அந்த தவளையிலிருந்து மறுபிறந்த மாதவி ஓங்காரத்தில் ஒருமுக பக்தியுடன்—நிரந்தர ஸ்மரணம், சேவை, இந்திரியக் கட்டுப்பாடு, லிங்கமே இலக்கு—வைகாசி சதுர்தசி உபவாச-ஜாகரணத்தில் லிங்கத்தில் லயமடைகிறாள்; திவ்ய ஒளி வெளிப்பட்டு, அங்குள்ள திருவிழா மரபும் குறிப்பிடப்படுகிறது. இறுதியில் பலச்ருதி, கவனமாகக் கேட்போருக்கு பாவநாசம் மற்றும் சிவலோகப் பிராப்தி, மேலும் கணங்களால் க்ஷேத்திரம் நித்தம் காக்கப்படுவது ஆகியவற்றை அறிவிக்கிறது.
Verse 1
स्कंद उवाच । शृणु वातापि संहर्तः काश्यां पातकतंकिनी । पद्मकल्पे तु या वृत्ता दमनस्य द्विजन्मनः
ஸ்கந்தர் கூறினார்— வாதாபி-சம்ஹாரகனே! கேள்; காசியுடன் தொடர்புடைய பாபநாசினி இக்கதையை கேள். பத்மகல்பத்தில் நிகழ்ந்த இருபிறப்பன் தமனனின் வரலாறு இது.
Verse 2
भारद्वाजस्य तनयो दमनो नाम नामतः । कृतमौंजीविधिः सोथ विद्याजातं प्रगृह्य च
பாரத்வாஜரின் மகன் தமனன் எனப் பெயருடையவன். அவன் விதிப்படி மௌஞ்ஜீபந்தனம் (உபநயனம்) செய்து, கல்வி-அனுஷ்டானங்களை ஏற்றுக் கொண்டான்.
Verse 3
संसारदुःखबहुलं जीवितं चापि चंचलम् । विज्ञाय दमनो विद्वान्निर्जगाम गृहान्निजात्
உலக வாழ்க்கை துயரமிகுந்தது, உயிர்வாழ்வும் நிலையற்றது என்று அறிந்து, கல்விமான் தமனன் தன் இல்லத்திலிருந்து புறப்பட்டான்.
Verse 4
कांचिद्दिशं समालंब्य निर्वेदं परमं गतः । प्रत्याश्रमं प्रतिनगं प्रत्यब्धि प्रतिकाननम्
ஒரு திசையைத் துணையாகக் கொண்டு, பேர்நிர்வேதம் (வைராக்யம்) அடைந்து, அவன் ஆசிரமம்-ஆசிரமமாக, மலை-மலையாக, கடல்-கடலாக, காடு-காடாகச் சென்றான்.
Verse 5
प्रतितीर्थं प्रतिनदि स बभ्राम तपोयुतः । यावंत्यायतनानीह तिष्ठंति परितो भुवम्
தவத்துடன் கூடிய அவன் ஒவ்வொரு தீர்த்தத்தையும், ஒவ்வொரு நதியையும் நாடி அலைந்தான்; பூமியெங்கும் உள்ள எல்லாப் புனித ஆலயங்களையும் அவன் சென்றடைந்தான்.
Verse 6
अध्युवास स तावंति संयतेंद्रियमानसः । परं न मनसः स्थैर्यं क्वापि प्रापि च तेन वै
புலன்களையும் மனத்தையும் அடக்கி அவர் பல தீர்த்தங்களில் தங்கினார்; ஆயினும் எங்கும் மனத்தின் முழு நிலைத்தன்மையை அடையவில்லை.
Verse 7
मनोरथोपदेष्टा च कुत्रचित्क्वापि नेक्षितः । कदाचिद्दैवयोगात्स दमनो नाम तापसः
உள்ளத்தின் பரம நோக்கை அறிவுறுத்தும் வழிகாட்டியை அவர் எங்கும் காணவில்லை; ஆனால் ஒருநாள் தெய்வயோகத்தால் ‘தமன’ எனும் தவசி அவருக்கு கிடைத்தான்.
Verse 8
रेवातटे निरैक्षिष्ट तीर्थं चामरकंटकम् । महदायतनं पुण्यमोंकारस्यापि तत्र वै
ரேவா நதிக்கரையில் அவர் ‘ஆமரகண்டக’ எனும் தீர்த்தத்தை கண்டார்; அங்கே ஓங்காரத்தின் மகத்தான புனித ஆலயமும் இருந்தது.
Verse 9
दृष्ट्वा हृष्टमना आसीच्चेतः स्थैर्यमवाप ह । अथ पाशुपतांस्तत्र स निरीक्ष्य तपोधनान्
அதை கண்டதும் அவர் மகிழ்ந்து, உள்ளம் நிலைத்தன்மை பெற்றது. பின்னர் அங்கே தவத்தால் செல்வமுடைய பாசுபத துறவிகளை அவர் நோக்கினார்.
Verse 10
विभूतिभूषिततनून्कृतलिंगसमर्चनान् । विहितप्राणयात्रांश्च कृतागमविचारणान्
அவர்களின் உடல்கள் விபூதியால் அலங்கரிக்கப்பட்டிருந்தன; அவர்கள் லிங்கத்திற்கு முறையாக அர்ச்சனை செய்தனர்; விதிக்கப்பட்ட பிராணயாத்திரை ஒழுக்கங்களை காத்து, ஆகமங்களை ஆராய்ந்து தியானித்தனர்.
Verse 11
स्वस्थोपविष्टान्स्वपुरोरग्रतोऽचलमानसान् । प्रणम्योपाविशत्तत्र तदाचार्यस्य सन्निधौ
தன் முன்னே அமைதியாக அமர்ந்திருந்த, அசையாத மனத்தையுடைய அவர்களைப் பார்த்து, அவர் முதலில் பக்தியுடன் வணங்கி, பின்னர் அந்தப் போற்றத்தக்க ஆசாரியரின் சன்னிதியில் அங்கேயே அமர்ந்தார்।
Verse 12
प्रबद्धहस्तयुगलः प्रणमतरकंधरः । अथ पाशुपताचार्यो गर्गो नाम महामुनिः
கைகளை இணைத்து, வணக்கத்தால் கழுத்தைத் தாழ்த்தி, அங்கே பாசுபத ஆசாரியர்—கர்கர் என்னும் மகாமுனி—நின்றிருந்தார்।
Verse 13
वार्धकेन समाक्रांतस्तपसा कृशविग्रहः । शंभोराराधनेनिष्ठः श्रेष्ठः सर्वतपस्विषु
முதுமையால் ஆட்கொள்ளப்பட்டும், தவத்தால் மெலிந்த உடலையுடையவராயினும், அவர் சம்புவின் ஆராதனையில் உறுதியாக நிலைத்திருந்தார்; எல்லா தவசிகளிலும் சிறந்தவர்।
Verse 14
पप्रच्छ दमनं चेति कस्त्वं कस्मादिहागतः । तरुणोपि विरक्तोसि कुतस्तद्वद सत्तम
அவர் தமனனை வினவினார்—“நீ யார்? எங்கிருந்து இங்கே வந்தாய்? இளமையிலேயே நீ விரக்தனாய் இருக்கிறாய்—அது எவ்வாறு ஏற்பட்டது? சொல், ஓ சிறந்த மனிதனே।”
Verse 15
इति प्रणयपूर्वं स निशम्य दमनोऽब्रवीत् । भगोः पाशुपताचार्य सर्वज्ञाराधनप्रिय
இவ்வாறு அன்புடன் கூறியதை கேட்ட தமன் சொன்னான்—“பகவன் பாசுபத ஆசாரியரே! அனைத்தையும் அறியும் பரமனின் ஆராதனையில் பிரியமுடையவரே…”
Verse 16
कथयामि यथार्थं ते निजचेतोविचेष्टितम् । अहं ब्राह्मणदायादो वेदशास्त्रकृतश्रमः
என் உள்ளத்தின் உண்மையான இயக்கத்தை உனக்கு யதார்த்தமாகச் சொல்கிறேன். நான் பிராமண குலத்தவன்; வேத-சாஸ்திரப் பயில்வில் பெரும் உழைப்பு செய்தேன்.
Verse 17
संसारासारतां ज्ञात्वा वानप्रस्थमशिश्रियम् । अनेनैव शरीरेण महासिद्धिमभीप्सता
உலக வாழ்வின் வெறுமையை அறிந்து வானப்ரஸ்த ஆசிரமத்தை ஏற்றேன்; இந்த உடலாலேயே மகாசித்தியை அடைய விரும்பினேன்.
Verse 18
स्नातं बहुषु तीर्थेषु मंत्रा जप्तास्तु कोटिशः । देवताः सेविता बह्व्यो हवनं च कृतं बहु
பல தீர்த்தங்களில் நான் நீராடினேன்; கோடிக்கணக்கில் மந்திர ஜபம் செய்தேன். பல தேவதைகளைப் பணிந்தேன்; பல ஹோமங்களும் செய்தேன்.
Verse 19
शुश्रूषिताश्च गुरवो बहवो बह्वनेहसम् । महाश्मशानेषु निशा भूयस्योप्यतिवाहिताः
நீண்ட காலம் பல குருமார்களை நான் பணிவுடன் சேவித்தேன்; மகா சுடுகாடுகளிலும் பல இரவுகளை கழித்தேன்.
Verse 20
शिखराणि गिरींद्राणां मया चाध्युषितान्यहो । दिव्यौषधि सहस्राणि मया संसाधितान्यपि
அய்யோ, மலைமன்னர்களின் சிகரங்களிலும் நான் தங்கியிருந்தேன்; ஆயிரக்கணக்கான தெய்வீக மூலிகைகளையும் சாதித்து கைப்பற்றினேன்.
Verse 21
रसायनानि बहुशः सेवितानि मया पुनः । महासाहसमालंब्य सिद्धाध्युषितकंदराः
நான் மீண்டும் மீண்டும் பல ரஸாயன மருந்துகளைச் சேவித்தேன்; மேலும் மாபெரும் துணிவைச் சார்ந்து சித்தர்கள் உறையும் குகைகள், கந்தரங்களில் நுழைந்தேன்।
Verse 22
मया प्रविष्टा बहुशः कृतांतवदनोपमाः । तपश्चापि महत्तप्तं बहुभिर्नियमैर्यमैः
நான் பலமுறை யமனின் வாயைப் போன்ற இடங்களில் நுழைந்தேன்; மேலும் பல நியம-யமங்களால் தாங்கப்பட்டு மாபெரும் தவத்தையும் செய்தேன்।
Verse 23
परं किंचित्क्वचिन्नैक्षि सिद्ध्यंकुरमपि प्रभो । इदानीं त्वामनुप्राप्य महीं पर्यटता मया
ஓ பிரபுவே! எங்கும் எனக்கு சித்தியின் முளை கூடத் தோன்றவில்லை; ஆனால் இப்போது பூமியெங்கும் அலைந்து உம்மை அடைந்ததால் என் உள்ளத்தில் நம்பிக்கை எழுந்தது।
Verse 24
मनसः स्थैर्यमापन्नमिव संप्राप्तसिद्धिना । अवश्यं त्वन्मुखांभोजाद्यद्वचो निःसरिष्यति
என் மனம் சித்தி பெற்றதுபோல் நிலைபெற்றது; உமது தாமரைமுகத்திலிருந்து வெளிவரும் சொற்கள் நிச்சயமாக பலன் தருவன.
Verse 25
तेनैव महती सिद्धिर्भवित्री मम नान्यथा । तद्ब्रूहि सूपदेशं च कथं सिद्धिर्भवेन्मम
அதனால் மட்டுமே எனக்கு மாபெரும் சித்தி உண்டாகும், வேறு வழியில்லை; ஆகவே அரிய உபதேசத்தை அருள்வீராக—எனக்கு சித்தி எவ்வாறு உண்டாகும்?
Verse 26
अनेनैव शरीरेण पार्थिवेन प्रथीयसी । दमनस्य निशम्येति गर्गाचार्यो वचस्तदा
தமனாவின் சொற்களை கேட்ட கற்காசாரியர் கர்கர் கூறினார்—“இந்தப் பார்திவ உடலினாலேயே நீ நிச்சயமாகப் பெருமையும் சித்தியும் அடைவாய்.”
Verse 27
प्रत्यक्षदृष्टं प्रोवाच महदाश्चर्यमुत्तमम् । सर्वेषां शृण्वतां तत्र शिष्याणां स्थिरचेतसाम् । मुमुक्षूणां धृतवतां महापाशुपतं व्रतम्
பின்னர் அவர் நேரடி அனுபவத்தால் உறுதிப்பட்ட, மிக உயர்ந்த அதிசயமான உபதேசத்தை அறிவித்தார். அங்கே நிலைபெற்ற மனத்தையுடைய சீடர்கள்—மோட்ச விரும்பிகள், உறுதியான விரதத்தார்—அனைவரும் கேட்டனர்; அதுவே மகாபாசுபத விரதம்.
Verse 28
गर्ग उवाच । अनेनैवेह देहेन यदि त्वं सिद्धिकामुकः । शृणुष्वावहितो भूत्वा तदा ते कथयाम्यहम्
கர்கர் கூறினார்—“இந்த உடலோடே நீ சித்தியை விரும்பினால், கவனமாகக் கேள்; அப்போது நான் இதை உனக்கு விளக்குகிறேன்.”
Verse 29
अविमुक्ते महाक्षेत्रे सर्वसिद्धिप्रदे सताम् । धर्मार्थकाममोक्षाख्य रत्नानां परमाकरे
அவிமுக்தம் எனும் மகாக்ஷேத்திரத்தில்—நல்லோர்க்கு எல்லாச் சித்திகளையும் அருள்வதில்—தர்மம், அர்த்தம், காமம், மோட்சம் எனும் ரத்தினங்களின் உன்னத சுரங்கம் உள்ளது।
Verse 30
समाश्रितानां जंतूनां सर्वेषां सर्वकर्मणाम् । शलभानां प्रदीपाभे तमःस्तोम महाद्विपि
எந்த உயிரினங்கள்—எத்தகைய செயல்களில் ஈடுபட்டிருந்தாலும்—அங்கே சரணடைந்தால், அவிமுக்தம் பட்டாம்பூச்சிகளுக்குத் தீபம் போல; இருள் கூட்டங்களை மிதித்து நசுக்கும் மகா யானை போலவும் ஆகும்।
Verse 31
कर्मभूरुह दावाग्नौ संसाराब्ध्यौर्वशोचिपि । निर्वाणलक्ष्मी क्षीराब्धौ सुखसंकेतसद्मनि
ஓ காசி! நீ கர்மவிருட்சத்திற்கு காட்டுத்தீ போலவும், சம்சாரக் கடலுக்கு ஔர்வாக்னி போலவும் எரிப்பவள். நீ முக்திச் சுகத்தின் குறியீடு காட்டும் தலம்; நிர்வாணலட்சுமி தங்கும் க்ஷீரசமுத்திரம் போன்றவள்.
Verse 32
दीर्घनिद्रा प्रसुप्तानां परमोद्बोधदायिनि । यातायातश्रमापन्नप्राणिमार्गमहीरुहि
ஓ காசி! நீண்ட அறியாமை நித்திரையில் உறங்குவோர்க்கு நீ பரம விழிப்பை அளிப்பவள். பிறப்பு-இறப்பு என்ற இடையறா வரவு-போக்கால் களைத்த உயிர்களின் பாதையில் நீ பேரமரம்போல் தஞ்ச நிழல் தருகிறாய்.
Verse 33
अनेकजन्मजनित महापापाद्रिवज्रिणि । नामोच्चारकृतां पुंसां महाश्रेयो विधायिनि
ஓ காசி! பல பிறவிகளில் சேர்ந்த மாபாவ மலைக்கு நீ இடியாயுதம் போன்றவள். உன் நாமத்தை உச்சரிப்பதாலேயே மனிதர்க்கு நீ மாபெரும் நன்மையை அருள்கிறாய்.
Verse 34
विश्वेशितुः परेधाम्नि सीम्नि स्वर्गापवर्गयोः । स्वर्धुनी लोलकल्लोला नित्यक्षालित भूतले
அங்கே விஸ்வேஸ்வரனின் பரம தாமம் உள்ளது; சொர்க்கமும் அபவர்க்கமும் (மோட்சமும்) சந்திக்கும் எல்லையில். அங்கே ஸ்வர்துனி (கங்கை)யின் அலைகள் விளையாட, பூமித்தளம் எப்போதும் கழுவப்படுகிறது.
Verse 35
एवंविधे महाक्षेत्रे सर्वदुःखौघहारिणि । प्रत्यक्षं मम यद्वृत्तं तद्ब्रवीमि महामते
இத்தகைய மகாக்ஷேத்திரத்தில், எல்லா துயரப் பெருக்கையும் அகற்றுவதாகிய இடத்தில், ஓ மகாமதி! எனக்கு நேரில் நிகழ்ந்த நிகழ்வை இப்போது உனக்குச் சொல்கிறேன்.
Verse 36
यत्र कालभयं नास्ति यत्र नास्त्येनसो भयम् । तत्क्षेत्रमहिमानं कः सम्यग्वर्णयितुं क्षमः
எங்கே காலத்தின் அச்சம் இல்லை, எங்கே பாவத்தின் அச்சமும் இல்லை—அந்தப் புனிதக் க்ஷேத்திரத்தின் மகிமையை முறையாக யார் வர்ணிக்க வல்லார்?
Verse 37
तीर्थानि यानि लोकेस्मिञ्जंतूनामघहान्यहो । तानि सर्वाणि शुद्ध्यर्थं काशीमायांति नित्यशः
இந்த உலகில் உயிர்களின் பாவங்களைப் போக்கும் எல்லா தீர்த்தங்களும்—தங்களின் தூய்மைக்காக தினந்தோறும் காசிக்கே வந்து சேர்கின்றன.
Verse 38
अपि काश्यां वसेद्यस्तु सर्वाशी सर्वविक्रयी । स यां गतिं लभेन्मर्त्यो यज्ञैर्दानैर्न सान्यतः
காசியில் வாழும் மனிதன் எதையும் உண்டு, எதையும் விற்றாலும்—அவன் அடையும் நிலை, வேறு எங்கும் யாகங்களாலும் தானங்களாலும் பெற இயலாது.
Verse 39
रागबीजसमुद्भूतः संसारविटपो महान् । दीर्घस्वाप कुठारेण च्छिन्नः काश्यां न वर्धते
ஆசை என்னும் விதையிலிருந்து எழுந்த இந்தப் பெரும் சம்சார மரம், நீண்ட (ஆன்மீக) நித்திரை என்னும் கோடாரியால் வெட்டப்பட்டபின் காசியில் மீண்டும் வளராது.
Verse 40
सर्वेषामूषराणां तु काशी परम ऊषरः । वप्तुर्बीजमिदं तस्मिन्नुप्तं नैव प्ररोहति
எல்லா உஷர நிலங்களிலும் காசியே மிக உஷரம்; அங்கே கர்மம் என்னும் ‘விதைப்பவன்’ விதைத்த விதையும் ஒருபோதும் முளைக்காது.
Verse 41
स्मरिष्यंतीह ये काशीमवश्यं तेपि साधवः । तेप्यघौघ विनिर्मुक्ता यास्यंति गतिमुत्तमाम्
இங்கே வாழ்ந்தபடியே உறுதியாக காசியை நினைவோர் அவர்களும் சாது-நிலையர் ஆவர். பாவப் பெருக்கிலிருந்து விடுபட்டு அவர்கள் பரமோத்தம கதியை அடைவர்.
Verse 42
विभूतिः सर्वलोकानां सत्यादीनां सुभंगुरा । अभंगुरा विमुक्तस्य सा तु लभ्या शिवाज्ञया
சத்தியலோகம் முதலிய எல்லா உலகங்களின் மகிமை நிலையற்றது. ஆனால் முக்தருக்குரிய அந்த மகிமை அழிவற்றது; அது சிவனின் ஆணை (அருள்) மூலமே கிடைக்கும்.
Verse 43
कृमिकीटपतंगानामविमुक्ते तनुत्यजाम् । विभूतिर्दृश्यते या सा क्वास्ति ब्रह्मांडमंडले
அவிமுக்தத்தில் உடலை விடும் புழு, பூச்சி, பட்டாம்பூச்சி முதலியவற்றிற்கும் காணப்படும் மகிமை—அத்தகைய மகிமை பிரபஞ்ச மண்டலத்தில் வேறெங்கே உள்ளது?
Verse 44
वाराणसी यदा प्राप्ता कदाचित्कालपर्ययात् । स उपायो विधातव्यो येन नो निष्क्रमो बहिः
காலத்தின் திருப்பத்தால் எப்போதாவது வாராணசியை அடைந்தால், அதிலிருந்து வெளியே செல்ல வேண்டாதபடி உரிய வழியை மேற்கொள்ள வேண்டும்.
Verse 45
पूर्वतो मणिकर्णीशो ब्रह्मेशो दक्षिणे स्थितः । पश्चिमे चैव गोकर्णो भारभूतस्तथोत्तरे
கிழக்கில் மணிகர்ணீசர், தெற்கில் பிரம்மேசர் நிலைகொண்டுள்ளார். மேற்கில் கோகர்ணர், வடக்கில் அதுபோல பாரபூதர் உள்ளார்.
Verse 46
इत्येतदुत्तमं क्षेत्रमविमुक्ते महाफलम् । मणिकर्णी ह्रदे स्नात्वा दृष्ट्वा विश्वेश्वरंविभुम्
இவ்வாறு அவிமுக்தம் எனும் இந்த உத்தமத் தலம் மகாபலன் தருவது. மணிகர்ணீ குளத்தில் நீராடி, அனைத்திலும் நிறைந்த விஸ்வேஸ்வரப் பெருமானை தரிசித்தால் (மிகுந்த புண்ணியம் பெறுவர்)।
Verse 47
क्षेत्रं प्रदक्षिणीकृत्य राजसूयफलं लभेत् । तत्र श्राद्धप्रदातुश्च मुच्यंते प्रपितामहाः
இந்தத் தலத்தைப் பிரதட்சிணை செய்தால் ராஜசூய யாகத்தின் பலன் கிடைக்கும். அங்கே ஸ்ராத்தம் அளிப்பவரின் பிதாமகர்களும் (முன்னோர்களும்) பந்தத்திலிருந்து விடுபடுவர்।
Verse 48
अविमुक्त समं क्षेत्रमपि ब्रह्मांडगोलके । न विद्यते क्वचित्सत्यं सत्यं साधकसिद्धिदम्
முழு பிரபஞ்சக் கோளத்திலும் அவிமுக்தத்துக்கு இணையான தலம் எங்கும் இல்லை—இது உண்மை, உண்மை; ஏனெனில் அது சாதகர்களுக்கு சித்தியை அருள்கிறது।
Verse 49
रक्षंति सततं क्षेत्रं यत्र पाशासिपाणयः । महापारिषदा उग्राः क्रूरेभ्योऽक्रूरबुद्धयः
பாசமும் வாளும் ஏந்திய உக்கிரமான மகாபாரிஷதர்கள் அந்தத் தலத்தை எப்போதும் காக்கின்றனர்—கொடூரருக்கு அச்சமூட்டுவோர்; ஆனால் உள்ளத்தில் அக்கிரூரர், நன்மை நோக்குடையோர்।
Verse 50
प्राग्द्वारमट्टहासश्च गणकोटिपरीवृतः । रक्षेदहर्निशं क्षेत्रं दुर्वृत्तेभ्यो विभीषणः
கிழக்கு வாயிலில் அட்டஹாசன், கோடிக்கணக்கான கணங்களால் சூழப்பட்டு, பகலும் இரவும் அந்தத் தலத்தை காக்கிறான்—தீயொழுக்கமுடையோருக்கு அச்சமூட்டுவான்।
Verse 51
तथैव भूतधात्रीशः क्षेत्रदक्षिणरक्षकः । गोकर्णः पश्चिमद्वारं पाति कोटिगणावृतः
அதேபோல் பூததாத்ரீசர் புனிதக் க்ஷேத்திரம் (காசி) இன் தென் திசையை காவல்காக்கிறார். கோடி கணங்களால் சூழப்பட்ட கோகர்ணர் மேற்கு வாயிலைப் பாதுகாக்கிறார்.
Verse 52
उदग्द्वारं तथा रक्षेद्घंटाकर्णो महागणः । ऐशंकोणं छागवक्त्रो भीषणो वह्निदिग्दलम्
அதேபோல் வடக்கு வாயிலை மகாகணமான கண்டாகர்ணன் காக்கிறான். அக்கினித் திசையை ஒட்டிய ஈசான மூலையைப் பயங்கரமான சாகவக்த்ரன் பாதுகாக்கிறான்.
Verse 54
कालाक्षोरण भद्रस्तु कौलेयः कालकंपनः । एते पूर्वेण रक्षंति गंगापारे स्थिता गणाः
காலாக்ஷன், ஓரணபத்ரன், கௌலேயன், காலகம்பனன்—இக் கணங்கள் கங்கையின் அக்கரையில் நின்று கிழக்கு திசையைப் பாதுகாக்கின்றனர்.
Verse 55
वीरभद्रो नभश्चैव कर्दमालिप्तविग्रहः । स्थूलकर्णो महाबाहुरसिपारे व्यवस्थिताः
வீரபத்ரன், நபஸ், மேலும் கர்தமாலிப்தவிக்ரஹன், ஸ்தூலகர்ணன், மகாபாகு—இவர்கள் அனைவரும் அசி நதியின் அக்கரையில் அமைந்துள்ளனர்.
Verse 56
विशालाक्षो महाभीमः कुंडोदरमहोदरौ । रक्षंति पश्चिमद्वारं देहलीदेशसंस्थिताः
விசாலாக்ஷன், மகாபீமன், குண்டோதரன் மற்றும் மகோதரன்—தேஹலீ தேசத்தில் அமைந்து மேற்கு வாயிலைப் பாதுகாக்கின்றனர்.
Verse 57
नंदिसेनश्च पंचालः खरपादकरंटकः । आनंदोगोपको बभ्रू रक्षंति वरणातटे
நந்திசேனன், பஞ்சாலன், கரபாதகரண்டகன், ஆனந்தோகோபகன், பப்ரூ—இவர்கள் வரணா நதிக்கரையைப் பாதுகாக்கின்றனர்.
Verse 58
तस्मिन्क्षेत्रे महापुण्ये लिंगमोंकारसंज्ञकम् । तत्र सिद्धिं परां प्राप्ता देहेनानेन साधकाः
அந்த மகாபுண்ணிய க்ஷேத்திரத்தில் ‘ஓங்கார’ எனப் பெயர்பெற்ற லிங்கம் விளங்குகிறது; அங்கே சாதகர்கள் இத்தேகத்திலேயே பரமசித்தியை அடைந்தனர்.
Verse 59
कपिलश्चैव सावर्णिः श्रीकंठः पिगलोंशुमान् । एते पाशुपताः सिद्धास्तल्लिंगाराधनेन हि
கபிலன், சாவர்ணி, ஸ்ரீகண்டன், பிகலோம்ஶுமான்—இவர்கள் பாசுபத பக்தர்கள்; அந்த லிங்காராதனையாலேயே நிச்சயமாக சித்தி பெற்றனர்.
Verse 60
एकदा तस्य लिंगस्य कृत्वा पंचापिपूजनम् । नृत्यतः सहुडुत्कारं तस्मिंल्लिंगे लयं ययुः
ஒருமுறை அந்த லிங்கத்திற்கு பஞ்சவிதப் பூஜை செய்து, ‘ஹுடு!’ என முழங்கியபடி ஆடி, அவர்கள் அந்த லிங்கத்திலேயே லயமடைந்தனர்.
Verse 61
अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तत्र यद्वृत्तमद्भुतम् । निशामय महाबुद्धे दमन द्विजसत्तम
மேலும் ஒன்றைச் சொல்கிறேன்—அங்கே நிகழ்ந்த ஒரு அதிசய நிகழ்வு. மஹாபுத்தியுடைய தமனனே, த்விஜசிரேஷ்டனே, கவனமாகக் கேள்.
Verse 62
एका भेकी मुने तत्र चरंती लिंग सन्निधौ । प्रदक्षिणं सदा कुर्यान्निर्माल्याक्षतभक्षिणी
முனிவரே, அங்கே சிவலிங்கத்தின் சன்னிதியில் ஒரு தவளைப் பெண் சுற்றித் திரிந்து எப்போதும் பிரதட்சிணை செய்தாள்; ஆனால் அவள் நிர்மால்யமும் அக்ஷதமும் (அரிசி) உண்டாள்.
Verse 63
सा तत्र मृत्युं न प्राप शिवनिर्माल्यभक्षणात् । क्षेत्रादन्यत्र मरणं जातं तस्यास्तदेनसः
சிவனின் நிர்மால்யத்தை உண்டதனால் அவள் அங்கே (க்ஷேத்திரத்தில்) மரணத்தை அடையவில்லை; ஆனால் க்ஷேத்திரத்துக்கு வெளியே அதே பாவத்தினால் அவளுக்கு மரணம் ஏற்பட்டது.
Verse 64
वरं विषमपिप्राश्यं शिवस्वं नैव भक्षयेत् । विषमेकाकिनं हंति थिवस्वं पुत्रपौवकम्
விஷத்தை விழுங்குவது மேல்; ஆனால் சிவஸ்வம் (சிவனுக்குரியது) உண்ணக் கூடாது. விஷம் அதை எடுத்த ஒருவரையே கொல்லும்; சிவனுடைய சொத்தை எடுத்தல் மகன்-பேரன் உடன் அழிவைத் தரும்.
Verse 65
शिवस्य परिपुष्टांगाः स्पर्शनीया न साधुभिः । तेन कर्मविपाकेन ततस्ते रौरवौकसः
சிவஸ்வத்தால் உடல் புஷ்டியடைந்தவர்கள் சத்புருஷர்களால் தொடப்படத் தகுதியற்றவர்கள். அந்தக் கர்மவிபாகத்தால் அவர்கள் பின்னர் ரௌரவ நரகத்தில் வாசிப்பர்.
Verse 66
कश्चित्काकः समालोक्य मंडूकीं तामितस्ततः । पोप्लूयमानामादाय चंच्वा क्षेत्राद्बहिर्गतः
ஒரு காகம் அந்தத் தவளைப் பெண் அலைந்து தத்தளிப்பதைப் பார்த்து, தன் அலகில் பிடித்துக் கொண்டு க்ஷேத்திர எல்லையைத் தாண்டி வெளியே பறந்தது.
Verse 67
वर्षाभ्वी तेन सा क्षिप्ता काकेन क्षेत्रबाह्यतः । अथ सा कालतो भेकी तत्रैव क्षेत्रसत्तमे
மழைக்காலத்தில் அந்தக் காகம் அவளைப் புனிதக் க்ஷேத்திரத்தின் வெளியே எறிந்தது. பின்னர் காலநியதியால் அந்தத் தவளை அதே பரமப் புனிதக் க்ஷேத்திரத்திலேயே, அதே இடத்தில் முடிவடைந்தது.
Verse 68
प्रदक्षिणीकरणतो लिंगस्यस्पर्शनादपि । पुण्यापुण्यवतीजाता कन्यापुष्पबटोर्गृहे
பிரதட்சிணை செய்ததாலும்—லிங்கத்தைத் தொட்டதாலும் கூட—அவள் புண்ணியமும் பாபமும் கலந்த பலனுடன், ‘கன்யாபுஷ்பபடு’ எனும் பிரம்மச்சாரியின் இல்லத்தில் பெண்ணாகப் பிறந்தாள்.
Verse 69
शुभावयवसंस्थाना शुभलक्षणलक्षिता । परं गृध्रमुखी जाता निर्माल्याक्षतभक्षणात्
அவளது உடல் அழகாக அமைந்து, நல்விளக்குறிகளால் குறிக்கப்பட்டிருந்தது; ஆயினும் நிர்மால்யமும் அக்ஷதமும் உண்டதனால் அவள் கழுகுமுகத்துடன் பிறந்தாள்.
Verse 70
सम्यग्गीतरहस्यज्ञा नितरां मधुरस्वरा । सप्तस्वरास्त्रयो ग्रामा मूर्च्छनास्त्वैकविंशतिः
அவள் இசையின் மறைநெறிகளை நன்கு அறிந்தவள்; மிக இனிய குரலுடையவள். ஏழு ஸ்வரங்கள், மூன்று கிராமங்கள், இருபத்தொன்று மூர்ச்சனைகள் அனைத்தும் அவளுக்குத் தெரிந்தன.
Verse 71
ताना एकोनपंचाश ताला एकोत्तरंशतम् । रागाः षडेव तेषां तु पंचपंचापि चांगनाः
தானங்கள் நாற்பத்தொன்பது; தாளங்கள் நூற்றொன்று. ராகங்கள் ஆறு; அவற்றில் ஒவ்வொன்றுக்கும் ஐந்து ஐந்து ‘அங்கனைகள்’ (உபராகங்கள்/துணை ராகங்கள்) இருந்தன.
Verse 72
षड्विंशद्रागरागिण्य इति रागि मुदावहाः । देशकाल विभेदेन पंचषष्टिस्तथा पराः
இருபத்தாறு முதன்மை ராகங்களும் ராகிணிகளும் ரசிகருக்கு மகிழ்ச்சி தருகின்றன; மேலும் தேச-கால வேறுபாட்டால் அறுபத்தைந்து கூடுதல் வகைகளும் உள்ளன.
Verse 73
यावंत एव तालाः स्यु रागास्तावंत एव हि । इति गीतोपनिषदा प्रत्यहं सा शुभव्रता
எத்தனை தாளங்கள் உள்ளனவோ, அத்தனை ராகங்களும் உள்ளன—என்று ‘கீதோபநிஷத்’ உபதேசம் பெற்ற அந்த சுபவிரதையாள் நாள்தோறும் பயிற்சி செய்தாள்.
Verse 74
माधवी मधुरालापा सदोंकारं समर्चयेत् । प्राप्याप्यनर्घ्यतारुण्यं सा तु पुष्पबटोः सुता
இனிய மொழியுடைய மாதவி எப்போதும் ஓங்காரத்தை முறையாக ஆராதித்தாள்; விலையற்ற இளமை பெற்றபோதும் அவள்—புஷ்பபடனின் மகள்—அந்த வழிபாட்டிலேயே பக்தியுடன் நிலைத்தாள்.
Verse 75
प्राग्जन्मवासनायोगादोंकारं बह्वमंस्त वै । स्वभाव चंचलं चेतस्तस्यास्तल्लिंग सेवनात्
முன்ஜென்ம வாசனைகளின் வலிமையால் அவள் ஓங்காரத்தை மிகுந்த மனனத்துடன் தியானித்தாள்; இயல்பில் அலைபாயும் மனமும் அவளிடம் அந்த லிங்க சேவையால் நிலைபெற்றது.
Verse 76
दमनस्थैर्यमगमद्योगेनेव महात्मनः । न दिवा बाधयांचक्रे क्षुत्तृण्निद्रा क्षपा सुताम्
அவள் தன்னடக்கத்தின் உறுதியை அடைந்தாள், மகாத்மாவின் யோகத்தால் பெற்றதுபோல்; பகலில் பசி, தாகம், நித்திரை அந்த க்ஷபையின் மகளைக் கலங்கச் செய்யவில்லை.
Verse 77
अतंद्रितमना आसीत्सा तल्लिंग निरीक्षणे । अक्ष्णोर्निमेषा यावंतस्तस्या आसन्दिवानिशम्
அவள் அந்த லிங்கத்தை நோக்குவதில் சோர்வில்லா மனத்துடன் நிலைத்திருந்தாள். அவளுடைய கண்களின் இமைப்புகள் எத்தனை இருந்தாலும், அவை பகல்-இரவு மிகச் சிறிதளவே நிகழ்ந்தன; ஏனெனில் அவள் பார்வையை அங்கிருந்து விலக்க விரும்பவில்லை.
Verse 78
तावत्कालस्तया साध्व्या महान्विघ्नोऽनुमीयते । निमेषांतरितः कालो यो यो व्यथोंगतो मम । लिंगानवेक्षणात्तत्र प्रायश्चित्तं कथं भवेत
அதனால் அந்த சாத்வி அந்தச் சிறிதளவு நேரத்தையும் பெரும் தடையாகக் கருதினாள்— ‘எனக்காக இமைப்பின் இடைவெளியளவுக்கேனும் லிங்கத்தை நோக்காமல் கடந்த ஒவ்வொரு கணமும் வேதனையாயிற்று; அதற்குப் பிராயச்சித்தம் எவ்வாறு உண்டாகும்?’
Verse 79
इति संचितयंत्येव सेवां तत्याज नोंकृतेः । जलाभिलाषिणी सा तु लिंगनामामृतं पिबेत्
இவ்வாறு எண்ணியவளாய், ‘ஓங்காரம்’ எனும் ஓம்க்ருதியிற்காகக்கூட அவள் தன் சேவையை ஒருபோதும் விடவில்லை. நீர் வேண்டுமென ஆசை எழும்போது, லிங்கத்தின் நாமாமிர்தத்தையே அருந்தினாள்.
Verse 80
नान्य द्दिदृक्षिणी तस्या अक्षिणी श्रुतिगे अपि । विहाय लिंगमोंकारं हृद्विहायः स्थितं सताम्
அவளுடைய கண்கள் வேறொன்றையும் காண விரும்பவில்லை; காதுகளுக்கு பிற ஒலிகள் வந்தாலும். நற்குணமுடையோரின் இதய-அடைக்கலமாக நிலைக்கும் ஓங்கார-லிங்கமான சிவனை அவள் எவ்வாறு விட்டு விடுவாள்?
Verse 81
तस्याः शब्दग्रहौ नान्य शब्दग्रहणतत्परौ । अतीव निपुणौ जातौ तत्सन्माल्यकरौकरौ
அவளுடைய ‘ஒலி-பிடிக்கும்’ உணர்வுகள் வேறு ஒலிகளைப் பற்றிக்கொள்ளவில்லை; அவை புனித நாதத்தை ஏற்கவே முழுமையாக ஈடுபட்டிருந்தன. அவளுடைய கைகளும் மிகுந்த நிபுணத்துடன் ஆனன—அவருக்காகச் சிறந்த மாலைகளைத் தொடுத்த கைகள்.
Verse 82
नान्यत्र चरणौ तस्याश्चरतः सुखवांछया । त्यक्त्वोंकाराजिरक्षोणीं क्षुण्णां निर्वाणपद्मया
இன்பத்தை நாடி அவள் தன் பாதங்களை வேறெங்கும் வைக்கவில்லை; ஓங்காரரேகையால் குறியிடப்பட்ட அந்தப் புனித நிலத்தை விட்டு, அதை பாதத்தால் மிதித்தாள்—மோட்சப் பத்மம் போல்.
Verse 83
ओंकारं प्रणवं सारं परब्रह्मप्रकाशकम् । शब्दब्रह्मत्रयीरूपं नादबिंदुकलालयम्
ஓங்காரம்—பிரணவம்—சாரமே; பரபிரம்மத்தை வெளிப்படுத்துவது. அது சப்தபிரம்ம ரூபமாக வேதத் திரயம்; நாதம், பிந்து, கலா ஆகியவற்றின் ஆலயம்.
Verse 84
सदक्षरं चादिरूपं विश्वरूपं परावरम् । वरं वरेण्यं वरदं शाश्वतं शांतमीश्वरम्
அது உண்மையான அக்ஷரம், ஆதிமூலம், விஸ்வரூபம், பர-அபர இரண்டிற்கும் அப்பாற்பட்டது; சிறந்தது, தேர்வுக்குரியது, வரமளிப்பது—நித்தியம், அமைதி, ஈசன்.
Verse 85
सर्वलोकैकजनकं सर्वलोकैकरक्षकम् । सर्वलोकैकसंहर्तृ सर्वलोकैकवंदितम्
அவர் எல்லா உலகங்களுக்கும் ஒரே தந்தை, எல்லா உலகங்களுக்கும் ஒரே காவலன்; எல்லா உலகங்களையும் ஒரேவனாக ஒடுக்குபவன், எல்லா உலகங்களாலும் வணங்கப்படுபவன்.
Verse 86
आद्यंतरहितं नित्यं र्शिवं शंकरमव्ययम् । एकगुणत्रयातीतं भक्तस्वांतकृतास्पदम्
அவர் ஆதியும் அந்தமும் அற்றவர், நித்தியன்—சிவன், சங்கரன், அழியாதவன்; குணத்திரயத்திற்கும் அப்பாற்பட்ட ஒருவன், ஆயினும் பக்தர்களின் தூய உள்ளங்களில் தன் இருப்பிடத்தை அமைக்கிறான்.
Verse 87
निरुपाधिं निराकारं निर्विकारं निरंजनम् । निर्मलं निरहंकारं निष्प्रपंचं निजोदयम्
அவன் உபாதியற்றவன், உருவமற்றவன், மாற்றமற்றவன், மாசற்றவன்; தூயவன், அகங்காரமற்றவன், பிரபஞ்சத்தைத் தாண்டியவன், தன்னொளியால் தானே உதித்தவன்.
Verse 88
स्वात्माराममनंतं च सर्वगं सर्वदर्शिनम् । सर्वदं सर्वभोक्तारं सर्वं सर्वसुखास्पदम्
அவன் தன் ஆத்மாவில் ஆனந்தித்து விளங்கும் அனந்தன்; எங்கும் நிறைந்தவன், அனைத்தையும் காண்பவன்; அனைத்தையும் அளிப்பவன், அனைத்தையும் அனுபவிப்பவன்; அவனே அனைத்தும், எல்லா இன்பங்களின் பரம ஆச்ரயம்.
Verse 89
वागिंद्रियं तदीयं च प्रोच्चरत्तदहर्निशम् । नामांतरं न गृह्णाति क्वचिदन्यस्यकस्यचित्
அவளுடைய வாக்கிந்திரியம் முழுவதும் அவருக்கே உரியதாகி, பகலும் இரவும் அந்த (நாமத்தை) உச்சரித்தது; யாருடைய வேறொரு பெயரையும் அது எப்போதும் ஏற்கவில்லை.
Verse 90
एतन्नामाक्षररसं रसयंती दिवानिशम् । रसना नैव जानाति तस्या अन्यद्रसांतरम्
இந்த நாமாக்ஷரத்தின் அமுதரசத்தை பகலும் இரவும் சுவைத்ததால், அவளுடைய நாவிற்கு வேறு எந்தச் சுவையும் இனி அறியப்படவில்லை.
Verse 91
संमार्जनं रंगमालाः प्रासादं परितः सदा । विदध्यान्माधवी तत्र तथार्चा पात्रशोधनम्
மாதவி எப்போதும் ஆலயப் பிராசாதத்தைச் சுற்றி துடைப்பும் அலங்கார மாலைகளும் அமைத்தாள்; அங்கேயே அவள் அர்ச்சனையும் பூஜைப் பாத்திரங்களின் சுத்திகரிப்பையும் செய்தாள்.
Verse 92
तत्र पाशुपता ये वै प्रणवेशार्चने रताः । तांश्च शुश्रूषयेन्नित्यं पितृबुद्ध्याति भक्तितः
அங்கே பிரணவேசன் (ஓங்கார-ஸ்வரூபப் பெருமான்) வழிபாட்டில் ஈடுபட்ட பாசுபத பக்தர்களைத் தந்தையெனக் கருதி, மிகுந்த பக்தியுடன் நாள்தோறும் சேவை செய்ய வேண்டும்।
Verse 93
वैशाखस्य चतुर्दश्यामेकदा सा तु माधवी । रात्रौ जागरणं कृत्वा दिवोपवसान्विता
ஒருமுறை வைசாக மாதச் சதுர்தசியன்று அந்த மாதவி பகலில் உபவாசம் இருந்து, இரவில் ஜாகரணம் செய்தாள்।
Verse 94
यात्रामिलितभक्तेषु प्रातर्यातेषु सर्वतः । संमार्जनादिकं कृत्वा लिंगमभ्यर्च्य हर्षतः
யாத்திரைக்காகக் கூடிய பக்தர்கள் காலையில் எல்லாத் திசைகளுக்கும் புறப்பட்டபின், அவள் துடைத்தல் முதலான பணிகளைச் செய்து, மகிழ்ச்சியுடன் லிங்கத்தை வழிபட்டாள்।
Verse 95
गायंती मधुरं गीतं नृत्यंती निजलीलया । ध्यायंती लिंगमोंकारं तत्र लिंगे लयं ययौ
இனிய பாடல்களைப் பாடி, தன் இயல்பான பக்தி-லீலையால் நடனம் செய்து, லிங்கத்தை ஓங்காரமாகத் தியானித்தவள், அங்கே அந்த லிங்கத்திலேயே லயமடைந்தாள்।
Verse 96
अनेनैव शरीरेण पार्थिवेन महामतिः । अस्मदाचार्यमुख्यानां पश्यतां च तपस्विनाम्
இதே பார்திவ உடலோடு அந்த மகாமதி, எங்கள் முதன்மை ஆசாரியர்களும் தவஸ்விகளும் பார்த்துக்கொண்டிருக்கையில் [தெய்வ நிலையை] அடைந்தாள்।
Verse 97
प्रादुर्बभूव यल्लिंगाज्ज्योतिर्जटिलितांबरम् । तत्र ज्योतिषि सा बाला ज्योतिर्मय्यपि साप्यभूत्
அந்த லிங்கத்திலிருந்து, ஆகாயமே ஒளியால் பின்னப்பட்டதுபோலத் தோன்றும் தெய்வீக ஜோதி வெளிப்பட்டது. அந்த ஜோதிக்குள் அந்தப் பாலிகையும் ஜோதிமயமாக ஆனாள்.
Verse 98
राधशुक्लचतुर्दश्यामद्यापि क्षेत्रवासिनः । तत्र यात्रां प्रकुर्वंति महोत्सवपुरःसराः
ராதா மாதத்தின் சுக்ல சதுர்தசியன்று இன்றும் க்ஷேத்ரவாசிகள் (காசிவாசிகள்) மகோத்ஸவத்தை முன்னிட்டு அங்கே யாத்திரை நடத்துகின்றனர்.
Verse 99
तत्र जागरणं कृत्वा चतुर्दश्यामुपोषिताः । प्राप्नुवंति परं ज्ञानं यत्रकुत्रापि वै मृताः
அங்கே விழிப்புணர்வுடன் ஜாகரணம் செய்து சதுர்தசியன்று உபவாசம் இருப்போர் பரம ஞானத்தை அடைவர்—அவர்கள் எங்கே இறந்தாலும் கூட.
Verse 100
ब्रह्मांडोदर मध्ये तु यानि तीर्थानि सर्वतः । तानि वैशाखभूतायामायांत्योंकृति दर्शने
பிரபஞ்சத்தின் கருவில் எங்கெங்கும் உள்ள தீர்த்தங்கள் அனைத்தும், ஓங்கார-சொரூப தரிசனத்தால், வைசாகத்தில் வந்து ஒன்றுகூடுகின்றன எனப் போலும்.
Verse 110
सर्वाण्यायतनान्याशु साब्धीनि स गिरीण्यपि । स नदीनि स तीर्थानि स द्वीपानि ययुस्ततः
அப்போது அங்கிருந்து எல்லா ஆலயங்களும், சமுத்திரங்களும், மலைகளும் கூட—நதிகள், தீர்த்தங்கள், தீவுகளுடன்—விரைவாகப் புறப்பட்டன; அந்த தெய்வீக சங்கமத்திற்குள் இழுக்கப்பட்டதுபோல்.
Verse 120
ये निंदंति महादेवं क्षेत्रं निंदंति येऽधियः । पुराणं ये च निंदंति ते संभाष्या न कुत्रचित्
மகாதேவரை நிந்திப்போர், மயங்கிய புத்தியால் காசி-க்ஷேத்திரத்தை நிந்திப்போர், புராணத்தை நிந்திப்போர்—அவர்களுடன் எங்கும் உரையாடக் கூடாது।
Verse 121
ओंकारसदृशं लिंगं न क्वचिज्जगतीतले । इति गौर्यै समाख्यातं देवदेवेन निश्चितम्
பூமித்தளத்தில் ஓங்கார வடிவிற்கு ஒப்பான லிங்கம் எங்கும் இல்லை—என்று தேவர்களின் தேவன் கௌரியிடம் உறுதியாக உரைத்தான்।
Verse 122
इममध्यायमाकर्ण्य नरस्तद्गतमानसः । विमुक्तः सर्वपापेभ्यः शिवलोकमवाप्नुयात्
இந்த அத்தியாயத்தை மனம் ஒன்றி கேட்பவன் எல்லாப் பாவங்களிலிருந்தும் விடுபட்டு சிவலோகத்தை அடைவான்।
Verse 853
रक्षः काष्ठां शंकुकर्णो दृमिचंडो मरुद्दिशम् । इत्थं क्षेत्रं सदा पांति गणा एतेऽति भास्वराः
ராக்ஷஸ திசையை சங்குகர்ணன் காக்கிறான்; மருத் திசை (வாயுதேவ திசை) த்ருமிசண்டன் காக்கிறான்; இவ்வாறு மிக ஒளிமிக்க கணங்கள் எப்போதும் காசி-க்ஷேத்திரத்தைப் பாதுகாக்கின்றனர்।