Sarga 56
चित्रकूटगमनम् तथा पर्णशालाप्रवेशः (Arrival at Chitrakuta and Establishing the Leaf-Hut)
अयोध्याकाण्ड
இரவு கழிந்ததும் ஸ்ரீராமர் மென்மையாக லக்ஷ்மணனை எழுப்பி, வனத்தின் மங்கள ஒலிகளுக்கிடையில் புறப்படும் நேரத்தை அறிவுறுத்துகிறார். முனிவர் (பாரத்வாஜர்) காட்டிய வழியில் அவர்கள் சித்ரகூடத்தை நோக்கிச் செல்கிறார்கள். வழியில் ராமர் சீதைக்கு பருவத்தின் அழகும் வனத்தின் வளமும்—மலர்ந்த மரங்கள், தேன்கூடுகள், பறவைகள், யானைகள்—எனக் காட்டி, இது அடைக்கலமும் ஒழுங்கான தவவாழ்வுக்குரிய இடமுமென விளக்குகிறார். சித்ரகூட மலை அடைந்தபின், நீர், கிழங்கு-வேர், கனிகள் நிறைந்ததும் மகரிஷிகள் வாழும் இடமுமாக இருப்பதால் அங்கு தங்கத் தகுதியானது என ராமர் தீர்மானிக்கிறார். அவர்கள் வால்மீகி ஆசிரமத்திற்குச் சென்று வணங்க, முனிவர் அன்புடன் வரவேற்று ஆசனமளிக்கிறார். பின்னர் ராமர் லக்ஷ்மணனிடம் உறுதியான பर्णசாலை (இலைக்குடில்) அமைக்கச் சொல்கிறார். குடில் முடிந்ததும் வாஸ்து-சமனச் சடங்குகளை நடத்துகிறார்—மான் இறைச்சி நைவேத்யம், மந்திர ஜபம், ஸ்நானம், மேலும் விஶ்வதேவர்கள், ருத்ரன், விஷ்ணு முதலிய தெய்வங்களுக்கு பலி. ஆசிரமத்திற்கேற்ற வேதிகள், அக்னிஸ்தானங்களை நிறுவி, வனப் படையல்களால் வனதேவர்கள் மற்றும் பூதகணங்களைத் திருப்திப்படுத்துகிறார். இறுதியில் மூவரும் ஒன்றாக குடிலில் நுழைகிறார்கள்—தேவர்கள் சுதர்மா சபையில் நுழைவதுபோல்—வளமிகு வனத்தில் அமைதியாக வாழ்கிறார்கள்।
Shlokas
Verse 1
अथ रात्र्यां व्यतीतायामवसुप्तमनन्तरम्।प्रबोधयामास शनैर्लक्ष्मणं रघुनन्दनः।।।।
இரவு கடந்தபின், ரகுகுல நந்தனனான ஸ்ரீராமன் உறங்கிக் கொண்டிருந்த லக்ஷ்மணனை மெதுவாக எழுப்பினான்।
Verse 2
सौमित्रे श्रुणु वन्यानां वल्गु व्याहरतां स्वनम्।सम्प्रतिष्ठामहे काल प्रस्थानस्य परन्तप।।।।
ஏ சௌமித்ரே! வனப் பறவைகள் இனிமையாகக் கூவும் குரலைக் கேள். ஏ பரந்தபா! இப்போது புறப்படும் காலம் வந்தது; நாம் கிளம்புவோம்.
Verse 3
स सुप्तस्समये भ्रात्रा लक्ष्मणः प्रतिबोधितः।जहौ निद्रां च तन्द्रीं च प्रसक्तं च पथि श्रमम्।।।।
சரியான நேரத்தில் அண்ணனால் எழுப்பப்பட்ட இலக்குமணன் தூக்கத்தையும் மந்தத்தையும், மேலும் வழியில் ஒட்டியிருந்த களைப்பையும் விட்டு நீங்கினான்।
Verse 4
तत उत्थाय ते सर्वे स्पृष्ट्वा नद्या श्शिवं जलम्।पन्थानमृषिणाऽदिष्टं चित्रकूटस्य तं ययुः।।।।
பின்னர் அவர்கள் அனைவரும் எழுந்து, நதியின் மங்களகரமான நீரைத் தொட்டு, முனிவர் காட்டிய சித்ரகூடப் பாதையில் சென்றனர்.
Verse 5
ततस्सम्प्रस्थितः काले रामस्सौमित्रिणा सह।सीतां कमलपत्राक्षीमिदं वचनमब्रवीत्।।।।
பின்னர் தக்க நேரத்தில் சௌமித்ரி (லக்ஷ்மணன்) உடன் புறப்பட்ட ராமன், தாமரை இதழ் போன்ற கண்களையுடைய சீதையிடம் இவ்வார்த்தைகளைச் சொன்னான்.
Verse 6
आदिप्तानिव वैदेहि सर्वतः पुष्पितान्नगान्।स्वैः पुष्पैः किंशुकान् पश्य मालिनशिशिरात्यये।।।।
ஹே வைதேஹி, குளிர்கால முடிவில் எங்கும் மலர்ந்துள்ள இந்த மலைவனங்களைப் பார்; தம் மலர்களாலேயே மாலையணிந்த கிஞ்சுக மரங்கள் தீப்பற்றியதுபோல் ஒளிர்கின்றன.
Verse 7
पश्य भल्लातकान् फुल्लान्नरै रनुपसेवितान्।फलपत्रैरवनता न्नूनं शक्ष्याम जीवितुम्।।।।
பார், இவை பல்லாதக மரங்கள் மலர்ந்து நிற்கின்றன; ஆயினும் மனிதர் வருகையின்றி உள்ளன. கனியும் இலைகளும் நிறைந்து வளைந்துள்ளன—நிச்சயமாக நாம் இங்கே வாழ முடியும்.
Verse 8
पश्य द्रोणप्रमाणानि लम्बमानानि लक्ष्मण।मधूनि मधुकारीभि स्सम्भृतानि नगे नगे।।।।
லக்ஷ்மணா, பார்—த்ரோண அளவிற்கு பெரிய தேன்கூடுகள் தொங்குகின்றன. தேனீக்கள் மலைமலை தோறும் மரமரத்தில் தேனைச் சேமித்து வைத்துள்ளன.
Verse 9
एष क्रोशति नत्यूहस्तं शिखी प्रतिकूजति।रमणीये वनोद्देशे पुष्पसंस्तरसङ्कटे।।।।
இங்கே நத்யூஹப் பறவை அழைக்கிறது; அதற்கு மயில் எதிரொலியாகப் பதில்கூவுகிறது. இந்த இனிய வனப்பகுதியில் தரை முழுதும் உதிர்ந்த மலர்களின் அடர்ந்த படுக்கையால் நிரம்பியுள்ளது.
Verse 10
मातङ्गयूथानुसृतं पक्षिसंङ्घानुनादितम्।चित्रकूटमिमं पश्य प्रवृद्धशिखरं गिरिम्।।।।
யானைக் கூட்டங்களின் தடங்களைத் தொடர்ந்து காணப்படும், பறவைக் கூட்டங்களின் குரலால் முழங்கும், உயர்ந்த சிகரங்கள் கொண்ட இந்தச் சித்ரகூட மலைையைப் பார்।
Verse 11
समभूमितले रम्ये द्रुमैर्बहुभिरावृते।पुण्ये रंस्यामहे तात चित्रकूटस्य कानने।।।।
தம்பியே, சமநிலத் தரையில் இனிமையாகவும் பல மரங்களால் சூழப்பட்டதுமான சித்ரகூடத்தின் இந்தப் புனிதக் காட்டில் நாம் மகிழ்ச்சியுடன் தங்குவோம்।
Verse 12
ततस्तौ पादचारेण गच्छन्तौ सह सीतया।रम्यमासेदतुश्शैलं चित्रकूटं मनोरमम्।।।।
பின்னர் அவர்கள் இருவரும் சீதையுடன் கால்நடையாகச் சென்று, அழகும் மனம்கவரும் சித்ரகூட மலையை அடைந்தனர்।
Verse 13
तन्तु पर्वतमासाद्य नानापक्षिगणायुतम्।बहुमूलफलं रम्यं सम्पन्नं सरसोदकम्।।।।
அந்த மலைக்குச் சென்று—பலவகைப் பறவைக் கூட்டங்கள் நிறைந்ததையும்—பல மூலமும் கனியும் செழித்ததையும், காண இனியதையும், தெளிந்த இனிய நீர் நிறைந்ததையும் கண்டு—ராமன் மீண்டும் உரைத்தான்.
Verse 14
मनोज्ञोऽयं गिरिस्सौम्य नानाद्रुमलतायुतः।बहुमूलफलो रम्य स्स्वाजीवः प्रतिभाति मे।।।।
ஏ சௌம்யா! இந்த மலை மனதுக்கு இனியது; பலவகை மரங்களும் கொடிகளும் நிறைந்தது; பல மூலமும் கனியும் செழித்து அழகுடையது; எனக்கு இது வாழத் தகுந்த நலமான இடமாகத் தோன்றுகிறது.
Verse 15
मुनयश्च महात्मानो वसन्त्यस्मि शिलोच्चये।अयं वासो भवेत्तावदत्र सौम्य रमेमहि।।।।
இந்த பாறை உயரத்தில் மகாத்ம முனிவர்கள் வாழ்கின்றனர். ஏ சௌம்யா! இப்பொழுதைக்கு இதுவே நம் வாசமாக இருக்கட்டும்; இங்கேயே நாம் மனநிறைவுடன் வாழ்வோம்.
Verse 16
इति सीता च रामश्च लक्ष्मणश्च कृताञ्जलिः।अभिगम्याऽश्रमं सर्वे वाल्मीकि मभिवादयन्।।।।
இவ்வாறு சீதையும் ராமனும், கைகூப்பிய லக்ஷ்மணனும்—அனைவரும் ஆசிரமத்தை அணுகி மகரிஷி வால்மீகியை வணங்கினர்.
Verse 17
तान्महर्षि प्रमुदितः पूजयामास धर्मवित्।अस्यतामिति चोवाच स्वागन्तु निवेद्य च।।।।
தர்மத்தை அறிந்த மகரிஷி மிக மகிழ்ந்து அவர்களைப் பூஜித்து மரியாதை செய்தார். ‘ஸ்வாகதம்’ என்று வரவேற்று, “அமருங்கள்” என்று கூறினார்.
Verse 18
ततोऽब्रवीन्महाबाहुर्लक्ष्मणं लक्ष्मणाग्रजः।सन्निवेद्य यथान्याय मात्मानमृषये प्रभुः।।।।
பின்பு மகாபாகுவான, லக்ஷ்மணனின் அண்ணனாகிய பிரபு ஸ்ரீராமன் முறையாக முனிவரிடம் தன்னை அறிமுகப்படுத்தி, லக்ஷ்மணனை நோக்கி பேசினார்.
Verse 19
लक्ष्मणाऽऽनय दारूणि दृढानि च वराणि च।कुरुष्वाऽवसथं सौम्य वासे मेऽभिरतं मनः।।।।
லக்ஷ்மணா, உறுதியானவும் சிறந்தவும் ஆன மரக்கட்டைகளை கொண்டு வா. ஓ சௌம்யா, ஒரு குடிலைக் கட்டு; என் மனம் இங்கே தங்குவதிலேயே ஈடுபட்டுள்ளது.
Verse 20
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सौमित्रिर्विविधान् द्रुमान्।आजहार तत श्चक्रे पर्णशालामरिन्दमः।।।।
அவரது வார்த்தைகளை கேட்ட சௌமித்ரி—பகைவரை அடக்கும் லக்ஷ்மணன்—பலவகை மரங்களை கொண்டு வந்து, பின்னர் இலைகளால் மூடிய குடிலைக் கட்டினான்.
Verse 21
तां निष्ठितां बद्धकटां दृष्ट्वा रामस्सुदर्शनाम्।शुश्रूषमाणमेकाग्रमिदं वचनमब्रवीत्।।।।
உறுதியாக அமைந்து, கட்டிய பாய்களால் சுவர் போல் சூழப்பட்ட, அழகிய அந்த குடிலைக் கண்டு, சேவைக்காக ஒருமுகமாக நின்ற லக்ஷ்மணனை நோக்கி ஸ்ரீராமன் இவ்வாறு கூறினார்.
Verse 22
ऐणेयं मांसमाहृत्य शालां यक्ष्यामहे वयम्।कर्तव्यं वास्तुशमनं सौमित्रे चिरजीविभिः।।।।
ஓ சௌமித்ரே! கருங்கலை மானின் இறைச்சியை கொண்டு வந்து நாம் இந்த குடிலுக்குப் பூஜை (யஜனம்) செய்வோம். இங்கு நீண்ட நாள் தங்க வேண்டுமெனில் முதலில் வாஸ்து-சமனம் செய்து இல்லத் தெய்வத்தைப் பிரசன்னப்படுத்துதல் கடமை.
Verse 23
मृगं हत्वाऽऽनय क्षिप्रं लक्ष्मणेह शुभेक्षण।कर्तव्य श्शास्त्रदृष्टो हि विधिर्धर्ममनुस्मर।।।।
ஓ நல்விழியுடைய லக்ஷ்மணா! மானை வேட்டையாடி விரைவாக இங்கே கொண்டு வா. சாஸ்திரம் கூறிய விதி நிச்சயம் செய்யப்பட வேண்டும்—தர்ம வழியை நினைவு கொள்.
Verse 24
भ्रातुर्वचनमाज्ञाय लक्ष्मणः परवीरहा।चकार स यथोक्तं च तं राम पुनरब्रवीत्।।।।
அண்ணனின் சொல்லை உணர்ந்து, பகை வீரர்களை வென்ற லக்ஷ்மணன் கூறியபடியே செய்தான்; பின்னர் ராமன் அவனிடம் மீண்டும் உரைத்தான்.
Verse 25
ऐणेयं श्रपयस्वैतच्छालां यक्ष्यामहे वयम्।त्वर सौम्य मुहूर्तोऽयं ध्रुवश्च दिवसोऽप्ययम्।।।।
ஓ மென்மையானவனே! இந்த கருங்கலை மானின் இறைச்சியைச் சமை. நாம் இந்த குடிலுக்குப் யஜனம் செய்வோம். விரைந்து செய்—இந்த முகூர்த்தமும் உறுதி, இந்த நாளும் நியமிக்கப்பட்டது.
Verse 26
स लक्ष्मणः कृष्णमृगं मेध्यं हत्वा प्रतापवान्।अथ चिक्षेप सौमित्रिस्समिद्धे जातवेदसि।।।।
அப்போது வீரத்துடன் விளங்கிய சௌமித்ரி லக்ஷ்மணன், யாகத்திற்குத் தகுந்த தூய கருங்கலை மானை வேட்டையாடி, நன்றாக எரியும் ஜாதவேத அக்கினியில் அதனை ஆஹுதியாக இட்டான்.
Verse 27
तन्तु पक्वं परिज्ञाय निष्टप्तं छिन्नशोणितम्।लक्ष्मण: पुरुषव्याघ्रमथ राघवमब्रवीत्।।।।
அது முற்றிலும் வெந்து, நன்றாகச் சுடப்பட்டு, இரத்தம் வடிந்துவிட்டது என்று அறிந்து, இலக்குமணன் மனிதப் புலியான ராகவனிடம் இவ்வாறு கூறினான்।
Verse 28
अयं सर्व: समस्ताग्ङ: श्रृत: कृष्णमृगो मया।देवतां देवसङ्काश यजस्व कुशलो ह्यसि।।।।
முழு அங்கங்களும் உடைய இந்தக் கருமான் நான் நன்றாகச் சமைத்தேன். தேவரைப் போல ஒளிர்வோனே, இதைத் தெய்வத்துக்கு அர்ப்பணிப்பாயாக; நீ யாகவிதியில் தேர்ந்தவன்।
Verse 29
राम: स्नात्वा तु नियतो गुणवान् जप्यकोविदः।सङ्ग्रहेणाकरोत् स्रवार्न मन्त्रान् सत्रावसानिकान्।।।।
நற்குணமுடைய, கட்டுப்பாடுடைய, மந்திரஜபத்தில் தேர்ந்த ராமன் நீராடி நியமத்துடன் நிலைத்து, யாக நிறைவுக்குரிய எல்லா மந்திரங்களையும் சுருக்கமாக உச்சரித்தான்।
Verse 30
इष्ट्वा देवगणान्सर्वान्विवेशाऽवसथं शुचिः।बभूव च मनोह्लादो रामस्यामिततेजसः।।।।
அனைத்து தேவர்கணங்களையும் வழிபட்டு தூய்மையடைந்த ராமன் குடிலில் நுழைந்தான்; அளவற்ற ஒளியுடைய அந்த ராமனின் உள்ளத்தில் ஆழ்ந்த ஆனந்தம் எழுந்தது।
Verse 31
वैश्वदेवबलिं कृत्वा रौद्रं वैष्णव मेव च।वास्तुसंशमनीयानि मङ्गलानि प्रवर्तयन्।।।।जपं च न्यायत कृत्वा स्नात्वा नद्यां यथाविधि।पापसंशमनं राम श्चकार बलिमुत्तमम्।।।।
ராமன் வைஶ்வதேவர்களுக்கு பலி செலுத்தி, ருத்ரனுக்கும் விஷ்ணுவுக்கும் விதிப்படி அர்ப்பணம் செய்து; இல்லத்தின் வாஸ்து-தேவனை அமைதிப்படுத்தும் மங்களச் சடங்குகளைத் தொடங்கினான்।
Verse 32
वैश्वदेवबलिं कृत्वा रौद्रं वैष्णव मेव च।वास्तुसंशमनीयानि मङ्गलानि प्रवर्तयन्।।2.56.31।।जपं च न्यायत कृत्वा स्नात्वा नद्यां यथाविधि।पापसंशमनं राम श्चकार बलिमुत्तमम्।।2.56.32।।
நியமப்படி முறையாக ஜபம் செய்து, விதிப்படி நதியில் நீராடி, ராமன் பாபநிவாரணத்திற்காக சிறந்த பலியைச் செலுத்தினான்।
Verse 33
वेदिस्थलविधानानि चैत्यान्यायतनानि च।आश्रमस्यानुरूपाणि स्थापयामास राघवः।।।।
ராகவன் ஆசிரமத்திற்கேற்றவாறு வேதிகைத் தளங்களின் அமைப்புகளையும், சைத்யங்களையும், வழிபாட்டிடங்களையும் நிறுவினான்।
Verse 34
वन्यैर्माल्यैः फलैर्मूलैः पक्वैर्मांसैर्यथाविधि।अद्भिर्जपैश्च वेदोक्तैर्दर्भैश्च ससमित्कुशैः।।।।तौ तर्पयित्वा भूतानि राघवौ सह सीतया।तदा विविशतु श्शालां सुशुभां शुभलक्षणौ।।।।
காட்டுமலர்கள் மாலைகள், கனிகள், கிழங்குகள், விதிப்படி சமைத்த மாமிசம், மேலும் நீர், வேதம் கூறிய ஜபங்கள், தர்பை, சமித்து உடன் கூடிய குசை—இவற்றால் விதிப்படி—
Verse 35
तां वृक्षपर्णच्छदनां मनोज्ञां यथाप्रदेशं सुकृतां निवाताम्।वासाय सर्वे विविशुस्समेतास्सभां यथा देवगणास्सुधर्माम्।।2.56.36।।
இவ்வாறு அங்குள்ள பூதங்களைத் திருப்திப்படுத்தி, சீதையுடன் அந்த இரு ராகவர்கள்—மங்கள இலக்கணமுடையோர்—அப்போது மிக அழகிய குடிலில் நுழைந்தனர்।
Verse 36
तां वृक्षपर्णच्छदनां मनोज्ञां यथाप्रदेशं सुकृतां निवाताम्।वासाय सर्वे विविशुस्समेतास्सभां यथा देवगणास्सुधर्माम्।।।।
அனைவரும் ஒன்றுகூடி, மரஇலைகளால் மூடப்பட்ட மனம்கவரும், தக்க இடத்தில் நன்றாக அமைக்கப்பட்ட, காற்றிலிருந்து பாதுகாப்பான அந்த குடிலில் வாசத்திற்காக நுழைந்தனர்—தேவர்கள் சுதர்மா என்னும் சபையில் நுழைவதுபோல.
Verse 37
अनेकनानामृगपक्षिसङ्कुले विचित्रपत्रस्तबकैर्द्रुमैर्युते।वनोत्तमे व्यालमृगानुनादिते तदा विजह्रु स्सुसुखं जितेन्द्रियाः।।।।
அப்போது, இంద్రியங்களை அடக்கி தம்மைத் தாமே கட்டுப்படுத்திய அவர்கள், மிகச் சிறந்த அந்த வனத்தில் பேரின்பத்துடன் உலாவினர்—பலவகை மிருகங்களும் பறவைகளும் நிறைந்தது; வண்ணமயமான இலைக்கூட்டங்கள் கொண்ட மரங்கள் செழித்தது; வனவிலங்குகளின் குரலால் ஒலித்தது.
Verse 38
सुरम्यमासाद्य तु चित्रकूटं नदीं च तां माल्यवतीं सुतीर्थाम्।ननन्द हृष्टो मृगपक्षिजुष्टां जहौ च दुखं पुरविप्रवासात्।।।।
மிகவும் அழகிய சித்ரகூடத்தையும், நன்னீர்த் துறைகள் கொண்ட மால்யவதீ நதியையும் அடைந்து, மிருகங்களும் பறவைகளும் உலாவும் அந்த நாட்டைக் கண்டு ஸ்ரீராமன் மகிழ்ச்சியால் களித்தான்; நகரநிர்வாசத்தால் வந்த துயரத்தைத் துறந்தான்।
Frequently Asked Questions
The central action is the deliberate establishment of a lawful residence in exile: Rāma insists that even in the forest, habitation must be ritually and ethically ordered (vāstu-śamana and prescribed offerings), showing that dharma governs circumstance rather than being suspended by hardship.
The chapter teaches that serenity arises from right practice: attunement to nature’s auspicious signs, humility toward sages, and scripturally guided rites together transform exile from mere deprivation into a disciplined, meaningful mode of life.
Key landmarks include Mount Citrakūṭa and the Mālyavatī river, framed as sacred and resource-rich; culturally, the hermitage system (Vālmīki’s āśrama), leaf-hut architecture, and Vedic-style bali/mantra observances map the forest as a regulated sacred geography.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.