The Characteristics of Devotion to Hari
யோகத்தின் அங்கங்கள் கூறப்பட்ட பின்னும் இறைவன் எவ்வாறு மகிழ்வான் என்று நாரதர் சனகரிடம் கேட்கிறார். சனகர்—நாராயணனுக்கு முழுமனத்துடன் செய்யும் பக்தியே மோக்ஷத்தை அளிக்கும்; பக்தர்கள் பகைமை, துன்பங்களிலிருந்து காக்கப்படுவர்; விஷ்ணுவின் தரிசனம், பூஜை, நாமசேவையில் இంద్రியங்கள் ஈடுபட்டால் அவை பயனுள்ளவையாகும் என்கிறார். குருவும் கேசவனும் உயர்ந்தோர் என்று மீண்டும் மீண்டும் அறிவித்து, நிலையற்ற சம்சாரத்தில் ஹரி-உபாசனையே ஒரே நிலையான உண்மை என வலியுறுத்துகிறார். அஹிம்சை, சத்தியம், அஸ்தேயம், பிரம்மச்சரியம், அபரிக்ரஹம், தாழ்மை, கருணை, ஸத்ஸங்கம், இடையறாத நாமஜபம் ஆகியவற்றோடு ஜாக்ரத்–ஸ்வப்ன–ஸுஷுப்தி விசாரத்தின் மூலம் பரமனை உபாதிகளுக்கு அப்பாற்பட்ட அந்தர்யாமி நியந்தாவாகக் காட்டுகிறார். வாழ்வு குறுகியது என்பதால் அவசரமாக பக்தி செய்யச் சொல்கிறார்; அகந்தை, பொறாமை, கோபம், காமத்தை கண்டிக்கிறார்; விஷ்ணு ஆலய சேவையை (சுத்தம் செய்வதையும்) புகழ்கிறார்; சமூக நிலை வேறுபாடுகளைத் தாண்டி பக்தி உயர்ந்தது என உறுதிப்படுத்துகிறார். இறுதியில் ஜனார்தனனை நினைவு, வழிபாடு, சரணாகதி செய்தால் சம்சார பந்தங்கள் அறுந்து பரமபதம் கிடைக்கும் என முடிக்கிறார்.
Shlokas
Verse 1
नारद उवाच । समाख्यातानि सर्वाणि योगाङ्गानि महामुने । इदानीमपि सर्वज्ञ यत्पृच्छामि तदुच्यताम् 1. ॥ १ ॥
நாரதர் கூறினார்—ஓ மகாமுனியே, யோகத்தின் எல்லா அங்கங்களும் விளக்கப்பட்டன. இப்போதும், ஓ அனைத்தறிவோனே, நான் கேட்பதை அருளிச் சொல்லுங்கள்.
Verse 2
योगो भक्तिमतामेव सिध्यतीति त्वयोदितम् । यस्य तुष्यति सर्वेशस्तस्य भक्तिश्च शाश्वतम् ॥ २ ॥
நீங்கள் கூறியது: யோகம் பக்தியுள்ளவர்களுக்கே सिद्धியாகும். யார்மேல் சர்வேச்வரன் திருப்தியடைகிறானோ, அவனுடைய பக்தி நிலைத்ததாகும்.
Verse 3
यथा तुष्यति सर्वेशो देवदेवो जनार्दनः । तन्ममाख्याहि सर्वज्ञ मुने कारुण्यवारिधे ॥ ३ ॥
ஓ அனைத்தறிவுடைய முனிவரே, கருணைக் கடலே, எவ்வாறு சர்வேச்வரன், தேவர்களின் தேவன் ஜனார்தனன் திருப்தியடைகிறான் என்பதை எனக்குச் சொல்லுங்கள்.
Verse 4
सनक उवाच । नारायणं परं देवं सच्चिदानन्दविग्रहम् । भज सर्वात्मना विप्र यदि मुक्तिमभीप्ससि ॥ ४ ॥
சனகர் கூறினார்—ஓ விப்ரரே, முக்தியை விரும்பினால், சச்சிதானந்த வடிவான பரமதேவன் நாராயணனை முழு உள்ளத்துடன் வழிபடு.
Verse 5
रिपवस्तं न हिंसन्ति न बाधन्ते ग्रहाश्च तम् । राक्षसाश्च न चेक्षन्ते नरं विष्णुपरायणम् ॥ ५ ॥
விஷ்ணுவைச் சரணடைந்த மனிதனை பகைவர்கள் தீங்கிழைக்கார்; கிரகங்களும் துன்புறுத்தார்; ராட்சசர்களும் அவனை நோக்கவும் மாட்டார்.
Verse 6
भक्तिर्दृढा भवेद्यस्य देवदेवे जनार्दने । श्रैयांसि तस्य सिध्यन्ति भक्तिमन्तोऽधिकास्ततः ॥ ६ ॥
தேவர்களின் தேவனான ஜனார்தனனிடத்தில் யாருக்கு உறுதியான பக்தி உண்டோ, அவருக்கு எல்லா உயர்ந்த நன்மைகளும் மங்கள சித்திகளும் நிறைவேறும்; பக்தர்களே எல்லாரிலும் மேன்மையுடையோர்.
Verse 7
पादौ तौ सफलौ पुंसां यौ विष्णुगृहगामिनौ । तौ करौ सफलौ ज्ञेयौ विष्णुपूजापरौ तु यौ ॥ ७ ॥
மனிதனின் அந்த இரு பாதங்களே பயனுள்ளவை—விஷ்ணுவின் இல்லம் (ஆலயம்) நோக்கிச் செல்லுபவை; மேலும் விஷ்ணு பூஜையில் ஈடுபடும் அந்த இரு கைகளும் பயனுள்ளவையே என்று அறிக.
Verse 8
ते नेत्रे सुफले पुंसां पश्यतो ये जनार्दनम् । सा जिह्वा प्रोच्यते सद्भिर्हरिनामपरा तु या ॥ ८ ॥
ஜனார்தனனைத் தரிசிக்கும் மனிதனின் கண்களே சுபலமானவை; மேலும் ஹரிநாமத்தில் ஈடுபடும் நாவே சத்புருஷர்களால் உண்மையான நாவெனப் போற்றப்படுகிறது.
Verse 9
सत्यं सत्यं पुनः सत्यमुद्धृत्य भुजमुच्यते । तत्त्वं गुरुसमं नास्ति न देवः केशवात्परः ॥ ९ ॥
உண்மை, உண்மை, மீண்டும் உண்மை—கையை உயர்த்தி நான் உரைக்கிறேன். குருவுக்கு இணையான தத்துவம் இல்லை; கேசவனை விட உயர்ந்த தெய்வமும் இல்லை.
Verse 10
सत्यं वच्मि हितं वच्मि सारं वच्मि पुनःपुनः । असारेऽस्मिस्तु संसारे सत्यं हरिसमर्चनम् ॥ १० ॥
நான் உண்மையையே சொல்கிறேன், நன்மையையே சொல்கிறேன், சாரத்தை மீண்டும் மீண்டும் உரைக்கிறேன்: இந்த நிலையற்ற சம்சாரத்தில் உண்மையான உண்மை ஹரியைச் சமர்ச்சிப்பதே (ஆராதிப்பதே).
Verse 11
संसारपाशं सुदृढं महामोहप्रदायकम् । हरिभक्तिकुठारेण च्छित्त्वात्यन्तसुखी भव ॥ ११ ॥
மகாமோகம் தரும் உறுதியான சம்சாரப் பாசத்தை ஹரிபக்தி என்னும் கோடாரியால் வெட்டி, நீ பரம ஆனந்தம் அடைவாயாக।
Verse 12
तन्मनः संयुतं विष्णौ सा वाणी यत्परायणा । ते श्रोत्रे तत्कथासारपूरिते लोकवन्दिते ॥ १२ ॥
விஷ்ணுவில் இணைந்த மனம் பாக்கியம்; அவரையே சார்ந்த வாக்கு பாக்கியம். அவரது கதைகளின் சாரம் நிறைந்த, உலகால் போற்றப்படும் செவிகள் பாக்கியம்.
Verse 13
आनन्दमक्षरं शून्यमवस्थात्रितयैरपि । आकाशमध्यगं देवं भज नारद सन्ततम् ॥ १३ ॥
நாரதா! ஆனந்தமே உருவான, அழிவற்ற, உபாதிகளற்ற ‘சூன்ய’ தன்மையுடைய, ஜாக்ரத்-ஸ்வப்ன-ஸுஷுப்தி மூன்று நிலையாலும் தீண்டப்படாத, ஆகாயத்தின் நடுவில் (எங்கும் நிறைந்த) தேவனை இடையறாது வழிபடு।
Verse 14
स्थानं न शक्यते यस्य स्वरूपं वा कदाचन । निर्देष्टुं मुनिशार्दूल द्र ष्टुं वाप्यकृतात्मभिः ॥ १४ ॥
முனிசார்தூலா! அவருடைய இருப்பிடமோ, உண்மை உருவமோ எப்போதும் துல்லியமாகச் சுட்டிக் காட்ட இயலாது; மேலும், அகந்தை-அழுக்காற் கலங்கிய அக்ருதாத்மர்கள் அவரைத் தரிசிக்கவும் முடியாது।
Verse 15
समस्तैः करणैर्युक्तो वर्त्ततेऽसौ यदा तदा । जाग्रदित्युच्यते सद्भिरन्तर्यामी सनातनः ॥ १५ ॥
அந்த சனாதன அந்தர்யாமி எல்லா கரணங்களும் (இந்திரியங்களும்) உடன் செயல்படும் போது, ஞானிகள் அந்த நிலையை ‘ஜாக்ரத்’ என அழைப்பர்।
Verse 16
यदान्तःकरणैर्युक्तः स्वेच्छया विचरत्यसौ । स्वपन्नित्युच्यते ह्यात्मा यदा स्वापविवर्जितः ॥ १६ ॥
ஆத்மா மனம்-புத்தி-அஹங்காரம்-சித்தம் எனும் அந்தக்கரணங்களுடன் இணைந்து தன் இச்சையால் உலாவும் போது அது ‘நித்திய-ஸ்வப்னன்’ எனப்படுகிறது; ஆனால் நித்திரை அற்றபோது அது ‘ஸ்வாபாதீத’ ஆத்மா ஆகும்.
Verse 17
न बाह्यकरणैर्युक्तो न चान्तः करणैस्तथा । अस्वरूपो यदात्मासौ पुण्यापुण्यविवर्जितः ॥ १७ ॥
அந்த ஆத்மா வெளிப்புற இந்திரியங்களோடும் அல்ல, அந்தக்கரணத்தோடும் அல்ல. ஆத்மா எந்த ஒரு குறிப்பிட்ட ரூபத்திலும் கட்டுப்படாதபோது, அது புண்ணியமும் பாபமும் இரண்டிலிருந்தும் விடுபட்டதாக இருக்கும்.
Verse 18
सर्वोपाधिविनिर्मुक्तो ह्यानन्दो निर्गुणो विभुः । परब्रह्ममयो देवः सुषुप्त इति गीयते ॥ १८ ॥
அனைத்து உபாதிகளிலிருந்தும் விடுபட்டவர்; ஆனந்தஸ்வரூபம், நிர்குணம், அனைத்திலும் பரவி நிற்பவர். பரப்ரஹ்மமயமான அந்த தேவன் ‘ஸுஷுப்தி’ நிலையெனப் பாடப்படுகிறார்.
Verse 19
भावनामयमेतद्वै जगत्स्थावरजङ्गमम् । विद्युद्विलोलं विप्रेन्द्र भज तस्माज्जनार्दनम् ॥ १९ ॥
ஓ விப்ரேந்திரா! அசையும்-அசையாத அனைத்தையும் கொண்ட இந்த உலகம் உண்மையில் பாவனைகளால் உருவானது; மின்னலைப் போல நிலையற்றது. ஆகவே ஜனார்தனனைப் பக்தியால் வழிபடு.
Verse 20
अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यापरिग्रहौ । वर्तन्ते यस्य तस्यैव तुष्यते जगतां पतिः ॥ २० ॥
யாரிடத்தில் அஹிம்சை, சத்தியம், அஸ்தேயம், பிரஹ்மச்சரியம், அபரிக்ரஹம் உறுதியாக நிலைபெற்றுள்ளனவோ—அவர்மேலே உலகங்களின் அதிபதி பகவான் பிரசன்னமாவார்.
Verse 21
सर्वभूतदयायुक्तो विप्रपूजा परायणः । तस्य तुष्टो जगन्नाथो मधुकैटभमर्दनः ॥ २१ ॥
எல்லா உயிர்களிடமும் கருணையுடன் இருந்து, பிராமணப் பூஜையில் பராயணமாக இருப்பவனை ஜகந்நாதன்—மது-கைடப மర్దனன்—மிகவும் பிரசன்னமாகிறார்।
Verse 22
सत्कथायां च रमते सत्कथां च करोति यः । सत्सङ्गो निरहङ्कारस्तस्य प्रीतो रमापतिः ॥ २२ ॥
சத்கதையில் மகிழ்ந்து, சத்கதையைப் பரப்பவும் செய்பவன்; சத்சங்கத்தில் இருந்து அகங்காரமற்றவன்—அவன்மேல் ரமாபதி (விஷ்ணு) பிரீதியடைகிறார்।
Verse 23
नामसङ्कीर्त्तनं विष्णोः क्षुत्तृट्प्रस्खलितादिषु । करोति सततं यस्तु तस्य प्रीतो ह्यधोक्षजः ॥ २३ ॥
பசி, தாகம், தடுமாற்றம் முதலிய நிலையிலும் இடைவிடாது விஷ்ணுவின் நாமஸங்கீர்த்தனம் செய்பவன்மேல் அதோக்ஷஜன் பிரீதியடைகிறார்।
Verse 24
या तु नारी पतिप्राणा पतिपूजापरायणा । तस्यास्तुष्टो जगन्नाथो ददाति स्वपदं मुने ॥ २४ ॥
முனிவரே! கணவனையே உயிராகக் கொண்டு, கணவன் பூஜை-சேவையில் பராயணமாக இருக்கும் அந்தப் பெண்ணின் மீது ஜகந்நாதன் பிரசன்னமாகி, தன் பரமபதத்தை அருள்கிறார்।
Verse 25
असूयारहिता ये तु ह्यहङ्कारविवर्जिताः । देवपूजापराश्चैव तेषां तुष्यति केशवः ॥ २५ ॥
அசூயை (பொறாமை) அற்றவர்களாகவும், அகங்காரமின்றியும், தேவபூஜையில் பராயணமாகவும் இருப்பவர்களிடம் கேசவன் பிரசன்னமாகிறார்।
Verse 26
तस्माच्छृणुष्व देवर्षे भजस्व सततं हरिम् । मा कुरुष्व ह्यहङ्कारं विद्युल्लोलश्रिया वृथा ॥ २६ ॥
ஆகையால், தேவரிஷியே, கவனமாகக் கேள்; எப்போதும் ஹரியைப் பக்தியுடன் வழிபடு. அகங்காரம் கொள்ளாதே; மின்னலைப் போல நிலையற்ற செல்வத்திற்காக வீண் பெருமை பயனற்றது.
Verse 27
शरीरं मृत्युसंयुक्तं जीवनं चाति चञ्चलम् । राजादिभिर्धनं बाध्यं सम्पदः क्षणभङ्गुराः ॥ २७ ॥
இந்த உடல் மரணத்தோடு இணைந்தது; வாழ்க்கை மிகச் சஞ்சலமானது. செல்வம் அரசர் முதலியோரால் பறிக்கப்படலாம்; எல்லாச் செல்வங்களும் கணநேரத்தில் சிதையும்.
Verse 28
किं न पश्यसि देवर्षे ह्यायुषार्द्धं तु निद्र या । हतं च भोजनाद्यैश्च कियदायुः समाहृतम् ॥ २८ ॥
தேவரிஷியே, நீ காணவில்லையா—ஆயுளின் பாதி உறக்கத்தால் அழிகிறது? உணவு முதலியவற்றாலும் குறைகிறது; அப்படியிருக்க உயர்ந்த நோக்கத்திற்காக எவ்வளவு ஆயுள் தான் சேர்கிறது?
Verse 29
कियदायुर्बालभावाद् वृद्धभावात्कियद् बृथा । कियद्विषयभोगैश्च कदा धर्मान्करिष्यति ॥ २९ ॥
எவ்வளவு ஆயுள் பால்யத்தில் போகிறது, எவ்வளவு முதுமையில், எவ்வளவு வீணாக அழிகிறது. எவ்வளவு புலனின்பங்களில் செல்கிறது—அப்படியிருக்க மனிதன் எப்போது தர்மம் செய்வான்?
Verse 30
बालभावे च वार्द्धक्ये न घटेताच्युतार्चनम् । वयस्येव ततो धर्मान्कुरु त्वमनहङ्कृतः ॥ ३० ॥
பால்யத்திலும் முதுமையிலும் அச்யுதனின் ஆராதனை முறையாக நடைபெறாது. ஆகவே இளமையில் இருக்கும்போதே அகங்காரமின்றி தர்மத்தைச் செய்.
Verse 31
मा विनाशं व्रज मुने मग्नः संसारगह्वरे । वपुर्विनाशनिलयमापदां परमं पदम् ॥ ३१ ॥
முனிவரே, உலகவாழ்வெனும் பள்ளத்தில் மூழ்கி அழிவை அடையாதீர். இவ்வுடல் சிதைவின் இருப்பிடம்; பேராபத்துகளின் உச்ச ஆசனம்.
Verse 32
शरीरं भोगनिलयं मलाद्यैः परिदूषितम् । किमर्थं शाश्वतधिया कुर्यात्पापं नरो वृथा ॥ ३२ ॥
இவ்வுடல் இன்பங்களின் இருப்பிடம்; மலமுதலியவற்றால் முற்றிலும் மாசடைந்தது. நித்தியத்தை உணரும் மனிதன் வீணாகப் பாவம் ஏன் செய்வான்?
Verse 33
असारभूते संसारे नानादुःखसमन्विते । विश्वासो नात्र कर्त्तव्यो निश्चितं मृत्युसङ्कुले ॥ ३३ ॥
பல துயரங்கள் நிறைந்த இந்த நிலையற்ற சம்சாரத்தில் எவ்வித நம்பிக்கையும் வைக்கக் கூடாது; இது நிச்சயமாக மரணத்தால் நிரம்பியது.
Verse 34
तस्माच्छृणुष्व विप्रेन्द्र सत्यमेतद् ब्रवीम्यहम् । देहयोगनिवृत्यर्थं सद्य एव जनार्दनम् ॥ ३४ ॥
ஆகையால், பிராமணருள் சிறந்தவரே, கேளுங்கள்—இது உண்மை என நான் கூறுகிறேன்: உடல்-பந்தம் நீங்க உடனே ஜனார்தனனின் சரணடைவேீர்.
Verse 35
मानं त्यक्त्वा तथा लोभं कामक्रोधविवर्जितः । भजस्व सततं विष्णुं मानुष्यमतिदुर्लभम् ॥ ३५ ॥
மரியாதைமிகு அகந்தை, பேராசை ஆகியவற்றைத் துறந்து, காமம்-கோபம் இன்றிப் பார். எப்போதும் விஷ்ணுவை வழிபடு; மனிதப் பிறவி மிக அரிது.
Verse 36
कोटिजन्मसहस्रेषु स्थावरादिषु सत्तम । सम्भ्रान्तस्य तु मानुष्यं कथञ्चित्परिलभ्यते ॥ ३६ ॥
அருமைமிகு சத்தமனே! நிலைபெற்ற உயிர்கள் முதலான யோனிகளில் ஆயிரம்—கோடி பிறவிகளுக்குப் பின், உள்ளம் விழித்த உயிர்க்கே எப்படியோ மனிதப் பிறவி கிடைக்கிறது।
Verse 37
तत्रापि देवताबुद्धिर्दानबुद्धिश्च सत्तम । भोगबुद्धिस्तथा नॄणां जन्मान्तरतपः फलम् ॥ ३७ ॥
சத்தமனே! அந்த மனித நிலையிலும் தேவர்களை மதிக்கும் மனம், தானம் செய்யும் எண்ணம், மேலும் மனிதர்களில் இன்பநுகர்வு விருப்பம்—இவை முன்பிறவித் தவத்தின் பலன்கள்.
Verse 38
मानुष्यं दुर्लभं प्राप्य यो हरिं नार्चयेत्सकृत् । मूर्खः कोऽस्ति परस्तस्माज्जडबुद्धिरचेतनः ॥ ३८ ॥
அரிதான மனிதநிலையைப் பெற்றும், ஹரியை ஒருமுறையாவது அர்ச்சிக்காதவன்—அவனைவிட மூடன் யார்? மந்தபுத்தி, விவேகமற்றவன்!
Verse 39
दुर्लभं प्राप्य मानुष्यं नार्चयन्ति च ये हरिम् । तेषामतीव मूर्खाणां विवेकः कुत्र तिष्ठति ॥ ३९ ॥
அரிதான மனிதப் பிறவியைப் பெற்றும் ஹரியை அர்ச்சிக்காதவர்களிடம், மிகுந்த மூடர்களான அவர்களில் விவேகம் எங்கே நிலைக்கும்?
Verse 40
आराधितो जगन्नाथो ददात्यभिमतं फलम् । कस्तं न पूजयेद्विप्र संसाराग्निप्रदीपितः ॥ ४० ॥
ஆராதிக்கப்பட்டால் ஜகந்நாதன் விரும்பிய பலனை அருள்கிறான். ஓ விப்ரரே! சம்சார அக்கினியால் எரிந்தவன் யார், அவனைப் பூஜிக்காமல் இருப்பான்?
Verse 41
चण्डालोऽपि मुनिश्रेष्ठ विष्णुभक्तो द्विजाधिकः । विष्णुभक्तिविहीनश्च द्विजोऽपि श्वपचाधमः ॥ ४१ ॥
முனிவரே! சண்டாளனாயினும் விஷ்ணுபக்தனாக இருந்தால் அவன் த்விஜனைவிட உயர்ந்தவன்; விஷ்ணுபக்தியற்ற த்விஜன் நிச்சயமாகச் சுவபசனுக்கு ஒப்பான தாழ்ந்தவன்।
Verse 42
तस्मात्कामादिकं त्यक्त्वा भजेत हरिमव्ययम् । यस्मिंस्तुष्टेऽखिलं तुष्येद्यतः सर्वगतो हरिः ॥ ४२ ॥
ஆகவே காமம் முதலிய குற்றங்களை விட்டுத் தளராத அவ்யய ஹரியை வழிபட வேண்டும்; அவர் திருப்தியடைந்தால் அனைத்தும் திருப்தியடையும், ஏனெனில் ஹரி எங்கும் நிறைந்தவர்।
Verse 43
यथा हस्तिपदे सर्वं पदमात्रं प्रलीयते । तथा चराचरं विश्वं विष्णावेव प्रलीयते ॥ ४३ ॥
யானையின் பாதச்சுவடில் மற்ற எல்லாப் பாதச்சுவடுகளும் அடங்குவது போல, அசையும் அசையாத முழு உலகமும் இறுதியில் விஷ்ணுவிலேயே லயமாகிறது।
Verse 44
आकाशेन यथा व्याप्तं जगत्स्थावरजङ्गमम् । तथैव हरिणा व्याप्तं विश्वमेतच्चराचरम् ॥ ४४ ॥
ஆகாயம் நிலைபெறும்-நடமாடும் உலகமெங்கும் நிறைந்திருப்பது போல, இந்த அசையும் அசையாத முழு பிரபஞ்சமும் ஹரியால் நிறைந்துள்ளது।
Verse 45
जन्मनो मरणं नॄणां जन्म वै मृत्युसाधनम् । उभे ते निकटे विद्धि तन्नाशो हरिसेवया ॥ ४५ ॥
மனிதர்க்கு பிறப்பின் பின்பு மரணம் உண்டு; பிறப்பே மரணத்திற்குக் காரணம். இவ்விரண்டும் மிக அருகில் உள்ளன என்று அறி; அவற்றின் அழிவு ஹரி-சேவையால் உண்டாகும்।
Verse 46
ध्यातः स्मृतः पूजितो वा प्रणतो वा जनार्दनः । संसारपाशविच्छेदी कस्तं न प्रतिपूजयेत् ॥ ४६ ॥
தியானித்தாலும், நினைத்தாலும், பூஜித்தாலும், வணங்கினாலும்—ஜனார்த்தனனே சம்சாரப் பாசங்களை அறுப்பவன்; அப்படிப்பட்டவரை யார் மறுபூஜை செய்யாமல் இருப்பார்?
Verse 47
यन्नामोच्चारणादेव महापातकनाशनम् । यं समभ्यर्च्य विप्रर्षे मोक्षभागी भवेन्नरः ॥ ४७ ॥
ஓ பிராமண முனிவரே! யாருடைய நாம உச்சாரணம் மட்டுமே மகாபாதகங்களை அழிக்கிறதோ; யாரை முறையாக அர்ச்சித்தால் மனிதன் மோக்ஷத்தில் பங்குபெறுகிறானோ.
Verse 48
अहो चित्रमहो चित्रमहो चित्रमिदं द्विज । हरिनाम्नि स्थिते लोकः संसारे परिवर्त्तते ॥ ४८ ॥
அஹோ, எத்தனை வியப்பு—எத்தனை வியப்பு, ஓ த்விஜா! ஹரிநாமம் நிலைத்திருக்கையில், சம்சாரச் சுழலில் இருந்தும் உலகம் மாற்றமடைகிறது.
Verse 49
भूयो भूयोऽपि वक्ष्यामि सत्यमेतत्तपोधन । नीयमानो यमभटैरशक्तो धर्मसाधनैः ॥ ४९ ॥
ஓ தவோதனரே! மீண்டும் மீண்டும் சொல்கிறேன்—இது உண்மை: யமதூதர்கள் இழுத்துச் செல்லும் வேளையில் மனிதன் தர்ம சாதனைகளில் ஆற்றலற்றவனாகிறான்.
Verse 50
यावन्नेन्द्रि यवैकल्यं यावद्व्याधिर्न बाधते । तावदेवार्चयेद्विष्णुं यदि मुक्तिमभीप्सति ॥ ५० ॥
இந்திரியங்கள் குன்றுவதற்கு முன்பும், நோய் துன்புறுத்துவதற்கு முன்பும்—மோக்ஷத்தை விரும்பினால்—விஷ்ணுவை தாமதமின்றி அர்ச்சிக்க வேண்டும்.
Verse 51
मातुर्गर्भाद्विनिष्क्रान्तो यदा जन्तुस्तदैव हि । मृत्युः संनिहितो भूयात्तस्माद्धर्मपरो भवेत् ॥ ५१ ॥
தாயின் கருவிலிருந்து வெளிவரும் கணமே உயிர்க்கு மரணம் அருகிலேயே நிற்கிறது; ஆகவே தர்மத்தில் பற்றுடையவனாக வேண்டும்.
Verse 52
अहो कष्टमहो कष्टमहोकष्टमिदं वपुः । विनश्वरं समाज्ञाय धर्मं नैवाचरत्ययम् ॥ ५२ ॥
அய்யோ, எவ்வளவு வருந்தத்தக்கது—எவ்வளவு வருந்தத்தக்கது இந்த உடல்! இது நிலையற்றது என அறிந்தும் மனிதன் தர்மத்தைச் செய்யவில்லை.
Verse 53
सत्यं सत्यं पुनःसत्यमुद्धृत्य भुजमुच्यते । दम्भाचारं परित्यज्य वासुदेवं समर्चयेत् ॥ ५३ ॥
உண்மை, உண்மை, மீண்டும் உண்மை—கையை உயர்த்தி இவ்வாறு அறிவிக்கப்படுகிறது. வஞ்சக நடத்தை விட்டு வாசுதேவனை பக்தியுடன் வழிபட வேண்டும்.
Verse 54
भूयो भूयो हितं वच्मि भुजमुद्धृत्य नारद । विष्णुः सर्वात्मना पूज्यस्त्याज्यासूया तथानृतम् ॥ ५४ ॥
நாரதா, நான் மீண்டும் மீண்டும் நன்மை தரும் சொல்லை கூறுகிறேன்—கையை உயர்த்தி: விஷ்ணுவை முழு உள்ளத்துடன் வழிபட வேண்டும்; பொறாமையும் பொய்யும் விலக்கப்பட வேண்டும்.
Verse 55
क्रोधमूलो मनस्तापः क्रोधः संसारबन्धनम् । धर्मक्षयकरः क्रोधस्तस्मात्तं परिवर्जयेत् ॥ ५५ ॥
மன வேதனையின் வேர் கோபம்; கோபமே சம்சாரப் பந்தம். கோபம் தர்மத்தை அழிக்கிறது; ஆகவே அதை முற்றிலும் விலக்க வேண்டும்.
Verse 56
काममूलमिदं जन्म कामः पापस्य कारणम् । यशःक्षयकरः कामस्तस्मात्तं परिवर्जयेत् ॥ ५६ ॥
இந்த உடல்பிறப்பு ஆசைமூலமானது. ஆசை பாவத்தின் காரணம்; புகழையும் குன்றச் செய்கிறது; ஆகவே அதனைத் துறக்க வேண்டும்.
Verse 57
समस्तदुःखजालानां मात्सर्यं कारणं स्मृतम् । नरकाणां साधनं च तस्मात्तदपि सन्त्यजेत् ॥ ५७ ॥
எல்லா துயர வலையிற்கும் காரணம் மாத்ஸர்யம் (பொறாமை) எனக் கூறப்படுகிறது; அது நரகங்களுக்கு இட்டுச் செல்லும் சாதனமும். ஆகவே அதையும் முற்றிலும் துறக்க வேண்டும்.
Verse 58
मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः । तस्मात्तदभिसंयोज्य परात्मनि सुखी भवेत् ॥ ५८ ॥
மனமே மனிதர்க்கு பந்தமும் மோட்சமும் தரும் காரணம். ஆகவே அந்த மனத்தை பரமாத்மாவில் இணைத்தால் மனிதன் இன்புறுவான்.
Verse 59
अहो धैर्यमहो धैर्यमहो धैर्यमहो नृणाम् । विष्णौ स्थिते जगन्नाथे न भजन्ति मदोद्धताः ॥ ५९ ॥
அஹோ, மனிதரின் எத்துணை வியத்தகு துணிவு—துணிவு—துணிவு! ஜகந்நாதனாகிய விஷ்ணு அருகிலிருந்தும் அகந்தை மயங்கியோர் அவரை வழிபடார்.
Verse 60
अनाराध्य जगन्नाथं सर्वधातारमच्युतम् । संसारसागरे मग्नाः कथं पारं प्रयान्ति हि ॥ ६० ॥
ஜகந்நாதனாகிய அனைத்தையும் தாங்கும் அச்யுதனை ஆராதிக்காமல், ஸம்ஸார சாகரத்தில் மூழ்கியோர் எவ்வாறு கரை சேர்வர்?
Verse 61
अच्युतानन्तगोविन्दनामोच्चारणभेषजात् । नश्यन्ति सकला रोगाः सत्यं सत्यं वदाम्यहम् ॥ ६१ ॥
அச்யுத, அனந்த, கோவிந்த நாமங்களை உச்சரிப்பதே மருந்தாகி எல்லா நோய்களும் அழிகின்றன. இது உண்மை, உண்மையே—நான் கூறுகிறேன்.
Verse 62
नारायण जगन्नाथ वासुदेव जनार्दन । इतीरयन्ति ये नित्यं ते वै सर्वत्र वन्दिताः ॥ ६२ ॥
யார் தினமும் இடையறாது ‘நாராயண, ஜகன்னாத, வாசுதேவ, ஜனார்தன’ என்று நாமங்களை ஜபிக்கிறார்களோ, அவர்கள் எங்கும் வணங்கப்படுவர்.
Verse 63
अद्यापि च मुनिश्रेष्ठ ब्रह्माद्या अपि देवताः । यत्प्रभावं न जानन्ति तं याहि शरणं मुने ॥ ६३ ॥
முனிவரரே! இன்றும் பிரம்மா முதலிய தேவர்கள் கூட அவருடைய மகிமையை முழுதாக அறியார். ஆகவே, முனியே, அவரிடமே சரணடை.
Verse 64
अहो मौर्ख्यमहो मौर्ख्यमहो मौर्ख्यं दुरात्मनाम् । हृत्पद्मसंस्थितं विष्णुं न विजानन्ति नारद ॥ ६४ ॥
அய்யோ! என்ன மூடத்தனம், என்ன மூடத்தனம்—தீய மனத்தாரின் பேர்மூடத்தனம்! இதயத் தாமரையில் உறையும் விஷ்ணுவை அவர்கள் அறியார், நாரதா.
Verse 65
शृणुष्व मुनिशार्दूल भूयो भूयो वदाम्यहम् । हरिः श्रद्धावतां तुष्येन्न धनैर्न च बान्धवैः ॥ ६५ ॥
கேள், முனிசார்தூலா! நான் மீண்டும் மீண்டும் சொல்கிறேன்: ஹரி நம்பிக்கையுடையோரால் மகிழ்வார்; செல்வத்தால் அல்ல, வெறும் உறவினரால் மட்டும் அல்ல.
Verse 66
बन्धुमत्वं धनाढ्यत्वं पुत्रवत्त्वं च सत्तम । विष्णुभक्तिमतां नॄणां भवेज्जन्मनि जन्मनि ॥ ६६ ॥
ஹே சத்தமா! விஷ்ணு-பக்தியுடையோர்க்கு பிறவி பிறவியாக உறவினர் வளம், பெருஞ்செல்வம், புத்ரபாக்கியம் உண்டாகும்.
Verse 67
पापमूलमयं देहः पापकर्मरतस्तथा । एतद्विदित्वा सततं पूजनीयो जनार्दनः ॥ ६७ ॥
இந்த உடல் பாவத்தின் வேரால் ஆனது; மனிதனும் பாவச் செயல்களில் ஈடுபடுகிறான். இதை அறிந்து ஜனார்தனனை எப்போதும் வழிபட வேண்டும்.
Verse 68
पुत्रमित्रकलत्राद्या बहवः स्युश्च संपदः । हरिपूजारतानां तु भवन्त्येव न संशयः ॥ ६८ ॥
மகன், நண்பன், மனைவி முதலியோர் மற்றும் பலவகைச் செல்வங்கள் உண்டாகலாம்; ஆனால் ஹரியைப் பூஜிப்பதில் ஈடுபட்டோர்க்கு இவை உறுதியாகவே கிடைக்கும்—சந்தேகம் இல்லை.
Verse 69
इहामुत्र सुखप्रेप्सुः पूजयेत्सततं हरिम् । इहामुत्रासुखप्रेप्सुः परनिन्दापरो भवेत् ॥ ६९ ॥
இவ்வுலகிலும் மறுவுலகிலும் இன்பம் நாடுபவன் ஹரியை எப்போதும் வழிபட வேண்டும். இங்கேயும் அங்கேயும் துன்பம் நாடுபவன் பிறரைப் பழிப்பதில் பற்றுடையவனாகிறான்.
Verse 70
धिग्जन्म भक्तिहीनानां देवदेवे जनार्दने । सत्पात्रदानशून्यं यत्तद्धनं धिक्पुनः पुनः ॥ ७० ॥
தேவர்களின் தேவனான ஜனார்தனனிடம் பக்தியில்லாதோரின் பிறவி நிந்தைக்குரியது. மேலும் சத்பாத்திர தானத்திற்கு பயன்படாத செல்வமும் மீண்டும் மீண்டும் நிந்தைக்குரியது.
Verse 71
न नमेद्विष्णवे यस्य शरीरं कर्मभेदिने । पापानामाकरं तद्वै विज्ञेयं मुनिसत्तम ॥ ७१ ॥
கர்மத்தின்படி உடல்களின் வேறுபாட்டை அமைக்கும் விஷ்ணுவை வணங்காதவன், ஓ முனிவரே, நிச்சயமாகப் பாவங்களின் சுரங்கம் என அறியப்படுவான்.
Verse 72
सत्पात्रदानरहितं यद्द्र व्यं येन रक्षितम् । चौर्येण रक्षितमिव विद्धि लोकेषु निश्चितम् ॥ ७२ ॥
தகுதியானவர்க்கு தானமின்றி யாரேனும் செல்வத்தைப் பாதுகாத்தால், உலகில் அது நிச்சயமாகத் திருட்டால் காக்கப்பட்டதுபோல் என அறிக.
Verse 73
तडिल्लोलश्रिया मत्ताः क्षणभङ्गुरशालिनः । नाराधयन्ति विश्वेशं पशुपाशविमोचकम् ॥ ७३ ॥
மின்னலைப் போல அசையும் செல்வத்தில் மயங்கி, கணநேரத்தில் அழியும் வளத்தால் நிறைந்தோர், பசுபாசங்களை விடுவிக்கும் உலகநாதனை வழிபடார்.
Verse 74
सृष्टिस्तु विविधा प्रोक्ता देवासुरविभेदतः । हरिभक्तियुता दैवी तद्धीना ह्यासुरी महा ॥ ७४ ॥
தேவர்-அசுரர் வேறுபாட்டினால் படைப்பு பலவகை எனக் கூறப்படுகிறது. ஹரிபக்தியுடன் இருப்பது தெய்வீகம்; அதின்றி இருப்பது மிகுந்த ஆசுரம்.
Verse 75
तस्माच्छृणुष्व विप्रेन्द्र हरिभक्तिपरायणाः । श्रेष्ठाः सर्वत्र विख्याता यतो भक्तिः सुदुर्लभा ॥ ७५ ॥
ஆகையால், ஓ பிராமணச் சிறந்தவரே, கேள்: ஹரிபக்தியில் முழுமையாக நிலைத்தோர் எங்கும் சிறந்தவர்களாகப் புகழ்பெற்றோர்; ஏனெனில் பக்தி மிக அரிது.
Verse 76
असूयारहिता ये च विप्रत्राणपरायणाः । कामादिरहिता ये च तेषां तुष्यति केशवः ॥ ७६ ॥
பொறாமையற்றவர்களும், பிராமணர்களைக் காக்க உறுதிபூண்டவர்களும், காமம் முதலிய ஆசைவேகங்களற்றவர்களும்—அவர்களால் கேசவன் மகிழ்கிறான்।
Verse 77
सम्मार्जनादिना ये तु विष्णुशुश्रूषणे रताः । सत्पात्रदाननिरताः प्रयान्ति परमं पदम् ॥ ७७ ॥
துடைப்பது, சுத்தம் செய்வது போன்ற பணிகளால் விஷ்ணுவின் சேவையில் ஈடுபட்டு, தகுதியானவர்களுக்கு தானம் செய்வதில் நிலைத்திருப்போர் பரமபதத்தை அடைவார்।
Verse 78
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे हरिभक्ति लक्षणं नामचतुस्त्रिंशोऽध्यायः ॥ ३४ ॥
இவ்வாறு ஸ்ரீ ப்ருஹந்நாரதீய புராணத்தின் பூர்வபாகத்தின் முதல் பாதத்தில் ‘ஹரிபக்தி-லக்ஷணம்’ எனும் முப்பத்திநான்காம் அத்தியாயம் நிறைவுற்றது।
Frequently Asked Questions
The chapter treats the Name of Hari as immediately efficacious in saṃsāra: utterance destroys grave sins, sustains devotion even amid bodily hardship, and functions as a ‘medicine’ (Acyuta–Ananta–Govinda) that removes inner and outer afflictions, thereby preparing the mind for liberation.
They are presented as stabilizing prerequisites that make the person a fit vessel for bhakti: when these restraints are firmly established, the Lord is said to be pleased, indicating ethical purity as supportive groundwork rather than a separate final goal.
It provides a Vedāntic frame for devotion by identifying the Lord/Self as the inner ruler beyond the changing states and adjuncts; this elevates worship from merely external ritual to recognition of Hari as the all-pervading Reality, strengthening surrender and non-attachment.
Yes. It explicitly praises acts like sweeping and cleaning done in service to Viṣṇu, presenting such seva—along with charity to worthy recipients—as a direct path to the supreme abode when performed with devotion.