Adhyaya 134

Verse 1

ऋषय ऊचुः । यदा दक्षेण क्रुद्धेन पुरा शप्तो हिमद्युतिः । तत्सर्वं भवता प्रोक्तं सोमनाथकथानकम्

ऋषय ऊचुः । यदा दक्षेण क्रुद्धेन पुरा शप्तो हिमद्युतिः । तत्सर्वं भवता प्रोक्तं सोमनाथकथानकम् ॥

Verse 2

सांप्रतं वद कामस्य यथा कुष्ठोऽभवत्पुरा । येन दोषेण शापश्च केन तस्य नियोजितः

अधुना ब्रूहि कामस्य कथं पूर्वं कुष्ठरोगोऽभवत्। केन दोषेण तस्य शापः कृतः, केन वा स नियोजितः॥

Verse 3

शिलाखंडा च या देवी तथा सौभाग्यकूपिका । यथा तत्र समुत्पन्ना तथाऽस्माकं प्रकीर्तय

शिलाखण्डा च या देवी तथा सौभाग्यकूपिका। यथा तत्र समुत्पन्ने तदस्माकं यथावत् प्रकीर्तय॥

Verse 4

सूत उवाच । पुरासीद्ब्राह्मणो नाम हारीत इति विश्रुतः । स तपस्तत्र संतेपे वानप्रस्थाश्रमे वसन्

सूत उवाच—पुरा हारीत इति नाम्ना विश्रुतो ब्राह्मणोऽभवत्। स वानप्रस्थाश्रमे वसन् तत्र तपः समातनुत॥

Verse 5

तस्य भार्याऽभवत्साध्वी रूपौदार्यसमन्विता । त्रैलोक्यसुन्दरी साक्षाल्लक्ष्मीरिव मधुद्विषः

तस्य भार्या साध्वी रूपौदार्यसमन्विता। त्रैलोक्यसुन्दरी साक्षाल्लक्ष्मीरिव मधुद्विषः॥

Verse 6

ख्याता पूणकलानाम सर्वैः समुदितागुणैः । तां दृष्ट्वा पद्मजोऽप्याशु कामस्य वशगोऽभवत्

ख्याता पूणकलानाम सर्वैः समुदितागुणैः। तां दृष्ट्वा पद्मजोऽप्याशु कामस्य वशगोऽभवत्॥

Verse 7

कदाचिदपि स प्राप्तस्तस्मिन्क्षेत्रे मनोभवः । सह रत्या तथा प्रीत्या कामेश्वरदिदृक्षया

कदाचित् स मनोभवः कामः तस्मिन् पुण्यक्षेत्रे प्राप्तः; रत्या सह प्रीत्या च, कामेश्वरस्य दर्शनकाङ्क्षया समुपागतः।

Verse 8

एतस्मिन्नंतरे सापि स्नानार्थं तत्र चागता । कृत्वा वस्त्रपरित्यागं विवेश जलाशयम्

ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ସାପି ସ୍ନାନାର୍ଥଂ ତତ୍ରାଗତା; ବସ୍ତ୍ରାଣି ପରିତ୍ୟଜ୍ୟ ଜଲାଶୟଂ ପ୍ରାବିଶତ୍।

Verse 9

अथ तां कामदेवोपि समालोक्य शुभाननाम् । आत्मीयैरपि निर्विद्धो हृदये पुष्पसायकैः

ଅଥ କାମଦେବୋଽପି ତାଂ ଶୁଭାନନାଂ ସମାଲୋକ୍ୟ; ସ୍ୱୀୟୈଃ ପୁଷ୍ପସାୟକୈଃ ହୃଦୟେ ନିର୍ବିଦ୍ଧୋଽଭବତ୍।

Verse 10

ततो रतिं परित्यक्त्वा प्रीतिं च शरपीडितः । विजनं कंचिदासाद्य प्रसुप्तः स तरोरधः

ତତୋ ଶରପୀଡିତଃ ସ ରତିଂ ପରିତ୍ୟଜ୍ୟ ପ୍ରୀତିଂ ଚ; ବିଜନଂ କଞ୍ଚିଦାସାଦ୍ୟ ତରୋରଧଃ ପ୍ରସୁପ୍ତଃ।

Verse 11

गात्रैः पुलकितैः सर्वैर्निःश्वासान्निःश्वसन्मुहुः । अग्निवर्णान्सुदीर्घांश्च बाष्प पूर्णविलोचनः

ସର୍ବଗାତ୍ରେଷୁ ପୁଲକିତଃ ସ ମୁହୁର୍ନିଃଶ୍ୱସନ୍; ବାଷ୍ପପୂର୍ଣ୍ଣବିଲୋଚନଃ ସୁଦୀର୍ଘାନ୍ ଅଗ୍ନିବର୍ଣାନ୍ ନିଃଶ୍ୱାସାନ୍ ମୁମୋଚ।

Verse 12

तिष्ठन्स दर्शने तस्या एकदृष्ट्या व्यलोकयत् । योगीव सुसमाधिस्थो ध्यायंस्तद्ब्रह्म संस्थितम्

तस्या दर्शने तिष्ठन् स एकदृष्ट्या निरिमेषं व्यलोकयत्। योगीव सुसमाधिस्थो ध्यायन् हृदि संस्थितं ब्रह्म॥

Verse 13

सापि कामं समालोक्य सानुरागं पुरः स्थितम् । जृंभाभंगकृतास्यं च वेपमानशरीरकम्

सापि कामं पुरः स्थितं सानुरागं समालोक्य। जृम्भाभङ्गकृतास्यं च वेपमानशरीरकं ददर्श॥

Verse 14

सापि तद्बाणनिर्भिन्ना साभिलाषा बभूव ह । कामं प्रति विशेषेण तस्य रूपेण मोहिता

सापि तद्बाणनिर्भिन्ना साभिलाषा बभूव ह। कामं प्रति विशेषेण तस्य रूपेण मोहिता॥

Verse 15

अथ तस्माज्जलात्कृच्छ्राद्विनिष्क्रम्य शुचिस्मिता । तीरोपांतं समासाद्य स्थिता तद्दृष्टिगोचरे

अथ सा तस्माज्जलात्कृच्छ्राद्विनिष्क्रम्य शुचिस्मिता। तीरोपान्तं समासाद्य स्थिता तद्दृष्टिगोचरे॥

Verse 16

ततः कामः समुत्थाय शनैस्तदंतिकं ययौ । कृतांजलिपुटो भूत्वा ततः प्रोवाच सादरम्

ततः कामः समुत्थाय शनैस्तदन्तिकं ययौ। कृताञ्जलिपुटो भूत्वा ततः प्रोवाच सादरम्॥

Verse 17

का त्वमत्र विशालाक्षि प्राप्ता स्नातुं जलाशये । मम नाशाय चार्वंगि तस्माच्छृणु वचो मम

का त्वमत्र विशालाक्षि जलाशये स्नातुमागता? मम नाशहेतुभूता चार्वङ्गि, तस्मात् मम वचः शृणु।

Verse 18

अहं पुष्पशरो लोके प्रसिद्धश्चारुहासिनि । विडंबनां मया नीता देवा अपि निजैः शरैः

अहं पुष्पशरो लोके प्रसिद्धः, चारुहासिनि। मया निजैः शरैरेव देवा अपि विडम्बनां नीताः।

Verse 19

मद्बाणेनाहतो रुद्रः स्वशरीरे नितंबिनीम् । अर्द्धेन धारयामास त्यक्त्वा लज्जां सुदूरतः

मद्बाणेनाहतो रुद्रः स्वशरीरे नितम्बिनीम्। अर्धेन धारयामास, लज्जां सुदूरतस्त्यक्त्वा।

Verse 20

ब्रह्मा मच्छरनिर्भिन्नः स्वसुतां चकमे ततः । जनयामास तान्विप्रान्वालखिल्यांस्तथाविधान्

ब्रह्मा मच्छरनिर्भिन्नः स्वसुतां चकमे ततः। ततः स विप्रान् जनयामास वालखिल्यादिसदृशान्।

Verse 21

अहिल्यां चकमे शक्रो गौतमस्य प्रियां सतीम् । मद्बाणैः पीडितोऽतीव स्वर्गादेत्य धरातलम्

अहिल्यां चकमे शक्रो गौतमस्य प्रियाम् सतीम्। मद्बाणैः पीडितोऽतीव स्वर्गादेत्य धरातलम्।

Verse 22

एवं देवा अपि क्षुण्णा मच्छरैर्ये महत्तराः । किं पुनर्मानवाः सुभ्रूः कृमिप्रायाः सुचंचलाः

एवं देवा अपि ये महत्तराः मच्छरैः क्षुण्णाः; किं पुनर्मानवाः, सुभ्रूः, कृमिप्रायाः सुचञ्चलस्वभावाः।

Verse 23

आकीटांतं जगत्सर्वमाब्रह्मांतं तथैव च । विडंबनां परां प्राप्तं मच्छरैश्चारुहासिनि

आकीटान्तं जगत्सर्वम् आब्रह्मान्तं तथैव च; मच्छरैः परां विडम्बनां प्राप्तं, चारुहासिनि।

Verse 24

अहं पुनस्त्वया भीरु नीतोऽवस्थामिमां शुभे

अहं पुनस्त्वया, भीरु, नीतोऽवस्थामिमां, शुभे।

Verse 25

तस्माद्देहि महाभागे ममाद्य रतदक्षिणाम् । यावन्न यांति संत्यज्य मम प्राणाः कलेवरात्

तस्माद्देहि महाभागे ममाद्य रतदक्षिणाम्; यावन्न यान्ति सन्त्यज्य मम प्राणाः कलेवरात्।

Verse 26

सूत उवाच । सापि तद्वचनं श्रुत्वा पतिव्रतपरायणा । हन्यमाना विशेषेण तद्बाणैर्हृदये भृशम्

सूत उवाच—सापि तद्वचनं श्रुत्वा पतिव्रतपरायणा; हन्यमाना विशेषेण तद्बाणैर्हृदये भृशम्।

Verse 27

अनभिज्ञा च सा साध्वी कामधर्मस्य केवलम् । तापसैः सह संवृद्धा नान्यं जानाति किंचन

सा साध्वी कामधर्मस्य सर्वथा अनभिज्ञा आसीत्; तापसैः सह संवृद्धा सती अन्यत् किंचन न जानाति स्म।

Verse 28

वक्तुं तद्विषये यच्च प्रोच्यते कामपीडितैः । अधोमुखाऽलिखद्भूमिमंगुष्ठेन स्थिता चिरम्

कामपीडितैः तद्विषये यत् किञ्चिद् उच्यते, तत् वक्तुं प्रवृत्ते सति, सा अधोमुखी भूत्वा अङ्गुष्ठेन भूमिम् अलिखत्, चिरं तस्थौ।

Verse 29

एतस्मिन्नन्तरे भानुः प्राप्तश्चास्तं गिरिं प्रति । विहारसमये प्राप्त आहिताग्निर्निवेशने

एतस्मिन्नन्तरे भानुः अस्तगिरिं प्रति प्राप्तः; सायंविहारसमये च आहिताग्निः स्वनिवेशनं प्राप्तवान्।

Verse 30

हारीतोऽपि चिरं वीक्ष्य तन्मार्गं चाकृताशनः । ततः स चिंतयामास कस्मात्सा चात्र नागता

हारीतोऽपि तन्मार्गं चिरं वीक्ष्य, अकृताशन एव; ततः स चिन्तयामास—कस्मात् सा अत्र न आगता इति।

Verse 31

स्नात्वा तीर्थवरे तस्मिन्दृष्ट्वा तां चन्द्रकूपिकाम् । कामेश्वरं च देवेशं कामदं सुखदं नृणाम्

तस्मिन् तीर्थवरे स्नात्वा, चन्द्रकूपिकां च दृष्ट्वा, कामेश्वरं देवेशं च ददर्श—यो नृणां कामदः सुखदश्च।

Verse 32

ततः शिष्यसमायुक्तो वीक्षमाण इतस्ततः । तं देशं समनुप्राप्तो यत्र तौ द्वावपि स्थितौ

ततः शिष्यसमायुक्तो वीक्षमाण इतस्ततः । तं देशं समनुप्राप्तो यत्र तौ द्वावपि स्थितौ

Verse 33

आलपन्बहुधा कामो हन्यमानो निजैः शरैः । सापि चैव विशेषेण व्रीडयाऽधोमुखी स्थिता

आलपन्बहुधा कामो हन्यमानो निजैः शरैः । सापि चैव विशेषेण व्रीडयाऽधोमुखी स्थिता

Verse 34

स गुल्मांतरितः सर्वं तच्छ्रुत्वा कामजल्पितम् । तस्याश्च तद्गतं भावं ततः कोपादुवाच सः

स गुल्मांतरितः सर्वं तच्छ्रुत्वा कामजल्पितम् । तस्याश्च तद्गतं भावं ततः कोपादुवाच सः

Verse 35

यस्मात्पाप त्वया पत्नी ममैवं शरपीडिता । अनभिज्ञा तथा साध्वी पतिधर्मपरायणा । कुष्ठव्याधिसमायुक्तस्तस्माद्विप्रियदर्शनः

यस्मात्पाप त्वया पत्नी ममैवं शरपीडिता । अनभिज्ञा तथा साध्वी पतिधर्मपरायणा । कुष्ठव्याधिसमायुक्तस्तस्माद्विप्रियदर्शनः

Verse 36

त्वं भविष्यसि पापात्मन्मुक्तो दारैः स्वकैरपि । साऽपि चैव विशेषेण व्रीडयाऽधोमुखी स्थिता

त्वं भविष्यसि पापात्मन्मुक्तो दारैः स्वकैरपि । साऽपि चैव विशेषेण व्रीडयाऽधोमुखी स्थिता

Verse 37

एषापि च शिलाप्राया भविष्यति विचेतना । त्वां दृष्ट्वा या सरागाऽभून्निजधर्मबहिष्कृता

एषापि च शिलाप्राया भविष्यति विचेतना । त्वां दृष्ट्वा या सरागाऽभून्निजधर्मबहिष्कृता ॥

Verse 38

ततः प्रसादयामास तं कामः प्रणिपत्य च । न ज्ञातेयं मया विप्र तव भार्येति सुन्दरी

ततः प्रसादयामास तं कामः प्रणिपत्य च । न ज्ञातेयं मया विप्र तव भार्येति सुन्दरी ॥

Verse 39

तेन प्रोक्ता विरुद्धानि वाक्यानि विविधानि च । एतस्या नास्ति दोषोऽत्र मद्बाणैः पीडिता भृशम्

तेन प्रोक्ता विरुद्धानि वाक्यानि विविधानि च । एतस्या नास्ति दोषोऽत्र मद्बाणैः पीडिता भृशम् ॥

Verse 40

सानुरागा परं जाता नोक्तं किंचिद्वचो मुने । तस्मान्नार्हसि शापं त्वं दातुमस्याः कथंचन

सानुरागा परं जाता नोक्तं किंचिद्वचो मुने । तस्मान्नार्हसि शापं त्वं दातुमस्याः कथंचन ॥

Verse 41

ममास्त्येषो ऽपराधोऽत्र तस्मान्मे निग्रहं कुरु । भूयोऽपि ब्राह्मणश्रेष्ठ अस्याः शापसमुद्भवम्

ममास्त्येषोऽपराधोऽत्र तस्मान्मे निग्रहं कुरु । भूयोऽपि ब्राह्मणश्रेष्ठ अस्याः शापसमुद्भवम् ॥

Verse 42

अपि रुद्रादयो देवा मद्बाणेभ्यो द्विजोत्तम । सोढुं शक्ता न ते यस्मात्तत्कथं स्यादियं शिला

हे द्विजोत्तम, रुद्रप्रमुखा अपि देवाः मद्बाणान् सोढुं न शक्ताः; तस्मात् कथं स्यादियं योषित् केवलं शिला?

Verse 43

तथात्र त्रिविधं पापं प्रवदंति मनीषिणः । मानसं वाचिकं चैव कर्मजं च तृतीयकम् । तदस्माकं द्विधा जातमेकं चास्या मुनीश्वर

अत्र मनीषिणः पापं त्रिविधं प्रवदन्ति—मानसं वाचिकं चैव कर्मजं च तृतीयकम्। तेषु मम द्विधा जातं, अस्याः तु एकमेव, मुनीश्वर।

Verse 44

भार्यायास्ते सुरूपायास्तस्मात्संपूर्णनिग्रहम् । करिष्यसि न ते भीतिः काचिदस्ति परत्रजा

तस्मात् ते सुरूपायाः भार्यायाः सम्पूर्णनिग्रहं करिष्यसि; परत्रजा, ते काचिदपि भीतिः नास्ति।

Verse 45

मनस्तापाद्व्रजेत्पापं मानसं वाचिकं च यत् । तस्य प्रसादनेनैव यस्योपरि विजल्पितम्

मनस्तापात् मानसं वाचिकं च यत् पापं, तद्व्रजेत्; यस्योपरि विजल्पितं, तस्य प्रसादनेनैव तत् प्रशाम्यति।

Verse 46

प्रायश्चित्तैर्यथोक्तैश्च कर्मजं पातकं व्रजेत् । धर्मशास्त्रैः परिप्रोक्तं यतः सर्वैर्महामुने

कर्मजं पातकं तु यथोक्तैः प्रायश्चित्तैः व्रजेत्; यतः सर्वैर्धर्मशास्त्रैः परिप्रोक्तं, हे महामुने।

Verse 47

हारीत उवाच । अन्यत्र विषये तस्याः पातकं कामदेवते । एतस्य तव धर्मस्य प्राधान्यं मनसः स्मृतम्

हारीत उवाच—अन्यत्र विषये तस्याः पातकं विद्यते, हे कामदेवते; एतस्मिन् तु त्वया उक्ते धर्मे मनसः प्राधान्यं निर्णायकत्वेन स्मृतम्।

Verse 48

तस्मादेवंविधा चेयं सदा स्थास्यति चाधम । किं पुनः कुरु यत्कृत्यं नाहं वक्ष्यामि किंचन

तस्मादेवंविधैव सा सदा स्थास्यति, हेऽधम; किं पुनः कर्तव्यं? यत्कृत्यं तत्कुरु—नाहं किंचन वक्ष्यामि।

Verse 49

प्रथमं मनसा सर्वं चिंत्यते तदनंतरम् । ततः प्रजल्पते वाचा क्रियते कर्मणा ततः

प्रथमं मनसा सर्वं चिन्त्यते तदनन्तरम्; ततः प्रजल्पते वाचा, क्रियते कर्मणा ततः।

Verse 50

प्रमाणं हि मनस्तस्मात्सर्वकृत्येषु सर्वदा । एतस्मात्कारणात्पूर्णो मयाऽस्या निग्रहः कृतः

प्रमाणं हि मनस्तस्मात् सर्वकृत्येषु सर्वदा; एतस्मात् कारणात् पूर्णो मयाऽस्या निग्रहः कृतः।

Verse 51

सूत उवाच । एवमुक्त्वा मुनिश्रेष्ठो हारीतः स्वाश्रमं ययौ । सापि पूर्णकला जाता शिलारूपा च तत्क्षणात्

सूत उवाच—एवमुक्त्वा मुनिश्रेष्ठो हारीतः स्वाश्रमं ययौ; सापि तत्क्षणात् पूर्णकला जाता शिलारूपा चाभवत्।

Verse 52

कामदेवोऽपि कुष्ठेन ग्रस्तो रौद्रेण च द्विजाः । शीर्णनासांघ्रिपाणिश्च नेत्राणामप्रियोऽभवत्

कामदेवोऽपि, हे द्विजाः, रौद्रेण कुष्ठेन ग्रस्तोऽभवत्। तस्य नासापादकराः शीर्णा अभवन्, स च नेत्राणामप्रियदर्शनः जातः॥

Verse 53

अथ कामे निरुत्साहे संजाते द्विजसत्तमाः । व्याधिग्रस्ते जगत्यस्मिन्सृष्टिरोधो व्यजायत

अथ कामे निरुत्साहे संजाते, हे द्विजसत्तमाः। अस्मिन् जगति व्याधिग्रस्ते सति सृष्टेः रोधः व्यजायत॥

Verse 54

केवलं क्षीयते लोको नैव वृद्धिं प्रगच्छति । स्वेदजा येऽपि जीवाः स्युस्तेपि याताः परिक्षयम्

केवलं क्षीयते लोको नैव वृद्धिं प्रगच्छति। स्वेदजा येऽपि जीवाः स्युः तेऽपि परिक्षयं ययुः॥

Verse 55

एतस्मिन्नंतरे देवाः सर्वे चिंतासमाकुलाः । किमिदं क्षीयते लोको जलस्थैः स्थलजैः सह

एतस्मिन्नन्तरे देवाः सर्वे चिन्तासमाकुलाः। ‘किमिदं क्षीयते लोको जलस्थैः स्थलजैः सह’ इति॥

Verse 56

न दृश्यते क्वचिद्बालः कोऽपि कश्चित्कथंचन । न च गर्भवती नारी कच्चित्क्षेमं स्मरस्य च

न दृश्यते क्वचिद्बालः कोऽपि कश्चित्कथञ्चन। न च गर्भवती नारी; कच्चित्क्षेमं स्मरस्य च॥

Verse 57

ततस्तं व्याधिना ग्रस्तं ज्ञात्वात्र क्षेत्रसंश्रयम् । आजग्मुस्त्वरिताः सर्वे व्याकुलेनांतरात्मना

ततः तं व्याधिना ग्रस्तं ज्ञात्वा अत्र क्षेत्रसंश्रयम् । सर्वे व्याकुलान्तरात्मानः त्वरिताः समुपाजग्मुः ॥

Verse 58

कामेश्वरपुरस्थं च तं दृष्ट्वा कुसुमायुधम् । अत्यंतविकृताकारं चिंतयानं महेश्वरम्

कामेश्वरपुरस्थं तं दृष्ट्वा कुसुमायुधम् । अत्यन्तविकृताकारं चिन्तयानं महेश्वरम् ॥

Verse 59

ततः प्रोचुः सुदुःखार्ताः किमिदं कुसुमायुध । निरुत्साहः समुत्पन्नः कुष्ठव्याधिसमाकुलः

ततः प्रोचुः सुदुःखार्ताः किमिदं कुसुमायुध । निरुत्साहः समुत्पन्नः कुष्ठव्याधिसमाकुलः ॥

Verse 60

ततश्चाधोमुखो जातो लज्जया परया वृतः । प्रोवाच शापजं सर्वं हारीतस्य विचेष्टितम्

ततः स अधोमुखो जातो लज्जया परया वृतः । प्रोवाच शापजं सर्वं हारीतस्य विचेष्टितम् ॥

Verse 61

तत्तस्याराधनात्सर्वं संक्षयं यात्यसंशयम्

तत्तस्य आराधनात् सर्वं संक्षयं याति संशयः न ।

Verse 62

तस्मादेतां शिलारूपां त्वमाराधय चित्तज । येन कुष्ठः क्षयं याति ततस्तेजोऽभिवर्धते

तस्मादेतां शिलारूपां त्वमाराधय चित्तज । येन कुष्ठः क्षयं याति ततस्तेजोऽभिवर्धते ॥

Verse 63

जगति स्यान्महासृष्टिर्देवकृत्यं कृतं भवेत् । न तेऽस्ति कायजं पापं यतो मुक्त्वा प्रवाचिकम्

जगति स्यान्महासृष्टिर्देवकृत्यं कृतं भवेत् । न तेऽस्ति कायजं पापं यतो मुक्त्वा प्रवाचिकम् ॥

Verse 64

अत्र कुण्डे त्वदीयेऽन्यो यः स्नात्वा श्रद्धयान्वितः । एनां पापविनिर्मुक्तां शिलां वै मानवः स्पृशेत्

अत्र कुण्डे त्वदीयेऽन्यो यः स्नात्वा श्रद्धयान्वितः । एनां पापविनिर्मुक्तां शिलां वै मानवः स्पृशेत् ॥

Verse 65

कुष्ठव्याधिसमोपेतः कायोत्थेनापि कर्मणा । सोऽपि व्याधिविनिर्मुक्तो भविष्यति गतज्वरः

कुष्ठव्याधिसमोपेतः कायोत्थेनापि कर्मणा । सोऽपि व्याधिविनिर्मुक्तो भविष्यति गतज्वरः ॥

Verse 66

एतत्सौभाग्यकूपं च लोके ख्यातं जलाशयम् । भविष्यति न संदेहः सर्वरोगक्षयावहम्

एतत्सौभाग्यकूपं च लोके ख्यातं जलाशयम् । भविष्यति न संदेहः सर्वरोगक्षयावहम् ॥

Verse 67

दद्रूणि दुर्विभूतानि तथान्याश्च विचर्चिकाः । अत्र स्नातस्य यास्यंति दृष्ट्वैतां सद्य एव हि

दद्रूणि दुर्विभूतानि तथान्याश्च विचर्चिकाः । अत्र स्नातस्य नश्यन्ति दृष्ट्वैतां सद्य एव हि ॥

Verse 68

एवमुक्त्वाथ ते देवाः प्रजग्मुस्त्रिदशालयम् । कामदेवोऽपि तत्रस्थस्तस्याः पूजामथ व्यधात्

एवमुक्त्वाथ ते देवाः प्रजग्मुस्त्रिदशालयम् । कामदेवोऽपि तत्रस्थस्तस्याः पूजामथ व्यधात् ॥

Verse 69

ततश्च समतिक्रांते मासमात्रे द्विजोत्तमाः । तादृग्रूपः स संजातो यादृगासीत्पुरा स्मरः

ततश्च समतिक्रान्ते मासमात्रे द्विजोत्तमाः । तादृग्रूपः स संजातो यादृगासीत्पुरा स्मरः ॥

Verse 70

ततश्चायतनं तस्याः कृत्वा श्रद्धासमन्वितः । जगाम वांछितं देशं सृष्ट्यर्थं यत्नमास्थितः

ततश्चायतनं तस्याः कृत्वा श्रद्धासमन्वितः । जगाम वाञ्छितं देशं सृष्ट्यर्थं यत्नमास्थितः ॥

Verse 71

सापि नम्रमुखी तादृक्तेन शप्ता तथैव च । संजाता खण्डकाकारा तेन खण्डशिला स्मृता

सापि नम्रमुखी तादृक्तेन शप्ता तथैव च । संजाता खण्डकाकारा तेन खण्डशिला स्मृता ॥

Verse 72

यस्तां पूजयते भक्त्या त्रयोदश्यां तथैव च । नापवादो भवेत्तस्य परदारसमुद्भवः

यस्तां देवीं भक्त्या पूजयति, विशेषतः त्रयोदश्यां च; तस्य परदारसम्बन्धसमुद्भवो नापवादो भवति।

Verse 73

कामिन्याश्च विशेषेण प्राहैतच्छंकरात्मजः । कार्तिकेयो द्विजश्रेष्ठाः सत्यमेतन्मयोदितम्

कामिन्याः कामाकुलचित्तायाः विशेषेणैतत् शंकरात्मजः कार्त्तिकेयः प्राह; हे द्विजश्रेष्ठाः, मयोक्तं सत्यमेव।

Verse 74

तथा कामेश्वरं देवं कामदेवप्रतिष्ठितम् । त्रयोदश्यां समाराध्य सर्वान्कामानवाप्नुयात्

तथा कामदेवप्रतिष्ठितं कामेश्वरं देवं त्रयोदश्यां सम्यक् समाराध्य सर्वान् कामान् अवाप्नुयात्।

Verse 75

रतिप्रीतिसमायुक्तः स्थितस्तत्र स्मरस्तथा । मूर्तो ब्राह्मणशार्दूलाः श्रेष्ठं प्रासादमाश्रितः

तत्र स्मरः रतिप्रीतिसमायुक्तः स्थितः; मूर्तिमान् सन्, हे ब्राह्मणशार्दूलाः, श्रेष्ठं प्रासादं समाश्रितः।

Verse 76

विरूपो दुर्भगो यो वा त्रयोदश्यां समाहितः । यस्तं कुंकुमजैः पुष्पैः संपूजयति मानवः

विरूपो दुर्भगो वा यः त्रयोदश्यां समाहितः; यस्तं कुंकुमजैः पुष्पैः सम्यक् संपूजयति मानवः।

Verse 77

स सौभाग्यसमायुक्तो रूपवांश्च प्रजायते । या नारी पतिना त्यक्ता सपत्नीजनसंवृता

स सौभाग्यसमन्वितो रूपवान् च प्रजायते। या नारी पतिना त्यक्ता सपत्नीजनसंवृता च भवति—

Verse 78

तं देवं सुकलत्राढ्यं तथैव परिपूजयेत् । त्रयोदश्यां द्विजश्रेष्ठाः केसरैः कुंकुमोद्भवैः

तं देवं सुकलत्रसमन्वितं तथैव परिपूजयेत्। त्रयोदश्यां द्विजश्रेष्ठाः केसरैः कुंकुमोद्भवैः॥

Verse 79

सा सौभाग्यवती विप्रा जायते च प्रजावती । धनधान्यसमृद्धा च दुःखशोकविवर्जिता । दोषैः सर्वैर्विनिर्मुक्ता शंसिता धरणीतले

सा सौभाग्यवती विप्रा जायते च प्रजावती। धनधान्यसमृद्धा च दुःखशोकविवर्जिता॥ दोषैः सर्वैर्विनिर्मुक्ता शंसिता धरणीतले॥

Verse 134

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये खंडशिलासौभाग्यकूपिकोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनं नाम चतुस्त्रिंशदुत्तरशततमोध्यायः

इति श्रीस्कान्दे महापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये ‘खण्डशिलासौभाग्यकूपिकोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनम्’ नाम चतुस्त्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः समाप्तः।