
अध्यायेऽस्मिन् नारदः कथयति—तारकस्य प्रभुत्वेन पीडिताः देवाः विकृतरूपेण गूढाः सन्तः स्वयम्भुवं ब्रह्माणं शरणं यान्ति। ब्रह्मा तान् आश्वास्य विराट्स्वरूपस्य स्तुतिं गृह्णाति, यत्र पाताललोकाः स्वर्गलोकाश्च देहावयवैः सम्बध्यन्ते; सूर्यचन्द्रदिशः प्राणमार्गाः च विश्वशरीरस्य अङ्गत्वेन निरूप्यन्ते। ततः देवाः तीर्थतटस्य ध्वंसं, दिव्यशक्तीनां हरणं, लोकानां विपर्यस्तनिष्ठां च निवेदयन्ति। ब्रह्मा वरदानियमं प्रकाशयति—तारकस्य प्रायः अवध्यत्वं—तस्य च धर्म्यं उपायं वदति: सप्तदिनजातो दिव्यबालः तं हनिष्यति; पूर्वं सती देवी हिमाचलस्य दुहिता भूत्वा पुनर्जन्म लभते, शङ्करेण सह योगाय; सिद्ध्यर्थं तपः अनिवार्यं साधनं प्रतिष्ठाप्यते। अथ रात्रिं (विभावरीं) मेनायाः गर्भे प्रवेशयितुं ब्रह्मा नियुङ्क्ते, यया देव्याः वर्णः श्यामलः भविष्यति; एतत् काली-चामुण्डारूपाणां दैत्यवधस्य च पूर्वसूचनम्। अन्ते शुभजन्मसमये विश्वसमता, धर्माभिमुखता, धान्यसमृद्धिः, देवर्षिपर्वतनदीसमुद्रादीनां हर्षोल्लासश्च वर्ण्यते।
Verse 1
नारद उवाच । एवं विप्रकृता देवा महेंद्रसहितास्तदा । ययुः स्वायंभुवं दाम मर्करूपमुपाश्रिताः
नारद उवाच। एवं विप्रकृता देवा महेन्द्रसहितास्तदा। ययुः स्वायम्भुवं धाम मर्करूपमुपाश्रिताः॥
Verse 2
ततश्च विस्मितो ब्रह्मा प्राह तान्सुरपुंगवान् । स्वरूपेणेह तिष्ठध्वं नात्र वस्तारकाद्भयम्
ततः विस्मितो ब्रह्मा तान् सुरपुङ्गवान् उवाच— “स्वस्वरूपेणैवात्र तिष्ठत; अत्र तारकाद् भयम् नास्ति।”
Verse 3
ततो देवाः स्वरूपस्थाः प्रम्लानवदनांबुजाः । तुष्टुवुः प्रणताः सर्वे पितरं पुत्रका यथा
ततो देवाः स्वस्वरूपस्थाः प्रम्लानवदनाम्बुजाः; सर्वे प्रणताः पितरं पुत्रका इव तं तुष्टुवुः।
Verse 4
नमो जगत्प्रसूत्यै ते हेतवे पालकाय च । संहर्त्रे च नमस्तुभ्यं तिस्रोऽवस्थास्तव प्रभो
नमो जगत्प्रसूत्यै ते हेतवे पालकाय च; संहर्त्रे च नमस्तुभ्यं— तिस्रोऽवस्थास्तव प्रभो।
Verse 5
त्वमपः प्रथमं सृष्ट्वा तासु वीर्यमवासृजः । तदण्डमभवद्धैमं यस्मिल्लोकाश्चराचराः
त्वमपः प्रथमं सृष्ट्वा तासु वीर्यमवासृजः; ततोऽभवद् धैममण्डं यस्मिन् लोकाश्चराचराः।
Verse 6
वेदेष्वाहुर्विराड्रूपं त्वामेकरूपमीदृशम् । पातालं पादमूलं च पार्ष्णिपादे रसातलम्
वेदेषु त्वां विराड्रूपमेकमेवेदृशं विदुः; पातालं पादमूलं ते, पार्ष्णिपादे रसातलम्।
Verse 7
महातलं चास्य गुल्फौ जंघे चापि तलातलम् । सुतलं जानुनी चास्य ऊरू च वितलातले
अस्य गुल्फयोः महातलं स्थितं, जङ्घयोस्तलातलं च; जानुनी सुतलं प्रोक्तं, ऊरू च वितलातले।
Verse 8
महीतलं च जघनं नाभिश्चास्य नभस्तलम् । ज्योतिः पदमुरः स्थानं स्वर्लोको बाहुरुच्यते
जघनं महीतलं प्रोक्तं, नाभिश्चास्य नभस्तलम्; उरः स्थानं ज्योतिषः, बाहुः स्वर्लोक उच्यते।
Verse 9
ग्रीवा महश्चवदनं जनलोकः प्रकीर्त्यते । ललाटं च तपोलोकः शीर्ष सत्यमुदाहृतम्
ग्रीवा महर्लोक इति, वदनं जनलोकः प्रकीर्त्यते; ललाटं तपोलोकः, शीर्षं सत्यं उदाहृतम्।
Verse 10
चन्द्रसूर्यौ च नयने दिशः श्रोत्रे नासिकाश्विनौ । आत्मानं ब्रह्मरंध्रस्थमाहुस्त्वां वेदवादिनः
चन्द्रसूर्यौ नयने ते, दिशः श्रोत्रे, नासिकाश्विनौ; ब्रह्मरन्ध्रस्थमात्मानं त्वामाहुर्वेदवादिनः।
Verse 11
एवं ये ते विराड्रूपं संस्मरंत उपासते । जन्मबन्धविनिर्मुक्ता यांति त्वां परमं पदम्
एवं ये ते विराड्रूपं संस्मरन्त उपासते; जन्मबन्धविनिर्मुक्ता यान्ति त्वां परमं पदम्।
Verse 12
एवं स्थूलं प्राणिमध्यं च शूक्ष्मं भावेभावे भावितं त्वां गृणंति । सर्वत्रस्थं त्वामतः प्राहुर्वेदास्तस्मै तुभ्यं पदम्ज इद्विधेम
एवं स्थूलं प्राणिमध्यस्थं च सूक्ष्मं भावे भावे भावितं त्वां गृणन्ति। सर्वत्रस्थितं त्वामतः प्राहुर्वेदाः; तस्मै तुभ्यं पद्मासनजाय इदं स्तवनकर्म विधेम॥
Verse 13
एवं स्तुतो विरंचिस्तु कृपयाभिपरिप्लुतः । जानन्नपि तदा प्राह तेषामाश्वासहेतवे
एवं स्तुतो विरञ्चिस्तु कृपयाभिपरिप्लुतः। जानन्नपि तदा प्राह तेषामाश्वासहेतवे॥
Verse 14
सर्वे भवन्तो दुःखार्ताः परिम्लानमुखांबुजाः । भ्रष्टायुदास्तथाऽकस्माद्भ्रष्टा भरणवाससः
सर्वे भवन्तो दुःखार्ताः परिम्लानमुखाम्बुजाः। भ्रष्टायुधास्तथाऽकस्माद्भ्रष्टा भरणवाससः॥
Verse 15
ममैवयं कृतिर्देवा भवतां यद्वडम्बना । यद्वैराजशरीरे मे भवन्तो बाहुसंज्ञकाः
ममैवायं कृतिर्देवा भवतां यद्वडम्बना। यद्वैराजशरीरे मे भवन्तो बाहुसंज्ञकाः॥
Verse 16
यद्यद्विभूतिमत्सत्त्वं धार्मिकं चोर्जितं महत् । तत्रासीद्बाहुनाशो मे बाहुस्थाने च ते मम
यद्यद्विभूतिमत्सत्त्वं धार्मिकं चोर्जितं महत्। तत्रासीद्बाहुनाशो मे बाहुस्थाने च ते मम॥
Verse 17
तन्नूनं मम भग्नौ च बाहू तेन दुरात्मना । येन चोपहृतं देवास्तन्ममाख्यातु मर्हथ
तन्नूनं मम भग्नौ च बाहू तेन दुरात्मना; येन चोपहृतं देवास्तन्ममाख्यातु मर्हथ।
Verse 18
देवा ऊचुः । योऽसौ वज्रांगतनयस्त्वया दत्तवरः प्रभो । भृशं विप्रकृतास्तेन तत्त्वं जानासि तत्त्वतः
देवा ऊचुः—योऽसौ वज्राङ्गतनयस्त्वया दत्तवरः प्रभो; भृशं विप्रकृतास्तेन, तत्त्वं जानासि तत्त्वतः।
Verse 19
यत्तन्महीसमुद्रस्य तटं शार्विकतीर्थकम् । तदाक्रम्य कृतं तेन मरुभूमिसमं प्रभोः
यत्तन्महीसमुद्रस्य तटं शार्विकतीर्थकम्; तदाक्रम्य कृतं तेन मरुभूमिसमं प्रभोः।
Verse 20
ऋद्धयः सर्वदेवानां गृहीतास्तेन सर्वतः । महाभूतस्वरूपेण स एव च जगत्पतिः
ऋद्धयः सर्वदेवानां गृहीतास्तेन सर्वतः; महाभूतस्वरूपेण स एव च जगत्पतिः।
Verse 21
चंद्रसूर्यौ ग्रहास्तारा यच्चान्यद्देवपक्षतः । तच्च सर्वं निराकृत्य स्थापितो दैत्यपक्षकः
चन्द्रसूर्यौ ग्रहास्तारा यच्चान्यद्देवपक्षतः; तच्च सर्वं निराकृत्य स्थापितो दैत्यपक्षकः।
Verse 22
वयं च विधृता स्तेन बहूपहसितास्तथा । प्रसादान्मुक्ताश्च कथंचिदिव कष्टतः
वयमपि तेन गृहीताः पुनःपुनरुपहसिताश्च; तव प्रसादेन कथञ्चिदेव कष्टतोऽतिदुःखेन विमुक्ताः।
Verse 23
तद्वयं शरणं प्राप्ताः पीडिताः क्षुत्तृषार्दिताः । धर्मरक्षा कराश्चेति संचिंत्य त्रातुमर्हसि
ततो वयं शरणं प्राप्ताः, पीडिताः क्षुत्तृषार्दिताः; त्वं धर्मरक्षक इति सञ्चिन्त्य, नः त्रातुमर्हसि।
Verse 24
इत्युक्तः स्वात्मभूर्देवः सुरैर्दैत्यविचेष्टितम् । सुरानुवाच भगवानतः संचिंत्य तत्त्वतः
एवं सुरैर्दैत्यविचेष्टितं निवेद्य उक्तः स्वयम्भूर्भगवान् देवः; तत्त्वतः सम्यक् सञ्चिन्त्य स देवान् प्रत्युवाच।
Verse 25
अवध्यस्तारको दैत्यः सर्वैरपि सुरासुरैः । यस्य वध्यश्च नाद्यापि स जातो भगवान्पुनः
तारको दैत्यः सर्वैः सुरासुरैरप्यवध्यः; स च भगवान् पुनर्जातः, योऽद्यापि न कृतवधोऽपि तस्य वधाय नियतः।
Verse 26
मया च वरदानेन च्छन्दयित्वा निवारितः
मया च वरदानेन तं सन्तोष्य निवारितः।
Verse 27
तपसा स हिदीप्तोऽभूत्त्रैलोक्यदहनात्मकः । स च वव्रे वधं दैत्यः शिशतः सप्तवासरात्
तपसा स हि दीप्तोऽभूत् त्रैलोक्यदहनात्मकः । स च दैत्यो वव्रे वधं शिशोः सप्तवासरात् ॥
Verse 28
स च सप्तदिनो बालः शंकराद्यो भविष्यति । तारकस्य च वीरस्य वधकर्ता भविष्यति
स च सप्तदिनो बालः शंकराद्यो भविष्यति । तारकस्य च वीरस्य वधकर्ता भविष्यति ॥
Verse 29
सतीनामा तु या देवी विनष्टा दक्षहेलया । सा भविष्यति कल्याणी हिमाचलशरीरजा
सतीनामा तु या देवी विनष्टा दक्षहेलया । सा भविष्यति कल्याणी हिमाचलशरीरजा ॥
Verse 30
शंकरस्य च तस्याश्च यत्नः कार्यः समागमे । अहमप्यस्य कार्यस्य शेषं कर्ता न संशयः
शंकरस्य च तस्याश्च यत्नः कार्यः समागमे । अहमप्यस्य कार्यस्य शेषं कर्ता न संशयः ॥
Verse 31
इत्युक्तास्त्रिदशास्तेन साक्षात्कलयोनिना । जग्मुर्मेरुं प्रणम्येशं मर्करूपेण संवृताः
इत्युक्तास्त्रिदशास्तेन साक्षात्कलयोनिना । जग्मुर्मेरुं प्रणम्येशं मर्करूपेण संवृताः ॥
Verse 32
ततो गतेषु देवेषु ब्रह्मा लोकपितामहः । निशां सस्मार भगवान्स्वां तनुं पूर्वसंभवाम्
ततो देवेषु गतेषु ब्रह्मा लोकपितामहः । पूर्वसंभूतां स्वां तनुं रात्रिं भगवान् स्मृतवान् ॥
Verse 33
ततो भगवती रात्रिरुपतस्थे पितामहम् । तां विविक्ते समालोक्य तथोवाच विभावरीम्
ततो भगवती रात्रिरुपतस्थे पितामहम् । विविक्ते तां समालोक्य तथोवाच विभावरीम् ॥
Verse 34
विभावरि महाकार्यं विबुधानामुपस्थितम् । तत्कर्तव्यं त्वया देवि श्रृणु कार्यस्य निश्चयम्
विभावरि महाकार्यं विबुधानामुपस्थितम् । तत्कर्तव्यं त्वया देवि शृणु कार्यस्य निश्चयम् ॥
Verse 35
तारकोनाम दैत्येंद्रः सुरकेतुरनिर्ज्जितः । तस्याभावाय भगवाञ्जनयिष्यति यं शिवः
तारको नाम दैत्येन्द्रः सुरकेतुरनिर्जितः । तस्याभावाय भगवान् शिवो जनयिष्यति यम् ॥
Verse 36
सुतः स भविता तस्य तारकस्यांतकारकः । अहं त्वादौ यदा जातस्तदापश्यं पुरःस्थितम्
सुतः स भविता तस्य तारकस्यान्तकारकः । अहं त्वादौ यदा जातस्तदा पश्यं पुरःस्थितम् ॥
Verse 37
अर्धनारीश्वरं देवं व्याप्य विश्वमवस्थितम् । दृष्ट्वा तमब्रुवं देवं भजस्वेति च भक्तितः
अर्धनारीश्वरं देवं विश्वव्यापिनमव्ययम् । तं दृष्ट्वा भक्तिभावेन प्रोवाचं—भजस्व तमिति ॥
Verse 38
ततो नारी पृथग्जाता पुरुषश्च तथा पृथक् । तस्याश्चैवांशजाः सर्वाः स्त्रियस्त्रिभुवने स्मृताः
ततो नारी पृथग्जाता पुरुषोऽपि पृथक् तथा । तस्याः अंशसमुद्भूताः स्त्रियः सर्वास्त्रिलोके स्मृताः ॥
Verse 39
एकादश च रुद्राश्च पुरुषास्तस्य चांशजाः । तां नारीमहामालोक्य पुत्रं दक्षमथा ब्रवम्
एकादश रुद्राः पुरुषाश्च तस्यांशसमुद्भवाः । तां नारीं महतीं दृष्ट्वा पुत्रं दक्षमथाब्रुवम् ॥
Verse 40
भजस्व पुत्रीं जगती ममापि च तवापि च । पुंदुःखनकात्त्रात्री पुत्री ते भाविनी त्वियम्
भजस्व पुत्रीं जगतीं ममापि तव च प्रभो । पुंदुःखभवसंतापात् त्रात्री ते भाविनी सुताऽयम् ॥
Verse 41
एवमुक्तो मया दक्षः पुत्रीत्वे परि कल्पिताम् । रुद्राय दत्तवान्भक्त्या नाम दत्त्वा सतीति यत्
एवमुक्तो मया दक्षः पुत्रीत्वे परिकल्पिताम् । रुद्राय दत्तवान् भक्त्या नाम दत्त्वा सतीति च ॥
Verse 42
ततः काले चं कस्मिंश्चिदवमेने च तां पिता । मुमूर्षुः पापसंकल्पो दुरात्मा कुलकज्जलः
ततः काले कस्यचित् समये तस्याः पिता ताम् अवमेने। मुमूर्षुः पापसंकल्पो दुरात्मा कुलकज्जलः स तिरस्कारेण चेष्टितवान्।
Verse 43
ये रुद्रं नैव मन्यंते ते स्फुटं कुलकज्जलाः । पिशाचास्ते दुरात्मानो भवंति ब्रह्मराक्षसाः
ये रुद्रं न मन्यन्ते ते स्फुटं कुलकज्जलाः। ते दुरात्मानः पिशाचत्वं प्राप्य ब्रह्मराक्षसा भवन्ति।
Verse 44
अवमानेन तस्यापि यथा देवी जहौ तनुम् । यथा यज्ञः स च ध्वस्तो भवेन विदितं हि ते
तस्यावमानात् देवी यथा तनुं जहौ, तथा स यज्ञोऽपि भवेन ध्वस्तः; एतत् ते विदितमेव।
Verse 45
अधुना हिमशैलस्य भवित्री दुहिता च सा । महेश्वरं पतिं सा च पुनः प्राप्स्यति निश्चितम्
अधुना सा हिमशैलस्य दुहिता भविष्यति, सा च महेश्वरं पतिं पुनर्निश्चितं प्राप्स्यति।
Verse 46
तदिदं च त्वया कार्यं मेनागर्भे प्रविश्य च । तस्याश्छविं कुरु कृष्णां यथा काली भवेत्तु सा
तदिदं त्वया कार्यं—मेनागर्भे प्रविश्य तस्याः छविं कृष्णां कुरु, यथा सा काली भवेत्।
Verse 47
यदा रुद्रोपहसिता तपस्तप्स्यति सा महत् । समाप्तनियमा देवी यदा चोग्रा भविष्यति
यदा रुद्रोपहासेन प्रेरिता सा महादेवी महत्तपः समारभते, यदा च नियमाञ्शेषान् समाप्य उग्रसंकल्पा भविष्यति।
Verse 48
स्वयमेव यदा रूपं सुगौरं प्रतिपत्स्यते । विरहेण हरश्चास्या मत्वा शून्यं जगत्त्रयम्
यदा सा स्वयमेव सुगौरं परमं रूपं पुनः प्रतिपद्यते, तदा तस्या विरहेण हरः जगत्त्रयं शून्यमिव मन्यते।
Verse 49
तस्यैव हिमशैलस्य कंदरे सिद्धसेविते । प्रतीक्षमाणस्तां देवीमुग्रं संतप्स्यते तपः
तस्यैव हिमशैलस्य सिद्धसेविते कन्दरे तां देवीम् प्रतीक्षमाणः स उग्रं तपः संतप्स्यते।
Verse 50
तयोः सुतप्ततपसोर्भविता यो महान्सुतः । भविष्यति स दैत्यस्य तारकस्य निवारकः
तयोः सुतप्ततपसोः संयोगात् महान् सुतो भविष्यति; स दैत्यं तारकं निवारयिता विनाशयिता च भविष्यति।
Verse 51
तपसो हि विना नास्ति सिद्धिः कुत्रापि शोभने । सर्वासां कर्मसिद्धीनां मूलं हि तप उच्यते
तपसो विना शोभने कुत्रापि सिद्धिर्न विद्यते; सर्वासां कर्मसिद्धीनां मूलं तप एव इति उच्यते।
Verse 52
त्वयापि दानवो देवि देहनिर्गतया तदा । चंडमुंडपुरोगाश्च हंतव्या लोकदुर्जयाः
त्वयापि देवि तदा देहान्निर्गत्य चण्डमुण्डपुरोगान् लोकैर्दुर्जयान् दानवान् हन्तव्यान्।
Verse 53
यस्माच्चंडं च मुंडं च त्वं देवि निहनिष्यसि । चामुंडेति ततो लोके ख्याता देवि भविष्यसि
यस्मात् देवि त्वं चण्डं च मुण्डं च निहनिष्यसि, तस्मात् लोके ‘चामुण्डा’ इति ख्याता भविष्यसि।
Verse 54
ततस्त्वां वरदे देवी लोकः संपूजयिष्यति । भेदेर्बहुविधाकारैः सर्वगां कामसाधनीम्
ततः वरदे देवि लोकस्त्वां संपूजयिष्यति, बहुविधाकारभेदैः सर्वगां कामसाधनीम्।
Verse 55
ओंकारवक्त्रां गायत्रीं त्वामर्चंति द्विजोत्तमाः । ऊर्जितां बलदां पापि राजानः सुमहाबलाः
ओंकारवक्त्रां गायत्रीं त्वामर्चन्ति द्विजोत्तमाः; ऊर्जितां बलदां पापघ्नीं त्वां राजानः सुमहाबलाः।
Verse 56
वैश्याश्च भूतिमित्येव शिवां शूद्रास्तथा शुभे । क्षांतिर्मुनीनामक्षोभ्या दया नियमिनामपि
वैश्यास्त्वां ‘भूतिः’ इति पूजयन्ति, शूद्रास्तथा ‘शिवा’ इति शुभे; त्वं मुनीनां अक्षोभ्या क्षान्तिः, नियमिनामपि दया।
Verse 57
त्वं महोपाय सन्दोहा नीतिर्नयविसर्पिणाम् । परिस्थितिस्त्वमर्थानां त्वमहो प्राणिका मता
त्वं महोपायसन्दोहा नीतिर् नयविशारदाम्। अर्थानां च परिस्थितिस्त्वं प्राणिका च मता सताम्॥
Verse 58
त्वं युक्तिः सर्वभूतानां त्वं गतिः सर्वदेहिनाम् । रतिस्त्वं रतिचित्तानां प्रीतिस्त्वं हृद्यदर्शिनाम्
त्वं युक्तिः सर्वभूतानां त्वं गतिः सर्वदेहिनाम्। रतिस्त्वं रतिचित्तानां प्रीतिस्त्वं हृद्यदर्शिनाम्॥
Verse 59
त्वं कांतिः शुभरूपाणां त्वं शांति शुभकर्मिणाम् । त्वं भ्रांतिर्मूढचित्तानां त्वं फलं क्रतुयाजिनाम्
त्वं कान्तिः शुभरूपाणां त्वं शान्तिः शुभकर्मिणाम्। त्वं भ्रान्तिर्मूढचित्तानां त्वं फलं क्रतुयाजिनाम्॥
Verse 60
जलधीनां महावेला त्वं च लीला विलासिनाम् । संभूतिस्त्वं पदार्थानां स्थितिस्त्वं लोकपालिनी
त्वं जलधीनां महावेला लीला च विलासिनाम्। पदार्थानां संभूतिस्त्वं स्थितिस्त्वं लोकपालिनी॥
Verse 61
त्वं कालरात्रिर्निःशेष भुवनावलिनाशिनी । प्रियकंठग्रहानन्ददायिनी त्वं विभावरी
त्वं कालरात्रिर्निःशेषभुवनावलिनाशिनी। प्रियकण्ठग्रहानन्ददायिनी त्वं विभावरी॥
Verse 62
प्रसीद प्रणतानस्मान्सौम्यदृष्ट्या विलोकय
प्रसीद; प्रणतान् अस्मान् सौम्यया मङ्गलदृष्ट्या विलोकय।
Verse 63
इति स्तुवंतो ये देवि पूजयिष्यंति त्वां शुभे । ते सर्वकामानाप्स्यंति नियता नात्र संशयः
इति स्तुवन्तो ये देवि पूजयिष्यन्ति त्वां शुभे। ते सर्वकामान् आप्स्यन्ति नियता नात्र संशयः॥
Verse 64
इत्युक्ता तु निशादेवी तथेत्युक्त्वा कृताञ्जलिः । जगाम त्वरिता पूर्वं गृहं हिमगिरेर्महत्
इत्युक्ता तु निशादेवी तथेत्युक्त्वा कृताञ्जलिः। जगाम त्वरिता पूर्वं गृहं हिमगिरेर्महत्॥
Verse 65
तत्राऽसीनां महाहर्म्ये रत्नभित्तिसमाश्रये । ददर्श मेनामापांडुच्छविवक्त्रसरोरुहाम्
तत्राऽसीनां महाहर्म्ये रत्नभित्तिसमाश्रये। ददर्श मेनाम् आपाण्डुच्छविवक्त्रसरोरुहाम्॥
Verse 66
किंचिच्छयाममुखोदग्रस्तनभागावनामिताम् । महौषधिगणबद्धमंत्रराजनिषेविताम्
किञ्चिच्छ्याममुखोदग्रस्तनभागावनामिताम्। महौषधिगणबद्धमन्त्रराजनिषेविताम्॥
Verse 67
ततः किंचित्प्रमिलिते मेनानेत्रांबुजद्वये । आविवेशमुखं रात्रिर्ब्रह्मणो वचनात्तदा
ततः मेनायाः कमलनयनद्वये किंचित् प्रमीलिते सति, तदा ब्रह्मणो वचनानुसारं रात्रिः तस्याः मुखं प्रविवेश।
Verse 68
जन्मदाया जगन्मातुः क्रमेण जठरांतरम् । अरंजयच्छविं देव्या गुहमातुर्विभावरी
जगन्मातुः जन्मदात्री भवितुं, विभावरी क्रमेण जठरान्तरं प्रविवेश; सा देव्या—गुहमातुः—छविं तेजश्च अरंजयत्।
Verse 69
ततो जगन्मं गलदा मेना हिमगिरेः प्रिया । ब्राह्मे मुहूर्ते सुभगे प्रासूयत शुभाननाम्
ततः जगन्मङ्गलदा मेना हिमगिरेः प्रिया, सुभगे ब्राह्मे मुहूर्ते शुभाननां कन्यां प्रासूयत्।
Verse 70
तस्यां तु जायमानायां जंतवः स्थाणुजंगमाः । अभवन्सुखिनः सर्वे सर्वलोकनिवासिनः
तस्यां तु जायमानायां स्थाणुजङ्गमाः सर्वे जन्तवः, सर्वलोकनिवासिनश्च सर्वे सुखिनोऽभवन्।
Verse 71
अभवत्क्रूरसत्त्वानां चेतः शांतं च देहिनाम् । ज्योतिषामपि तेजस्त्वमभवत्सुतरां तदा
तदा क्रूरसत्त्वानां चेतः शान्तमभवत्, देहिनां च प्रशान्तता; ज्योतिषामपि तेजस्त्वं सुतरां वर्धितमभवत्।
Verse 72
वनाश्रिताश्चौषधयः स्वादवंति फलानि च । गंधवंति च माल्यानि विमलं च नभोऽभवत्
वनाश्रिताश्चौषधयः सुस्वादुतां जग्मुः, फलानि चातिमधुराण्यभवन्। माल्यानि च सुगन्धीनि बभूवुः, नभश्च विमलं निरुपद्रवमभवत्॥
Verse 73
मारुतश्च सुखस्पर्शो दिशश्च सुमनोहराः । विस्मृता नि च शास्त्राणि प्रादुर्भावं प्रपेदिरे
मारुतः सुखस्पर्शो बभूव, दिशश्च सुमनोहराः। विस्मृतानि च शास्त्राणि पुनः प्रादुर्भावं प्रपेदिरे॥
Verse 74
प्रभावस्तीर्थमुख्यानां तदा पुण्यतमोऽभवत् । सत्ये धर्मे चाध्ययने यज्ञे दाने तपस्यपि
प्रभावस्तीर्थमुख्यानां तदा पुण्यतमोऽभवत्। सत्ये धर्मे चाध्ययने यज्ञे दाने तपस्यपि पुण्यवृद्धिरभूत्॥
Verse 75
सर्वेषामभवच्छ्रद्धा जन्मकाले गुहारणेः । अंतरिक्षेमराश्चापि प्रहर्षोत्फुल्ललोचनाः
सर्वेषामभवच्छ्रद्धा जन्मकाले गुहारणेः। अंतरिक्षेमराश्चापि प्रहर्षोत्फुल्ललोचनाः॥
Verse 76
हरिब्रह्ममहेंद्रार्कवायुवह्निपुरोगमाः । पुष्पवृष्टिं प्रमुमुचुस्तस्मिन्मेनागृहे शुभे
हरिब्रह्ममहेंद्रार्कवायुवह्निपुरोगमाः। तस्मिन्मेनागृहे शुभे पुष्पवृष्टिं प्रमुमुचुः॥
Verse 77
मेरुप्रभृतयश्चापि मूर्तिमंतो महानगाः । तस्मिन्महोत्सवे प्राप्ता वीरकांस्योपशोभिताः
मेरुप्रभृतयश्चापि मूर्तिमन्तो महानगाः । तस्मिन्महोत्सवे प्राप्ता वीरकांस्योपशोभिताः ॥
Verse 78
सागराः सरितश्चैव समाजग्मुश्च सर्वशः
सागराः सरितश्चैव समाजग्मुश्च सर्वशः ॥
Verse 79
हिमशैलोऽभवल्लोके तदा सर्वैश्चराचरैः । सेव्यश्चाप्यभिगम्यश्च पूजनीयश्च भारत
हिमशैलोऽभवल्लोके तदा सर्वैश्चराचरैः । सेव्यश्चाप्यभिगम्यश्च पूजनीयश्च भारत ॥
Verse 80
अनुभूयोत्सवं ते च जग्मुः स्वानालयांस्तदा
अनुभूयोत्सवं ते च जग्मुः स्वानालयांस्तदा ॥