Sukta 32
Sukta 1.32
Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditional for RV 1.32)
Indra
Triṣṭubh
अयं सूक्तः इन्द्रस्य आद्यं वीरकर्म स्तौति—वृत्रस्य (अहेर्) वधं, येनापः निरुद्धाः आसन्, तासां च जीवनदायिनीनां सरितां विमोचनम्। अत्र इन्द्रस्य अजेयस्य वज्रबलस्य वर्णनं, गिरिदुर्गभेदनं, तथा ऋतस्य पुनःस्थापनं मनुष्याणां च समृद्धेः प्रतिपादनं क्रियते। सूक्तं स्तुत्याह्वानरूपेण इन्द्रस्य शक्तिं महत्त्वयति, यथा स पुनरपि विघ्नान् अपाकरोतु, जयम्, वृष्टिं, स्थैर्यं च ददातु।
Mantras
Mantra 1
इन्द्रस्य नु वीर्याणि प्र वोचं यानि चकार प्रथमानि वज्री । अहन्नहिमन्वपस्ततर्द प्र वक्षणा अभिनत्पर्वतानाम् ॥
इन्द्रस्य नु वीर्याणि प्र वोचं यानि चकार प्रथमानि वज्री । अहन्नहिमन्वपस्ततर्द प्र वक्षणा अभिनत्पर्वतानाम् ॥
Mantra 2
अहन्नहिं पर्वते शिश्रियाणं त्वष्टास्मै वज्रं स्वर्यं ततक्ष । वाश्रा इव धेनवः स्यन्दमाना अञ्जः समुद्रमव जग्मुरापः ॥
अहन्नहिं पर्वते शिश्रियाणं; त्वष्टा अस्मै स्वर्ग्यं वज्रं ततक्ष। वाश्रा इव धेनवः स्यन्दमानाः आपः अञ्जः समुद्रम् अव जग्मुः।
Mantra 3
वृषायमाणोऽवृणीत सोमं त्रिकद्रुकेष्वपिबत्सुतस्य । आ सायकं मघवादत्त वज्रमहन्नेनं प्रथमजामहीनाम् ॥
वृषायमाणोऽवृणीत सोमं; त्रिकद्रुकेष्वपिबत् सुतस्य। आ सायकं मघवान् आदत्त वज्रम्; अहन्नेनं प्रथमजाम् अहीनाम्।
Mantra 4
यदिन्द्राहन्प्रथमजामहीनामान्मायिनाममिनाः प्रोत मायाः । आत्सूर्यं जनयन्द्यामुषासं तादीत्ना शत्रुं न किला विवित्से ॥
यदिन्द्रः प्रथमजाम् अहीनाम् अहन्, तदा मायिनाम् अमिनाः प्रोत मायाः। अतः सूर्यं जनयन् द्याम् उषासं च; तादित्ना शत्रुं न किल विवित्से।
Mantra 5
अहन्वृत्रं वृत्रतरं व्यंसमिन्द्रो वज्रेण महता वधेन । स्कन्धांसीव कुलिशेना विवृक्णाहिः शयत उपपृक्पृथिव्याः ॥
इन्द्रो महता वज्रेण महता वधेन च व्यंसं वृत्रतरं वृत्रम् अहन्। स्कन्धानीव कुलिशेन विवृक्णः स सर्पः पृथिव्याः उपपृक् अधः शयत—निरोधशक्तिः पतिता।
Mantra 6
अयोद्धेव दुर्मद आ हि जुह्वे महावीरं तुविबाधमृजीषम् । नातारीदस्य समृतिं वधानां सं रुजानाः पिपिष इन्द्रशत्रुः ॥
अयोद्धेव दुर्मदः स महावीरं तुविबाधम् ऋजीषम् इन्द्रम् आ जुह्वे। स वधानां समृतिं न अतारीत्; सं रुजानः पिपिषे—इन्द्रशत्रुः।
Mantra 7
अपादहस्तो अपृतन्यदिन्द्रमास्य वज्रमधि सानौ जघान । वृष्णो वध्रिः प्रतिमानं बुभूषन्पुरुत्रा वृत्रो अशयद्व्यस्तः ॥
अपादहस्तोऽपि स इन्द्रम् अपृतन्यत; सानौ इन्द्रस्य वज्रम् अधि जघान। वृष्णः प्रतिमानं बुभूषन् वध्रिः स वृत्रः पुरुत्रा व्यस्तः अशयत्।
Mantra 8
नदं न भिन्नममुया शयानं मनो रुहाणा अति यन्त्यापः । याश्चिद्वृत्रो महिना पर्यतिष्ठत्तासामहिः पत्सुतःशीर्बभूव ॥
नदं न भिन्नममुया शयानं मनो रुहाणा अति यन्त्यापः । याश्चिद्वृत्रो महिना पर्यतिष्ठत्तासामहिः पत्सुतःशीर्बभूव ॥
Mantra 9
नीचावया अभवद्वृत्रपुत्रेन्द्रो अस्या अव वधर्जभार । उत्तरा सूरधरः पुत्र आसीद्दानुः शये सहवत्सा न धेनुः ॥
नीचावया अभवद्वृत्रपुत्रेन्द्रो अस्या अव वधर्जभार । उत्तरा सूरधरः पुत्र आसीद्दानुः शये सहवत्सा न धेनुः ॥
Mantra 10
अतिष्ठन्तीनामनिवेशनानां काष्ठानां मध्ये निहितं शरीरम् । वृत्रस्य निण्यं वि चरन्त्यापो दीर्घं तम आशयदिन्द्रशत्रुः ॥
अतिष्ठन्तीनामनिवेशनानां काष्ठानां मध्ये निहितं शरीरम् । वृत्रस्य निण्यं वि चरन्त्यापो दीर्घं तम आशयदिन्द्रशत्रुः ॥
Mantra 11
दासपत्नीरहिगोपा अतिष्ठन्निरुद्धा आपः पणिनेव गावः । अपां बिलमपिहितं यदासीद्वृत्रं जघन्वाँ अप तद्ववार ॥
दासपत्नीः अहिगोपाः आपः निरुद्धाः अतिष्ठन्—पणिनेव गावः। यद् अपां बिलम् अपिहितम् आसीत्, तदा इन्द्रः वृत्रं जघन्वान् तत् आवरणं बाधां च अपववार, अपावृणोत्।
Mantra 12
अश्व्यो वारो अभवस्तदिन्द्र सृके यत्त्वा प्रत्यहन्देव एकः । अजयो गा अजयः शूर सोममवासृजः सर्तवे सप्त सिन्धून् ॥
हे इन्द्र, संग्रामे तव अश्व्यः वारः अभवत्, यत् त्वा एको देवः प्रत्यहन्। त्वं गाः अजयोः; हे शूर, सोमम् अपि अजयोः; सप्त सिन्धून् सर्तवे अवासृजः।
Mantra 13
नास्मै विद्युन्न तन्यतुः सिषेध न यां मिहमकिरद्ध्रादुनिं च । इन्द्रश्च यद्युयुधाते अहिश्चोतापरीभ्यो मघवा वि जिग्ये ॥
न अस्मै विद्युत् न तन्यतुः सिषेध; न च या मिहम् अकीरद् ध्रादुनिं च। यदा इन्द्रश्च अहिश्च युयुधाते, तदा मघवा अपरीभ्यः सर्वाभ्यः आवरणशक्तिभ्यः परं विजिग्ये।
Mantra 14
अहेर्यातारं कमपश्य इन्द्र हृदि यत्ते जघ्नुषो भीरगच्छत् । नव च यन्नवतिं च स्रवन्तीः श्येनो न भीतो अतरो रजांसि ॥
हे इन्द्र, अहेः यातारं कं पन्थानं त्वमपश्यः, यदा जघ्नुषस्ते हृदि भीरगच्छत्? तथापि त्वं नव च यन्नवतिं च स्रवन्तीः सरितः श्येन इव अभीतः अतरः, रजांसि—विभक्तलोकान्—अतिक्रम्य।
Mantra 15
इन्द्रो यातोऽवसितस्य राजा शमस्य च शृङ्गिणो वज्रबाहुः । सेदु राजा क्षयति चर्षणीनामरान्न नेमिः परि ता बभूव ॥
इन्द्रो यातोऽवसितस्य शमस्य च राजा; शृङ्गिणो वज्रबाहुः। स एव राजा चर्षणीनां क्षयति; अरान् परितो नेमिरिव तान् बभूव, गतिसंहतेः ऋतं धारयन्।
Frequently Asked Questions
It tells how Indra kills Vṛtra (also called Ahi), the power that blocked the waters, and how the waters are released to flow freely again—restoring life and order.
Waters stand for rain, rivers, fertility, and the return of movement and abundance. When Indra releases them, the world becomes livable and prosperous again.
Indra can be read as inner strength and clarity, while Vṛtra is blockage—fear, inertia, confusion. The hymn describes the breakthrough that releases energy, insight, and forward movement.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.