Adhyaya 25

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने बलाहकादिसप्तसेनापतिवधो नाम चतुर्विंशो ऽध्यायः ततः श्रुत्वा वधं तेषां तपोबलवतामपि / न्यश्वसत्कृष्णसर्पेन्द्र इव भण्डो महासुरः

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने बलाहकादिसप्तसेनापतिवधो नाम चतुर्विंशोऽध्यायः। ततः श्रुत्वा वधं तेषां तपोबलवतामपि, न्यश्वसत्कृष्णसर्पेन्द्र इव भण्डो महासुरः॥

Verse 2

एकान्ते मन्त्रयामास स आहूय महोदरौ / भण्डः प्रचण्डशैण्डीर्यः काङ्क्षमाणो रणे जयम्

एकान्ते मन्त्रयामास स आहूय महोदरौ। भण्डः प्रचण्डशैण्डीर्यः काङ्क्षमाणो रणे जयम्॥

Verse 3

युवराजो ऽपि सक्रोधो विषङ्गेण यवीयसा / भण्डासुरं नमस्कृत्य मन्त्रस्थानमुपागमत्

युवराजोऽपि सक्रोधो विषङ्गेन यवीयसा सह । भण्डासुरं नमस्कृत्य मन्त्रस्थानमुपागमत् ॥

Verse 4

अत्याप्तैर्मन्त्रिभिर्युक्तः कुटिलाक्षपुरःसरैः / ललिताविजये मन्त्रं चकार क्वथिताश्यः

अत्याप्तैर्मन्त्रिभिर्युक्तः कुटिलाक्षपुरःसरैः । ललिताविजये मन्त्रं चकार क्वथिताश्यः ॥

Verse 5

भण्ड उवाच अहो बत कुलभ्रंशः समायातः सुरद्विषाम् / उपेक्षामधुना कर्तुं प्रवृत्तो बलवान्विधिः

भण्ड उवाच— अहो बत कुलभ्रंशः समायातः सुरद्विषाम् । उपेक्षामधुना कर्तुं प्रवृत्तो बलवान्विधिः ॥

Verse 6

मद्भृत्यनाममात्रेण विद्रवन्ति दिवौकसः / तादृशानामिहास्माकमागतो ऽयं विपर्ययः

मद्भृत्यनाममात्रेण विद्रवन्ति दिवौकसः । तादृशानामिहास्माकमागतोऽयं विपर्ययः ॥

Verse 7

करोति बलिनं क्लीबं धनिनं धनवर्जितम् / दीर्घायुषमनायुष्कं दुर्धाता भवितव्यता

करोति बलिनं क्लीबं धनिनं धनवर्जितम् । दीर्घायुषमनायुष्कं दुर्धाता भवितव्यता ॥

Verse 8

क्व सत्त्वमस्मद्बाहुनां क्वेयं दुर्ल्ललिता वधूः / अकाण्ड एव विधिना कृतो ऽयं निष्ठुरो विधिः

क्व नु सत्त्वमस्मद्बाहूनां, क्व चेयं दुर्ललिता वधूः? अकाण्ड एव विधिना कृतोऽयं निष्ठुरो विधिः।

Verse 9

सर्पिणीमाययोदग्रास्तंया दुर्घटशौर्यया / अधिसंग्रामभूचक्रे सेनान्यो विनिपातिताः

मायया सर्पिण्या तस्या, दुर्धर्षशौर्यविस्तरैः; संग्रामभूमिचक्रेऽस्मिन् सेनान्यः विनिपातिताः।

Verse 10

एवमुद्दामदर्पाढ्या वनिता कापि मायिनी / यदि संप्रहरत्यस्मान्धिग्बलं नो भुजार्जितम्

एवं सा उद्दामदर्पाढ्या काचिन्मायाविनी वनिता; यदि नः संप्रहरत्यस्मान्, धिग्बलं नो भुजार्जितम्।

Verse 11

इमं प्रसंगं वक्तुं च जिह्वा जिह्वेति मामकी / वनिता किमु मत्सैन्यं मर्द यिष्यति दुर्मदा

इमं प्रसंगं वक्तुं मे जिह्वा जिह्वेति कम्पते; वनिता किमु मत्सैन्यं मर्दयिष्यति दुर्मदा?

Verse 12

तदत्र मूलच्छेदाय तस्या यत्नो विधीयताम् / मया चारमुखाज्ज्ञाता तस्या वृत्तिर्महाबला

तस्मात् तस्या मूलच्छेदाय यत्नोऽत्र विधीयताम्; मया चारमुखाज्ज्ञाता तस्या वृत्तिर्महाबला।

Verse 13

सर्वेषामपि सैन्यानां पश्चादेवावतिष्ठते / अग्रतश्चलितं सैन्यं हयहस्तिरथादिकम्

सर्वेषां सैन्यानां मध्ये पश्चादेव स्थितं भवति; अग्रे तु चलितं सैन्यं हय-हस्ति-रथादिभिः समन्वितम्।

Verse 14

अस्मिन्नेव ह्यवसरे पार्ष्णिग्राहो विधीयताम् / पार्ष्णिग्रहमिमं कर्तुं विषङ्गश्चतुरो भवेत्

अस्मिन्नेव ह्यवसरे पार्ष्णिग्राहः विधीयताम्; इमं पार्ष्णिग्रहं कर्तुं विषङ्गः चतुरो भवेत्।

Verse 15

तेन प्रौढमदोन्मता बहुसंग्रामदुर्मदाः / दश पञ्च च सेनान्यः सह यान्तु युयुत्सया

तेन प्रौढमदोन्मत्ताः बहुसंग्रामदुर्मदाः; दश पञ्च च सेनान्यः सह यान्तु युयुत्सया।

Verse 16

पृष्ठतः परिवारास्तु न तथा संति ते पुनः / अल्पैस्तु रक्षिता वै स्यात्तेनैवासौ सुनिग्रहा

पृष्ठतः परिवाराः पुनर्न तथा न सन्ति; अल्पैस्तु रक्षिता वै स्यात्, तेनैवासौ सुनिग्रहा।

Verse 17

अतस्त्वं बहुसन्नाहमाविधाय मदोत्कटः / विषङ्ग गुप्तरूपेण पार्ष्णिग्राहं समाचर

अतस्त्वं बहुसन्नाहम् आविधाय मदोत्कटः; विषङ्ग, गुप्तरूपेण पार्ष्णिग्राहं समाचर।

Verse 18

अल्पीयसी त्वया सार्द्धं सेना गच्छतु विक्रमात् / सज्जाश्च लन्तु सेनान्यो दिक्पालविजयोद्धताः

अल्पीयसी त्वया सह सेना विक्रमात् प्रस्थितु; दिक्पालविजयेनोद्धताः सेनान्यः सज्जाः सन्तोऽपि चलन्तु।

Verse 19

अक्षौहिण्यश्च सेनानां दश पञ्च चलन्तु ते / त्वं गुप्तवेषस्तां दुष्टां सन्निपत्य दृढं जहि

सेनानां दश पञ्च च अक्षौहिण्यः ते चलन्तु; त्वं गुप्तवेषः सन्निपत्य तां दुष्टां दृढं जहि।

Verse 20

सैव निःशेषशक्तीनां मूलभूता महीयसी / तस्याः समूलनाशेन शक्तिवृन्दं विनश्यति

सा एव निःशेषशक्तीनां मूलभूता महती; तस्याः समूलनाशेन शक्तिवृन्दं विनश्यति।

Verse 21

कन्दच्छेदे सरोजिन्या दलजालमिवांभसि / सर्वेषामेव पश्चाद्यो रथश्चलति भासुरः

सरोजिन्याः कन्दच्छेदे यथा अम्भसि दलजालं विलीयते, तथा सर्वेषां पश्चाद् भासुरो रथः चलति।

Verse 22

दशयोजनसंपन्ननिजदेहसमुच्छ्रयः / महामुक्तातपत्रेण सर्वोद्ध्व परिशोभितः

दशयोजनपरिमाणनिजदेहसमुच्छ्रयः, महामुक्तातपत्रेण सर्वतोऽर्ध्वं परिशोभितः।

Verse 23

वहन्मुहर्वीज्यमानं चामराणां चतुष्टयम् / उत्तङ्गकेतुसंघातलिखितांबुदमण्डलः

मुहुर् वहन् रथः चामराणां चतुष्टयेन वीज्यमानः; उत्तङ्ग-केतु-संघातैः लिखितम् इव अम्बुदमण्डलं यस्य सः।

Verse 24

तस्मिन्रथे समायाति सा दृष्टा हरिणेक्षणा / निबृतं संनिपत्य त्वं चिह्नेनानेन लक्षिताम्

तस्मिन् रथे समायाते सा हरिणेक्षणा दृष्टा; त्वं निबृतं संनिपत्य अनेन चिह्नेन लक्षितां गृहाण।

Verse 25

तां विजित्य दुराचारां केशेष्वा कृष्य मर्दय / पुरतश्चलिते सैन्ये सत्त्वशालिनि सा वधूः

तां दुराचारां विजित्य केशेष्वा कृष्ट्वा मर्दय; पुरतः चलिते सैन्ये सत्त्वशालिनि सा वधूः।

Verse 26

स्त्रीमात्ररक्षा भवतो वशमेष्यति सत्त्वरम् / भवत्सहायभूतायां सेनेन्द्राणामिहाभिधा

स्त्रीमात्ररक्षा भवतो वशम् एष्यति सत्त्वरेण; भवत्सहायभूतायां सेनेन्द्राणामिहाभिधा।

Verse 27

शृणु यैर्भवतो युद्धे साह्यकार्यमतन्द्रितैः / आद्यो मदनको नाम दीर्घजिह्वो द्वितीयकः

शृणु येन भवतो युद्धे साह्यकार्यं मतन्द्रितैः; आद्यो मदनको नाम, दीर्घजिह्वो द्वितीयकः।

Verse 28

हुबको हुलुमुलुश्च कक्लसः कक्लिवाहनः / थुक्लसः पुण्ड्रकेतुश्च चण्डबाहुश्च कुक्कुरः

हुबकः हुलुमुलुश्च कक्लसः कक्लिवाहनः । थुक्लसः पुण्ड्रकेतुश्च चण्डबाहुश्च कुक्कुरः ॥

Verse 29

जंबुकाक्षो जंभनश्च तीक्ष्णशृङ्गस्त्रिकण्टकः / चन्द्रगुप्तश्च पञ्चैते दश चोक्ताश्चमूवराः

जम्बुकाक्षो जम्भनश्च तीक्ष्णशृङ्गस्त्रिकण्टकः । चन्द्रगुप्तश्च पञ्चैते दश चोक्ताश्चमूवराः ॥

Verse 30

एकैकाक्षौहिणीयुक्ताः प्रत्येकं भवता सह / आगमिष्यन्ति सेनान्यो दमनाद्या महाबलाः

एकैकाक्षौहिणीयुक्ताः प्रत्येकं भवता सह । आगमिष्यन्ति सेनान्यो दमनाद्या महाबलाः ॥

Verse 31

परस्य कटकं नैव यथा जानाति ते गतिम् / तथा गुप्तसमाचारः पार्ष्णिग्राहं समाचर

परस्य कटकं नैव यथा जानाति ते गतिम् । तथा गुप्तसमाचारः पार्ष्णिग्राहं समाचर ॥

Verse 32

अस्मिन्कार्ये सुमहतां प्रौढिमानं समुद्वहन् / निषङ्ग त्वं हि तभसे जयसिद्धिमनुत्तमाम्

अस्मिन्कार्ये सुमहतां प्रौढिमानं समुद्वहन् । निषङ्ग त्वं हि तभसे जयसिद्धिमनुत्तमाम् ॥

Verse 33

इति मन्त्रितमन्त्रो ऽयं दुर्मन्त्री भण्डदानवः / विषङ्गं प्रेषयामास रक्षितं सैन्यपालकैः

इति मन्त्रितमन्त्रः स दुर्मन्त्री भण्डदानवः । विषङ्गं प्रेषयामास सैन्यपालकसंरक्षितम् ॥

Verse 34

अथ श्रीललितादेव्याः पार्ष्णिग्राहकृतोद्यमे / युवराजानुजे दैत्ये सूर्यो ऽस्तगिरिमाययौ

अथ श्रीललितादेव्याः पार्ष्णिग्राहकृतोद्यमे । युवराजानुजे दैत्ये सूर्योऽस्तगिरिमाययौ ॥

Verse 35

प्रथमे युद्धदिवसे व्यतीते लोकभीषणे / अन्धकारः समभवत्तस्य बाह्यचिकीर्षया

प्रथमे युद्धदिवसे व्यतीते लोकभीषणे । अन्धकारः समभवत्तस्य बाह्यचिकीर्षया ॥

Verse 36

महिषस्कन्धधूम्राभं वनक्रोडवपुर्द्दुति / नीलकण्ठनिभच्छायं निबिडं पप्रथे तमः

महिषस्कन्धधूम्राभं वनक्रोडवपुर्द्युतिम् । नीलकण्ठनिभच्छायं निबिडं पप्रथे तमः ॥

Verse 37

कुञ्जेषु पिण्डितमिव प्रधावदिव संधिषु / उज्जिहानमिव क्षोणीविवरेभ्यः सहस्रशः

कुञ्जेषु पिण्डितमिव प्रधावदिव सन्धिषु । उज्जिहानमिव क्षोणीविवरेभ्यः सहस्रशः ॥

Verse 38

निर्गच्छदिव शैलानां भूरि कन्दरमन्दिरात् / क्वचिद्दीपप्रभाजाले कृतकातरचेष्टितम्

निर्गच्छदिव शैलानां बहुकन्दरमन्दिरात्, क्वचिद्दीपप्रभाजाले कृतकातरचेष्टितम्।

Verse 39

दत्तावलंबनमिव स्त्रीणां कर्णोत्पलत्विषि / एकीभूतमिव प्रौढदिङ्नागमिव कज्जले / आबद्धमैत्रकमिव स्फुरच्छाद्वलमण्डले

दत्तावलम्बनमिव स्त्रीणां कर्णोत्पलत्विषि, एकीभूतमिव प्रौढदिङ्नागमिव कज्जले; आबद्धमैत्रकमिव स्फुरच्छाद्वलमण्डले।

Verse 40

कृतप्रियाश्लेषमिव स्फुरन्तीष्वसियष्टिषु / गुप्तप्रविष्टमिव च श्यामासु वनपङ्क्तिषु

कृतप्रियाश्लेषमिव स्फुरन्तीष्वसियष्टिषु, गुप्तप्रविष्टमिव च श्यामासु वनपङ्क्तिषु।

Verse 41

क्रमेण बहुलीभूतं प्रससार महत्तमः / त्रियामावामनयना नीलकञ्चुकरोचिषा

क्रमेण बहुलीभूतं प्रससार महत्तमः; त्रियामावामनयना नीलकञ्चुकरोचिषा।

Verse 42

तिमिरेणावृतं विश्वं न किञ्चित्प्रत्यपद्यत / असुराणां प्रदुष्टानां रात्रिरेव बलावहा

तिमिरेणावृतं विश्वं न किञ्चित्प्रत्यपद्यत; असुराणां प्रदुष्टानां रात्रिरेव बलावहा।

Verse 43

तेषां मायाविलासो ऽयं तस्यामेव हि वर्धते / अथ प्रचलितं सैन्यं विषङ्गेण महौजसा

एष तेषां मायाविलासः तस्यामेव हि वर्धते। अथ महौजसा विषङ्गेण प्रचलितं सैन्यं समुत्थितम्॥

Verse 44

धौतखड्गलताच्छायावर्धिष्णु तिमिरच्छटम् / दमनाद्याश्च सेनान्यः श्मामकङ्कटधारिणः

धौतखड्गलताच्छायया वर्धिष्णुं तिमिरच्छटं बभूव। दमनाद्याश्च सेनान्यः श्यामकङ्कटधारिणः॥

Verse 45

श्यामोष्णीषधराः श्यामवर्णसर्वपरिच्छदाः / एकत्वमिव संप्राप्तास्तिमिरेणातिभूयसा

श्यामोष्णीषधराः श्यामवर्णसर्वपरिच्छदाः। अतिभूयसा तिमिरेणैकत्वमिव संप्राप्ताः॥

Verse 46

विषङ्गमनुसंचेलुः कृताग्रजनमस्कृतिम् / कूटेन युद्धकृत्येन विजिगीषुर्महेश्वरीम्

विषङ्गमनुसंचेलुः कृताग्रजनमस्कृतिम्। कूटेन युद्धकृत्येन महेश्वरीं विजिगीषवः॥

Verse 47

मेघडंबरकं नाम दधे वक्षसि कङ्कटम् / यथा तस्य निशायुद्धानुरूपो वेषसंग्रहः

मेघडंबरकं नाम वक्षसि कङ्कटं दधे। यथा तस्य निशायुद्धानुरूपो वेषसंग्रहः॥

Verse 48

तथा कृतवती सेना श्यामलं कञ्चुकादिकम् / न च दुन्दुभिनिस्वानो न च मर्द्दलगर्जितम्

तथा कृतवती सेना श्यामलं कञ्चुकादिकं धृत्वा; न च दुन्दुभिनिनादोऽभूत्, न च मर्द्दलगर्जितम्।

Verse 49

पणवानकभेरीणां न च घोषविजृंभणम् / गुप्ताचाराः प्रचलितास्तिमिरेण समावृताः

पणवानकभेरीणां न च घोषविजृम्भणम्; गुप्ताचाराः प्रचलिताः तिमिरेण समावृताः।

Verse 50

परैरदृश्यगतयो विष्कोशीकृतरिष्टयः / पश्चिमाभिमुखं यान्ति ललितायाः पताकिनीम्

परैरदृश्यगतयः विष्कोशीकृतरिष्टयः; पश्चिमाभिमुखं यान्ति ललितायाः पताकिनीम्।

Verse 51

आवृतोत्तरमार्गेण पूर्वभागमशिश्रियन् / निश्वासमपि सस्वानमकुर्वन्तः पदेपदे

आवृतोत्तरमार्गेण पूर्वभागमशिश्रियन्; निश्वासमपि सस्वानं नाकुर्वन्तः पदेपदे।

Verse 52

सावधानाः प्रचलिताः पार्ष्णिग्राहाय दानवाः / भूयः पुरस्य दिग्भागं गत्वा मन्दपराक्रमाः

सावधानाः प्रचलिताः पार्ष्णिग्राहाय दानवाः; भूयः पुरस्य दिग्भागं गत्वा मन्दपराक्रमाः।

Verse 53

ललितासैन्यमेव स्वान्सूचयन्तः प्रपृच्छतः / आगत्य निभृतं पृष्ठे कवचच्छन्नविग्रहाः

ललितासैन्यमेव स्वान् सूचयन्तः प्रपृच्छतः; आगत्य निभृतं पृष्ठे कवचच्छन्नविग्रहाः स्थिताः।

Verse 54

चक्रराजरथं तुङ्गं मेरुमन्दरसंनिभम् / अपश्यन्नतिदीप्ताभिः शक्तिभिः परिवारितम्

चक्रराजरथं तुङ्गं मेरुमन्दरसंनिभम्; अपश्यन् अतिदीप्ताभिः शक्तिभिः परिवारितम्।

Verse 55

तत्र मुक्तातपत्रस्य वर्त्तमानामधःस्थले / सहस्रादित्यसंकाशां पश्चिमाभिमुखीं स्थिताम्

तत्र मुक्तातपत्रस्य वर्त्तमानामधःस्थले; सहस्रादित्यसंकाशां पश्चिमाभिमुखीं स्थिताम्।

Verse 56

कामेश्वर्यादिनित्याभिः स्वसमानसमृद्धिभिः / नर्मालापविनोदेन सेव्यमानां रथोत्तमे

कामेश्वर्यादिनित्याभिः स्वसमानसमृद्धिभिः; नर्मालापविनोदेन सेव्यमानां रथोत्तमे।

Verse 57

तां तथाभूतवृत्तान्ताम तादृशरणोद्यमाम् / पुरोगतं महत्सैन्यं वीक्षमाण सकौतुकम्

तां तथाभूतवृत्तान्तां तादृशरणोद्यमाम्; पुरोगतं महत्सैन्यं वीक्षमाणां सकौतुकम्।

Verse 58

मन्वानश्च हि तामेव विषङ्गः सुदुराशयः / पृष्ठवंशे रथेन्द्रस्य घट्टयामास सैनिकैः

स एव विषङ्गः सुदुराशयः तामेव मन्वानः, रथेन्द्रस्य पृष्ठवंशे सैनिकैः सह घट्टयामास।

Verse 59

तत्राणि मादिशक्तीनां परिवारवरूथिनी / महाकलकलं चक्रुरणिमाद्याः परःशतम्

तत्राणि मादिशक्तीनां परिवारवरूथिनी, अणिमाद्याः परःशतम् महाकलकलं चक्रुः।

Verse 60

पट्टिशैर्द्रुघणैश्चैव भिन्दिपालैर्भुशुण्डिभिः / कठोरवज्रनिर्धातनिष्ठुरैः शक्तिमण्डलैः

पट्टिशैर्द्रुघणैश्चैव भिन्दिपालैर्भुशुण्डिभिः, कठोरवज्रनिर्धातनिष्ठुरैः शक्तिमण्डलैः।

Verse 61

मर्दयन्तो महासत्त्वाः समरं बहुमेनिरे / आकस्मिकरणोत्साहविपर्याविष्टविग्रहम्

मर्दयन्तो महासत्त्वाः समरं बहुमेनिरे, आकस्मिकरणोत्साहविपर्याविष्टविग्रहम्।

Verse 62

अकाण्डक्षुभितं चासीद्रथस्थं शक्तिमण्डलम् / विपाटैः पाटयामासुरदृश्यैरन्धकारिणः

अकाण्डक्षुभितं चासीद्रथस्थं शक्तिमण्डलम्, विपाटैः पाटयामासुरदृश्यैरन्धकारिणः।

Verse 63

ततश्चक्ररथेन्द्रस्य नवमे पर्वणि स्थिताः / अदृश्यमानशस्त्राणामदृश्यनिजवर्मणाम्

ततः चक्ररथेन्द्रस्य नवमे पर्वणि स्थिताः, येषां शस्त्राणि न दृश्यन्ते, स्ववर्माणि च न दृश्यन्ते।

Verse 64

तिमिरच्छन्नरूपाणां दानवानां शिलीमुखैः / इतस्ततो बहु क्लिष्टं छन्नवर्मितमर्मवत्

तिमिरच्छन्नरूपाणां दानवानां शिलीमुखैः, इतस्ततो बहु क्लिष्टं छन्नवर्मितमर्मवत्।

Verse 65

शक्तीनां मण्डलं तेने क्रन्दनं ललितां प्रति / पूर्वानुक्रम तस्तत्र संप्राप्तं सुमहद्भयम्

शक्तीनां मण्डलं तेने क्रन्दनं ललितां प्रति; पूर्वानुक्रमतस्तत्र संप्राप्तं सुमहद्भयम्।

Verse 66

कर्णाकर्णिकयाकर्ण्य ललिता कोपमादधे / एतस्मिन्नन्तरे भण्डश्चण्डदुर्मत्रिपण्डितः

कर्णाकर्णिकया आकर्ण्य ललिता कोपमादधे; एतस्मिन्नन्तरे भण्डश्चण्डदुर्मत्रिपण्डितः।

Verse 67

दशाक्षौहिणिकायुक्तं कुटिलाक्षं महौजसम् / ललितासैन्यनाशाय युद्धाय प्रजिघाय सः

दशाक्षौहिणिकायुक्तं कुटिलाक्षं महौजसम्; ललितासैन्यनाशाय युद्धाय प्रजिघाय सः।

Verse 68

यथा पश्चात्कलकलं श्रुत्वाग्रेवर्तिनी चमूः / नागच्छति तथा चक्रे कुटिलाक्षो महारणम्

यथा पश्चात् कलकलं श्रुत्वा अग्रे वर्तिनी चमूः न गच्छति, तथा कुटिलाक्षो महारणं चक्रे।

Verse 69

एवं चोभयतो युद्धं पश्चादग्रे तथाभवत् / अत्यन्ततुमुलं चासीच्छक्तीनां सैनिके महत्

एवं च उभयतो युद्धं पश्चात् अग्रे तथा अभवत्; शक्तीनां सैन्ये महत् अत्यन्ततुमुलं च आसीत्।

Verse 70

नक्तसत्त्वाश्च दैत्येन्द्रास्तिमिरेण समावृताः / इतस्ततः शिथिलतां कण्टके निन्युरुद्धताः

नक्तसत्त्वाश्च दैत्येन्द्राः तिमिरेण समावृताः; इतस्ततः कण्टके उद्धताः शिथिलतां निन्युः।

Verse 71

निषङ्गेण दुराशेन धमनाद्यैश्चमूवरैः / चमूभिश्च प्रणहिता न्यपतञ्छत्रुकोटयः

निषङ्गेण दुराशेन धमनाद्यैः च मूवरैः; चमूभिः च प्रनहिता न्यपतन् शत्रुकोटयः।

Verse 72

ताभिर्दैत्यास्त्रमालाभिश्चक्रराजरथो वृतः / बकावलीनिबिडतः शैलराज इवाबभौ

ताभिः दैत्यास्त्रमालाभिः चक्रराजरथो वृतः; बकावलीनिबिडतः शैलराज इव आबभौ।

Verse 73

आक्रान्तपर्वणाधस्ताद्विषङ्गेण दुरात्मना / मुक्त एकः शरोदेव्यास्तालवृन्तमचूर्णयत्

आक्रान्तपर्वणाधस्ताद् विषङ्गेन दुरात्मना । मुक्त एकः शरो देव्याḥ तालवृन्तम् अचूर्णयत् ॥

Verse 74

अथ तेनाव्याहितेन संभ्रान्ते शक्तिमण्डले / कामेश्वरीमुखा नित्या महान्तं क्रोधमाययुः

अथ तेनाव्याहितेन संभ्रान्ते शक्तिमण्डले । कामेश्वरीमुखा नित्या महान्तं क्रोधमाययुः ॥

Verse 75

ईषद्भृकुटिसंसक्तं श्रीदेव्या वदनांबुजम् / अवलोक्य भृशोद्विग्ना नित्या दधुरतिश्रमम्

ईषद्भृकुटिसंसक्तं श्रीदेव्या वदनांबुजम् । अवलोक्य भृशोद्विग्ना नित्या दधुरतिश्रमम् ॥

Verse 76

नित्या कालस्वरूपिण्यः प्रत्येकं तिथिविग्रहाः / क्रोधमुद्वीक्ष्य सम्नाज्ञ्या युद्धाय दधुरुद्यमम्

नित्या कालस्वरूपिण्यः प्रत्येकं तिथिविग्रहाः । क्रोधमुद्वीक्ष्य सम्नाज्ञ्या युद्धाय दधुरुद्यमम् ॥

Verse 77

प्रणिपत्य च तां देवीं महाराज्ञीं महोदयाम् / ऊचुर्वाचमकाण्डोत्थां युद्धकौतुकगद्गदाम्

प्रणिपत्य च तां देवीं महाराज्ञीं महोदयाम् । ऊचुर्वाचमकाण्डोत्थां युद्धकौतुकगद्गदाम् ॥

Verse 78

तिथिनित्या उचुः / देवदेवी महाराज्ञी तवाग्रे ब्रेक्षितां चमूम् / दण्डिनीमन्त्रनाथादिमहाशक्त्याभपालिताम्

तिथिनित्याः ऊचुः— हे देवदेवि महाराज्ञि, तव पुरतः दण्डिनी-मन्त्रनाथादि-महाशक्तिभिः सम्यक् पालितां चमूं पश्यामः।

Verse 79

धर्षितु कातरा दुष्टा मायाच्छद्मपरायणाः / पार्ष्णिग्राहेण युद्धेन बाधन्ते रथपुङ्गवम्

धर्षितुं कातराः दुष्टाः मायाच्छद्मपरायणाः; पार्ष्णिग्राहेण युद्धेन रथपुङ्गवं बाधन्ते।

Verse 80

तस्मात्तिमिरसंछन्नमूर्तीनां विबुधद्रुहाम् / शमयामो वयं दर्पं क्षणमात्रं विलोकय

तस्मात् तिमिरसंछन्नमूर्तीनां विबुधद्रुहाम् दर्पं वयं शमयामः; क्षणमात्रं विलोकय।

Verse 81

या वह्निवासिनी नित्या या ज्वालामालिनी परा / ताभ्यां प्रदीपिते युद्धे द्रष्टुं शक्ताः सुरद्विषः

या नित्या वह्निवासिनी, या परा ज्वालामालिनी; ताभ्यां प्रदीपिते युद्धे सुरद्विषः द्रष्टुं शक्ताः (न) भवन्ति।

Verse 82

प्रशमय्य महादर्पं पार्ष्णिग्राहप्रवर्तिनाम् / सहसैवागमिष्यामः सेवितुं श्रीपदांबुजम् / आज्ञां देहि महाराज्ञि मर्दनार्थं दुरात्मनाम्

पार्ष्णिग्राहप्रवर्तिनां महादर्पं प्रशमय्य, सहसैव आगमिष्यामः श्रीपदाम्बुजं सेवितुम्; महाराज्ञि, दुरात्मनां मर्दनार्थम् आज्ञां देहि।

Verse 83

इत्युक्ते सति नित्याभिस्तथास्त्विति जगाद सा / अथ कामेश्वरी नित्या प्रणम्य ललितेश्वरीम् / तया संप्रेषिता ताभिः कुण्डलीकृत कार्मुका

इत्युक्ते सति नित्याभिस्तथास्त्विति जगाद सा । अथ कामेश्वरी नित्या प्रणम्य ललितेश्वरीम् । तया संप्रेषिता ताभिः कुण्डलीकृत कार्मुका ॥

Verse 84

सा हन्तुं तान्दुराचारान्कूटयुद्धकृतक्षणान् / बालारुणमिव क्रोधारुणं वक्त्रं वितन्वती

सा हन्तुं तान्दुराचारान्कूटयुद्धकृतक्षणान् । बालारुणमिव क्रोधारुणं वक्त्रं वितन्वती ॥

Verse 85

रे रे तिष्ठत पापिष्ठा मायानिष्ठाश्छिनद्मि वः / अन्धकारमनुप्राप्य कूटयुद्धपरायणाः

रे रे तिष्ठत पापिष्ठा मायानिष्ठाश्छिनद्मि वः । अन्धकारमनुप्राप्य कूटयुद्धपरायणाः ॥

Verse 86

इति तान्भर्त्सयन्ती सा तूणीरोत्खातसायकात् / पर्वावरोहणं चक्रे क्रोधेन प्रस्खलद्गतिः

इति तान्भर्त्सयन्ती सा तूणीरोत्खातसायकात् । पर्वावरोहणं चक्रे क्रोधेन प्रस्खलद्गतिः ॥

Verse 87

सज्जकार्मुकहस्ताश्च भगमालापुरःसराः / अन्याश्च चरिता नित्याः कृत पर्वावरोहणाः

सज्जकार्मुकहस्ताश्च भगमालापुरःसराः । अन्याश्च चरिता नित्याः कृत पर्वावरोहणाः ॥

Verse 88

ज्वालामालिनि नित्या च या नित्या वह्निवासिनी / सज्जे युद्धे स्वतेजोभिः समदीपयतां रणे

ज्वालामालिनी नित्या च या नित्या वह्निवासिनी। सा युद्धे सज्जा स्वतेजोभिः समदीपयतां रणे॥

Verse 89

अथ ते दुष्टदनुजाः प्रदीप्ते युद्धमण्डले / प्रकाशवपुषस्तत्र मरान्तं क्रोधमाययुः

अथ ते दुष्टदनुजाः प्रदीप्ते युद्धमण्डले। प्रकाशवपुषस्तत्र मरान्तं क्रोधमाययुः॥

Verse 90

कामेश्वर्यादिका नित्यास्ताः पञ्चदश सायुधाः / ससिंहनादास्तान्दैत्यानमृद्नन्नेव हेलया

कामेश्वर्यादिका नित्यास्ताः पञ्चदश सायुधाः। ससिंहनादास्तान्दैत्यानमृद्नन्नेव हेलया॥

Verse 91

महाकलकलस्तत्र समभूद्युद्धसीमनि / मन्दरक्षोभितांभोदिवेल्लत्कल्लोलमण्डलः

महाकलकलस्तत्र समभूद्युद्धसीमनि। मन्दरक्षोभिताम्भोदिवेल्लत्कल्लोलमण्डलः॥

Verse 92

ताश्च नित्यावलत्क्वाणकङ्कणैर्युधि पाणिभिः / आकृष्य प्रामकोदण्डास्तेनिरे युद्धमुद्धतम्

ताश्च नित्याः वलत्क्वाणकङ्कणैः पाणिभिर्युधि। आकृष्य प्रामकोदण्डास्तेनिरे युद्धमुद्धतम्॥

Verse 93

यामत्रितयपर्यन्तमेवं युद्धमवर्त्तत / नित्यानां निशितैर्बाणैरक्षौहिण्यश्च संहृताः

यामत्रितयपर्यन्तम् एवं युद्धम् अवर्तत; नित्यानां निशितैर्बाणैरक्षौहिण्यश्च संहृताः।

Verse 94

जघान दमनं दुष्टं कामेशी प्रथमं शरैः / दीर्घजिह्वं चमूनाथं भगमाला व्यदारत्

कामेशी शरैः प्रथमं दुष्टं दमनं जघान; दीर्घजिह्वं चमूनाथं भगमाला व्यदारत्।

Verse 95

नित्यक्लिन्ना च भेरुण्डा हुम्बेकं हुलुमल्लकम् / कक्लसं वह्निवासा च निजघान शरैः शतैः

नित्यक्लिन्ना च भेरुण्डा हुम्बेकं हुलुमल्लकम्; कक्लसं वह्निवासा च निजघान शरैः शतैः।

Verse 96

महावज्रेश्वरी बाणैरभिनत्केकिवाहनम् / पुक्लसं शिवदूती च प्राहिणोद्यमसादनम्

महावज्रेश्वरी बाणैरभिनत्केकिवाहनम्; पुक्लसं शिवदूती च प्राहिणोद्यमसादनम्।

Verse 97

पुण्ड्रकेतुं भुजोद्दण्डं त्वरिता समदारयत् / कुलसुन्दरिका नित्या चण्डबाहुं च कुक्कुरम्

पुण्ड्रकेतुं भुजोद्दण्डं त्वरिता समदारयत्; कुलसुन्दरिका नित्या चण्डबाहुं च कुक्कुरम्।

Verse 98

अथ निलपताका च विजया च जयोद्धते / जंबुकाक्षं जृंभणं च व्यतन्वातां रणे बलिम् / सर्वमङ्गलिका नित्या तीक्ष्णशृङ्गमखण्डयत् / ज्वालामालिनिका नित्या जघानोग्रं त्रिकर्णकम्

अथ नीलपताका च विजया च जयोध्दते। जम्बुकाक्षं जृम्भणं च रणे बलिं व्यतन्वाताम्॥ सर्वमङ्गलिका नित्या तीक्ष्णशृङ्गं व्यखण्डयत्। ज्वालामालिनिका नित्या त्रिकर्णकमुग्रं जघान॥

Verse 99

चन्द्रगुप्तं च दुःशीलं चित्रं चित्रा व्यदारत् / सेनानाथेषु सर्वेषु निहतेषु दुरात्मसु

चन्द्रगुप्तं च दुःशीलं चित्रं च चित्रा व्यदारत्। सेनानाथेषु सर्वेषु निहतेषु दुरात्मसु॥

Verse 100

विषङ्गः परमः कुद्धश्चचाल पुरतो बली / अथ यामावशेषायां यामिन्यां घटिकाद्वयम्

विषङ्गः परमः क्रुद्धश्चचाल पुरतो बली। अथ यामावशेषायां यामिन्यां घटिकाद्वयम्॥

Verse 101

नित्याभिः सह संग्रामं विधाय स दुराशयः / अशक्यत्वं समुद्दिश्य चक्राम प्रपलायितुम्

नित्याभिः सह संग्रामं विधाय स दुराशयः। अशक्यत्वं समुद्दिश्य चक्राम प्रपलायितुम्॥

Verse 102

कामेश्वरीकराकृष्टचापोत्थौर्निशितैः शरैः / भिन्नवर्मा दृढतरं विषङ्गो विह्वलाशयः / हतावशिष्टैर्योधैश्च सार्धमेव पलायितः

कामेश्वरीकराकृष्टचापोत्थैर्निशितैः शरैः। भिन्नवर्मा दृढतरं विषङ्गो विह्वलाशयः॥ हतावशिष्टैर्योधैश्च सार्धमेव पलायितः।

Verse 103

ताभिर्न निहतो दुष्टो यस्माद्वध्यः स दानवः / दण्डनाथाशरेणैव कालदण्डसमत्विषा

ताभिर्न निहतो दुष्टो यतो वध्यः स दानवः। दण्डनाथाशरेणैव कालदण्डसमप्रभः॥

Verse 104

तस्मिन्पलायिते दुष्टे विषङ्गे भण्डसोदरे / सा विभाता च रजनी प्रसन्नाश्चाभवन्दिशः

तस्मिन्पलायिते दुष्टे विषङ्गे भण्डसोदरे। सा विभाता च रजनी प्रसन्नाश्चाभवन्दिशः॥

Verse 105

पलायितं रणेवीरमनुसर्त्तुमनौचिती / इति ताः समरान्नित्यास्तस्मिन्काले व्यरंसिषुः

पलायितं रणे वीरमनुसर्त्तुमनौचिती। इति ताः समरान्नित्यास्तस्मिन्काले व्यरंसिषुः॥

Verse 106

दैत्यशस्त्रव्रणस्यन्दिशोणितप्लुतविग्रहाः / नित्याः श्रीललितां देवीं प्रणिपेतुर्जयोद्धताः

दैत्यशस्त्रव्रणस्यन्दिशोणितप्लुतविग्रहाः। नित्याः श्रीललितां देवीं प्रणिपेतुर्जयोद्धताः॥

Verse 107

इत्थं रात्रौ महद्युद्धं तत्र जातं भयङ्करम् / नित्यानां रूपजालं च शस्त्रक्षतमलोकयत्

इत्थं रात्रौ महद्युद्धं तत्र जातं भयङ्करम्। नित्यानां रूपजालं च शस्त्रक्षतमलोकयत्॥

Verse 108

श्रुत्वोदन्तं महाराज्ञी कृपापाङ्गेन सैक्षत / तदालोकनमात्रेण व्रणो निर्व्रणतामगात्

श्रुत्वा तद्वृत्तान्तं महराज्ञी कृपापाङ्गेन तमवैक्षत। तस्याः केवलदर्शनमात्रेणैव स व्रणो निर्व्रणतामगात्॥

Verse 109

नित्यानां विक्रमैश्चापि ललिता प्रीतिमासदत्

नित्यानां विक्रमैश्चापि ललिता परमानन्दप्रीतिमाससाद॥