Varaha Purana - Adhyaya 96
Varaha PuranaAdhyaya 9676 Shlokas

Adhyaya 96: The Threefold Power: The Raudrī Observance and the Manifestation of Chāmuṇḍā

Triśakti–Raudrīvrata–Chāmuṇḍā–māhātmya

Ritual-Manual and Devī-Māhātmya (theology of śakti; protective/appeasement rites)

Varāha narra a Pṛthivī um relato centrado na triśakti (tríplice śakti) e no voto de Raudrī (Raudrī vrata). Um poder raudrī de natureza tamásica realiza severas tapas no Nīlagiri. Nesse período, o rei asura Ruru, soberano de uma cidade oceânica rica em joias, avança com um imenso exército em quatro divisões e derrota os devas, que fogem para a mesma montanha em busca de refúgio. A Devī os tranquiliza e, com seu riso, manifesta numerosas deusas assistentes que destroem rapidamente as forças dānava. Ruru solta uma māyā terrível que entorpece os devas, mas a Devī a neutraliza e passa a ser reconhecida como Chāmuṇḍā no episódio de remover o “charmamuṇḍa”. Em seguida vêm o hino de Rudra, as dádivas e os benefícios prescritos da recitação, da escrita e do culto, incluindo ritos de restauração real em tithis específicos. O capítulo conclui sistematizando a śakti como branca/sáttvica (bráhmica), vermelha/rajásica (vaiṣṇavī) e negra/tamásica (raudrī), descrevendo uma tríade de poder que sustenta e protege o cosmos.

Primary Speakers

VarāhaPṛthivī

Key Concepts

triśakti (sattva–rajas–tamas triad of śakti)Raudrīvrata (ritual observance linked to protective power)Chāmuṇḍā and Kālārātrī (tamasic protective/destructive Devī-form)asura Ruru and the devas’ flight (cosmic conflict motif)māyā as delusive force and its ritual/theological neutralizationstotra-phala (benefits of hymn-recitation, copying, and worship)tithi-based royal restoration (navamī, aṣṭamī, caturdaśī fasts)protective household manuscript-culture (likhita/pustaka in the home)

Shlokas in Adhyaya 96

Verse 1

अथ त्रिशक्तिरहरये रौद्रीव्रतम् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ या सा नीलगिरि याता तपसे धृतमानसा । रौद्री तमोद्भवा शक्तिस्तस्याः शृणु धरे व्रतम् ॥

Agora (segue-se) a observância de Raudrī para o destruidor de inimigos, no relato das Três Śaktis. Disse Śrī Varāha: Aquela que foi ao monte Nīla para a austeridade, de mente resoluta—Raudrī, o Poder nascido das trevas—ouve, ó Terra, o seu voto.

Verse 2

तपः कृत्वा चिरं कालं पालयाम्यखलं जगत् । एवमुद्दिश्य पञ्चाग्निं साधयामास भामिनी ॥

Tendo praticado austeridade por longo tempo, ela decidiu: «Sustentarei e guardarei o mundo inteiro». Com essa intenção, a mulher radiante empreendeu a disciplina dos cinco fogos (pañcāgni).

Verse 3

तत्पर्याः कालान्तरे देव्यास्तपन्त्यास्तप उत्तमम् । रुरुनाम महातेजाः ब्रह्मदत्तवरोऽसुरः ॥

Com o passar do tempo, enquanto a Deusa realizava a austeridade suprema, surgiu um Asura chamado Ruru—de grande esplendor, possuidor de um dom concedido por Brahmā.

Verse 4

समुद्रमध्ये रत्नाढ्यं पुरमस्ति महावनम् । तत्र राजा स दैत्येन्द्रः सर्वदेवभयङ्करः ॥

No meio do oceano há uma cidade rica em joias, cercada por uma grande floresta. Ali reina como rei aquele senhor dos Daityas, temido por todos os deuses.

Verse 5

अनेकशतसाहस्रकेटित्युत्तरॊत्तरैः ॥ असुरैरन्वितः श्रीमान्द्रतीयो नमुचिर्यथा

Acompanhado por Asuras em multidões sempre crescentes—centenas, milhares e até crores—ele surgiu esplêndido, como Namuci em batalha.

Verse 6

कालेन महता चासौ लोकपालपुराण्यथ ॥ जिगीषुः सैन्यसंवीतो देवैर्युद्धमरॊचयत्

E, após muito tempo, desejoso de conquista e cercado por um exército, avançou para as cidades dos Lokapālas e provocou batalha com os Devas.

Verse 7

उत्तिष्ठतस्तस्य महासुरस्य समुद्रतोयं ववृद्धेऽतिमात्रम् ॥ अनेकनकप्रदमीनजुष्टमालावयपर्वतसानुदेशान्

Quando aquele grande Asura se ergueu, as águas do oceano cresceram em excesso, inundando regiões—encostas e áreas montanhosas—abundantes em muitos metais preciosos e frequentadas por peixes.

Verse 8

अन्तःस्थितानेकसुरारि सङ्कवद्विचित्रवमायुधचित्रशोभम् ॥ भीमं बलं वर्मितचारुयोधं विनिर्ययौ सिन्धुजलादशालात्

Do recinto do oceano saiu uma hoste formidável—seus guerreiros, belos e encouraçados—resplandecente com armas variadas e maravilhosas, como uma densa massa de inimigos dos deuses reunidos no interior.

Verse 9

तत्र द्विपा दैत्यवरैरुपेताः समानघण्टायुत किंकिणीकाः ॥ विनिर्ययुः स्वाकृतिभीपणाश्च समत्वमुच्चैः खलु दर्शयन्तः

Ali saíram elefantes acompanhados por eminentes Daityas, equipados com sinos iguais e ornamentos tilintantes—terríveis por sua própria forma—exibindo passo uniforme e porte altivo.

Verse 10

अश्वास्तथा काञ्चनपीठनद्धा रोडैस्तु युक्ताः सितचामरैश्च ॥ व्यवस्थितास्ते सममेव तु विनिर्ययुर्लक्षशः कोटेशश्च

Do mesmo modo, os cavalos, arreados com guarnições de ouro, munidos de correias e de leques brancos de cauda de iaque, estavam em formação e então avançaram juntos—às centenas de milhares e aos crores.

Verse 11

रथा रविस्यन्दनतुल्यवेगाः सुचक्रदण्डाक्षत्रिवेणुयुक्ताः ॥ सुषखयन्त्राः परपीडताङ्गाश्चलत्यानन्तास्त्वरितं विशक्ताः

Os carros, velozes como o carro do Sol, munidos de boas rodas, varas, eixos e tripla amarração, com mecanismos bem ajustados e estruturas feitas para oprimir o inimigo, moviam-se em número incontável—rápidos e em formação cerrada.

Verse 12

तथैव योधाः स्थगितेतरेतास्ततर्षिको ये वरतूनपणियः ॥ पदे पदे लब्धजयाः प्रहारीणो विरेजुरुचैरसुरानुगा भृशम्

Do mesmo modo, os guerreiros—os que superavam os demais e eram de ímpeto ardente—avançaram como duros golpeadores, seguidores dos Asuras, resplandecendo intensamente e alcançando vitória a cada passo.

Verse 13

देवेषु चैव भरेषु विनिर्गत्य जात्ततः ॥ चतुरङ्गबलोपेतः प्रायादिन्द्रपुरं प्रति

Então, tendo saído para enfrentar os Devas em batalha, partiu em direção à cidade de Indra, acompanhado pelo exército de quatro partes.

Verse 14

अन्याश्छिद्रेषु वा अज्ञानां गृहीत्वा तत्र वै बालम् ॥ लब्ध्वा भवन्तु सुप्रीता अपि वर्षशता पि

Ali, tendo capturado uma criança—seja em outros pontos vulneráveis, entre os incautos—e tendo alcançado o intento, que permaneçam plenamente satisfeitos, ainda que por cem anos.

Verse 15

युयोध च सुरैः साढे रुदैत्यपतिस्तथा । सुदूर्मुसलधेरैः शरैर्दण्डायुधैस्तथा ॥

Então o senhor dos Daityas, semelhante a Rudra, combateu junto com os deuses, brandindo maças muito pesadas, saraivadas de flechas e armas em forma de bastão.

Verse 16

जनुदैरयाः सुरान्संख्य सुराश्चैव तथासुरान् ॥ एवं क्षणमथो युद्ध्वा तदा देवाः सवासवाः ॥

As hostes investiram contra os deuses em número incontável, e os deuses, do mesmo modo, investiram contra os asuras; assim, após lutarem por um instante, os deuses—com Indra—prosseguiram na batalha.

Verse 17

असुरैर्निर्जिताः सद्यो दुद्रुवुर्विमुखा भृशम् ॥ देवेषु चैवग्भग्रेषु विद्वतेषु विशेषतः ॥

Vencidos de pronto pelos asuras, fugiram rapidamente, voltando-se em grande aflição; e isso foi especialmente notório entre os deuses, até mesmo entre os célebres por sua sabedoria.

Verse 18

असुरः सर्वदेवानामन्वधावत वीर्यवान् । ततो देवगणाः सर्वे द्रवन्तो भयावह्वलाः ॥

O asura, poderoso em valor, perseguiu todos os deuses; então todas as hostes divinas correram, abaladas pelo medo e pela confusão.

Verse 19

दृष्ट्वा रुरुच सबमसुरेन्द्र निपातितम् ॥ स्तुतिं चकार भगवान् स्वयं देवस्रिलोचनः ॥

Ao ver o rei dos asuras derrubado, o venerável Senhor—o próprio Devaśrīlocana—compôs um hino de louvor.

Verse 20

स राज्यमतुलं लेभे भयेश्य च प्रमुच्यते ॥ यस्येदं लिखितं गेहे सदा तिष्ठति धारितम् ॥

Ele alcançou uma soberania incomparável e é libertado dos medos; na casa daquele em que isto permanece escrito e continuamente guardado.

Verse 21

नीले गिरिवर जग्मुर्यत्र देवी व्यवास्थता ॥ रोदी तपोरता देवी तामसी शक्तिरुत्तमा ॥

Eles foram ao excelente monte Nīla, onde a Devī estava estabelecida: a deusa Rodī, dedicada à austeridade, a potência suprema associada ao modo tāmasī.

Verse 22

रुद्र उवाच ॥ जयस्व देवि चामुण्डे जय भूतापहारिणि ॥ जय सर्वगते देवि कालरात्रे नमोऽस्तु ते ॥

Rudra disse: «Sê vitoriosa, ó Devī Cāmuṇḍā; vitória a ti, removedora dos seres hostis. Vitória a ti, deusa onipresente; ó Kālarātrī, seja-te a minha reverência».

Verse 23

संहारकारिणी देवी कालरात्रीत तां विदुः ॥ सा दृष्ट्वा तान् तदा देवान् भयत्रस्तान्विचेतसः ॥

Eles sabem que essa deusa é Kālarātrī, a agente da dissolução; e ela, ao ver então aqueles deuses, aterrados e confusos, (respondeu).

Verse 24

विश्वमुत्ते शुभे शुद्धे विरूपाक्ष त्रिलोचने ॥ भीमरूपे शिवे वेद्ये महामाये महोदयॆ ॥

Ó tu que te elevas como o universo; auspiciosa e pura; ó Virūpākṣī, a de três olhos; de forma terrível e, contudo, benéfica (Śivā), cognoscível em princípio; Mahāmāyā, Mahodayā.

Verse 25

मा भेत्य् उच्चकैर्देवी तानुवाच सुरोत्तमान् ॥ देव्युवाच ॥ किमियं व्याकुला देवा गतिर् व उपलक्ष्यते ॥

A Deusa disse em alta voz aos mais eminentes dos deuses: «Não temais. Que inquietação é esta, ó deuses? Que curso dos acontecimentos percebeis entre vós?»

Verse 26

कथयध्वं द्रुतं देवाः सर्वथा भयकारणम् ॥ देवा ऊचुः । अयमायाति दैत्येन्द्रो रुरुभीमपराक्रमः ॥

«Dizei-me depressa, ó deuses, a causa do medo em todos os sentidos.» Os deuses disseram: «Eis que vem o senhor dos Daityas, Rurubhīma, de poder formidável.»

Verse 27

एतस्य भातान् रक्षस्व त्वं देवान् परमेश्वर ॥ एवमुक्ता तदा देवी भीमपराक्रमा ॥

«Protege os deuses dele, ó Senhor Supremo.» Assim interpelada, a Deusa, terrível em valentia, preparou-se para agir.

Verse 28

जहास परया प्रीत्या देवानां पुरतः शुभा ॥

Auspiciosa em sua forma, ela riu diante dos deuses com suprema alegria.

Verse 29

तस्या हसुन्त्या वक्रात्तु बद्ध्यो देव्यः वार्णर्ययुः ॥

De sua boca, enquanto ela ria, irromperam formas femininas divinas, como alinhadas e ornadas, de aparência multiforme.

Verse 30

भीमाक्षि भीषणे देवि सर्वभूतभयङ्कर । कराले विकराले च महाकाले करालिनि ॥

Ó Deusa de olhos aterradores, ó formidável—que infundes temor a todos os seres; ó Karālā, ó Vikarālā, ó Mahākālā, ó Karālinī!

Verse 31

याभिर्विश्वमिदं व्याप्तं विकृताभैरनेकशः ॥ पाशाङ्कुशधराः सर्वाः सर्वाः पीनपयोधराः ॥

Por aquelas muitas formas distorcidas e terríveis, este universo inteiro foi permeado. Todas traziam laço (pāśa) e aguilhão (aṅkuśa); todas eram de seios fartos (marca iconográfica de poder e fertilidade).

Verse 32

काली कराली विक्रान्ता कालरात्रि नमोऽस्तु ते ॥ इति स्तुता तदा देवी रुद्रेण परमेष्ठिना ॥

«Ó Kālī, ó Karālī, ó Vikrāntā, ó Kālarātri—homenagem a ti.» Assim, então, a Deusa foi louvada por Rudra, o Parameṣṭhin.

Verse 33

सर्वाः शूलधरा भीमाः सर्वाश्चापधराः शुभाः ॥ ताः स कटीशो देव्यस्तदेवेष्टय संस्थिताः ॥

Todas eram terríveis, empunhando tridentes; e todas eram auspiciosas, empunhando arcos. Aquelas deusas ficaram de pé, circundando-a na região da cintura (leitura incerta).

Verse 34

युयुधुर्दानवैः सार्धं बद्धतूणा महाबलाः ॥ क्षणेन दानवबलं तत्सर्वं निहतं तु तैः ॥

As poderosas, com as aljavas presas, lutaram com os Dānavas. Num instante, toda aquela força dos Dānavas foi abatida por elas.

Verse 35

तत्सर्वं दानवबलमनयद्यामसादनम् ॥ एक एवं महादैत्यो रुरुस्तस्थौ महामृधे ॥

Toda aquela hoste das forças dānava foi conduzida à morada de Yama, isto é, à morte. Contudo, um grande demônio, Ruru, manteve-se firme na poderosa batalha.

Verse 36

यथेमं शृणुया इत्यात्रिशक्यास्तु समुद्भवम् ॥ सर्वपापविनिर्मुक्तो पदं गच्छत्यनामयम् ॥

Quem ouvir este relato—sobre a origem de Triśakyā—liberta-se de todos os pecados e alcança um estado sem aflição, isento de enfermidade.

Verse 37

स च मायां महारौद्रीं रौवीं विससर्ज है ॥ सा माया ववृधे भीमा सर्वदेवप्रमोदिनी ॥

E ele lançou uma grande e terrível māyā, de nome Rauvī. Essa ilusão cresceu formidável, alegrando e animando todos os deuses.

Verse 38

तया विमोहिता देवाः सर्वे निद्रां तु लेभिरे ॥ देवाश्च त्रिशिखेनाजौ तं दैत्यं समताडयत् ॥

Iludidos por aquela māyā, todos os deuses caíram no sono. Ainda assim, na batalha, os deuses—juntamente com Triśikha—golpearam aquele demônio.

Verse 39

तया तु ताडितस्यास्य दैत्यस्य शुभलोचने ॥ चर्ममुण्डे उभे सम्यक् पृथग्भूते बभूवतुः ॥

Quando aquele demônio foi por ela atingido, ó de belos olhos, sua pele e sua cabeça ficaram nitidamente separadas uma da outra.

Verse 40

रुरुस्तु दानवेन्द्रस्य चर्ममुण्डे क्षणाद्यतः ॥ अपहृत्यैर्देवी चामुण्डा तेन सा अभवत् ॥

Então, num instante, após tomar a pele e a cabeça de Ruru, a deusa passou a ser conhecida, por isso, como Cāmuṇḍā.

Verse 41

वास्च सर्वसंपन्न युयुधुनिच ॥ स च मायां महा इतं समताडयत् ॥ सर्वभूतमहाराुद्री या देवी परमेश्वरी ॥ संहारिणी तु या चैव कालरात्रिः प्रकीर्तिता ॥

[O verso transmitido é obscuro/corrupto.] … E ele golpeou aquela grande māyā. A deusa, soberana suprema, terrível a todos os seres, e também destruidora, é proclamada como Kālarātri.

Verse 42

तस्या अनुचरा देव्यॊ बाध्योऽसंख्यातकोटयः ॥ तास्तां देवीं महाभागोॊं परिवर्य व्यवस्थिताः ॥

Incontáveis crores de deusas suas acompanhantes ficaram dispostas em torno, cercando aquela deusa ilustre e afortunada.

Verse 43

एवमुक्ता तदा देवी दध्याः तासां तु भोजनम् ॥ न चाध्यगच्छच्च यदा तासां भोजनमन्तिकात् ॥

Assim interpelada, a deusa providenciou alimento para elas; porém, quando chegou a hora, não encontrou a refeição delas por perto. (O trecho é transmitido com alguma incerteza.)

Verse 44

ततो दध्यो महादेवं रुद्रं पशुपतिं विभुम् । सॊऽपि ध्यानात्समुत्तस्थौ परमात्मा त्रिलोचनः ॥

Então Dadhya (Dadhīci) meditou no grande deus—Rudra, Paśupati, o Senhor que tudo permeia. E ele também se ergueu da meditação: o Si supremo, o de três olhos.

Verse 45

याचयामासुरव्यग्रास्तास्तां देवीं बुभुक्षिताः ॥ वयं देवि सुधार्ताः स्मो देहि नो भोजनं शुभे ॥

Famintos e agitados, suplicaram à Deusa: «Ó Devī, somos atormentados pela fome; concede-nos alimento, ó auspiciosa».

Verse 46

उवाच च द्रुतं देवीं किं ते कार्य विवक्षितम् ॥ इहि देवि वरारोहे यत्ते मनसि वर्तते ॥

E ele disse prontamente à Deusa: «Que assunto desejas declarar? Vem, ó Devī, de belas ancas; diz o que está em teu coração».

Verse 47

देव्युवाच ॥ भक्ष्यार्थमासां देवेश किञ्चिद्दातुमिहार्हसि ॥ बलात्कुर्वन्ति मामेता भक्षार्थिन्यो महाबलाः ॥

A Deusa disse: «Ó Senhor dos deuses, para o alimento destes seres, deves conceder algo aqui. Estes poderosos, buscando comida, constrangem-me contra a minha vontade».

Verse 48

एवं स्तुत्वा भवो देवी चामुण्डां च सुरेश्वरीम् ॥ क्षणादन्तर्हितो देवस्ते च देवा दिवं ययुः ॥

Tendo assim louvado a Deusa—Cāmuṇḍā, a Senhora soberana dos deuses—Bhava desapareceu num instante; e aqueles deuses foram ao céu.

Verse 49

अन्यथा मामपि बलाद्भक्षयिष्यन्ति ताः प्रभो ॥ रुद्र उवाच ॥ एतासां शृणु देवेश भक्ष्यमेकं मयोदितम् ॥

«Caso contrário, ó Senhor, elas até a mim devorarão à força». Rudra disse: «Ó Senhor dos deuses, ouve-me: um único alimento proponho para elas».

Verse 50

कथ्यमानं वरारोहे कालरात्रे महाप्रभे ॥ या स्त्री सगर्भा देवेशि वन्यस्त्रीपरिधानकम् ॥

Ouve o que está sendo declarado, ó de belos quadris—ó Kālarātrī, ó Senhora de grande fulgor. Qualquer mulher grávida, ó Senhora dos deuses, que vista o traje de uma mulher selvagem…

Verse 51

परिधत्ते स्पृशेच्चापि पुरुषस्य विशेषतः ॥ स भागोऽस्तु महाभागो कासाञ्चित्पृथिवीतले ॥

…e, se o vestir, e até tocar um homem em particular—que isso seja a porção (parte destinada) para certos seres sobre a face da terra.

Verse 52

अन्याः सूतिगृहे छिद्रं गृह्णीयुस्तत्र पूजिताः ॥ निवसिष्यन्ति देवेश तथान्या जातहारिकाः ॥

Outras, ali honradas, devem tomar morada numa fenda ou abertura dentro do quarto de parto. Ó Senhor dos deuses, do mesmo modo outras são as jātahārikāḥ—as associadas a levar embora o recém-nascido.

Verse 53

गृहे क्षेत्रे तडागेषु वाप्युद्यानेषु चैव हि ॥ अन्यचितारुदन्त्य याः स्त्रियास्तिष्ठन्ति नित्यशः ॥

Nas casas, nos campos, nos tanques, nos reservatórios e também nos jardins—essas mulheres que permanecem sempre, chorando junto à pira funerária de outrem…

Verse 54

तासां शरीराण्याविश्य कचित्तृप्तिमवाप्स्यथ ॥ एवमुक्त्वा तदा देवी स्वयं रुद्रः प्रतापवान् ॥

“Ao entrar em seus corpos, alcançareis satisfação em alguma medida.” Tendo dito isso, então o próprio Rudra, poderoso e fulgurante…

Verse 55

मनोजवे जये जृम्भे भीमाक्ष क्षुभितक्षये ॥ महामारि विचित्राङ्गे जय नृत्यप्रिये शुभे ॥

Vitória a ti, veloz como a mente; vitória, ó expansiva; ó de olhos terríveis, destruidora da agitação e da decadência. Ó grande pestilência, poder sobre as forças epidêmicas, de membros maravilhosos — vitória a ti, amante da dança, a auspiciosa.

Verse 56

विकराले महाकालि कालिके पापहारिणि । पाशहस्ते दण्डहस्ते भीमरूपे भयानके ॥

Ó terrível, ó Mahākālī, ó Kālī, removedora do pecado; com laço na mão, com bastão na mão; de forma pavorosa, inspiradora de reverência temerosa.

Verse 57

चामुण्डे ज्वमानास्ये तीक्ष्णदंष्ट्रे महाबले ॥ शतयानस्थिते देवि प्रेतासनगते शिवे ॥

Ó Cāmuṇḍā, de boca em chamas, de presas afiadas, de grande força; ó Deusa assentada sobre cem montarias, ó Śivā sentada num trono de espíritos (preta).

Verse 58

तुतोष परमा देवी वाक्यं चेदमुवाच ह । वरं वृणीष्व देवेश यत्ते मनसि वर्तते ॥

A Deusa suprema ficou satisfeita e disse estas palavras: «Escolhe um dom, ó Senhor dos deuses, aquilo que habita em tua mente».

Verse 59

रुद्र उवाच ॥ स्तोत्रेणानेन ये देवि त्वां स्तुवन्ति वरानने ॥ तेषां त्वं वरदा देवि भव सर्वगता सती ॥

Rudra disse: «Ó Deusa, aqueles que te louvam com este hino, ó de belo rosto, sê para eles doadora de dádivas; ó Deusa, tu que és onipresente, a virtuosa».

Verse 60

यथेमं त्रिःप्रकारे तु देवि भक्त्या समान्यतः ॥ स पुत्रपौत्रपशुमान् समृद्धिमुपगच्छति ॥

Quem, ó Deusa, oferece este hino com devoção, de modo regular, segundo o rito tríplice prescrito, alcança prosperidade, dotado de filhos, netos e gado.

Verse 61

य एतां वेद वै देव्याः उत्पत्तिं त्रिविधां वरम् ॥ स कर्मपाशनिर्मुक्तः परं निर्वाणभृच्छात् ॥

Quem verdadeiramente compreende este excelente relato tríplice do surgimento da Deusa liberta-se do laço do karma e alcança o supremo estado de libertação (nirvāṇa).

Verse 62

भ्रष्टराज्यो यदा राजा नवम्यां नियतः शुचिः ॥ अष्टभ्यां च चतुर्दश्यामुपवासीनरोत्तमः ॥

Quando um rei que perdeu o seu reino, contido e purificado, observa o rito no nono dia lunar e, no décimo quarto, jejua juntamente com os oito (observâncias ou assistentes prescritos), esse homem excelente…

Verse 63

संवत्सरेण लभते राज्यं निष्कण्टकं नृपः ॥ एषां त्रिशक्तिरुद्दिष्टा नयसिद्धान्तगामिनी ॥

Dentro de um ano o rei obtém um reino sem espinhos, isto é, livre de perturbações e rivais. Para isso foi indicada uma tríade de poderes, que conduz aos princípios da boa política e da doutrina estabelecida.

Verse 64

एषा श्वेता परा सृष्टिः सात्त्विकी ब्रह्मसंस्थिता ॥ एषैव रक्ता रजसि वैष्णवी परिकीर्तिता ॥

Esta é a criação branca e suprema: sāttvika, estabelecida em Brahman. Esta mesma, no rajas, é vermelha e é proclamada como Vaiṣṇavī.

Verse 65

एषैत्र कृष्णा तमसि रौद्री देवी प्रकीर्तिता ॥ परमात्मा यथा देव एक एव त्रिधा स्थितः ॥

Aqui, na escuridão do tamas, a Deusa é proclamada como Raudrī, de tonalidade escura; assim como o Paramātman—um único princípio divino—permanece em tríplice modo.

Verse 66

प्रयोजनाक्षाच्छक्तिरैकैव त्रिविधाभवत् ॥ य एतं शृणुयात्सगै त्रिशत्तयाः परमं शिवम् ॥

Do ponto de vista do propósito, a śakti é uma só, e contudo torna-se tríplice. Quem ouvir isto—junto com a tríade e o conjunto sêxtuplo—alcança o supremo Śiva, o estado mais auspicioso.

Verse 67

सर्वपापविनिर्मुक्तः परं निर्वाणमाप्नुयात् ॥ यश्चमं शृणुयान्नित्यं नवम्या नियतः स्थितः ॥

Livre de todos os pecados, a pessoa alcança o nirvāṇa supremo. E quem ouve continuamente, firme na disciplina no nono dia lunar (navamī), obtém esse resultado.

Verse 68

न तस्याग्निभयं घोरं सर्पचौरादिनं भवेत् ॥ यश्चमं पूजयेद्भक्त्या पुस्तकेऽपि स्थितं बुधः ॥

Para essa pessoa não haverá o terrível medo do fogo, nem de serpentes, ladrões e semelhantes. E o sábio que o venera com devoção—ainda que esteja presente num livro—recebe tal proteção.

Verse 69

तेन चेष्टुं भवेत्सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥ जायन्ते पशवः पुत्रा धनधान्यं वराः स्त्रियः ॥

Por meio disso, os três mundos—o móvel e o imóvel—tornam-se favoráveis aos esforços da pessoa. Nascem rebanhos e filhos; obtêm-se riqueza e grãos, e esposas excelentes.

Verse 70

रत्नान्यश्वास्तथा गावो दासा दास्यो भवन्ति हि ॥ यस्येदं तिष्ठते गेहे तस्य संपद्भवेद्ध्रुवम् ॥

Joias, cavalos e também vacas, e servos—homens e mulheres—de fato vêm a existir para ele. Na casa em que isto permanece, para essa pessoa a prosperidade certamente se manifesta.

Verse 71

श्रीवराह उवाच ॥ एतदेव रहस्यं ते कीर्तितं भूतधारिणे ॥ रुद्रस्य खलु माहात्म्यं सकलं कीर्तितं मया ॥

Śrī Varāha disse: Este mesmo segredo foi-te declarado, ó sustentador dos seres. Em verdade, expus por completo a grandeza de Rudra.

Verse 72

नवकोट्यस्तु चामुण्डा भभिन्ना व्यवस्थिताः ॥ या रौद्री तामसी शक्तिः सा चामुण्डा प्रकीर्तिता ॥

Nove koṭis de Chāmuṇḍā são estabelecidos como formas diferenciadas. O poder Raudrī, caracterizado por tamas, é proclamado como Chāmuṇḍā.

Verse 73

अष्टादश तथा कोट्यो वैष्णव्याः भेदू उच्यते ॥ या विष्णो राजसी शक्तिः पालनī चैव वैष्णवी ॥

Dizem-se dezoito koṭis de Vaiṣṇavī como formas diferenciadas. O poder rājasī de Viṣṇu—marcado por proteção e governo—é de fato Vaiṣṇavī.

Verse 74

कृतवांस्ताश्च भजते पतिरूपेण सर्वदा । यश्चाराधयते तस्य रुद्रस्तुष्टो भविष्यति ॥ सिद्ध्यन्ति तस्य कामाश्चे मनसा चिन्तिता अपि ॥

Tendo-as feito surgir, ele honra e participa sempre dessas potências na forma do Senhor. E quem assim adorar, Rudra ficará satisfeito com ele; até os desejos concebidos na mente se realizarão para ele.

Verse 75

या ब्रह्मशाक्तः सत्त्वस्था सा ह्यनन्ता प्रकीर्तिता ॥ एतासां सर्वभेदेषु पृथगेकैकशी धरे ॥

Aquele poder que é a śakti de Brahmā e está estabelecido em sattva é proclamado como ‘Anantā’. Entre todas as formas diferenciadas dessas śaktis, ó Dhara (Terra), cada uma é tida como distinta à sua própria maneira.

Verse 76

सर्वसः भगवान् रुखः सर्वगश्च पतिर्भवेत् ॥ यावन्त्यस्या महाशक्त्यास्तावद्रूपाणि शङ्करः ॥

De todas as formas, o Senhor Bem-aventurado torna-se ‘Rukha’, onipenetrante e soberano. Tantas quantas são as grandes śaktis pertencentes a este princípio, tantas são as formas de Śaṅkara.

Frequently Asked Questions

The chapter frames cosmic order as maintained through a threefold śakti (white/sattvic, red/rajasic, black/tamasic), presenting protection and restoration as functions of differentiated power. It also promotes disciplined observance (vrata), controlled speech through stotra-recitation, and household stewardship of texts (keeping a written hymn) as means of stabilizing social and political life (e.g., restoration of kingship).

The text specifies lunar timing: a disciplined, purified king observes niyama on navamī and undertakes upavāsa on aṣṭamī and caturdaśī; it states that within a year such practice can restore an untroubled kingdom (niṣkaṇṭaka rājya).

Although not describing ecology in modern terms, the narrative models balance as a triadic regulation of creation, preservation, and dissolution through śakti. The devas’ flight to a mountain refuge (Nīlagiri) and the Devī’s intervention portray the stabilization of threatened worlds (jagat-pālana) as a systemic response to destabilizing violence, aligning with the Varāha Purāṇa’s broader Earth-centered concern for sustaining habitable order.

The main figures are mythic-political archetypes rather than genealogical lineages: the asura-king Ruru (daityendra), the devas led by Indra (Indrapura), and Rudra/Paśupati as the hymn-recipient and boon-granter. The chapter also references a normative royal subject (bhrāṣṭa-rājya rājā) as a cultural type for ritual restoration rather than naming a dynastic house.

Read Varaha Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App