Adhyaya 231

Verse 1

श्रीसूत उवाच । तथैव तीर्थस्तबकान् वक्ष्येऽहमृषिसत्तमाः । यैस्तु तीर्थावलीगुम्फः पूर्वोक्तैरेकतः कृतः

Śrī Sūta disse: Do mesmo modo, ó melhores dos ṛṣis, descreverei os “cachos” dos vados sagrados (tīrthas), pelos quais a guirlanda de tīrthas antes ensinada é tecida num único todo.

Verse 2

विभक्तो भक्तलोकानामानन्दप्रथनः शुभः । मृकण्डतनयः पूर्वं प्राह पार्थाय पृच्छते

Auspicioso e benfazejo—espalhando alegria entre a comunidade de devotos—o filho de Mṛkaṇḍa (Mārkaṇḍeya) outrora falou destes assuntos a Pārtha, quando ele perguntou.

Verse 3

यथा तथाहं वक्ष्यामि तीर्थानां स्तबकानिह । शिवाम्बुपानजा पुण्या रेवा कल्पलता किल

Assim, descreverei aqui os cachos de tīrthas. Pois, de fato, diz-se que a meritória Revā é uma trepadeira que realiza desejos, nascida do beber das águas de Śiva.

Verse 4

तीरद्वयोद्भूततीर्थप्रसूनैः पुष्पिता शुभा । यत्पुण्यगन्धलक्ष्म्या वै त्रैलोक्यं सुरभीकृतम्

Auspiciosa e radiante, ela floresce com as flores dos tīrthas que surgem de ambas as margens; pelo esplendor de sua fragrância meritória, os três mundos são de fato tornados doces e perfumados.

Verse 5

तत्पुष्पमकरन्दस्य रसास्वादविदुत्तमः । भ्रमरः खलु मार्कण्डो मुनिर्मतिमतां वरः

Mārkaṇḍa — o melhor entre os sábios de mente discernente — é, de fato, como uma abelha, supremamente hábil em saborear o néctar do pólen dessas flores, os tīrthas.

Verse 6

तत्पुष्पमालां हृदये तीर्थस्तबकचित्रिताम् । दधाति सततं पुण्यां मुनिर्भृगुकुलोद्वहः । तस्याः स्तबकसंस्थानं वक्ष्येऽहमृषिसत्तमाः

Essa guirlanda meritória de flores, ornada com cachos de tīrthas, o sábio —ornamento da linhagem de Bhṛgu— a sustenta continuamente em seu coração. Ó melhores dos ṛṣis, agora descreverei a disposição desses cachos.

Verse 7

ओङ्कारतीर्थमारभ्य यावत्पश्चिमसागरम् । संगमाः पञ्चत्रिंशद्वै नदीनां पापनाशनाः

Desde Oṅkāra-tīrtha até o Oceano Ocidental, há, de fato, trinta e cinco saṅgamas, confluências de rios que destroem os pecados.

Verse 8

दशैकमुत्तरे तीरे सत्रिविंशति दक्षिणे । पञ्चत्रिंशत्तमः श्रेष्ठो रेवासागरसङ्गमः

Na margem do norte há onze, e na margem do sul há vinte e sete; o trigésimo quinto, o mais excelente, é a confluência da Revā com o Oceano.

Verse 9

सङ्गमः सहितान्येवं रेवातीरद्वयेऽपि च । चतुःशतानि तीर्थानि प्रसिद्धानि द्विजोत्तमाः

Assim, incluindo as confluências, em ambas as margens da Revā há quatrocentos tīrthas afamados, ó melhor dos duas-vezes-nascidos.

Verse 10

त्रिशतं शिवतीर्थानि त्रयीस्त्रिंशत्समन्वितम् । तत्रापि व्यक्तितो वक्ष्ये शृणुध्वं तानि सत्तमाः

Trezentos são os Śiva-tīrthas, e mais trinta e três; e mesmo entre eles eu os descreverei distintamente—ouvi-os, ó nobres.

Verse 11

मार्कण्डेश्वरतीर्थानि दश तेषु मुनीश्वराः । दशादित्यभवान्यत्र नवैव कपिलेश्वराः

Entre eles há dez Mārkaṇḍeśvara-tīrthas, ó senhores dos sábios; aqui há dez lugares ligados a Āditya, e nove Kapileśvaras.

Verse 12

सोमसंस्थापितान्यष्टौ तावन्तो नर्मदेश्वराः । कोटितीर्थान्यथाष्टौ च सप्त सिद्धेश्वरास्तथा

Oito foram estabelecidos por Soma, e do mesmo modo há oito Narmadeśvaras. Depois há oito Koṭi-tīrthas, e também sete Siddheśvaras.

Verse 13

नागेश्वराश्च सप्तैव रेवातीरद्वयेऽपि तु । सप्तैव वह्निविहितान्यथाप्यावर्तसप्तकम्

Há também sete Nāgeśvaras em ambas as margens da Revā. Sete igualmente foram estabelecidos por Vahni (o Fogo), e do mesmo modo há o conjunto de sete Āvarta, redemoinhos sagrados.

Verse 14

केदारेश्वरतीर्थानि पञ्च पञ्चेन्द्रजानि च । वरुणेशाश्च पञ्चैव पञ्चैव धनदेश्वराः

Cinco são os Kedāreśvara-tīrthas, e cinco nascidos de Indra; cinco também são os Varuṇeśas, e cinco igualmente os Dhanadeśvaras.

Verse 15

देवतीर्थानि पञ्चैव चत्वारो वै यमेश्वराः । वैद्यनाथाश्च चत्वारश्चत्वारो वानरेश्वराः

Cinco são os Deva-tīrthas; e, em verdade, há quatro Yameśvaras; quatro são os Vaidyanāthas, e quatro os Vānareśvaras.

Verse 16

अङ्गारेश्वरतीर्थानि तावन्त्येव मुनीश्वराः । सारस्वतानि चत्वारि चत्वारो दारुकेश्वराः

Os Aṅgāreśvara-tīrthas são do mesmo número, ó senhores dos sábios; há quatro tīrthas Sārasvata e quatro Dārukeśvaras.

Verse 17

गौतमेश्वरतीर्थानि त्रीणि रामेश्वरास्त्रयः । कपालेश्वरतीर्थानि त्रीणि हंसकृतानि च

Declarou o sábio: há três tīrthas chamados Gautameśvara; três santuários de Rāmeśvara; três tīrthas de Kapāleśvara; e também três lugares santos estabelecidos por Haṃsa, o Cisne divino.

Verse 18

त्रीण्येव मोक्षतीर्थानि त्रयो वै विमलेश्वराः । सहस्रयज्ञतीर्थानि त्रीण्येव मुनिरब्रवीत्

Disse o sábio: são exatamente três os tīrthas afamados por conceder a libertação; e, de fato, três são os Vimaleśvaras. Do mesmo modo, declarou que são precisamente três os tīrthas chamados Sahasra-yajña, os «Mil Sacrifícios».

Verse 19

भीमेश्वरास्त्रयः ख्याताः स्वर्णतीर्थानि त्रीणि च । धौतपापद्वयं प्रोक्तं करञ्जेशद्वयं तथा

Três Bhīmeśvaras são afamados; e há também três Svarṇa-tīrthas. Mencionam-se ainda dois lugares chamados Dhautapāpa, «Lavador do pecado», e do mesmo modo dois santuários de Karañjeśa.

Verse 20

ऋणमोचनतीर्थे द्वे तथा स्कन्देश्वरद्वयम् । दशाश्वमेधतीर्थे द्वे नन्दीतीर्थद्वयं द्विजाः

Ó duas-vezes-nascidos: há dois Ṛṇamocana-tīrthas, vaus sagrados que libertam das dívidas, e do mesmo modo dois santuários de Skandeśvara. Há dois Daśāśvamedha-tīrthas e também um par de Nandī-tīrthas, ó dvijas.

Verse 21

मन्मथेशद्वयं चैव भृगुतीर्थद्वयं तथा । पराशरेश्वरौ द्वौ च अयोनीसंभवद्वयम्

Há também um par de Manmatheśa, e do mesmo modo um par de Bhṛgu-tīrthas. Mencionam-se dois santuários de Parāśareśvara, e ainda o par chamado Ayonīsaṃbhava, «nascidos sem ventre».

Verse 22

व्यासेश्वरद्वयं प्रोक्तं पितृतीर्थद्वयं तथा । नन्दिकेश्वरतीर्थे द्वे द्वौ च गोपेश्वरौ स्मृतौ

Diz-se que há um par de santuários de Vyāseśvara, e igualmente um par de Pitṛ-tīrthas, os vaus sagrados dos ancestrais. Há dois Nandikeśvara-tīrthas, e também se recordam dois santuários de Gopeśvara.

Verse 23

मारुतेशद्वयं तद्वद्द्वौ च ज्वालेश्वरौ स्मृतौ । शुक्लतीर्थद्वयं पुण्यमप्सरेशद्वयं तथा

Do mesmo modo, há um par de santuários de Māruteśa, e recordam-se dois de Jvāleśvara. O par de Śukla-tīrthas é santo e meritório, e igualmente o par de santuários de Apsareśa.

Verse 24

पिप्पलेश्वरतीर्थे द्वे माण्डव्येश्वरसंज्ञिते । द्वीपेश्वरद्वयं चैव प्राह तद्वद्भृगूद्वहः । उत्तरेश्वरतीर्थे द्वे अशोकेशद्वयी तथा

Há dois Pippaleśvara-tīrthas, conhecidos pelo nome de Māṇḍavyeśvara. O eminente descendente de Bhṛgu também declarou um par de santuários de Dvīpeśvara. Do mesmo modo, há dois Uttareśvara-tīrthas e ainda um par de santuários de Aśokeśa.

Verse 25

द्वे योधनपुरे चैव रोहिणीतीर्थकद्वयम् । लुङ्केश्वरद्वयं ख्यातमाख्यानं मुनिना तथा

Há também dois (tīrthas) em Yodhanapura, e um par de Rohiṇī-tīrthas. É célebre o par de santuários de Luṅkeśvara—assim declara o relato do muni.

Verse 26

सैकोनविंशतिशतं तीर्थान्येकैकशो द्विजाः । स्तबकेषु कृतं तीर्थं द्विशतं सचतुर्दशम्

Ó duas-vezes-nascidos, há cento e dezenove tīrthas, contados um a um. E nos ‘stabakas’, os agrupamentos, os tīrthas estabelecidos somam duzentos e catorze.

Verse 27

शैवान्येतानि तीर्थानि वैष्णवानि च सत्तमाः । शृणुध्वं प्रोच्यमानानि ब्राह्मशाक्तानि च क्रमात्

Estes são os tīrthas śaivas, e também os vaiṣṇavas, ó melhores entre os virtuosos. Ouvi agora, em ordem, a descrição dos tīrthas Brāhma (de Brahmā) e Śākta (da Deusa).

Verse 28

अष्टविंशतितीर्थानि वैष्णवान्यब्रवीन्मुनिः । तेषु वाराहतीर्थानि षडेव मुनिसत्तमाः

O muni declarou que há vinte e oito tīrthas vaiṣṇavas. Entre eles, ó melhor dos sábios, seis são especificamente Varāha-tīrthas.

Verse 29

चत्वारि चक्रतीर्थानि शेषाण्यष्टादशैव हि । विष्णुनाधिष्ठितान्येव प्राह पूर्वं मृकण्डजः

Quatro são os Cakra-tīrthas; os restantes, de fato, são dezoito. Todos eles são presididos por Viṣṇu—assim já declarara antes Mṛkaṇḍaja (Mārkaṇḍeya).

Verse 30

तथैव ब्रह्मणा सिद्ध्यै सप्ततीर्थान्यवीवदत् । त्रिषु च ब्रह्मणः पूजा ब्रह्मेशाश्चतुरोऽपरे । अष्टाविंशन्मया ख्याता यथासङ्ख्यं यथाक्रमम्

Do mesmo modo, para alcançar o siddhi de Brahmā, ele expôs sete tīrthas. Em três realiza-se o culto a Brahmā; e outros quatro são tīrthas de Brahmeśa. Assim, descrevi vinte e oito—segundo o número e na devida sequência.

Verse 31

एतत्पवित्रमतुलं ह्येतत्पापहरं परम् । नर्मदाचरितं पुण्यं माहात्म्यं मुनिभाषितम्

Isto é incomparável em pureza; isto é supremo para remover o pecado. Este santo relato da Narmadā—este Māhātmya—foi proferido pelo muni.

Verse 32

सूत उवाच । एवमुद्देशतः प्रोक्तो रेवातीर्थक्रमो मया । यथा पार्थाय संक्षेपान्मार्कण्डो मुनिरब्रवीत्

Sūta disse: Assim, em traços breves, declarei a sequência dos tīrthas de Revā, tal como o muni Mārkaṇḍa a contou concisamente a Pārtha (Arjuna).

Verse 33

अवान्तराणि तीर्थानि तेषु गुप्तान्यनेकशः । यत्र यावत्प्रमाणानि तान्याकर्णयतानघाः

Dentro deles há tīrthas subsidiários, muitos ocultos. Ouvi agora, ó irrepreensíveis, onde se encontram e até que medida se determina a extensão do seu âmbito sagrado.

Verse 34

ओङ्कारतीर्थपरितः पर्वतादमरकण्टात् । क्रोशद्वये सर्वदिक्षु सार्धकोटीत्रयी मता

Ao redor de Oṅkāra-tīrtha, a partir do monte Amarakāṇṭa, dentro de um raio de dois krośas em todas as direções, considera-se sagrada a contagem de três crores e meio (de tīrthas).

Verse 35

तीर्थानां संख्यया गुप्तप्रकटानां द्विजोत्तमाः । कोटिरेका तु तीर्थानां कपिलासङ्गमे पृथक्

Pela contagem dos tīrthas, ocultos e manifestos, ó melhor dos duas-vezes-nascidos: somente em Kapilā-saṅgama os tīrthas são um crore mais um, em cômputo separado.

Verse 36

अशोकवनिकायाश्च तीर्थं लक्षं प्रतिष्ठितम् । शतमं गारगर्तायाः सङ्गमे मुनिसत्तमाः

Também no bosque de Aśoka estão estabelecidos cem mil tīrthas. E na confluência do Gāragartā, ó melhor dos sábios, há cem (tīrthas).

Verse 37

तीर्थानामयुतं तद्वत्कुब्जायाः सङ्गमे स्थितम् । शतं हिरण्यगर्भायाः सङ्गमे समवस्थितम्

Na confluência de Kubjā, do mesmo modo, permanece uma multidão de tīrthas — dez mil ao todo; e na confluência chamada Hiraṇyagarbhā, diz-se que cem tīrthas estão firmemente estabelecidos.

Verse 38

तीर्थानामष्टषष्टिश्च विशोकासङ्गमे स्थिता । तथा सहस्रं तीर्थानां संस्थितं वागुसङ्गमे

Na confluência de Viśokā há sessenta e oito tīrthas sagrados; e, do mesmo modo, na confluência de Vāgu declara-se estarem estabelecidos mil tīrthas.

Verse 39

शतं सरस्वतीसङ्गे शुक्लतीर्थे शतद्वयम् । सहस्रं विष्णुतीर्थेषु महिष्मत्यामथायुतम्

Na confluência de Sarasvatī há cem tīrthas; em Śukla-tīrtha, duzentos. Nos Viṣṇu-tīrthas há mil; e em Mahīṣmatī, mais dez mil.

Verse 40

शूलभेदे च तीर्थानां साग्रं लक्षं स्थितं द्विजाः । देवग्रामे सहस्रं च तीर्थानां मुनिरब्रवीत्

Ó brâmanes, em Śūlabheda permanecem cem mil tīrthas e ainda mais; e em Devagrāma, declarou o sábio que mil tīrthas ali estão estabelecidos.

Verse 41

लुङ्केश्वरे च तीर्थानां साग्रा सप्तशती स्थिता । तीर्थान्यष्टोत्तरशतं मणिनद्याश्च सङ्गमे । वैद्यनाथे च तीर्थानां शतमष्टाधिकं विदुः

Em Luṅkeśvara permanecem setecentos tīrthas e ainda mais. Na confluência do Maṇinadī há cento e oito tīrthas. E em Vaidyanātha, sabe-se que os tīrthas são cento e oito.

Verse 42

एवं तावत्प्रमाणानि तीर्थे कुम्भेश्वरे द्विजाः । साग्रं लक्षं च तीर्थानां स्थितं रेवोरसङ्गमे

Assim, ó brâmanes, são as contagens no tīrtha de Kumbheśvara. E na confluência de Revora permanecem cem mil tīrthas e ainda mais.

Verse 43

ततश्चाप्यधिकानि स्युरिति मार्कण्डभाषितम् । अष्टाशीतिसहस्राणि व्यासद्वीपाश्रितानि च

E além destes, diz-se que há ainda mais — assim falou Mārkaṇḍeya. Oitenta e oito mil (tīrthas) são também declarados como associados a Vyāsa-dvīpa.

Verse 44

सङ्गमे च करञ्जायाः स्थितमष्टोत्तरायुतम् । एरण्डीसङ्गमे तद्वत्तीर्थान्यष्टाधिकं शतम्

Na confluência de Karañjā permanecem dez mil e oito tīrthas. E na confluência de Eraṇḍī, do mesmo modo, há cento e oito tīrthas.

Verse 45

धूतपापे च तीर्थानां षष्टिरष्टाधिका स्थिता । स्कन्दतीर्थे शतं पुण्यं तीर्थानां मुनिरुक्तवान्

Em Dhūtapāpa estão estabelecidos sessenta e oito tīrthas. E em Skanda-tīrtha, o sábio declarou haver ali cem tīrthas sagrados.

Verse 46

कोहनेश च तीर्थानां षष्टिरष्टाधिका स्थिता । सार्धकोटी च तीर्थानां स्थिता वै कोरिलापुरे

Em Kohaneśa estão estabelecidos sessenta e oito tīrthas. E em Korilāpura, de fato, diz-se que ali permanecem um crore e meio de tīrthas.

Verse 47

रामकेशवतीर्थे च सहस्रं साग्रमुक्तवान् । अस्माहके सहस्रं च तीर्थानि निवसन्ति हि

Ele declarou que em Rāmakeśava-tīrtha há mil tīrthas e ainda mais; e que em Asmāhaka também, de fato, residem mil passagens sagradas.

Verse 48

लक्षाष्टकं सहस्रे द्वे शुक्लतीर्थे द्विजोत्तमाः । तीर्थानि कथयामास पुरा पार्थाय भार्गवः

Ó melhor dos duas-vezes-nascidos, em Śukla-tīrtha Bhārgava descreveu outrora a Pārtha os vados santos: oito lakhs e mais dois mil.

Verse 49

शतमष्टाधिकं प्राह प्रत्येकं सङ्गमेषु च । नदीनामवशिष्टानां कावेरीसङ्गमं विना

Ele afirmou que, em cada confluência, há cento e oito (tīrthas) para os demais rios, exceto na confluência do Kāverī.

Verse 50

कावेर्याः सङ्गमे विप्राः स्थिता पञ्चशती तथा । तीर्थानां पर्वसु तथा विशेषो मुनिनोदितः

Na confluência do Kāverī, ó brâmanes, estão estabelecidos quinhentos tīrthas. Do mesmo modo, o sábio proclamou distinções especiais dos tīrthas nos dias festivos e nas ocasiões sagradas.

Verse 51

मोक्षतीर्थं हि सत्प्राहुः पुराणपुरुषाश्रितम् । भृगोः क्षेत्रे च तीर्थानां कोटिरेका समाश्रिता

Os virtuosos o chamam «Mokṣa-tīrtha», pois está sob o amparo do Purusha primordial. E no sagrado kṣetra de Bhṛgu, diz-se que estão estabelecidos um crore e mais um tīrtha.

Verse 52

साधिकानामृषिश्रेष्ठा वक्तुं शक्तो हि को भवेत् । सर्वामराश्रयं प्रोक्तं सर्वतीर्थाश्रयं तथा

Ó melhor dos ṛṣis, quem poderia descrevê-los por completo? Esta região é declarada refúgio de todos os devas e, do mesmo modo, refúgio de todos os tīrthas.

Verse 53

त्रिषु लोकेषु विख्यातं पूजितं सिद्धिसाधनम् । भारभूत्यां च तीर्थानां स्थितमष्टोत्तरं शतम्

Famoso nos três mundos, venerado e meio para alcançar a siddhi: também em Bhārabhūti estão estabelecidos cento e oito tīrthas.

Verse 54

अक्रूरेश्वरतीर्थे च सार्धं तीर्थशतं स्थितम् । विमलेश्वरतीर्थे तु रेवासागरसङ्गमे । दशायुतानि तीर्थानां साधिकान्यब्रवीन्मुनिः

No Akrūreśvara-tīrtha estão estabelecidos cem tīrthas e meio. Mas no Vimaleśvara-tīrtha, na confluência do Revā com o oceano, o sábio declarou haver dez mil tīrthas, e ainda mais.

Verse 231

अध्याय

O Capítulo Sagrado