Adhyaya 1

Verse 1

व्यास उवाच । ओंनमोनंताय सूक्ष्माय ज्ञानगम्याय वेधसे । शुद्धाय विश्वरूपाय देवदेवाय शंभवे

ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਓੰ—ਅਨੰਤ, ਸੁਖਮ, ਸੱਚੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿਧਾਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਵਿਸ਼ੁੱਧ, ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।

Verse 2

ऋषय ऊचुः । कथितो वंशविस्तारो भवता सोमसूर्ययोः । मन्वंतराणि सर्वाणि सृष्टिश्चैव पृथग्विधा

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਚੰਦਰ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵੀ ਦੱਸੇ ਹਨ।

Verse 3

अधुना श्रोतुमिच्छामस्तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् । कानि तीर्थानि पुण्यानि भूतलेऽस्मिन्महामते

ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਮਹਾਮਤੇ, ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿਹੜੇ ਪੁੰਨਯ ਤੀਰਥ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫਲਦਾਇਕ ਹਨ?

Verse 4

सूत उवाच । नाना तीर्थानि लोकेऽस्मिन्येषां संख्या न विद्यते । तिस्रः कोट्योऽर्द्धकोटिश्च तेषां संख्या कृता पुरा

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਜਾਣੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ; ਪਰ ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਅੱਧਾ ਕਰੋੜ ਕਹੀ ਗਈ ਸੀ।

Verse 5

क्षेत्राणि सरितश्चैव पर्वताश्च नदा स्तथा । ऋषीणां तपसो वीर्यान्माहात्म्यं परमं गताः

ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ, ਸਰਿਤਾਵਾਂ, ਪਰਬਤ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ—ਇਹ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਤਪ ਦੇ ਤੇਜ-ਵੀਰਯ ਨਾਲ ਪਰਮ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 6

तेषां मध्येऽर्बुदोनाम सर्वपापहरोऽनघः । अस्पृष्टः कलिदोषेण वसिष्ठस्य प्रभावतः

ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਬੁਦ ਨਾਮਕ (ਪਵਿੱਤਰ ਪਰਬਤ) ਹੈ—ਨਿਰਮਲ, ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਹਰਣ ਵਾਲਾ; ਵਸਿਸ਼ਠ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਕਲੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਅਸਪਰਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 7

पुनंति सर्वतीर्थानि स्नानदानादिकैर्यथा । अर्बुदो दर्शनादेव सर्वपापहरो नृणाम्

ਜਿਵੇਂ ਸਭ ਤੀਰਥ ਸਨਾਨ, ਦਾਨ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਅਰਬੁਦ ਕੇਵਲ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਭ ਪਾਪ ਹਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 8

ऋषय ऊचुः । किं प्रमाणोऽर्बुदो नाम कस्मिन्देशे व्यवस्थितः । कथं वासिष्ठमाहात्म्यात्प्रथितो धरणीतले

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਅਰਬੁਦ’ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਦੀ ਮਾਪ-ਹੱਦ ਕੀ ਹੈ? ਇਹ ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ? ਅਤੇ ਵਸਿਸ਼ਠ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਇਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ?

Verse 9

कानि तीर्थानि मुख्यानि ह्यर्बुदे संति पर्वते । सर्वं विस्तरतो ब्रूहि परं कौतूहलं हि नः

ਅਰਬੁਦ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਕਿਹੜੇ ਮੁੱਖ ਤੀਰਥ ਹਨ? ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਹੈ।

Verse 10

सूत उवाच । अहं च संप्रवक्ष्यामि कथां पापप्रणाशिनीम् । अर्बुदस्य द्विजश्रेष्ठा माहात्म्यं च यथा श्रुतम्

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਥਾ—ਅਰਬੁਦ ਦਾ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ—ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ।

Verse 11

वसिष्ठो नाम देवर्षिः पितामहसमुद्भवः । स पूर्वं भूतलं प्राप्तस्तपस्तेपे सुदारुणम्

ਵਸਿਸ਼ਠ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਜੋ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ।

Verse 12

नियतो नियताहारः सर्वभूतहिते रतः । वर्षास्वाकाशवासी च हेमंते सलिलाशयः

ਉਹ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਸੀ, ਆਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸੰਯਮੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਰਤ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਆਕਾਸ਼ ਹੇਠ ਵੱਸਦਾ, ਅਤੇ ਹੇਮੰਤ ਵਿੱਚ ਜਲ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ।

Verse 13

पंचाग्निसाधको ग्रीष्मे जपहोमपरायणः । केनचित्त्वथ कालेन तस्य धेनुः पयस्विनी । नंदिनीति सुविख्याता सा वै कामदुघा शुभा

ਗ੍ਰੀਸ਼ਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੰਜਾਗ੍ਨਿ ਸਾਧਨਾ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਜਪ ਤੇ ਹੋਮ ਵਿੱਚ ਪਰਾਇਣ ਰਹਿੰਦਾ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰੀ ਇੱਕ ਧੇਨੁ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਨੰਦਿਨੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ—ਸ਼ੁਭ, ਕਾਮਧੇਨੁ ਵਾਂਗ ਇੱਛਾ-ਪੂਰਕ ਦਾਤਰੀ।

Verse 14

सा कदाचिद्धरापृष्ठे भ्रममाणा तृणाशया । पतिता दारुणे श्वभ्रे अगाधे तिमिरावृते

ਇੱਕ ਵਾਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਿਠ ਉੱਤੇ ਘਾਹ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੀ ਹੋਈ ਉਹ ਡਰਾਉਣੇ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਈ—ਅਤਿ ਗਹਿਰਾ ਅਤੇ ਘੋਰ ਅੰਧਕਾਰ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ।

Verse 15

एतस्मिन्नेव काले तु भगवांस्तीक्ष्णदीधितिः । अस्तं गतो न संप्राप्ता नंदिनी मुनिसत्तमाः

ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਤੀਖਣ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਸੂਰਜ ਅਸਤ ਹੋ ਗਏ; ਪਰ, ਹੇ ਮੁਨਿਸੱਤਮੋ, ਨੰਦਿਨੀ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਈ।

Verse 16

तस्याः क्षीरेण नित्यं स सायं प्रातर्द्विजो मुनिः । करोति होममग्नौ हि सुसमिद्धे जितव्रतः

ਉਸ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਉਹ ਦਵਿਜ ਮੁਨੀ ਨਿੱਤ ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ, ਸੁਸਮਿੱਧ ਪਵਿੱਤਰ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਹੋਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ।

Verse 17

अथ चिंतापरो विप्रः प्रायश्चित्तभयाद्ध्रुवम् । वीक्षांचक्रे वने तस्मिन्समेषु विषमेषु च

ਫਿਰ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ; ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸਮਤਲ ਤੇ ਔਖੇ ਥਾਵਾਂ ਸਭ ਥਾਂ ਖੋਜ ਕੀਤੀ।

Verse 18

स तच्छ्वभ्रमथासाद्य भूंभारावमथाशृणोत् । तां प्रोवाच मुनिश्रेष्ठः कथं त्वं पतिता शुभे

ਉਹ ਉਸ ਖੱਡ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਧਰਤੀ-ਫਾੜ ਚੀਖ ਵਰਗੀ ਉੱਚੀ ਡਕਾਰ ਸੁਣੀ। ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇਠ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਡਿੱਗ ਪਈ?”

Verse 19

अहं होमस्य चोद्वेगान्निःसृतस्त्वामवेक्षितुम् । साऽब्रवीद्भक्षमाणाहं विप्रर्षे तृणवांछया

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੋਮ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਇਆ ਹਾਂ।” ਉਹ ਚਰਦੀ ਹੋਈ ਬੋਲੀ, “ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਰਿਸ਼ੀ, ਘਾਹ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ…”

Verse 20

पतितात्र विभो त्राहि कृच्छ्रादस्मात्सुदुःसहात् । तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा स मुनिर्ध्यान मास्थितः

“ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਡਿੱਗ ਪਈ ਹਾਂ—ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਸ ਅਸਹਿਨ ਕਲੇਸ਼ ਤੋਂ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ!” ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਮੁਨੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 21

सरस्वतीं समादध्यौ नदीं त्रैलोक्यपावनीम् । सा ध्याता मनसा तेन मुनिना तत्र तत्क्षणात्

ਉਸ ਨੇ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਧਿਆਇਆ—ਉਹ ਨਦੀ ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਈ।

Verse 22

श्वभ्रं तत्पूरयामास समंताद्विमलैर्जलैः । परिपूर्णं ततः श्वभ्रे निष्क्रांता नंदिनी तदा

ਉਸ ਨੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਨਿਰਮਲ ਜਲਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਖੱਡ ਭਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਖੱਡ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰ ਗਿਆ, ਤਦ ਨੰਦਿਨੀ ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਈ।

Verse 23

संहृष्टा मुनिना सार्द्धं ययावाश्रमसम्मुखम्

ਆਨੰਦਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਮੁਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵੱਲ ਚਲ ਪਈ।

Verse 24

स दृष्ट्वा श्वभ्रमध्यं तं गंभीरं च महामुनिः । चिंतयामास मेधावी श्वभ्रस्यैव प्रपूरणे

ਉਹ ਗਹਿਰਾ ਖੱਡ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹਾਮੁਨੀ, ਜੋ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤੇ ਵਿਵੇਕੀ ਸੀ, ਇਹੀ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹ ਖਾਈ ਕਿਵੇਂ ਭਰੀ ਗਈ ਸੀ।

Verse 25

तस्य चिंतयतो विप्रा बुद्धिरेषोदपद्यत । आनीय पर्वतं मुक्त्वा श्वभ्रमेतत्प्रपूर्यते । तस्माद्गच्छाम्यहं शीघ्रं हिमवन्तं नगोत्तमम्

ਜਦ ਉਹ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਸਚਯ ਉਪਜਿਆ: ‘ਪਹਾੜ ਲਿਆ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਖੱਡ ਭਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਨਗੋਤਮ ਹਿਮਵਾਨ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।’

Verse 26

स एव पर्वतं चात्र प्रेषयिष्यति भूधरः । येन स्यात्परिपूर्णं च श्वभ्रमेतन्महात्मना

ਉਹੀ ਮਹਾਨ ਭੂਧਰ ਹਿਮਵਾਨ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਭੇਜੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਖੱਡ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰ ਜਾਵੇਗੀ।

Verse 27

ततो जगाम स मुनिर्हिमवन्तं नगोत्तमम् । दृष्ट्वा वसिष्ठमायांतं हिम वान्हृष्टमानसः । अर्घ्यपाद्यादिसंस्कारैः संपूज्य इदमब्रवीत्

ਫਿਰ ਉਹ ਮੁਨੀ ਨਗੋਤਮ ਹਿਮਵਾਨ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਹਿਮਵਾਨ ਦਾ ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਅਰਘ੍ਯ, ਪਾਦ੍ਯ ਆਦਿ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 28

स्वागतं ते मुनिश्रेष्ठ सफलं मेऽद्य जीवितम् । यद्भवान्मे गृहे प्राप्तः पूज्यः सर्वदिवौकसाम्

ਹੇ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇਠ, ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ! ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਾਰੇ ਦੇਵਲੋਕ ਦੇ ਵਾਸੀ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਮੇਰੇ ਗ੍ਰਿਹ ਵਿੱਚ ਪਧਾਰੇ ਹੋ।

Verse 29

ब्रूहि कार्यं मुनिश्रेष्ठ अपि जीवितमात्मनः । नूनं तुभ्यं प्रदास्यामि नियोगो दीयतां मम

ਹੇ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਆਪਣਾ ਕਾਰਜ ਦੱਸੋ—ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨ ਹੋਵੇ। ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਮੈਂ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਾਂਗਾ; ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਆਦੇਸ਼ ਰੱਖੋ।

Verse 30

वसिष्ठ उवाच । ममाश्रमस्य सांनिध्ये श्वभ्रमस्ति सुदारुणम् । अगाधं नन्दिनी तत्र पतिता धेनुरुत्तमा

ਵਸਿਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੇਰੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਕ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਖੱਡ ਹੈ। ਉਸ ਅਥਾਹ ਗਰ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਨੰਦਿਨੀ, ਉੱਤਮ ਧੇਨੂ, ਡਿੱਗ ਪਈ ਹੈ।

Verse 31

यत्नादाकर्षिता तस्माद्भूयः पतनजाद्भयात् । तवांतिकमनुप्राप्तो नान्यो योग्यो महीपतिः

ਵੱਡੇ ਜਤਨ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਖਿੱਚ ਕੇ ਕੱਢ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਮੁੜ ਡਿੱਗ ਪੈਣ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।

Verse 32

तस्मात्कञ्चिन्नगश्रेष्ठं तत्र प्रेषय भूधरम् । येन तत्पूर्यते श्वभ्रं भृशं प्रेषय तादृशम्

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਨਗਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਪਹਾੜੀ ਭਾਰ ਭੇਜੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਖੱਡ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰ ਜਾਵੇ। ਐਸਾ ਬਲਵਾਨ ਪਹਾੜ ਤੁਰੰਤ ਭੇਜੋ।

Verse 33

हिमवानुवाच । किंप्रमाणं मुने श्वभ्रं विस्तारायामतो वद । तत्प्रमाणं नगं कंचित्प्रेषयामि विचिंत्य च

ਹਿਮਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮੁਨੀ, ਉਸ ਖੱਡ ਦਾ ਮਾਪ ਦੱਸੋ—ਚੌੜਾਈ ਤੇ ਲੰਬਾਈ ਕਿੰਨੀ ਹੈ। ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਉਸੇ ਮਾਪ ਦਾ ਕੋਈ ਪਹਾੜ ਭੇਜ ਦਿਆਂਗਾ।

Verse 34

वसिष्ठ उवाच । द्विसहस्रं तु दैर्घ्येण विस्तरेण त्रिसहस्रकम् । न संख्या विद्यतेऽधस्तात्तस्य पर्वतसत्तम

ਵਸਿਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਚੌੜਾਈ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ। ਪਰ ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪਰਬਤ, ਹੇਠਾਂ ਇਸ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਦਾ ਕੋਈ ਹਿਸਾਬ ਨਹੀਂ।

Verse 35

हिमवानुवाच । कथं तेन प्रमाणेन सञ्जातो विवरो महान् । अभूत्कौतूहलं तेन सर्वं विस्तरतो वद

ਹਿਮਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਮਾਪ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਖੱਡ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ? ਇਸ ਕਾਰਨ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੌਤੁਹਲ ਜਾਗਿਆ ਹੈ—ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।