Adhyaya 26

Verse 1

नारद उवाच । अथ ब्रह्मा महादेवमभिवाद्य कृतांजलिः । उद्वाहः क्रियतां देव इत्युवाच महेश्वरम्

ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਦੇਵ, ਵਿਵਾਹ-ਵਿਧੀ ਕਰਾਈ ਜਾਵੇ।”

Verse 2

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा प्राहेदं भगवान्हरः । पराधीना वयं ब्रह्मन्हिमाद्रेस्तव चापि यत्

ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਹਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਅਸੀਂ ਪਰਾਧੀਨ ਹਾਂ—ਅਰਥਾਤ ਹਿਮਾਦ੍ਰੀ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਵੀ ਆਦੇਸ਼ ਅਧੀਨ।”

Verse 3

यद्युक्तं क्रियतां तद्धि वयं युष्मद्वशेऽधुना । ततो ब्रह्मा स्वयं दिव्यं पुरं रत्नमयं शुभम्

ਜੋ ਯੋਗ੍ਯ ਹੈ, ਉਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ; ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਂ। ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਦਿਵ੍ਯ, ਸ਼ੁਭ ਨਗਰ ਰਚ ਦਿੱਤਾ।

Verse 4

उद्वाहार्थं महेशस्य तत्क्षणात्समकल्पयत् । शतयोजनविस्तीर्णं प्रासादशतशोभितम्

ਮਹੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਵਾਹ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਉਹ ਨਗਰ ਸਜਾ ਦਿੱਤਾ—ਸੌ ਯੋਜਨ ਵਿਸਤਾਰ ਵਾਲਾ, ਸੈਂਕੜੇ ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ।

Verse 5

पुरेतस्मिन्महादेवः स्वयमेव व्यतिष्ठत । ततः सप्तमुनीन्देवश्चिंतिताब्यागतान्पुरः

ਉਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦੇਵ ਆਪ ਹੀ ਵਿਹਾਰ ਕਰ ਬੈਠੇ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕੇਵਲ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਨ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਸੱਤ ਮੁਨੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।

Verse 6

प्राहिणोदंबिकायाश्च स्थिरपत्रार्थमीश्वरः । सारुंधतीकास्ते तत्र ह्लादयंतो हिमाचलम्

ਸਥਿਰ-ਪੱਤਰ (ਮੰਗਲ-ਚਿੰਨ੍ਹ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਬਿਕਾ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ। ਉਹ ਅਰੁੰਧਤੀ ਸਮਾਨ ਸਤੀ-ਸਾਧਵੀ, ਉੱਥੇ ਹਿਮਾਚਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

Verse 7

सभार्यामीश्वरगुणैः स्थिरपत्राणि चादधुः । ततः संपूजितास्तेन पुनरागम्य तेऽचलात्

ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਈਸ਼ਵਰ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹ ਸਥਿਰ-ਪੱਤਰ ਮੰਗਲ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਏ। ਫਿਰ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਮੁੜ ਆ ਗਏ।

Verse 8

न्यवेदयंस्र्यंबकाय स च तानभ्यनंदत । उद्वाहार्थं ततो देवो विश्वं सर्वं न्यमंत्रयत्

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਮਾਚਾਰ ਤ੍ਰਿਯੰਬਕ (ਸ਼ਿਵ) ਨੂੰ ਨਿਵੇਦਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਵਿਵਾਹ ਦੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਦੇਵ ਨੇ ਸਮੂਹ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਨਿਯੋਤਾ ਦਿੱਤਾ।

Verse 9

समागतं च तत्सव विना दैत्यैर्दुरात्मभिः । स्थावरं जंगमं यच्च विश्वं विष्णुपुरोगमम्

ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰਾ ਸਮੂਹ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਗਿਆ—ਕੇਵਲ ਦੁਰਾਤਮਾ ਦਾਨਵਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ। ਜੋ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਅਚਲ ਜਾਂ ਚਲ ਹੈ, ਸਭ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਅਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।

Verse 10

सब्रह्यकं पुरारातेर्महिमानमवर्धयत् । ततस्तं विधिराहेदं गन्धमादनपर्वते

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਮੇਤ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਰਿ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੋਰ ਵਧ ਗਈ। ਫਿਰ ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਵਿਧਾਤਾ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 11

पुरे स्थितं विवाहस्य देव कालः प्रवर्तते । ततस्तस्य जटाजूटे चंद्रखंडं पितामहः

‘ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਹ ਦਾ ਦਿਵ੍ਯ ਸਮਾਂ ਹੁਣ ਪ੍ਰਵਰਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।’ ਤਦ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਜਟਾਜੂਟ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਕਲਾ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤੀ।

Verse 12

बबंध प्रणयोदारविस्फारितविलोचनः । कपर्द्दं शोभनं विष्णुः स्वय चक्रेऽस्य हर्षतः

ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਉਦਾਰਤਾ ਨਾਲ ਫੈਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਹर्ष ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਹੀ ਹੱਥਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਲਈ ਸੁੰਦਰ ਕਪੜ੍ਹ (ਕਪਾਰਦ) ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤੀ।

Verse 13

कपालमालां विपुलां चामुण्डा मूर्ध्न्यबंधत । उवाच चापि गिरिशं पुत्रं जनय शंकर

ਚਾਮੁੰਡਾ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਪਾਲਮਾਲਾ ਬੰਨ੍ਹੀ ਅਤੇ ਗਿਰੀਸ਼ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਉਤਪੰਨ ਕਰੋ!”

Verse 14

यो दैत्येंद्रकुलं हत्वा मां रक्तैस्तर्पयिष्यति । सूर्यो ज्वलच्छिखारक्तं भाबासितजगत्त्रयम्

“ਜੋ ਦੈਤ੍ਯ-ਇੰਦਰਾਂ ਦੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਸੰਹਾਰ ਕੇ ਰਕਤ-ਅਰਪਣਾਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੇਗਾ…” ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਲਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਲਾਲ ਸੂਰਜ ਨੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।

Verse 15

बबंध देवदेवस्यच स्वयमेव प्रमोदतः । शेषवासुकिमुख्याश्च ज्वलंतस्तेजसा शुभाः

ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੂੰ ਅਲੰਕਾਰਿਤ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੇਸ਼, ਵਾਸੁਕੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨਾਗ—ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਤੇਜਸਵੀ—ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਦਹਕ ਉਠੇ।

Verse 16

आत्मानं भूषणस्थाने स्वयं ते चक्रुरीश्वरे वायवश्च ततस्तीक्ष्णश्रृंगं हिमगिरिप्रभम्

ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਈਸ਼ਵਰ ਦੇ ਅਲੰਕਾਰ-ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਬਣ ਗਏ। ਫਿਰ ਵਾਯੁ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਤੀਖੇ ਸਿਰੇ ਵਾਲਾ ਸਿੰਗ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਹਿਮਗਿਰਿ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸੀ।

Verse 17

वृषं विभूषयामासुर्नानारत्नोपपत्तिभिः । शक्रो गजजिनं गृह्य स्वयमग्रे व्यवस्थितः

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਨੂੰ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ। ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਹਾਥੀ ਦੀ ਖਾਲ ਲੈ ਕੇ ਆਪ ਅੱਗੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਅਰਪਣ ਲਈ ਤਤਪਰ।

Verse 18

विना भस्म समाधाय कपाले रजतप्रभम् । मनुजास्थिमयीं मालां प्रेतनाथश्च वन्दनम्

ਇੱਕ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਭਸਮ ਲਗਾਈ; ਦੂਜੇ ਨੇ ਰਜਤ-ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲਾ ਕਪਾਲ-ਪਾਤ੍ਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰੇਤਨਾਥ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਸਥੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀ—ਵੈਰਾਗ ਦਾ ਭਯਭਕਤ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਵੰਦਨਯੋਗ।

Verse 19

वह्निस्तेजोमयं दिव्यमजिनं प्रददौ स्थितः । एवं विभूषितः सर्वैर्भृत्यैरीशो बभौ भृशम्

ਵਹਿਨਿ (ਅਗਨੀ) ਨੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਤੇਜੋਮਯ, ਦਿਵ੍ਯ ਅਜਿਨ ਭੇਟ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਸੇਵਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਿਭੂਸ਼ਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਅਤਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੋਇਆ।

Verse 20

ततो हिमाद्रेः पुरुषा वीरकं प्रोचिरे वचः । मा भूत्कालात्ययः शीघ्रं भवस्यैतन्निवेद्यताम्

ਤਦ ਹਿਮਾਦ੍ਰੀ ਦੇ ਪੁਰਖਾਂ ਨੇ ਵੀਰਕ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ: “ਕਾਲ-ਵਿਲੰਬ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਇਹ ਗੱਲ ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਨਿਵੇਦਨ ਕਰ।”

Verse 21

ततो देवं प्रणम्याह वीरकः करसंपुटी । त्वरयंति महेशानं हिमाद्रेः पुरुषास्त्वमी

ਫਿਰ ਵੀਰਕ ਨੇ ਕਰ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਾਨ! ਹਿਮਾਦ੍ਰੀ ਦੇ ਪੁਰਖ ਤੈਨੂੰ ਤੁਰੰਤਤਾ ਲਈ ਉਤਾਵਲੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।”

Verse 22

इति श्रुत्वा वचो देवः शीघ्रमित्येव चाब्रवीत् । सप्त वारिधयस्तस्य चक्रुर्दर्पणदर्शनम्

ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸ਼ੀਘ੍ਰ,” ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਹੀ। ਤਦ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਦਰਪਣ-ਸਮ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ।

Verse 23

तत्रैक्षत महादेवः स्वरूपं स जगन्मयम् । ततो बद्धांजलिर्धीमान्स्थाणुं प्रोवाच केशवः

ਉੱਥੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹੀ ਉਹ ਸਰੂਪ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਸੀ। ਤਦ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਅਚਲ ਪ੍ਰਭੂ ਸਥਾਣੂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

Verse 24

देवदेव महादेव त्रिपुरांतक शंकर । शोभसेऽनेन रूपेण जगदानंददायिना

ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਹੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਂਤਕ ਸ਼ੰਕਰ! ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦੇ ਹੋ ਜੋ ਜਗਤਾਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 25

महेश्वर यथा साक्षादपरस्त्वं महेश्वरः । ततः स्मयन्महादेवो जयेति भुवने श्रुतः

ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ! ਤੁਸੀਂ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਪਰਮ ਹੋ; ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ। ਤਦ ਮਹਾਦੇਵ ਮੁਸਕੁਰਾ ਕੇ ‘ਜੈ!’ ਬੋਲੇ—ਜੋ ਸਾਰੇ ਭੁਵਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜ ਉਠਿਆ।

Verse 26

करमालंब्य विष्णोश्च वृषभं रुरुहेशनैः । ततश्च वसवो देवाः शूलं तस्य न्यवेदयन्

ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਬੈਠਾ। ਫਿਰ ਵਸੁ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ।

Verse 27

धनदो निदिभिर्युक्तः समीपस्थस्ततोऽभवत् । स शूलपाणिर्विश्वात्मा संचचाल ततो हरः

ਤਦ ਧਨਦ (ਕੁਬੇਰ) ਨਿਧੀਆਂ ਸਮੇਤ ਨੇੜੇ ਆ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਤਮਾ ਹਰ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕੂਚ ਕੀਤਾ।

Verse 28

देवदुंदुभिनादैश्च पुष्पासारैश्च गीतकैः । नृत्यद्भिरप्सरोभिश्च जयेति च महास्वनैः

ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੁੰਦੁਭੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ, ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਧੁਨ, ਨੱਚਦੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਅਤੇ “ਜੈ ਜੈ” ਦੇ ਮਹਾਨ ਨਾਦ ਨਾਲ—

Verse 29

सव्यदक्षिणसंस्थानौ ब्रह्मविष्णूतु जग्मतुः । हंसं च गरुडं चैव समारुह्य महाप्रभौ

ਖੱਬੇ ਤੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਸਥਿਤ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਅੱਗੇ ਵਧੇ—ਉਹ ਮਹਾਪ੍ਰਭੂ—ਹੰਸ ਅਤੇ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ।

Verse 30

अथादितिर्दितिः सा च दनुः कद्रूः सुपर्णजा । पौलोमी सुरसा चैव सिंहिका सुरभिर्मुनिः

ਫਿਰ ਅਦਿਤੀ, ਦਿਤੀ, ਦਨੁ, ਕਦ੍ਰੂ, ਸੁਪਰਨਜਾ, ਪੌਲੋਮੀ, ਸੁਰਸਾ, ਸਿੰਹਿਕਾ ਅਤੇ ਸੁਰਭੀ—ਮੁਨੀਆਂ ਸਮੇਤ—ਭੀ ਆਏ।

Verse 31

सिद्धिर्माया क्षमा दुर्गा देवी स्वाहा स्वधा सुधा । सावित्री चैव गायत्री लक्ष्मीः सा दक्षिणा द्युतिः

ਸਿੱਧੀ, ਮਾਇਆ, ਖ਼ਮਾ, ਦੁਰਗਾ ਦੇਵੀ, ਸ੍ਵਾਹਾ, ਸ੍ਵਧਾ, ਸੁਧਾ; ਅਤੇ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ, ਗਾਇਤ੍ਰੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਅਤੇ ਦ੍ਯੁਤੀ ਵੀ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।

Verse 32

स्पृहामतिर्धृतिर्बुद्धिर्मंथिरृद्धिः सरस्वती । राका कुहूः सिनीवाली देवी भानुमती तथा

ਸਪ੍ਰਿਹਾ, ਮਤੀ, ਧ੍ਰਿਤੀ, ਬੁੱਧੀ, ਮੰਥੀ, ਰਿੱਧੀ, ਸਰਸਵਤੀ; ਅਤੇ ਰਾਕਾ, ਕੁਹੂ, ਸਿਨੀਵਾਲੀ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਭਾਨੁਮਤੀ ਵੀ (ਉੱਥੇ) ਆਈਆਂ।

Verse 33

धरणी धारणी वेला राज्ञी चापि च रोहिणी । इत्येताश्चान्यदेवानां मातरः पत्नयस्तथा

ਧਰਣੀ, ਧਾਰਣੀ, ਵੇਲਾ, ਰਾਜ্ঞੀ ਅਤੇ ਰੋਹਿਣੀ—ਇਹਨਾਂ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਵੀ, ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਵਜੋਂ ਉੱਥੇ ਵਿਦਮਾਨ ਸਨ।

Verse 34

उद्वाहं देवदेवस्य जग्मुः सर्वा मुदान्विताः । उरगा गरुडा यक्षा गंधर्वाः किंनरा नराः

ਸਭੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੇ ਵਿਵਾਹ ਲਈ ਚਲੇ—ਨਾਗ, ਗਰੁੜ, ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ, ਕਿੰਨਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ।

Verse 35

सागरा गिरयो मेघा मासाः संवत्सरास्तथा । वेदा मंत्रास्तथा यज्ञाः श्रौता धर्माश्च सर्वशः

ਸਾਗਰ, ਪਹਾੜ, ਬੱਦਲ, ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ ਵਰ੍ਹੇ; ਵੇਦ, ਮੰਤ੍ਰ, ਯਜ્ઞ ਅਤੇ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸ਼੍ਰੌਤ ਧਰਮ-ਵਿਧਾਨ—ਸਭ ਹੀ ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਸਨ।

Verse 36

हुंकाराः प्रणवाश्चैव इतिहासाः सहस्रशः । कोटिशश्च तथा देवा महेंद्राद्याः सवाहनाः

ਅਣਗਿਣਤ ਹੁੰਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਵ ‘ਓਂ’ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧੁਨੀ ਉਠੀ; ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ-ਹਜ਼ਾਰ ਇਤਿਹਾਸ-ਪਾਠ ਗੂੰਜੇ। ਇਉਂ ਹੀ ਮਹੇਂਦ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਆਦਿ ਦੇਵਤਾ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਦਿਵ੍ਯ ਵਾਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਆਏ।

Verse 37

अनुजग्मुर्महादेवं कोटिशोऽर्बुदशश्च हि । गणाश्च पृष्ठतो जग्मुः शंखवर्णाश्च कोटिशः

ਉਹ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਰੋੜਾਂ—ਹਾਂ, ਅਰਬੁਦਾਂ (ਦਸ ਕਰੋੜਾਂ) ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ—ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੇ ਚਲੇ। ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਣ ਵੀ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਚਲੇ, ਸ਼ੰਖ ਵਾਂਗ ਧਵਲ ਤੇ ਤੇਜਸਵੀ।

Verse 38

दशभिः केकराख्याश्च विद्युतोऽष्टाभिरेव च । चतुःषष्ट्या विशाखाश्च नवभिः पारियात्रिकाः

ਕੇਕਰ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਗਣ ਦਸ-ਦਸ ਕਰਕੇ ਆਏ; ਵਿਦ੍ਯੁਤ (ਬਿਜਲੀ) ਦੇ ਗਣ ਅੱਠ-ਅੱਠ; ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਚੌਂਸਠ; ਅਤੇ ਪਾਰਿਯਾਤ੍ਰਿਕ ਨੌ-ਨੌ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।

Verse 39

षड्भिः सर्वांतकः श्रीमांस्तथैव विकृताननः । ज्वालाकेशो द्वादशभिः कोटिभिः संवृतो ययौ

ਛੇ ਟੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਮਹਿਮਾਵਾਨ ਸਰਵਾਂਤਕ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ; ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕ੍ਰਿਤਾਨਨ ਵੀ। ਜ੍ਵਾਲਾਕੇਸ਼ ਬਾਰਾਂ ਕਰੋੜ ਅਨੁਯਾਈਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਅੱਗੇ ਤੁਰਿਆ।

Verse 40

सप्तभिः समदः श्रीमान्दुंदुभोष्ठाभिरेव च । पंचभिश्च कपालीशः षड्भिः संह्रादकः शुभः

ਸੱਤ ਟੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਸਮਦ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਦੁੰਦੁਭੋਸ਼ਠ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ। ਕਪਾਲੀਸ਼ ਪੰਜ ਨਾਲ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸੰਹ੍ਰਾਦਕ ਛੇ ਨਾਲ।

Verse 41

कोटिकोटिभिरेवैकः कुंडकः कुंभकस्तथा । विष्टंभोऽष्टाभिरेवेह गणपः सर्वसत्तमः

ਕੁੰਡਕ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਕਰੋੜਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਕੁੰਭਕ ਵੀ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ। ਇੱਥੇ ਵਿ਷ਟੰਭ ਅੱਠ ਟੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਆਇਆ—ਗਣਪ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।

Verse 42

पिप्पलश्च सहस्रेण सन्नादश्च तथा बली । आवेशनस्तथाष्टाभिः सप्तभिश्चंद्रतापनः

ਪਿੱਪਲ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਲ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਬਲੀ ਸਨ੍ਨਾਦ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ। ਆਵੇਸ਼ਨ ਅੱਠ ਟੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਚੰਦਰਤਾਪਨ ਸੱਤ ਨਾਲ।

Verse 43

महाकेशः सहस्रेण नंदिर्द्वादशभिस्तथा । नगः कालः करालश्च महाकालः शतेन च

ਮਹਾਕੇਸ਼ ਹਜ਼ਾਰ ਸੰਗ ਲੈ ਆਇਆ; ਨੰਦੀ ਭੀ ਬਾਰਾਂ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ। ਨਾਗ, ਕਾਲ ਅਤੇ ਕਰਾਲ ਵੀ ਪਹੁੰਚੇ; ਅਤੇ ਮਹਾਕਾਲ ਸੌ ਦੇ ਨਾਲ ਆਇਆ।

Verse 44

अग्निकः शतकोट्या वै कोट्याग्निमुख एव च । आदित्यमूर्धा कोट्या च कोट्या चैव धनावहः

ਅਗ੍ਨਿਕ ਸੌ ਕਰੋੜਾਂ ਨਾਲ ਆਇਆ; ਅਤੇ ਅਗ੍ਨਿਮੁਖ ਵੀ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਸਮੇਤ। ਆਦਿਤ੍ਯਮੂਰਧਾ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਨਾਲ ਆਇਆ; ਅਤੇ ਧਨਾਵਹ ਭੀ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਨਾਲ ਹੀ।

Verse 45

सन्नागश्च शतेनैव कुमुदः कोटिभिस्त्रिभिः । अमोघः कोकिलश्चैव कोटिकोट्या सुमंत्रकः

ਸੰਨਾਗ ਸੌ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਆਇਆ; ਕੁਮੁਦ ਤਿੰਨ ਕਰੋੜਾਂ ਸਮੇਤ। ਅਮੋਘ ਅਤੇ ਕੋਕਿਲ ਵੀ ਪਹੁੰਚੇ; ਅਤੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰਕ ਕਰੋੜਾਂ ਉੱਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਨਾਲ।

Verse 46

काकपादस्तता षष्ट्या षष्ट्या संतानको गणः । महाबलश्च नवभिर्मधुपिंगश्च पिंगलः

ਕਾਕਪਾਦ, ਫਿਰ ਤਤਾ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨਕ—ਹਰ ਇੱਕ ਸੱਠ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ। ਮਹਾਬਲ ਨੌ ਦੇ ਨਾਲ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਮਧੁਪਿੰਗ ਪਿੰਗਲ ਦੇ ਨਾਲ।

Verse 47

नीलो नवत्या सप्तत्या चतुर्वक्त्रश्च पूर्वपात् । वीरभद्रश्चश्चतुःषष्ट्या करणो बालकस्तथा

ਨੀਲ ਨੱਬੇ ਦੇ ਨਾਲ ਆਇਆ; ਹੋਰ ਇੱਕ ਸੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ; ਅਤੇ ਚਤੁਰਵਕਤ੍ਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲੋਂ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਵੀਰਭਦ੍ਰ ਚੌਂਸਠ ਦੇ ਨਾਲ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਕਰਣ ਤੇ ਬਾਲਕ ਵੀ ਓਹਨੇ ਹੀ।

Verse 48

पंचाक्षः शतमन्युश्च मेघमन्युश्च विंशतिः । काष्ठकोटिश्चतुःषष्ट्या सुकोशो वृषभस्तथा

ਪੰਚਾਕ੍ਸ਼, ਸ਼ਤਮਨ੍ਯੁ ਅਤੇ ਮੇਘਮਨ੍ਯੁ ਆਏ—(ਮੇਘਮਨ੍ਯੁ) ਵੀਹ ਸਹਿਤ। ਕਾਸ਼ਠਕੋਟੀ ਚੌਂਸਠ ਨਾਲ ਆਇਆ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਕੋਸ਼ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਵੀ ਆਏ।

Verse 49

विश्वरूपस्तालकेतुः पंचाशच्च सिताननः । ईशानो वृद्धदेवश्च दीप्तात्मा मृत्युहा तथा

ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਅਤੇ ਤਾਲਕੇਤੁ ਆਏ, ਅਤੇ ਸਿਤਾਨਨ ਪੰਜਾਹ ਸਹਿਤ। ਈਸ਼ਾਨ, ਵ੍ਰਿੱਧਦੇਵ, ਦੀਪਤਾਤਮਾ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁਹਾ ਵੀ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।

Verse 50

विषादो यमहा चैव गणो भृंगरिटिस्तथा । अशनी हासकश्चैव चतुःषष्ट्या सहस्रपात्

ਵਿਸ਼ਾਦ, ਯਮਹਾ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿੰਗਰਿਟੀ ਨਾਮਕ ਗਣ ਵੀ ਆਏ। ਅਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਹਾਸਕ ਆਏ, ਅਤੇ ਸਹਸ੍ਰਪਾਤ ਚੌਂਸਠ ਸਹਿਤ ਪਹੁੰਚਿਆ।

Verse 51

एते चान्ये च गणपा असंख्याता महाबलाः । सर्वे सहस्रहस्ताश्च जटामुकुटधारीणः

ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਗਣਪਤੀ—ਅਸੰਖ੍ਯ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ—ਉੱਥੇ ਆਏ। ਸਭ ਦੇ ਸਭ ਸਹਸ੍ਰ-ਹਸਤ ਸਨ ਅਤੇ ਜਟਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਕੁਟ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਸਨ।

Verse 52

चंद्रलेखावतंसाश्च नीलकंठास्त्रिलोचनाः । हारकुंडलकेयूरमुकुटाद्यैरलंकृताः

ਉਹ ਚੰਦਰਲੇਖਾ ਨੂੰ ਅਵਤੰਸ ਵਾਂਗ ਧਾਰਦੇ, ਨੀਲਕੰਠ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ ਸਨ। ਹਾਰ, ਕੁੰਡਲ, ਕੇਯੂਰ, ਮੁਕੁਟ ਆਦਿ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸਨ।

Verse 53

अणिमादिगुणैर्युक्ताः शक्ताः शापप्रसादयोः । सूर्यकोटिप्रतीकाशास्तत्राजग्मुर्गणेश्वराः

ਅਣਿਮਾ ਆਦਿ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਸ਼ਾਪ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੇਣ ਸਮਰੱਥ ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਕਰੋੜਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੀ ਕਾਂਤੀ ਵਾਲੇ ਗਣੇਸ਼ਵਰ—ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।

Verse 54

पातालांबरभूमिस्थाः सर्वलोकनिवासिनः । तुंबुरुर्नारदो हाहा हूहूश्चैव तु सामगाः

ਪਾਤਾਲ, ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ—ਹਰ ਲੋਕ ਤੋਂ—ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ ਆਏ: ਤੁੰਬੁਰੂ, ਨਾਰਦ, ਹਾਹਾ ਅਤੇ ਹੂਹੂ, ਜੋ ਸਾਮ-ਗੀਤ ਦੇ ਗਾਇਕ ਹਨ।

Verse 55

तंत्रीमादाय वाद्यांश्चाऽवादयञ्छंकरोत्सवे । ऋषयः कृत्स्नशश्चैव वेदगीतांस्तपोधनाः

ਤੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਾਜੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਵਜਾਉਂਦੇ ਰਹੇ; ਅਤੇ ਤਪਧਨ ਰਿਸ਼ੀਗਣ ਪੂਰੇ ਵੇਦ-ਗੀਤ ਉਚਾਰਦੇ ਰਹੇ।

Verse 56

पुण्यान्वैवाहिकान्मंत्राञ्जेषुः संहृष्टमानसाः । एवं प्रतस्थेगिरिशो वीज्यमानश्च गंगया

ਹਰਸ਼ਿਤ ਮਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਪੁੰਨ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਰੀਸ਼ (ਸ਼ਿਵ) ਅੱਗੇ ਵਧੇ, ਗੰਗਾ ਦੇਵੀ ਵੱਲੋਂ ਪੱਖੇ ਕੀਤੇ ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਅਨੁਸਰਿਤ।

Verse 57

तथा यमुनया चापांपतिना धृतच्छत्रया । स्त्रीभिर्नानाविधालापैलाजाभिश्चानुमोदितः

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਮੁਨਾ ਅਤੇ ਜਲਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਵਰੁਣ ਨੇ ਛਤਰ ਧਾਰਿਆ। ਨਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਮੰਗਲ-ਬੋਲਾਂ ਅਤੇ ਲਾਜਾ (ਭੁੰਨੇ ਅਨਾਜ) ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਅਨੁਮੋਦਿਤ ਹੋਏ।

Verse 58

महोत्सवेन देवेशो गिरिस्थानं विवेश सः । प्रभासत्स्वर्णकलशं तोरणानां शतैर्युतम्

ਮਹਾ ਉਤਸਵ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿਚ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਗਿਰਿ-ਨਿਵਾਸ (ਹਿਮਾਲਯ ਦੇ ਧਾਮ) ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਸੌਆਂ ਤੋਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦੇ ਸੁਵਰਨ ਕਲਸ਼ ਸ਼ੋਭ ਰਹੇ ਸਨ।

Verse 59

वैडूर्यबद्धभूमिस्थं रत्नजैश्च गृहैर्युतम् । तत्प्रविश्य स्तूयमानो द्वारमभ्याससाद ह

ਉਸ ਦੇ ਆੰਗਣ ਵੈਡੂਰਯ ਮਣੀ ਨਾਲ ਜੜੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਗ੍ਰਿਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਚੌਫੇਰੋਂ ਸਤੁਤੀ ਸੁਣਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਦਵਾਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।

Verse 60

ततो हिमाचलस्तत्र दृश्यते व्याकुलाकुलः । आदिशदात्मभृत्यानां महादेव उपस्थिते

ਤਦ ਉੱਥੇ ਹਿਮਾਚਲ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ—ਉਹ ਚਿੰਤਿਤ ਤੇ ਵਿਹਲ ਸੀ। ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦੇਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ।

Verse 61

ततो ब्रह्माणमचलो गुरुत्वे प्रार्थयत्तदा । कृत्यानां सर्वभारेषु वासुदेवं च बुद्धिमान्

ਤਦ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਗੁਰੁਤਵ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਮੁਖ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣਨ, ਅਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਕਿ ਸਭ ਲੋੜੀਂਦੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ।

Verse 62

प्रत्याह च विवाहऽस्मिन्कुमारीभ्रातरं विना । भविष्यति कथं विष्णो लाजहोमादिकर्मसु

ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: “ਹੇ ਵਿਸ਼ਣੂ! ਇਸ ਵਿਵਾਹ ਵਿਚ ਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਭਰਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਲਾਜਾ-ਹੋਮ ਆਦਿ ਕਰਮ ਕਿਵੇਂ ਸੰਪੰਨ ਹੋਣਗੇ?”

Verse 63

सुतो हि मम मैनाकः स प्रविष्टोऽर्णवे स्थितः । इति चिंताविषण्णं तं विष्णुराहमहामतिः

“ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਮੈਨਾਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ।” ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਹਲ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹਾਮਤਿ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।

Verse 64

अत्र चिंता न कर्तव्या गिरिराज कथंचन । अहं भ्राता जगन्मातुरेतदे वं च नान्यथा

“ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਭੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ, ਹੇ ਗਿਰਿਰਾਜ। ਮੈਂ ਆਪ ਜਗਤ-ਮਾਤਾ ਦਾ ਭਰਾ ਹਾਂ—ਇਹੀ ਸੱਚ ਹੈ, ਹੋਰ ਨਹੀਂ।”

Verse 65

ततः प्रमुदितः शैलः पार्वतीं च स्वलंकृताम् । सखीभिः कोटिसंख्याभिर्वृतां प्रवेशयत्सदः

ਤਦ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸ਼ੈਲਰਾਜ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਸੁਸਜਿਤ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ, ਕਰੋੜਾਂ ਸਖੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਸਭਾ-ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਵਾਉਣ ਲੱਗਾ।

Verse 66

ततो नीलमयस्तंभं ज्वलत्कांचनकुट्टिमम् । मुक्ताजालपरिष्कारं ज्वलितौ षधिदीपितम्

ਤਦ (ਉਸਨੇ) ਗੂੜ੍ਹੇ ਨੀਲੇ ਕਾਂਤੀ ਵਾਲੇ ਸਤੰਭਾਂ ਵਾਲਾ, ਜਗਮਗ ਸੋਨੇ ਦੀ ਫਰਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮੰਡਿਤ, ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ ਜਾਲੀ ਦੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਨਾਲ ਸੁਸਜਿਤ, ਅਤੇ ਦਹਕਦੀਆਂ ਤੇਜਸਵੀ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਵਿਆਹ-ਮੰਡਪ ਵੇਖਿਆ।

Verse 67

रत्नासनसहस्राढ्यं शतयोजनविस्तृतम् । विवाहमंडपं शर्वो विवेशानुचरावृतः

ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਤਨ-ਜੜੇ ਆਸਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਸੌ ਯੋਜਨ ਵਿਸਤਾਰ ਵਾਲੇ ਉਸ ਵਿਆਹ-ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਵ (ਸ਼ਿਵ) ਆਪਣੇ ਅਨੁਚਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ।

Verse 68

ततः शैलः सपत्नीकः पादौ प्रक्षाल्य हर्षितः । भवस्य तेन तोयेन सिषिचे स्वं जगत्तथा

ਤਦੋਂ ਸ਼ੈਲ (ਹਿਮਾਲਯ) ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਚਰਨ ਧੋਏ; ਅਤੇ ਉਸੇ ਚਰਨਾਮ੍ਰਿਤ-ਜਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਵੀ ਛਿੜਕ ਕੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦਿਤ ਕੀਤਾ।

Verse 69

पाद्यमाचमनं दत्त्वा मधुपर्कं च गां तथा । प्रदानस्य प्रयोगं च संचिंतयंति ब्राह्मणाः

ਪਾਦ੍ਯ ਅਤੇ ਆਚਮਨ ਦਾ ਜਲ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ, ਮਧੁਪರ್ಕ ਅਤੇ ਗਾਂ ਵੀ ਭੇਟ ਕੀਤੀ; ਤਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾਨ ਦੇ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਦੀ ਯਥੋਚਿਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

Verse 70

दौहित्रीं कव्यवाहानां दद्मि पुत्रीं स्वकामहम् । इत्युक्त्वा तस्थिवाञ्छैलो न जानाति हरस्य सः

ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ—“ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਧੀ, ਜੋ ਕਵ੍ਯਵਾਹਨ (ਅਗਨੀ-ਦੇਵਾਂ) ਦੀ ਦੌਹਿਤਰੀ ਹੈ, ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ”—ਸ਼ੈਲ ਤਿਆਰ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਪਰ ਉਹ ਹਰ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਅਸਲ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਦਾ ਸੀ।

Verse 71

ततः सर्वानपृच्छत्स कुलं कोऽपि न वेद तत् । ततो विष्णुरिदं प्राह पृछ्यंतेऽन्ये किमर्थतः

ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ (ਵਰ ਦਾ) ਕੁਲ ਕੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਉਹ ਕੁਲ ਨਾ ਜਾਣ ਸਕਿਆ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ—ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?”

Verse 72

अज्ञातकुलतां तस्य पृछ्यतामयमेव च । अहिरेव अहेः पादान्वेत्ति नान्यो हिमाचल

ਉਸ ਦੇ ਅਣਜਾਣ ਕੁਲ ਬਾਰੇ ਇਸੇ ਨੂੰ ਹੀ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਵੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਸੱਪ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਸੱਪ ਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਹਿਮਾਚਲ।

Verse 73

स्वगोत्रं यदि न ब्रूते न देया भगिनी मम । ततो हासस्तदा जज्ञे सर्वेषां सुमहास्वनः

“ਜੇ ਉਹ ਆਪਣਾ ਗੋਤ੍ਰ ਨਾ ਦੱਸੇ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਦਾ ਵਿਵਾਹ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸਭਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉੱਚੀ ਗੂੰਜ ਵਾਲਾ ਮਹਾ-ਹਾਸ ਉਠਿਆ।

Verse 74

निवृत्तश्च क्षणाद्भूयः किं वक्ष्यति हरस्त्विति । ततो विमृश्य बहुधा किंचिद्भीताननो यता

ਫਿਰ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹਾਸਾ ਠਹਿਰ ਗਿਆ; ਮੁੜ ਸਭ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ, “ਹਰ (ਸ਼ਿਵ) ਕੀ ਕਹੇਗਾ?” ਤਦ ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਕੁਝ ਘਬਰਾਇਆ ਚਿਹਰਾ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਜਣੇ ਨੇੜੇ ਆਇਆ।

Verse 75

लज्जाजडः स्मितं चक्रे ततः पार्थ स वै हरः । ततो विशिष्टा ब्रुवति शीघ्रं कालोऽतिवर्तते

ਤਦ ਲਾਜ ਨਾਲ ਜੜ੍ਹ ਹੋਏ ਹਰ (ਸ਼ਿਵ) ਨੇ ਕੇਵਲ ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਾਨ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਪਾਰਥ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਤ੍ਰੀ ਬੋਲੀ, “ਛੇਤੀ ਕਰੋ—ਸਮਾਂ ਲੰਘਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।”

Verse 76

हरिः प्राह महेशानं बिभ्यदावेद्मयहं तव । मातामहं च पितरं प्रयोगं श्रृणु भूधर

ਹਰੀ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਭਯ-ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਅੱਗੇ ਨਿਵੇਦਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਭੂਧਰ, ਵਿਧੀ ਸੁਣੋ: ਮੈਂ ਮਾਤਾਮਹ ਵੀ ਬਣਾਂਗਾ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਵੀ ਕਰਮ ਸੰਪੰਨ ਕਰਾਂਗਾ।”

Verse 77

आत्मपुत्राय ते शंभो आत्मदौहित्रकाय ते । इत्युक्ते विष्णुना सर्वे साधुसाध्विति ते जगुः

ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਇਹ ਕਹਿਣ ਤੇ, “ਹੇ ਸ਼ੰਭੋ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਦੌਹਿਤਰ ਲਈ ਹੈ,” ਸਭ ਨੇ ਇਕਸੁਰ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਸਾਧੁ! ਸਾਧੁ!”

Verse 78

देवोऽप्युदाहरेद्वुद्धिं सर्वेभ्योऽप्यधिकां वराम् । ततः शैलस्तथा चोक्त्वा दत्त्वा देवीं च सोदकम्

ਦੇਵ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਭੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਲਾਹ ਉਚਾਰੀ। ਫਿਰ ਹਿਮਾਲਯ ਪਰਬਤ ਨੇ ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਹਿ ਕੇ ਸੋਦਕ ਸਮੇਤ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕੀਤਾ।

Verse 79

आत्मानं चापि देवाय प्रददौ सोदकं नगः । ततः सर्वे तुष्टुवुस्तं विवाहं विस्मयान्विताः

ਅਤੇ ਪਰਬਤ ਨੇ ਸੋਦਕ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਤਦ ਸਭ ਨੇ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਉਸ ਵਿਵਾਹ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ।

Verse 80

दाता महीभृतां नाथो होता देवश्चतुर्मुखः । वरः पशुपतिः साक्षात्कन्या विश्वरणिस्तथा

ਦਾਤਾ ਪਰਬਤਾਂ ਦਾ ਨਾਥ ਸੀ; ਹੋਤਾ ਚਤੁਰਮੁਖ ਦੇਵ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸੀ। ਵਰ ਪਸ਼ੁਪਤਿ ਆਪ ਸੀ ਅਤੇ ਕਨਿਆ ਵਿਸ਼ਵਰਣੀ (ਪਾਰਵਤੀ) ਹੀ ਸੀ।

Verse 81

ततः स्तुवत्सु मुनिषु पुष्पवर्षे महत्यपि । नदत्सु देवतूर्येषु करं जग्राह त्र्यम्बकः

ਫਿਰ ਜਦ ਮੁਨੀ ਸਤੁਤੀ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਮਹਾਨ ਪੁਸ਼ਪ-ਵਰਖਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਵਾਜੇ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ।

Verse 82

देवो देवीं समालोक्य सलज्जां हिमशैलजाम् । न तृप्यति न चाह्लादत्सा च देवां वृषध्वजम्

ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਹਿਮਾਲਯ-ਕਨਿਆ, ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਨਿਮਰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਿਆ; ਉਹ ਕਦੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਸਦਾ ਆਨੰਦਿਤ ਰਿਹਾ। ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਵೃಷਧ੍ਵਜ ਦੇਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ।

Verse 83

तत्र ब्रह्मादिमुनयो देवीमद्भुतरूपिणीम् । पश्यंतः शरणं जग्मुर्मनसा परमेश्वरम्

ਉੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਮੁਨੀ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਅਦਭੁਤ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਜਾ ਪਏ।

Verse 84

मा मुह्याम पार्वतीं च यथा नारदपर्वतौ । ततस्तथैव तच्चक्रे सर्वेषामीप्सितं वचः

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਪਾਰਵਤੀ ਬਾਰੇ ਅਸੀਂ ਮੋਹਿਤ ਨਾ ਹੋਈਏ, ਜਿਵੇਂ ਕਦੇ ਨਾਰਦ ਤੇ ਪਰਵਤ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।” ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੀ ਇੱਛਿਤ ਬਾਤ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

Verse 85

ततो देवैश्च मुनिभिः संस्तुतः परमेश्वरः । प्रविवेश शुभां वेदीं मूर्तिमज्ज्वलनाश्रिताम्

ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਸ਼ੁਭ ਵੇਦੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੂਰਤਿਮਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਸਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰ ਲਿਆ।

Verse 86

वेधाः श्रुतीरितैर्मं त्रैर्मूर्तिमद्भिरुपस्थितैः । मूर्तमग्निं जुहाव त्रिः परिक्रम्य च तं हरः

ਤਦ ਵੇਧਾ (ਬ੍ਰਹਮਾ), ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰੇ ਮੂਰਤਿਮਾਨ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਗਟ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਆਹੁਤੀ ਪਾਈ; ਅਤੇ ਹਰ (ਸ਼ਿਵ) ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਅੱਗ ਦੀ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ।

Verse 87

लाजाहोम उमाभ्राता प्राह तं सस्मितं हरिः । बहवो मिलिताः संति लोकाः संमर्द ईश्वर

ਲਾਜਾ-ਹੋਮ ਵੇਲੇ, ਹਰੀ (ਵਿਸ਼ਨੂ) ਨੇ ਮੁਸਕਰਾਂਦਿਆਂ ਉਮਾ ਦੇ ਭਰਾ (ਸ਼ਿਵ) ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਈਸ਼ਵਰ! ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਹੈ।”

Verse 88

सावधानेन रक्ष्याणि भूषणानि त्वया हर । ततो हरश्च तं प्राह स्वजने माऽतिगोपय

“ਹੇ ਹਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੂਸ਼ਣਾਂ ਦੀ ਤੂੰ ਬੜੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।” ਤਦ ਹਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਆਪਣਿਆਂ ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਅਧਿਕ ਨਾ ਲੁਕਾ।”

Verse 89

किंचित्प्रार्थय दास्यामि प्राह विष्णुस्ततो वरम् । त्वयि भक्तिर्दृढा मेऽस्तु स च तद्दुर्लभं ददौ

ਤਦ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਕੁਝ ਮੰਗ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿਆਂਗਾ।” ਉਸ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਮੇਰੀ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਕਤੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰਹੇ।” ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਉਹ ਦੁਰਲਭ ਵਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ।

Verse 90

ददतुः सृष्टिसंरक्षां ब्रह्मणे दक्षिणामुभौ । अग्नये यज्ञभागांश्च प्रीतौ हरजनार्दनौ

ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਹਰ ਅਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਵਜੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਭਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਯਜ੍ਞ ਦੇ ਯੋਗ ਭਾਗ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ।

Verse 91

भृग्वादीनां ततो दत्त्वा श्रुतिरक्षणदक्षिणाम् । ततो गीतैश्च नृत्यैश्च भोजनैश्च यथेप्सितैः

ਫਿਰ ਭ੍ਰਿਗੁ ਆਦਿ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦੇ ਕੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੀਤਾਂ, ਨ੍ਰਿਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨਚਾਹੇ ਭੋਜਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ।

Verse 92

महोत्सवैरनेकैश्च विस्मयं समपद्यत । विसृज्य लोकं तं सर्वं किमिच्छादानकैर्भवः

ਅਨੇਕ ਮਹੋਤਸਵਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਲੋਕ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ-ਸਮੂਹ ਵਿਦਾ ਕਰ ਕੇ, ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਜੋ ਕੁਝ ਮੰਗਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।

Verse 93

सरस्वत्या च पितरौ देव्याश्चाऽश्वास्य दुःखितौ । आमंत्र्य हिमशैलेंद्रं ब्रह्मणं च सकेशवम्

ਸਰਸਵਤੀ ਨੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਦੁਖੀ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਹਿਮਸ਼ੈਲ-ਇੰਦਰ ਹਿਮਾਲਯ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਕੇਸ਼ਵ (ਵਿਸ਼ਣੁ) ਸਮੇਤ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਏ।

Verse 94

जगाम मंदरगिरिं गिरिणा यानुगोर्चितः

ਉਹ ਮੰਦਰਗਿਰਿ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ, ਅਤੇ ਹਿਮਾਲਯ ਪਹਾੜ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੋਇਆ ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।

Verse 95

ततो गते भगवति नीललोहिते सहोमया गिरिममलं हि भूधरः । सबांधवो रुदिति हि कस्य नो मनो विसंष्ठंलं जगति हि कन्यकापितुः

ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਨੀਲਲੋਹਿਤ (ਸ਼ਿਵ) ਉਮਾ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕਰ ਗਏ, ਤਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਿਮਾਲਯ ਆਪਣੇ ਨਿਰਮਲ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਸਾਕ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਸਮੇਤ ਬਿਲਖ ਬਿਲਖ ਕੇ ਰੋਇਆ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਧੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਕਿਸ ਦਾ ਮਨ ਨਾ ਕੰਬੇ?

Verse 96

इमं विवाहं गिरिराजपुत्र्याः श्रृणोति चाध्येति च यो नरः शुचिः । विशेषतश्चापि विवाहमंगले स मंगलं वृद्धिमवाप्नुते चिरम्

ਜੋ ਕੋਈ ਸ਼ੁੱਧ-ਚਿੱਤ ਮਨੁੱਖ ਗਿਰਿਰਾਜ ਦੀ ਪੁਤਰੀ (ਪਾਰਵਤੀ) ਦੇ ਇਸ ਵਿਵਾਹ-ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਵਿਵਾਹ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ—ਉਹ ਚਿਰਕਾਲ ਤੱਕ ਮੰਗਲ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਵਾਧਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।