Adhyaya 282

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततः श्रुत्वा च शर्यातिर्वलभीस्थान संस्थितः । वयस्थं च्यवनं श्रुत्वा आनन्दोद्गतमानसः

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ତାପରେ ବଲଭୀରେ ଅବସ୍ଥିତ ରାଜା ଶର୍ୟାତି, ଚ୍ୟବନ ଯୁବାବସ୍ଥା ପାଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ଆନନ୍ଦରେ ମନ ଉଦ୍ଗତ ହେଲା।

Verse 2

प्रहृष्टः सेनया सार्द्धं स प्रायाद्भार्गवाश्रमम् । च्यवनं च सुकन्यां च हृष्टां देव सुतामिव

ହର୍ଷିତ ହୋଇ ସେ ସେନାସହିତ ଭାର୍ଗବ ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲା। ସେଠାରେ ଚ୍ୟବନ ଓ ସୁକନ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେଖିଲା—ସୁକନ୍ୟା ଦେବକନ୍ୟା ପରି ଦୀପ୍ତିମତୀ ଓ ହର୍ଷିତ ଥିଲା।

Verse 3

गतो महीपः शर्यातिः कृत्स्नानंदमहोदधिः । ऋषिणा सत्कृतस्तेन सभार्यः पृथिवीपतिः । तत्रोपविष्टः कल्याणीः कथाश्चक्रे महामनाः

ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦର ମହାସାଗର ସଦୃଶ ରାଜା ଶର୍ୟାତି ସେଠାକୁ ଗଲେ। ସେଇ ଋଷି ତାଙ୍କୁ ସତ୍କାର କଲେ; ରାଣୀସହିତ ପୃଥିବୀପତି ଆସନ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଏବଂ ମହାମନା ରାଜା କଲ୍ୟାଣକର କଥା କହିଲେ।

Verse 4

अथैनं भार्गवो देवि ह्युवाच परिसांत्वयन् । याजयिष्यामि राजंस्त्वां संभारानुपकल्पय

ତାପରେ, ହେ ଦେବୀ, ଭାର୍ଗବ ଋଷି ତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କହିଲେ—“ହେ ରାଜନ, ମୁଁ ତୁମର ଯଜ୍ଞ କରାଇବି; ଆବଶ୍ୟକ ସମ୍ଭାର ପ୍ରସ୍ତୁତ କର।”

Verse 5

ततः परमसंहृष्टः शर्यातिः पृथिवीपतिः । च्यवनस्य महादेवि तद्वाक्यं प्रत्यपूजयत्

ତାପରେ, ହେ ମହାଦେବୀ, ପରମ ହର୍ଷିତ ପୃଥିବୀପତି ଶର୍ୟାତି ଚ୍ୟବନଙ୍କ ସେଇ ବାକ୍ୟକୁ ଆଦରସହିତ ଗ୍ରହଣ କରି ସମ୍ମାନ କଲେ।

Verse 6

प्रशस्तेऽहनि याज्ञीये सर्वकामसमृद्धिमत् । कारयामास शर्यातिर्यज्ञायतनमुत्तमम्

ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ ଶୁଭ ଦିନରେ ଶର୍ୟାତି ସମସ୍ତ କାମନାର ସମୃଦ୍ଧିଯୁକ୍ତ ଏକ ଉତ୍ତମ ଯଜ୍ଞାୟତନ ନିର୍ମାଣ କରାଇଲେ।

Verse 7

तत्रैव च्यवनो देवि याजयामास भार्गवम् । अद्भुतानि च तत्रासन्यानि तानि महेश्वरि

ସେଠାରେଇ, ହେ ଦେବୀ, ଭାର୍ଗବ ଚ୍ୟବନ ଯଜ୍ଞ କରାଇଥିଲେ; ହେ ମହେଶ୍ୱରୀ, ସେଠାରେ ଅନେକ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା।

Verse 8

अगृह्णाच्च्यवनः सोममश्विनोर्देवयोस्तदा । तमिन्द्रो वारयामास मा गृहाण तयोर्ग्रहम्

ତେବେ ଚ୍ୟବନ ସେଇ ଦୁଇ ଦିବ୍ୟ ଅଶ୍ୱିନଙ୍କ ପାଇଁ ସୋମ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ରୋକି କହିଲେ—“ତାଙ୍କର ଗ୍ରହ (ଭାଗ) ନେବ ନାହିଁ।”

Verse 9

इन्द्र उवाच । उभावेतौ न सोमार्हौ नासत्याविति मे मतिः । भिषजौ देवतानां हि कर्मणा तेन गर्हितौ

ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—“ମୋ ମତରେ ଏହି ଦୁଇ ନାସତ୍ୟ ସୋମର ଅର୍ହ ନୁହେଁ; କାରଣ ସେମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଭିଷଜ, ସେଇ କର୍ମରୁ ନିନ୍ଦିତ ମନାଯାନ୍ତି।”

Verse 10

च्यवन उवाच । माऽवमंस्था महात्मानौ रूपद्रविणवर्चसौ । यौ चक्रतुश्च मामद्य वृंदारकमिवाजरम्

ଚ୍ୟବନ କହିଲେ—“ରୂପ, ଧନ ଓ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ ସେଇ ଦୁଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଅବମାନ କରନି। ସେମାନେ ମୋତେ ଆଜି ଦେବତାସଦୃଶ ଯୁବକ ଓ ଅଜର କରିଛନ୍ତି।”

Verse 11

समत्वेनान्यदेवानां कथं वै नेक्षते भवान् । अश्विनावपि देवेन्द्र देवौ विद्धि परंतप

ଆପଣ ସେମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନଙ୍କ ସମାନ ଭାବେ କାହିଁକି ଦେଖୁନାହାନ୍ତି? ହେ ଦେବେନ୍ଦ୍ର, ହେ ପରନ୍ତପ, ଜାଣନ୍ତୁ—ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟ ମଧ୍ୟ ଦେବ।

Verse 12

इन्द्र उवाच । चिकित्सकौ कर्मकरौ कामरूपसमन्वितौ । लोके चरंतौ मर्त्यानां कथं सोममिहार्हतः

ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—ସେ ଦୁଇଜଣ ଚିକିତ୍ସକ, କେବଳ କର୍ମଚାରୀ; ଇଚ୍ଛାମତେ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ମର୍ତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୋକେ ଚରି ଏଠାରେ ସୋମର ଅଧିକାରୀ କିପରି ହେବେ?

Verse 13

ईश्वर उवाच । एतदेव यदा वाक्यमाम्रेडयति वासवः । अनादृत्य ततः शक्रं ग्रहं जग्राह भार्गवः

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ବାସବ (ଇନ୍ଦ୍ର) ଏହି ଏକେ କଥାକୁ ପୁନଃପୁନଃ କହୁଥିବାବେଳେ, ଭାର୍ଗବ (ଚ୍ୟବନ) ଶକ୍ରକୁ ଅନାଦର କରି ସୋମ-ଗ୍ରହ (ଆହୁତି ପାତ୍ର/ଭାଗ) ଧରିନେଲେ।

Verse 14

ग्रहीष्यंतं ततः सोममश्विनोः सत्तमं तदा । समीक्ष्य बलभिद्देव इदं वचनमब्रवीत्

ତେବେ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୋମଭାଗକୁ ସେ ନେବାକୁ ଯାଉଛି ବୋଲି ଦେଖି, ବଲଭିଦ୍ ଦେବ (ଇନ୍ଦ୍ର) ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 15

आभ्यामर्थाय सोमं त्वं ग्रहीष्यसि यदि स्वयम् । वज्रं ते प्रहरिष्यामि घोररूपमनुत्तमम्

ଯଦି ତୁମେ ସ୍ୱୟଂ ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ପାଇଁ ସୋମଭାଗ ଗ୍ରହଣ କରିବ, ତେବେ ମୁଁ ତୁମ ଉପରେ ମୋର ବଜ୍ର ପ୍ରହାର କରିବି—ଭୟଙ୍କର ରୂପବାନ, ଅନୁତ୍ତମ।

Verse 16

एवमुक्तः स्वयमिन्द्रमभिवीक्ष्य स भार्गवः । जग्राह विधिवत्सोममश्विभ्यामुत्तमं ग्रहम्

ଏପରି କୁହାଯାଇଲା ପରେ, ଭାର୍ଗବ (ଚ୍ୟବନ) ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସିଧା ଦେଖି, ବିଧିମତେ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ସୋମ-ଗ୍ରହ ଗ୍ରହଣ କଲେ।

Verse 17

ततोऽस्मै प्राहरत्कोपाद्वज्रमिंद्रः शचीपतिः । तस्य प्रहरतो बाहुं स्तंभयामास भार्गवः

ତେବେ କ୍ରୋଧରେ ଶଚୀପତି ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ରଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ପ୍ରହାର କଲେ; କିନ୍ତୁ ପ୍ରହାର କରୁଥିବା ସମୟରେ ଭାର୍ଗବ ତାଙ୍କ ବାହୁକୁ ସ୍ତମ୍ଭିତ କରିଦେଲେ।

Verse 18

स्तंभयित्वाथ च्यवनो जुहुवे मन्त्रतोऽनलम् । कृत्यार्थी सुमहातेजा देवं हिंसितुमुद्यतः

ତାହାକୁ ସ୍ତମ୍ଭିତ କରି ପରେ ଚ୍ୟବନ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେଲେ; କୃତ୍ୟାକାମୀ ମହାତେଜସ୍ବୀ ହୋଇ ଦେବଙ୍କୁ ହିଂସା କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ।

Verse 19

तत्र कृत्योद्भवो यज्ञे मुनेस्तस्य तपोबलात् । मदोनाम महावीर्यो महाकायो महासुरः

ସେଠାରେ ସେଇ ଯଜ୍ଞରେ, ସେ ମୁନିଙ୍କ ତପୋବଳରୁ କୃତ୍ୟା-ଉଦ୍ଭବ ଏକ ସତ୍ତ୍ୱ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା—ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ, ମହାକାୟ, ‘ମଦ’ ନାମକ ମହାସୁର।

Verse 20

शरीरं यस्य निर्देष्टुमशक्यं च सुरासुरैः । तस्य प्रमाणं वपुषा न तुल्यमिह विद्यते

ତାହାର ଶରୀର ଏପରି ଥିଲା ଯେ ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ପରିମାଣ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ; ଦେହର ବିଶାଳତାରେ ଏଠାରେ ତାହାର ସମାନ କେହି ନଥିଲେ।

Verse 21

तस्यास्यं चाभवेद्घोरं दंष्ट्रा दुर्दर्शनं महत् । हनुरेकः स्थितस्तस्य भूमावेको दिवं गतः

ତାହାର ମୁଖ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା, ଏବଂ ତାହାର ବିଶାଳ ଦଂଷ୍ଟ୍ରାମାନେ ଦେଖିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଦ୍ଦର୍ଶନ; ତାହାର ଦୁଇ ଜହ୍ନୁରୁ ଗୋଟିଏ ଭୂମିରେ ଥିଲା ଓ ଅନ୍ୟଟି ଦିବକୁ ଛୁଇଁଥିଲା।

Verse 22

चतस्रश्चापि ता दंष्ट्रा योजनानां शतंशतम् । इतरे त्वस्य दशना बभूबुर्दशयोजनाः

ତାହାର ଚାରିଟି ଦଂଷ୍ଟ୍ରା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶତ-ଶତ ଯୋଜନର ଶତଗୁଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୀର୍ଘ ଥିଲା; ଅନ୍ୟ ଦାନ୍ତଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଶ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା ଥିଲେ।

Verse 23

प्राकारसदृशाकारा मूलाग्रसमदर्शनाः । नाम्ना पर्वतसंकाशाश्चायुतायुतयोजनाः

ସେଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାକାରସଦୃଶ ଆକାରର, ମୂଳରୁ ଅଗ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ଏବଂ ‘ପର୍ବତସଙ୍କାଶ’ ନାମରେ, ଅୟୁତ-ଅୟୁତ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ଥିଲା।

Verse 24

नेत्रे रविशशिप्रख्ये भ्रुवावंतकसन्निभे । लेलिहज्जिह्वया वक्त्रं विद्युच्चलितलोलया । व्यात्ताननो घोरदृष्टिर्ग्रसन्निव जगद्बलात्

ତାହାର ନେତ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ-ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଜ୍ୱଳିଥିଲା; ଭ୍ରୂଦ୍ୱୟ ପର୍ବତଶିଖର ସଦୃଶ। ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରି ଚଞ୍ଚଳ ଲେଲିହା ଜିହ୍ୱା ସହ ମୁଖ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଖୋଲା; ଘୋର ଦୃଷ୍ଟି ଯେନେ ବଳାତ୍ ଜଗତକୁ ଗ୍ରସିବ।

Verse 25

स भक्षयिष्यन्संक्रुद्धः शतक्रतुमुपाद्रवत् । महता घोरनादेन लोकाञ्छब्देन छादयन्

ତାହାକୁ ଭକ୍ଷଣ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହୋଇ କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ସେ ଶତକ୍ରତୁ (ଇନ୍ଦ୍ର) ଉପରେ ଧାଇଲା; ଏବଂ ମହା ଘୋର ନାଦରେ ଶବ୍ଦଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଆଛାଦିତ କଲା।

Verse 282

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये च्यवनेश्वरमाहात्म्ये च्यवनेन नासत्ययज्ञभागप्रतिरोधकवज्र मोचनोद्यतशक्रनाशाय कृत्योद्भवमदनामकमहाऽसुरोत्पादनवृत्तान्तवर्णनंनाम द्व्यशीत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାରେ, ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟର ଚ୍ୟବନେଶ୍ୱରମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ—‘ଅଶ୍ୱିନ୍ଦ୍ୱୟଙ୍କ ଯଜ୍ଞଭାଗକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରୁଥିବା ବଜ୍ରକୁ ମୋଚନ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ଶକ୍ରଙ୍କ ନାଶାର୍ଥେ ଚ୍ୟବନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୃତ୍ୟାର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ “ମଦ” ନାମକ ମହାସୁରର ଉଦ୍ଭବ ବୃତ୍ତାନ୍ତବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଦ୍ୱିଶତୋତ୍ତର ଦ୍ୱ୍ୟଶୀତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।