Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 17

Devanagari script

ततोऽस्मै प्राहरत्कोपाद्वज्रमिंद्रः शचीपतिः । तस्य प्रहरतो बाहुं स्तंभयामास भार्गवः

Transliteration

tato'smai prāharatkopādvajramiṃdraḥ śacīpatiḥ | tasya praharato bāhuṃ staṃbhayāmāsa bhārgavaḥ

Translation

ତେବେ କ୍ରୋଧରେ ଶଚୀପତି ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ରଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ପ୍ରହାର କଲେ; କିନ୍ତୁ ପ୍ରହାର କରୁଥିବା ସମୟରେ ଭାର୍ଗବ ତାଙ୍କ ବାହୁକୁ ସ୍ତମ୍ଭିତ କରିଦେଲେ।

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: tatas (अव्यय)
• Form: देश/क्रम-अव्ययम्; Adverb ("then/from there")

• अस्मै: to him
• अस्मै: Sampradana (Recipient/Target/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-विभक्तिः (सम्प्रदान), एकवचनम्; Dative, Singular

• प्राहरत्: struck/hurled
• प्राहरत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: pra-√hṛ (हृ धातु, प्रहरति)
• Form: लङ्-लकारः (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्; Imperfect, 3rd person, Singular

• कोपात्: out of anger
• कोपात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: kopa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (अपादान), एकवचनम्; Ablative, Singular

• वज्रम्: the thunderbolt
• वज्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: vajra (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; Accusative, Singular

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: indra (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Nominative, Singular

• शचीपतिः: husband of Śacī (Indra)
• शचीपतिः: Karta (Apposition/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: śacī (प्रातिपदिक) + pati (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (शच्याः पतिः), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Nominative, Singular

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्ध), एकवचनम्; Genitive, Singular

• प्रहरतः: while he was striking
• प्रहरतः: Sambandha (Genitive absolute-like/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: pra-√hṛ (हृ धातु) + शतृ (शतृ-प्रत्यय)
• Form: वर्तमानकाले कर्तरि शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्तः; पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; Present active participle, Gen. sg. masc. ("while striking")

• बाहुम्: arm
• बाहुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: bāhu (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; Accusative, Singular

• स्तम्भयामास: paralyzed/stopped
• स्तम्भयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √stambh (स्तम्भ् धातु) + णिच् (causative)
• Form: लिट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्; Causative stem (स्तम्भय-), Perfect, 3rd person, Singular

• भार्गवः: Bhārgava
• भार्गवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: bhārgava (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Nominative, Singular

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Typically a ṛṣi/saunaka-group or a royal/muni interlocutor (contextual to Prabhāsa-māhātmya narration)

Visual Art Cues

Scene: Indra, crowned and radiant, hurls the vajra in wrath; the Bhārgava sage (Cyavana) stands unmoved, palm raised in a stambhana gesture, freezing Indra’s striking arm mid-air; the sacrificial enclosure glows behind them.

Characters & Entities

• Indra
• Śacī
• Bhārgava (Cavana)
• Vajra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Anger disrupts dharma; tapas and spiritual discipline can restrain even the might of gods when righteousness is at stake.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where divine and ascetic powers are narrated to magnify the sanctity of the place.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription; the verse continues the yajña-context conflict surrounding the Soma-graha.