
ଅଧ୍ୟାୟ ୬୨ ତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଶର୍ମିଷ୍ଠା-ତୀର୍ଥର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ମୋକ୍ଷଦାୟିନୀ ଶକ୍ତି ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ। ସୂତ କହନ୍ତି—ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଉପଦେଶ ସତ୍ତ୍ୱେ ରାଜା “ବିଷକନ୍ୟା” ବୋଲି ଖ୍ୟାତ କନ୍ୟାକୁ ଗ୍ରହଣ କରେନାହିଁ। ପରେ ଶତ୍ରୁ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି, ଯୁଦ୍ଧରେ ରାଜା ନିହତ ହୁଅନ୍ତି ଓ ନଗରରେ ଆତଙ୍କ ଛାଏ। ଲୋକେ ବିପତ୍ତିର କାରଣ କନ୍ୟାକୁ ମାନି ତାଙ୍କ ବଧ ଓ ନିର୍ବାସନ ଦାବି କରନ୍ତି; ଲୋକନିନ୍ଦା ଶୁଣି ସେ ବୈରାଗ୍ୟସଦୃଶ ସଙ୍କଳ୍ପ ନେଇ ହାଟକେଶ୍ୱର ସମ୍ବନ୍ଧିତ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାଏ, ସେଠାରେ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମୃତି ଜାଗେ। ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ସେ ଅବହେଳିତ ନାରୀ ଥିଲା; ଭୟଙ୍କର ଗ୍ରୀଷ୍ମ ତୃଷ୍ଣାରେ ଦୟାକରି ତୃଷିତ ଗାଈକୁ ନିଜର ଅଳ୍ପ ଜଳ ଦେଇଥିଲା—ସେହି ପୁଣ୍ୟବୀଜ ହେଲା। କିନ୍ତୁ “ବିଷକନ୍ୟା” ଅବସ୍ଥାର ଅନ୍ୟ କର୍ମସୂତ୍ର ମଧ୍ୟ ଅଛି—ସେ କେବେ ଗୌରୀ/ପାର୍ବତୀଙ୍କ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିମାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ବିକ୍ରୟ ପାଇଁ ଭାଙ୍ଗି ଖଣ୍ଡିତ କରିଥିଲା, ତାହାର ଦୁଷ୍କର୍ମଫଳ ପକ୍ୱ ହେଲା। ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ସେ ଋତୁଅନୁସାରେ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା, ନିୟମ ଉପବାସ, ପୂଜା ଓ ଅର୍ପଣରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରେ। ପରୀକ୍ଷାରେ ଶଚୀ (ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ) ବର ଦେବାକୁ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ତାହା ଅସ୍ୱୀକାର କରି କେବଳ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଶରଣ ଘୋଷଣା କରେ। ଶେଷରେ ଶିବ ସହିତ ପାର୍ବତୀ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ସ୍ତୁତି ଗ୍ରହଣ କରି ବର ଦେଇ, ସେକୁ ଦିବ୍ୟରୂପ ଦାନ କରି ସେଠାକୁ ନିଜ ଆଶ୍ରମ ଭାବେ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି। ଫଳଶ୍ରୁତିରେ—ମାଘ ଶୁକ୍ଳ ତୃତୀୟାରେ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ବିଶେଷକରି ନାରୀମାନେ ଇଷ୍ଟଫଳ ପାଆନ୍ତି; ସ୍ନାନ-ଦାନରେ ଗୁରୁ ପାପ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ; ଅଧ୍ୟାୟ ପାଠ-ଶ୍ରବଣ ଶିବଲୋକ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଦେଇଥାଏ।
Verse 1
। सूत उवाच । एवं स निश्चयं कृत्वा पार्थिवो द्विजसत्तमाः । नात्यजत्तां तथोक्तोऽपि दैवज्ञैर्विषकन्यकाम् । दीयमानामपि प्रीत्या न च गृह्णाति भूभुजा
ସୂତ କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ଏପରି ନିଶ୍ଚୟ କରି ରାଜା, ଦୈବଜ୍ଞମାନେ କହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଇ ବିଷକନ୍ୟାକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ ନାହିଁ। ପ୍ରୀତିରେ ଦିଆଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଭୂପତି ତାକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ ନାହିଁ।
Verse 2
शर्मणष्ठीवनं यस्मात्तया स्वपितुराहितम् । शर्मिष्ठेति सुविख्याता ततः सा ह्यभवद्भुवि
ସେ ନିଜ ପିତାଙ୍କ ‘ଶର୍ମ’ (ସୁଖ-ଶାନ୍ତି) ଉପରେ ଥୁକ (ଠୀବନ) ରଖିଥିବାରୁ, ପୃଥିବୀରେ ସେ “ଶର୍ମିଷ୍ଠା” ନାମରେ ସୁପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।
Verse 3
एतस्मिन्नंतरे तस्य शत्रवः पृथिवीपतेः । सर्वतः पीडयामास राष्ट्रं क्रोधसमन्विताः
ଏହି ମଧ୍ୟବେଳେ ସେହି ପୃଥିବୀପତିଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ତାଙ୍କ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ପୀଡ଼ା ଦେବାକୁ ଲାଗିଲେ।
Verse 4
अथा सौ पार्थिवः क्रुद्धः स्वसैन्यपरिवारितः । युद्धाय निर्ययौ स्थानान्मृत्युं कृत्वा निवर्तने
ତାପରେ ସେ ରାଜା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ନିଜ ସେନାଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ଅବସ୍ଥାରେ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ନିଜ ସ୍ଥାନରୁ ବାହାରିଲେ; ପଛୁଆ ହେବାର ମୂଲ୍ୟ ଭାବେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ହିଁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ।
Verse 5
ततः संप्राप्य ताञ्छत्रूंश्चकार स महाहवम् । चतुरंगेन सैन्येन यमराष्ट्रविवर्धनम्
ତାପରେ ସେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ଚତୁରଙ୍ଗ ସେନା ସହିତ ମହାଯୁଦ୍ଧ କଲା; ତାହାରେ ଯମରାଜ୍ୟ (ମୃତ୍ୟୁଲୋକ) ବଢ଼ିଲା।
Verse 6
ततश्च दशमे प्राप्ते शत्रुभिः स महीपतिः । निहतो दिवसे सर्वैर्वेष्टयित्वा समन्ततः
ତାପରେ ଦଶମ ଦିନ ଆସିଲାବେଳେ, ଶତ୍ରୁମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରି ସମସ୍ତେ ମିଶି ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ହତ କଲେ।
Verse 7
ततस्तस्य नरेन्द्रस्य हतशेषाश्च ये नराः । भयार्तास्ते द्रुतं जग्मुः स्वपुरं प्रति दुःखिताः
ତାପରେ ସେ ନରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ହତ୍ୟା ପରେ ଯେ ଲୋକମାନେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଭୟାକୁଳ ଓ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଶୀଘ୍ର ନିଜ ନଗରକୁ ଧାଇଗଲେ।
Verse 8
तेपि शत्रुगणाः सर्वे संप्रहृष्टा जिगीषवः । तत्पुरं वेष्टयामासुस्तत्पुत्रोच्छेदनाय वै
ସେଇ ଶତ୍ରୁଦଳମାନେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦିତ ଓ ଜୟେଚ୍ଛୁ ହୋଇ ସେ ନଗରକୁ ଘେରିଲେ—ନିଶ୍ଚୟ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କ ଉଚ୍ଛେଦ ପାଇଁ।
Verse 9
एतस्मिन्नंतरे पौराः सर्वे शोकपरायणाः । जगर्हुः परुषैर्वाक्यैर्दुष्टां तां विषकन्यकाम्
ଏହି ସମୟରେ ଶୋକରେ ଲୀନ ସମସ୍ତ ପୌରଜନ ସେଇ ଦୁଷ୍ଟ ବିଷକନ୍ୟାକୁ କଠୋର ବାକ୍ୟରେ ନିନ୍ଦା କଲେ।
Verse 10
अस्या दोषेण पापाया मृतश्च स महीपतिः । तथा राष्ट्रस्य विध्वंसे भविष्यति पुरः क्षयः
ଏହି ପାପିଣୀ ନାରୀର ଦୋଷରେ ରାଜା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ; ରାଷ୍ଟ୍ର ଧ୍ୱଂସ ହେଲେ ନଗର ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ନଶିବ।
Verse 13
तस्मादद्यापि पापैषा वध्यतामाशु कन्यका । निर्यास्यतां पुरादस्माद्यावन्न स्यात्पुरक्षयः
ଏହେତୁ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏହି ପାପିଣୀ କନ୍ୟାକୁ ଶୀଘ୍ର ବଧ କର; ନଗରକ୍ଷୟ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏହାକୁ ଏହି ନଗରରୁ ତୁରନ୍ତ ହଂକାଇ ଦିଅ।
Verse 14
सूत उवाच । सापि श्रुत्वा जनोक्तांस्तानपवादान्पृथग्विधान् । वैराग्यं परमं गत्वा निंदां चक्रे तथात्मनः
ସୂତ କହିଲେ—ଲୋକମାନେ କହିଥିବା ନାନାପ୍ରକାର ଅପବାଦ ଶୁଣି ସେ ପରମ ବୈରାଗ୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା ଏବଂ ନିଜକୁ ନିଜେ ନିନ୍ଦା କଲା।
Verse 16
अथ दृष्टं तया क्षेत्रं हाटकेश्वरजं महत् । तपस्विभिः समाकीर्णं चित्ताह्लादकरं परम्
ତାପରେ ସେ ହାଟକେଶ୍ୱରଙ୍କର ସେଇ ମହାନ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଦେଖିଲା; ତପସ୍ବୀମାନେ ଭରିଥିଲେ ଏବଂ ମନକୁ ପରମ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲା।
Verse 17
अथ तस्याः स्मृतिर्जाता पूर्वजन्मसमुद्भवा । चंडालत्वे मया पूर्वं गौरेका वितृषीकृता
ତାପରେ ତାହାର ପୂର୍ବଜନ୍ମଜ ସ୍ମୃତି ଜାଗ୍ରତ ହେଲା—“ପୂର୍ବେ ଚଣ୍ଡାଳ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବାବେଳେ ମୁଁ ଏକଥର ଗୌରବର୍ଣ୍ଣ ଗାଈର ତୃଷ୍ଣା ନିବାରଣ କରିଥିଲି।”
Verse 18
तत्प्रभावादहं जाता सुपुण्ये नृपमंदिरे । क्षेत्रस्यास्य प्रभावेन तस्मादत्रैव मे स्थितिः
ସେହି (ପୁଣ୍ୟ) ପ୍ରଭାବରେ ମୁଁ ଅତି ପୁଣ୍ୟବାନ ରାଜାଙ୍କ ରାଜମହଳରେ ଜନ୍ମ ନେଲି। ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମାରୁ ତେଣୁ ମୋର ନିବାସ ଏଠିଏ ଅଟେ।
Verse 19
सूत उवाच । अन्यदेहांतरे ह्यासीच्चंडाली सा विगर्हिता । बहुप्रसूतिसंयुक्ता दरिद्रेण कदर्थिता
ସୂତ କହିଲେ—ଅନ୍ୟ ଦେହରେ ସେ ନିନ୍ଦିତ ଚାଣ୍ଡାଳୀ ଥିଲା; ବହୁ ପ୍ରସବର ଭାରେ ଯୁକ୍ତ ଓ ଦାରିଦ୍ର୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଲେଶିତ ଥିଲା।
Verse 20
अथ सा भ्रममाणाऽत्र क्षेत्रे प्राप्ता तृषार्दिता । मध्यंदिनगतेसूर्ये ज्येष्ठमासे सुदारुणे
ତାପରେ ସେ ଭ୍ରମଣ କରୁକରୁ ତୃଷାର୍ତ୍ତ ହୋଇ ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚିଲା—ଭୟଙ୍କର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଥିବାବେଳେ।
Verse 21
अथापश्यत्स्तोकजलां सा तत्र लघुकूपिकाम् । तृषार्तां कपिलां गां वर्तमानां तदां तिके
ତେବେ ସେ ସେଠାରେ ଅଳ୍ପଜଳ ଥିବା ଏକ ଛୋଟ କୂପିକା ଦେଖିଲା; ତାହାର ନିକଟେ ତୃଷାର୍ତ୍ତ କପିଳା ଗାଈ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲା।
Verse 22
ततो दयां समाश्रित्य त्यक्त्वा स्नेहं सुतोद्भवम् । आत्मनश्च तथा प्राणान्गां वितृष्णामथाकरोत्
ତାପରେ ସେ ଦୟାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ସନ୍ତାନଜନିତ ସ୍ନେହକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ନିଜ ପ୍ରାଣକୁ ମଧ୍ୟ ଅବହେଳା କରି, ସେଇ ଗାଈର ତୃଷ୍ଣା ନିବାରଣ କଲା।
Verse 23
जलाभावे तथा सा च समस्तैर्बालकैः सह । वैवस्वतगृहं प्राप्ता गोभक्तिधृतमानसा
ଜଳାଭାବ ହେଲାବେଳେ ସେ ସମସ୍ତ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ସହ, ଗୋଭକ୍ତିରେ ଧୃତମନା ହୋଇ ବୈବସ୍ୱତ (ଯମ)ଙ୍କ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚିଲା।
Verse 24
ततो नृपगृहे जाता तत्प्रभावाद्द्विजोत्तमाः । पूर्वकर्मविपाकेन संजाता विष कन्यका
ତାପରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ସେହି (ପୂର୍ବକର୍ମ)ର ପ୍ରଭାବରେ ସେ ରାଜଗୃହରେ ଜନ୍ମ ନେଲା; ପୂର୍ବକର୍ମବିପାକରେ ସେ ‘ବିଷକନ୍ୟା’ ହେଲା।
Verse 25
ऋषय ऊचुः । केन कर्मविपाकेन संजाता विषकन्यका । स्वकुलोच्छेदनकरी सर्वं सूत ब्रवीहि नः
ଋଷିମାନେ କହିଲେ— ‘କେଉଁ କର୍ମବିପାକରେ ଏହି ବିଷକନ୍ୟା ଜନ୍ମିଲା, ଯେ ନିଜ କୁଳକୁ ଉଚ୍ଛେଦ କରେ? ହେ ସୂତ, ଆମକୁ ସବୁ କହ।’
Verse 26
सूत उवाच । चंडालत्वे तया विप्रा वर्तंत्या भ्रममाणया । देवतायतने दृष्टा गौरी हेममयी शुभा
ସୂତ କହିଲେ— ‘ହେ ବିପ୍ରମାନେ, ଚଣ୍ଡାଳାବସ୍ଥାରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା ସମୟରେ ସେ ଏକ ଦେବାଳୟରେ ଶୁଭ ହେମମୟୀ ଗୌରୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲା।’
Verse 27
ततस्तां विजने प्राप्य गत्वा देशांतरं मुदा । यावत्करोति खंडानि विक्रयार्थं सुनिंदिता । तावदन्वेषमाणास्तां संप्राप्ता नृपसेवकाः
ତାପରେ ତାକୁ ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ ପାଇ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିନ୍ଦିତା ନାରୀ ଆନନ୍ଦରେ ଦେଶାନ୍ତରକୁ ଗଲା। ବିକ୍ରୟାର୍ଥେ (ମୂର୍ତ୍ତିକୁ) ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କରୁଥିବା ସମୟରେ, ତାକୁ ଖୋଜୁଥିବା ରାଜସେବକମାନେ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
Verse 28
अथ ते तां समालोक्य भर्त्सयित्वा मुहुर्मुहुः । संताड्य लकुटाघातैर्लोष्टघातैश्च मुष्टिभिः
ତାକୁ ଦେଖି ସେମାନେ ପୁନଃପୁନଃ ତାକୁ ଭର୍ତ୍ସନା କଲେ ଏବଂ ଲାଠିର ଘା, ମାଟିର ଢେଲା ଓ ମୁଷ୍ଟିଘାତରେ ତାକୁ ପିଟିଲେ।
Verse 29
ततः सुवर्णमादाय त्यक्त्वा तां रुधिरप्लुताम् । अवध्यैषेति संचिंत्य स्वपुरं प्रति ते गताः
ତାପରେ ସେମାନେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନେଇ, ରକ୍ତରେ ଭିଜିଥିବା ତାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇ, ‘ଏହି ନାରୀ ଅବଧ୍ୟ’ ବୋଲି ଭାବି ନିଜ ନଗରକୁ ଫେରିଗଲେ।
Verse 30
यत्तया पार्वती स्पृष्टा ततो वै खण्डशः कृता । तेन कर्मविपाकेन संजाता विषकन्यका
ସେ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ପରେ ସେହି ପ୍ରତିମାକୁ ଖଣ୍ଡଖଣ୍ଡ କରିଦେଲା; ସେଇ କର୍ମବିପାକରେ ସେ ବିଷକନ୍ୟା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲା।
Verse 32
समुद्रप्रतिमं चारु पद्मिनीखंडमंडितम् । मत्स्यकच्छपसंकीर्णं शिशुमारविराजितम्
ସେ ଜଳାଶୟ ସମୁଦ୍ରସଦୃଶ ଭବ୍ୟ ଓ ମନୋହର ଥିଲା, ପଦ୍ମଗୁଚ୍ଛରେ ଶୋଭିତ; ମାଛ ଓ କଚ୍ଛପରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଶିଶୁମାରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲା।
Verse 33
सेवितं बहुभिर्हंसैर्बकैश्चक्रैः समंततः । अगाधसलिलं पुण्यं सेवितं जलजंतुभिः
ସେ ଚାରିଦିଗରେ ଅନେକ ହଂସ, ବକ ଓ ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ଥିଲା; ତାହାର ଜଳ ଅଗାଧ, ସେ ପୁଣ୍ୟମୟ ଏବଂ ଜଳଜନ୍ତୁମାନେ ମଧ୍ୟ ତାହାରେ ବସୁଥିଲେ।
Verse 34
प्रासादं तत्समीपस्थं साधु दृष्टिमनोहरम् । कारयित्वातिसंभक्त्या कैलासशिखरोपमम्
ତାହାର ସମୀପରେ ଦେଖିବାକୁ ମନୋହର ଏକ ଭବ୍ୟ ପ୍ରାସାଦ ମହାଭକ୍ତିରେ ନିର୍ମିତ ହେଲା, ଯାହା କୈଲାସ-ଶିଖର ସଦୃଶ ଥିଲା।
Verse 35
ततस्तत्र तपस्तेपे गौरीं संस्थाप्य भक्तितः । तदग्रे व्रतमास्थाय यथोक्तं शास्त्र संभवम्
ତାପରେ ସେଠାରେ ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ଗୌରୀଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରି ତପ କଲା, ଏବଂ ଦେବୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ବ୍ରତ ପାଳନ କଲା।
Verse 36
प्रातः स्नात्वा तु हेमंते गौरीं संपूज्य भक्तितः । बलिपूजोपहारैश्च विप्रदानादिभिस्तथा
ହେମନ୍ତ ଋତୁରେ ପ୍ରାତଃ ସ୍ନାନ କରି ସେ ଭକ୍ତିରେ ଗୌରୀଙ୍କୁ ପୂଜା କଲା; ବଳି, ପୂଜୋପହାର ଅର୍ପଣ କରି ବିପ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦାନାଦି ମଧ୍ୟ ଦେଲା।
Verse 37
ततश्च शिशिरे प्राप्ते सायं प्रातः समाहिता । एकांतरोपवासैः सा स्नानं चक्रे नृपात्मजा
ଶିଶିର ଋତୁ ଆସିଲେ ରାଜକନ୍ୟା ମନ ଏକାଗ୍ର କରି ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ପ୍ରାତଃ ସ୍ନାନ କଲା, ଏବଂ ଏକଦିନ ଛାଡ଼ି ଏକଦିନ ଉପବାସ ପାଳନ କଲା।
Verse 38
वसंते नृत्यगीतैश्च तोषयामास पार्वतीम् । षष्ठकालाशना साध्वी सस्यदानपरा यणा
ବସନ୍ତ ଋତୁରେ ସେ ନୃତ୍ୟ-ଗୀତରେ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲା। ସେ ସାଧ୍ବୀ ଷଷ୍ଠକାଳରେ ମାତ୍ର ଆହାର କରୁଥିଲା ଏବଂ ଶସ୍ୟଦାନରେ ପରାୟଣ ଥିଲା।
Verse 39
पञ्चाग्निसाधका ग्रीष्मे फलाहारं तपस्विनी । चकार श्रद्धयोपेता वृकभूमिपतेः सुता
ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳରେ ସେ ତପସ୍ବିନୀ ପଞ୍ଚାଗ୍ନି-ସାଧନା କରି କେବଳ ଫଳାହାରରେ ରହିଲା। ଶ୍ରଦ୍ଧାଯୁକ୍ତ ବୃକଭୂମିପତିଙ୍କ କନ୍ୟା ସେହି ତପ କଲା।
Verse 40
वर्षासु च जलाहारा भूत्वा सा विष कन्यका । आकाशे शयनं चक्रे परित्यक्तकुटीरका
ବର୍ଷାକାଳରେ ସେ ‘ବିଷକନ୍ୟା’ କେବଳ ଜଳାହାରରେ ରହିଲା; କୁଟୀର ତ୍ୟାଗ କରି ଖୋଲା ଆକାଶ ତଳେ ଶୟନ କଲା।
Verse 42
एवमाराधयंत्याश्च तस्या देवीं गिरेः सुताम् । जगाम सुमहान्कालो न लेभे फलमीहितम्
ଏଭଳି ଗିରିସୁତା ଦେବୀଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରୁଥିବାବେଳେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀର୍ଘ କାଳ ଗତ ହେଲା; ତଥାପି ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ମିଳିଲା ନାହିଁ।
Verse 43
मुखं वलिभिराक्रान्तं पलितैरंकितं शिरः । कन्याभावेपि वर्तंत्या न च तुष्टा हरप्रिया
ତାହାର ମୁହଁ ଭାଜରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲା ଏବଂ ଶିର ଧୂସର କେଶରେ ଚିହ୍ନିତ ହେଲା; ତଥାପି କନ୍ୟାଭାବରେ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ହରପ୍ରିୟା (ପାର୍ବତୀ) ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ନାହିଁ।
Verse 44
कस्यचित्त्वथ कालस्य तत्परीक्षार्थमेव सा । शक्राणीरूपमास्थाय ततः सन्दर्शनं गता
ତାପରେ ଏକ ସମୟରେ, କେବଳ ତାହାକୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ, ସେ ଶକ୍ରାଣୀ (ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ) ରୂପ ଧାରଣ କରି ତାହାର ସମ୍ମୁଖେ ଦର୍ଶନ ଦେବାକୁ ଗଲା।
Verse 45
सुधावदातं सूर्याभं कैलासशिखरोपमम् । सुप्रलंबकरं मत्तं चतुर्दंतं महागजम्
ସୁଧାପରି ଧବଳ, ସୂର୍ଯ୍ୟପରି ଦୀପ୍ତ, କୈଲାସଶିଖର ସମାନ—ଅତି ଲମ୍ବା ଶୁଣ୍ଡବିଶିଷ୍ଟ, ମଦୋନ୍ମତ୍ତ ଓ ଚତୁର୍ଦନ୍ତ ମହାଗଜ ଥିଲା।
Verse 46
समास्थाय वृता स्त्रीभिर्देवानां सर्वतो दिशम् । दधती मुकुटं मूर्ध्नि हारकेयूरभूषिता
ସେ ଆଗକୁ ଦାଁଡ଼ିଲେ; ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଦେବାଙ୍ଗନାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ। ମସ୍ତକରେ ମୁକୁଟ ଧାରଣ କରି, ହାର ଓ କେୟୂରରେ ଭୂଷିତ ହୋଇ ସେ ଶୋଭିତ ହେଲେ।
Verse 47
पांडुरेणातपत्रेण ध्रियमाणेन मूर्धनि । सेव्यमानाऽप्सरोभिश्च स्तूयमाना च किन्नरैः
ତାଙ୍କ ମସ୍ତକ ଉପରେ ପାଣ୍ଡୁର ଧବଳ ଛତ୍ର ଧରାଯାଇଥିଲା। ଅପ୍ସରାମାନେ ସେବା କରୁଥିଲେ ଏବଂ କିନ୍ନରମାନେ ଗୀତରେ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ।
Verse 48
गन्धर्वैर्गीयमानासीत्ततः प्रोवाच सादरम् । वरं यच्छामि ते पुत्रि प्रार्थयस्व यथेप्सितम्
ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଗାନ କରୁଥିବାବେଳେ ସେ ସାଦରେ କହିଲେ—“ପୁତ୍ରୀ, ମୁଁ ତୋତେ ବର ଦେଉଛି; ଯାହା ଇଚ୍ଛା, ତାହା ପ୍ରାର୍ଥନା କର।”
Verse 49
अनेन तपसा तुष्टा पुष्कलेन तवाधुना । अहं भार्या सुरेन्द्रस्य शचीति परिकीर्तिता । त्रैलोक्येऽपि स्वयं प्राप्ता दयां कृत्वा तवोपरि
“ତୋର ଏହି ପୁଷ୍କଳ ତପସ୍ୟାରେ ମୁଁ ଏବେ ପ୍ରସନ୍ନ। ମୁଁ ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ‘ଶଚୀ’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ତୋପରେ ଦୟା କରି ତ୍ରିଲୋକ ଅତିକ୍ରମ କରି ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୟଂ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।”}]}}
Verse 50
त्वया महत्तपस्तप्तं ध्यायंत्या हरवल्लभाम् । तपसा तुष्टिमायाता भवानी न सुनिष्ठुरा
ତୁମେ ହର-ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ମହାତପ କରିଛ। ସେହି ତପରେ ଭବାନୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି; ସେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କଠୋର ନୁହନ୍ତି।
Verse 51
सूत उवाच । सा तस्या वचनं श्रुत्वा शक्राण्या विषकन्यका । नमस्कृत्वाऽथ तामूचे कृतांजलिपुटा स्थिता
ସୂତ କହିଲେ—ଶକ୍ରାଣୀଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ବିଷକନ୍ୟା ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲା; ପରେ କରଯୋଡ଼ି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ କହିଲା।
Verse 52
विषकन्योवाच । नाहं त्वत्तो वरं देवि प्रार्थयामि कथञ्चन । तथान्यासामपींद्राणि देवतानामसंशयम्
ବିଷକନ୍ୟା କହିଲା—ଦେବୀ, ମୁଁ ତୁମଠାରୁ କେବେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ବର ମାଗୁନି; ତଥା ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କଠାରୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦିଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ, ନିଶ୍ଚୟ ମାଗୁନି।
Verse 53
अप्यहं नरकं रौद्रं प्रगच्छामींद्रवल्लभे । हरकांता समादेशान्न स्वर्गेऽपि तवाज्ञया
ହେ ଇନ୍ଦ୍ରବଲ୍ଲଭେ, ଯଦି ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼େ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଯିବି; ହରକାନ୍ତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ, କେବଳ ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ରହିବି ନାହିଁ।
Verse 54
अनादिमध्यपर्य्यन्ता ज्ञानैश्वर्यसम न्विता । या देवी पूज्यते देवैर्वरं तस्या वृणोम्यहम्
ଯେ ଦେବୀ ଆଦି-ମଧ୍ୟ-ଅନ୍ତ ରହିତା, ଜ୍ଞାନ ଓ ଐଶ୍ୱର୍ୟରେ ସମନ୍ୱିତା, ଏବଂ ଯାହାଙ୍କୁ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂଜନ୍ତି—ମୁଁ ସେହି ଦେବୀଙ୍କଠାରୁ ହିଁ ବର ବାଛେ।
Verse 55
यामाराधयते विष्णुर्ब्रह्मा रुद्रश्च वासवः । वांछितार्थं सदा देवीं वरं तस्या वृणो म्यहम्
ଯାହାଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ଆରାଧନା କରନ୍ତି, ଯେ ସର୍ବଦା ବାଞ୍ଛିତ ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି, ମୁଁ ସେହି ଦେବୀଙ୍କଠାରୁ ବର ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଅଛି।
Verse 56
यया व्याप्तमिदं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् । स्त्रीरूपैर्विविधैर्देव्या वरं तस्या वृणोम्यहम्
ଯେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତ୍ରୀ ରୂପରେ ଏହି ସମଗ୍ର ଚରାଚର ତ୍ରିଲୋକକୁ ବ୍ୟାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି, ମୁଁ ସେହି ଦେବୀଙ୍କଠାରୁ ବର ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଅଛି।
Verse 57
श्रीदेव्युवाच । अहं भार्या सुरेन्द्रस्य प्राणेभ्योऽपि गरीयसी । ममाज्ञां पालयन्ति स्म देवदानवपन्नगाः
ଶ୍ରୀଦେବୀ କହିଲେ: ମୁଁ ସୁରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ। ଦେବତା, ଦାନବ ଓ ନାଗମାନେ ମୋର ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରନ୍ତି।
Verse 58
किंनरा गुह्का यक्षाः किं पुनर्मर्त्यधर्मिणः । तस्मात्त्वं किं न गृह्णासि वरं मत्तः कुतापसि
କିନ୍ନର, ଗୁହ୍ୟକ ଓ ଯକ୍ଷମାନେ ମଧ୍ୟ (ମୋ କଥା ମାନନ୍ତି), ତେବେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ କଥା ଆଉ କ’ଣ କହିବା! ତେଣୁ ହେ କୁତ୍ସିତ ତପସ୍ୱୀ! ତୁମେ ମୋଠାରୁ ବର କାହିଁକି ଗ୍ରହଣ କରୁନାହଁ?
Verse 59
तन्नूनं वज्रघातेन चूर्णयिष्यामि ते शिरः । तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा तापस्यथ ततो द्विजाः
ତେବେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ମୁଁ ବଜ୍ରାଘାତରେ ତୁମର ମସ୍ତକ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେବି। ହେ ଦ୍ୱିଜଗଣ! ତାଙ୍କର ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ସେହି ତପସ୍ୱୀ ତା’ପରେ...
Verse 60
धैर्यमालंब्य तां प्राह भूय एव सुरेश्वरीम् । स्वामिनी त्वं हि देवानां सत्यमेतदसंशयम्
ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧାରଣ କରି ସେ ପୁନର୍ବାର ସୁରେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ କହିଲା— “ଦେବମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମିନୀ ଆପଣେ; ଏହା ସତ୍ୟ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।”
Verse 61
यस्याः प्राप्तं त्वयैश्वर्यं परा तां तोषयाम्यहम् । स्वल्पमप्यपराधं ते न करोमि सुरेश्वरि
“ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆପଣ ଏହି ଐଶ୍ୱର୍ୟ ପାଇଛନ୍ତି, ସେହି ପରା ଦେବୀଙ୍କୁ ମୁଁ ପୂଜି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବି। ହେ ସୁରେଶ୍ୱରି, ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଳ୍ପମାତ୍ର ଅପରାଧ ମଧ୍ୟ କରିବି ନାହିଁ।”
Verse 62
तथापि वधयोग्यां मां मन्यसे विक्षिपायुधम् । अन्यच्चापि वचो मह्यं शक्राणि शृणु सादरम्
“ତଥାପି ଆପଣ ମୋତେ ବଧଯୋଗ୍ୟ ଭାବି ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ୁଛନ୍ତି। ଆଉ ମୋର ଏକ କଥା ଅଛି—ହେ ଶକ୍ରାଣୀ, ତାହା ସାଦରେ ଶୁଣନ୍ତୁ।”
Verse 63
तच्छुत्वा कुरु यच्छ्रेयो विचिन्त्य मनसा ततः । न त्वं न ते पतिः शक्रो न चान्येपि सुरासुराः । मां निषूदयितुं शक्ताः पार्वत्यां शरणं गताम्
“ଏହା ଶୁଣି ମନରେ ବିଚାର କରି ଯାହା ଶ୍ରେୟସ୍କର, ତାହା କରନ୍ତୁ। ନ ଆପଣ, ନ ଆପଣଙ୍କ ପତି ଶକ୍ର, ନ ଅନ୍ୟ ଦେବ-ଅସୁର—ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଶରଣ ଗତ ମୋତେ ନିହତ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ।”
Verse 64
तस्माद्द्रुतं दिवं गच्छ मा त्वं कोपं वृथा कुरु । सन्मार्गे वर्तमानायां मम सर्वसुरेश्वरि
“ଏହେତୁ ଶୀଘ୍ର ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତୁ; ବ୍ୟର୍ଥ କ୍ରୋଧ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ହେ ସର୍ବସୁରେଶ୍ୱରି, ମୁଁ ସନ୍ମାର୍ଗରେ ଅବସ୍ଥିତ।”
Verse 65
सूत उवाच । एवं सा तां शचीमुक्त्वा दुःखिता विषकन्यका । चिन्तयामास तदिदं मरणे कृतनिश्चया
ସୂତ କହିଲେ—ଏଭଳି ଶଚୀଙ୍କୁ କହି ଦୁଃଖାକୁଳ ବିଷକନ୍ୟା ସେଇ କଥାକୁ ମନେ ଚିନ୍ତା କରି, ମୃତ୍ୟୁରେ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କଲା।
Verse 66
न प्रसीदति मे देवी यस्मात्पर्वतनंदिनी । तस्मान्मां यदि शक्राणी नैषा व्यापादयिष्यति
ପର୍ବତନନ୍ଦିନୀ ଦେବୀ ପାର୍ବତୀ ମୋ ପ୍ରତି ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ନୁହନ୍ତି; ତେଣୁ ଶକ୍ରାଣୀ (ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ) ବିରୋଧ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ମୋତେ ନାଶ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
Verse 67
तन्नूनं ज्वलनं दीप्तं सेवयिष्यामि सत्वरम् । अथापश्यत्क्षणेनैव तं चैरावणवारणम्
ନିଶ୍ଚୟ ମୁଁ ସେଇ ଦୀପ୍ତ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିକୁ ଶୀଘ୍ର ଆଶ୍ରୟ କରିବି। ସେତେବେଳେ ମୁହୂର୍ତ୍ତମାତ୍ରେ ସେ ଐରାବତ ହାତୀକୁ ଦେଖିଲା।
Verse 68
दुग्धकुंदेन्दुसंकाशं संजातं सहसा वृषम् । तस्योपरि स्थितां देवीं शंभुना सह पार्वतीम्
ତେବେ ହଠାତ୍ ଦୁଧ, କୁନ୍ଦଫୁଲ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଶୁଭ୍ର ଏକ ବୃଷଭ ପ୍ରକଟ ହେଲା; ତାହାର ଉପରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ସହ ଦେବୀ ପାର୍ବତୀ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
Verse 69
चतुर्भुजां प्रसन्नास्यां दिव्यरूपसमन्विताम् । शुक्लमाल्यांबरधरां चन्द्रार्धकृतमस्तकाम्
ଦେବୀ ଚତୁର୍ଭୁଜା, ପ୍ରସନ୍ନମୁଖୀ, ଦିବ୍ୟରୂପସମନ୍ୱିତା; ଶ୍ୱେତ ମାଳା ଓ ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ମସ୍ତକରେ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଶୋଭିତ ଥିଲା।
Verse 70
ततः सम्यक्समालोक्य ज्ञात्वा तां पर्वतात्मजाम् । विषकन्या स्तुतिं चक्रे प्रणिपत्य मुहुर्मुहुः
ତାପରେ ସେ ଭଲଭାବେ ନିରୀକ୍ଷଣ କରି ତାଙ୍କୁ ପର୍ବତକନ୍ୟା ବୋଲି ଚିହ୍ନିଲା; ବିଷକନ୍ୟା ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରଣାମ କରି ସ୍ତୁତି କଲା।
Verse 71
नमस्ते देवदेवेशि नमस्ते सर्ववासिनि । सर्वकामप्रदे सत्ये जरामरणवर्जिते
ହେ ଦେବଦେବେଶୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ହେ ସର୍ବବାସିନୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ସତ୍ୟସ୍ୱରୂପିଣୀ, ସର୍ବକାମପ୍ରଦାୟିନୀ, ଜରା-ମରଣବର୍ଜିତେ!
Verse 72
शक्रादयोऽपि देवास्ते परमार्थेन नो विदुः । स्वरूपवर्णनं कर्तुं किं पुनर्देवि मानुषी
ଶକ୍ର ଆଦି ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ପରମାର୍ଥ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଯଥାର୍ଥରେ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ; ତେବେ ହେ ଦେବୀ, ଏକ ମାନୁଷୀ କିପରି ତୁମ ସ୍ୱରୂପ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବ?
Verse 73
यस्याः सर्वं महीव्योमजलाग्निपवनात्मकम् । ब्रह्मांडमंगसंभूतं सदेवासुरमानुषम्
ଯାହାଙ୍କ ଦେହରୁ ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି ଓ ପବନ-ସ୍ୱରୂପ ଏହି ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଉତ୍ପନ୍ନ—ଦେବ, ଅସୁର ଓ ମାନବ ସହିତ।
Verse 74
न तस्या जन्मनि ब्रह्मा न नाशाय महेश्वरः । पालनाय न गोविंदस्तां त्वां स्तोष्याम्यहं कथम्
ତାହାର ଜନ୍ମ ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମା ନାହାନ୍ତି, ନାଶ ପାଇଁ ମହେଶ୍ୱର ନାହାନ୍ତି, ପାଳନ ପାଇଁ ଗୋବିନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ନାହାନ୍ତି; ତୁମେ ହିଁ ସେଇ ପରମ ସତ୍ତା—ମୁଁ ତୁମ ସ୍ତୁତି କିପରି କରିବି?
Verse 75
तथाष्टगुणमैश्वर्यं यस्याः स्वाभाविकं परम् । निरस्तातिशयं लोके स्पृहणीयतमं सदा
ତଥା ତାଙ୍କର ଅଷ୍ଟଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ପରମ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ସ୍ୱଭାବସିଦ୍ଧ; ଲୋକେ ଅତିଶୟରହିତ, ସେ ସଦା ସର୍ବାଧିକ ସ୍ପୃହଣୀୟ।
Verse 76
यस्या रूपाण्यनेकानि सम्यग्ध्यानपरायणाः । ध्यायंति मुनयो भक्त्या प्राप्नुवंति च वांछितम्
ଯାହାଙ୍କର ରୂପ ଅନେକ—ସମ୍ୟକ୍ ଧ୍ୟାନରେ ପରାୟଣ ମୁନିମାନେ ଭକ୍ତିସହିତ ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ଇଚ୍ଛିତ ବର ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
Verse 77
हृदि संकल्प्य यद्रूपं ध्यानेनार्चंति योगिनः । सम्यग्भावात्मकैः पुष्पैर्मोक्षाय कृत निश्चयाः
ଯୋଗୀମାନେ ହୃଦୟରେ ଯେ ରୂପକୁ ସଙ୍କଳ୍ପ କରନ୍ତି, ଧ୍ୟାନଦ୍ୱାରା ସେହି ରୂପରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରନ୍ତି; ସମ୍ୟକ୍ ଭାବରୂପ ପୁଷ୍ପ ଅର୍ପି, ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରନ୍ତି।
Verse 78
तां देवीं मानुषी भूत्वा कथं स्तौमि महेश्वरीम्
ମୁଁ ମାନୁଷୀ ହୋଇ ସେଇ ଦେବୀ ମହେଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ କିପରି ସ୍ତୁତି କରିପାରିବି?
Verse 79
देव्युवाच । परितुष्टास्मि ते पुत्रि वरं प्रार्थय सुव्रते । असंदिग्धं प्रदास्यामि यत्ते हृदि सदा स्थितम्
ଦେବୀ କହିଲେ—କନ୍ୟେ, ମୁଁ ତୋପରେ ପ୍ରସନ୍ନ; ହେ ସୁବ୍ରତେ, ବର ମାଗ। ଯାହା ତୋ ହୃଦୟରେ ସଦା ଅବସ୍ଥିତ, ତାହାକୁ ମୁଁ ନିଃସନ୍ଦେହେ ପ୍ରଦାନ କରିବି।
Verse 80
विषकन्योवाच । भर्तुरर्थे मया देवि कृतोऽयं तपौद्यमः । तत्किं तेन करिष्यामि सांप्रतं जरयावृता
ବିଷକନ୍ୟା କହିଲା—ହେ ଦେବୀ! ଭର୍ତ୍ତାଙ୍କ ହିତାର୍ଥେ ମୁଁ ଏହି ତପସ୍ୟାର ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲି; ଏବେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ଆବୃତ ହୋଇ ଏହାକୁ ମୁଁ କ’ଣ କରିବି?
Verse 81
तस्मादत्राऽश्रमे साकं त्वया स्थेयं सदैव तु । हिताय सर्वनारीणां वचनान्मम पार्वति
ଏହେତୁ, ହେ ପାର୍ବତୀ! ସମସ୍ତ ନାରୀଙ୍କ ହିତାର୍ଥେ ତୁମେ ମୋ ସହ ଏହି ଆଶ୍ରମରେ ସଦା ବସିବା—ଏହା ମୋର ବଚନ।
Verse 82
श्रीदेव्युवाच । अद्यप्रभृत्यहं भद्रे श्रेष्ठेऽस्मिन्नाश्रमे शुभे । स्वमाश्रमं करिष्यामि यत्ते हृदि समाश्रितम्
ଶ୍ରୀଦେବୀ କହିଲେ—ହେ ଭଦ୍ରେ! ଆଜିଠାରୁ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରମରେ ମୁଁ ମୋର ନିଜ ନିବାସ କରିବି, ଯେପରି ଏହା ତୁମ ହୃଦୟରେ ଆଶ୍ରିତ ଥିଲା।
Verse 83
माघशुक्लतृतीयायां या ऽत्र स्नानं करिष्यति । नारी सा मत्प्रसादेन लप्स्यते वांछितं फलम्
ମାଘ ଶୁକ୍ଳ ତୃତୀୟାରେ ଯେ ନାରୀ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବ, ସେ ମୋ ପ୍ରସାଦରେ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଇବ।
Verse 84
अपि कृत्वा महापापं नारी वा पुरुषोऽथवा । यत्र स्नात्वा प्रसादान्मे विपाप्मा संभविष्यति
ନାରୀ ହେଉ କି ପୁରୁଷ—ମହାପାପ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କଲେ ମୋ ପ୍ରସାଦରେ ସେ ପାପମୁକ୍ତ ହେବ।
Verse 85
अत्र ये फलदानं च प्रकरिष्यंति मानवाः । सफलाः सकलास्तेषामाशाः स्युर्नात्र संशयः
ଏଠାରେ ଯେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଫଳଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଆଶା ସଫଳ ହୁଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
Verse 86
अपि हत्वा स्त्रियं मर्त्यो योऽत्र स्नानं करिष्यति । माघशुक्लतृतीयायां विपाप्मा स भविष्यति
ଯଦି କେହି ମର୍ତ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀହତ୍ୟା କରିଥାଏ ମଧ୍ୟ, ମାଘ ଶୁକ୍ଳ ତୃତୀୟାରେ ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସେ ପାପମୁକ୍ତ ହୁଏ।
Verse 87
या तत्र कन्यका भद्रे स्नानं भक्त्या करि ष्यति । तस्मिन्दिने पतिश्रेष्ठं लप्स्यते नात्र संशयः
ହେ ଭଦ୍ରେ! ଯେ କନ୍ୟା ସେଠାରେ ଭକ୍ତିସହିତ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ସେହି ଦିନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପତିକୁ ପାଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
Verse 88
सूत उवाच । एवमुक्त्वा ततो गौरी तां च पस्पर्श पाणिना । ततश्च तत्क्षणाज्जाता दिव्यरूपवपुर्द्धरा
ସୂତ କହିଲେ—ଏପରି କହି ଗୌରୀ ତାକୁ ହାତରେ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ; ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ସେ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଓ ଦେହ ଧାରଣ କଲା।
Verse 89
वृद्धत्वेन परित्यक्ता दिव्यमाल्यानुलेपना । पीनोन्नतकुचाभोगा प्रमत्तगजगामिनी
ବୃଦ୍ଧତ୍ୱରେ ପରିତ୍ୟକ୍ତା ସେ ଏବେ ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ଅନୁଲେପନରେ ଶୋଭିତା; ପୀନ-ଉନ୍ନତ କୁଚଭାରା, ମତ୍ତ ଗଜ ପରି ଗମନଶୀଳା ହେଲା।
Verse 90
ततस्तां सा समादाय विधाय निजकिंकरीम् । कैलासं पर्वतश्रेष्ठं जगाम हरसंयुता
ତାପରେ ସେ ତାକୁ ସହ ନେଇ, ନିଜ ଦାସୀ-ସେବିକା କରି, ହର (ଶିବ) ସହିତ ପର୍ବତଶ୍ରେଷ୍ଠ କୈଲାସକୁ ଗଲା।
Verse 91
ततःप्रभृति तत्तीर्थं शर्मिष्ठातीर्थमुच्यते । प्रख्यातं त्रिषु लोकेषु सर्वपातकनाशनम्
ସେହି ସମୟରୁ ସେ ତୀର୍ଥ ‘ଶର୍ମିଷ୍ଠାତୀର୍ଥ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ତ୍ରିଲୋକରେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ, ସର୍ବ ପାପନାଶକ।
Verse 92
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र स्नानं समाचरेत् । माघशुक्लतृतीयायां यथावद्द्विजसत्तमाः
ଏହେତୁ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ମାଘ ଶୁକ୍ଳ ତୃତୀୟା ଦିନ ସେଠାରେ ଯଥାବିଧି ସ୍ନାନ ସର୍ବ ପ୍ରୟାସରେ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 93
एतत्पवित्रमायुष्यं सर्व पातकनाशनम् । स्त्रीतीर्थसंभवं नॄणां माहात्म्यं यन्मयोदितम्
ମୋଦ୍ୱାରା କଥିତ ଏହି ମାହାତ୍ମ୍ୟ—ପବିତ୍ର, ଆୟୁଷ୍ୟବର୍ଦ୍ଧକ, ସର୍ବ ପାପନାଶକ; ‘ସ୍ତ୍ରୀତୀର୍ଥ’ ଜନିତ—ନରମାନଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ ଘୋଷିତ।
Verse 94
यश्चैतत्प्रातरुत्थाय सदा पठति मानवः । स सर्वांल्लभते कामान्मनसा वांछितान्सदा
ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ପ୍ରଭାତେ ଉଠି ଏହାକୁ ସଦା ପାଠ କରେ, ସେ ମନରେ ଇଚ୍ଛିତ ସମସ୍ତ କାମନା ସଦା ଲାଭ କରେ।
Verse 95
तथा पर्वणि संप्राप्ते यश्चैतत्पठते नरः । शृणोति चाशु भक्त्या यः स याति शिवमंदिरम्
ଏହିପରି ପର୍ବତିଥି ଆସିଲେ ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଏହା ପାଠ କରେ, କିମ୍ବା ଯେ ଭକ୍ତିରେ ଶୀଘ୍ର ଶ୍ରବଣ କରେ, ସେ ଶିବଧାମକୁ ଯାଏ।