Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 95

Devanagari script

तथा पर्वणि संप्राप्ते यश्चैतत्पठते नरः । शृणोति चाशु भक्त्या यः स याति शिवमंदिरम्

Transliteration

tathā parvaṇi saṃprāpte yaścaitatpaṭhate naraḥ | śṛṇoti cāśu bhaktyā yaḥ sa yāti śivamaṃdiram

Translation

ଏହିପରି ପର୍ବତିଥି ଆସିଲେ ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଏହା ପାଠ କରେ, କିମ୍ବା ଯେ ଭକ୍ତିରେ ଶୀଘ୍ର ଶ୍ରବଣ କରେ, ସେ ଶିବଧାମକୁ ଯାଏ।

Word by Word

• तथा: thus, likewise
• तथा: Sambandha (Adverbial modifier/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/उपमानार्थक क्रियाविशेषण (indeclinable adverb: ‘thus/likewise’)

• पर्वणि: on the festival/holy day
• पर्वणि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पर्वन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति (7th/Locative); एकवचन

• संप्राप्ते: when (it) has arrived
• संप्राप्ते: Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-प्र-आप् (धातु) → संप्राप्त (कृदन्त, क्त)
• Form: सप्तमी विभक्ति; एकवचन; नपुंसकलिङ्ग; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle) — ‘having arrived/when arrived’ (locative absolute with पर्वणि)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति (1st/Nominative); एकवचन; सम्बन्धबोधक सापेक्ष सर्वनाम (relative pronoun)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक निपात (conjunction ‘and’)

• एतत्: this (text/this)
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति (2nd/Accusative); एकवचन

• पठते: recites/reads
• पठते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पठ् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन

• नरः: a man/person
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन

• शृणोति: hears/listens
• शृणोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक निपात (conjunction)

• आशु: quickly, soon
• आशु: Sambandha (Adverbial modifier/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: आशु (अव्यय)
• Form: अव्यय; काल/रीतिबोधक क्रियाविशेषण (adverb: quickly/soon)

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति (3rd/Instrumental); एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; सापेक्ष सर्वनाम (relative pronoun)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; अन्वयबोधक सर्वनाम (correlative pronoun)

• याति: goes, attains
• याति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन

• शिवमन्दिरम्: Śiva’s temple/abode
• शिवमन्दिरम्: Karma (Goal/Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + मन्दिर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): ‘शिवस्य मन्दिरम्’

Speaker

Sūta

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya sages (standard frame)

Visual Art Cues

Scene: A parvan day at a tīrtha: devotees seated in a semi-circle listening to a paurāṇika recite; in the background a Śiva shrine glows, suggesting the promised 'Śiva-mandira' destination.

Characters & Entities

• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Bhakti expressed through hearing and reciting sacred praise leads toward Śiva’s grace and final refuge.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The chapter’s tīrtha—Śarmiṣṭhātīrtha—whose māhātmya is to be heard/recited.

What ritualistic prescription is mentioned?

On parvan days, recite the māhātmya or listen to it with devotion (bhaktyā śravaṇa/pāṭha).