Adhyaya 51
Mahesvara KhandaKaumarika KhandaAdhyaya 51

Adhyaya 51

ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ତିନୋଟି ସଂଯୁକ୍ତ ପ୍ରବାହ ଦେଖାଯାଏ। ପ୍ରଥମେ, ପରଲୋକ ଓ କର୍ମଫଳ ବିଷୟରେ ଥିବା ସନ୍ଦେହ ନିବାରଣ ପାଇଁ କାମଠ ‘କର୍ମ-ଫଳ-ଲକ୍ଷଣ’କୁ ସୁସଂଗଠିତ ଭାବେ କହନ୍ତି—ହିଂସା, ଚୋରି, ଠକେଇ, ବ୍ୟଭିଚାର, ଗୁରୁ-ଅବମାନ, ଗୋ-ବ୍ରାହ୍ମଣାଦିଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦେବା ଇତ୍ୟାଦି ପାପ ଅନୁସାରେ ଦେହରେ ରୋଗ, ଅଙ୍ଗବିକଳତା, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ସମାଜରେ ତିରସ୍କାର ଭଳି ଅବସ୍ଥା ଫଳରୂପେ ପ୍ରକାଶ ପାଏ। ଏହା ନୀତିନିଶ୍ଚୟ ଦୃଢ଼ କରିବାକୁ ଉପଦେଶମୂଳକ ସୂଚୀ। ତାପରେ ଧର୍ମକେନ୍ଦ୍ରିକ ନିଗମନ—ଧର୍ମରୁ ଉଭୟ ଲୋକରେ ସୁଖ, ଅଧର୍ମରୁ ଦୁଃଖ; ଶୁକ୍ଳ (ଶୁଦ୍ଧ) କର୍ମଯୁକ୍ତ ଅଳ୍ପାୟୁ ମଧ୍ୟ ଉଭୟଲୋକବିରୋଧୀ ଦୀର୍ଘାୟୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଶେଷରେ ନାରଦ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କାମଠଙ୍କ ବଚନ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରି ବର ଦିଅନ୍ତି। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସ୍ଥାୟୀ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଚାହିଲେ, ସେ ‘ଜୟାଦିତ୍ୟ’ ନାମରେ ସେଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇ ଭକ୍ତଙ୍କ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ରୋଗ ନାଶର ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରନ୍ତି। କାମଠ ସ୍ତୁତି ପାଠ କରନ୍ତି; ସୂର୍ଯ୍ୟ ରବିବାର, ବିଶେଷତଃ ଆଶ୍ୱିନ ମାସ, କୋଟିତୀର୍ଥ ସ୍ନାନ, ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀ ଓ କାଳନିୟମ କହି ଶୁଦ୍ଧି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତିର ଫଳ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଶେଷରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତୀର୍ଥଫଳ ସମାନ ପୁଣ୍ୟ ବୋଲି କହାଯାଏ।

Shlokas

Verse 1

अतिथिरुवाच । यदेतत्परलोकस्य स्वरूपं व्याहृतं त्वया । आगमं समुपाश्रित्य तत्तथैव न संशयः

ଅତିଥି କହିଲେ—ଆଗମକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ତୁମେ ପରଲୋକର ସ୍ୱରୂପ ଯାହା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛ, ସେ ଠିକ୍ ସେହିପରି; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 2

किंत्वत्र नास्तिकाः पापाः सन्दिह्यन्तेऽल्पचेतनाः । तेषां निःसंशयकृते वद कर्मफलं हि यत्

କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଅଳ୍ପବୁଦ୍ଧି ପାପୀ ନାସ୍ତିକମାନେ ସନ୍ଦେହ କରୁଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ନିଃସନ୍ଦେହ ପାଇଁ କର୍ମଫଳର ଯଥାର୍ଥ ସ୍ୱରୂପ ସ୍ପଷ୍ଟଭାବେ କହ।

Verse 3

इहैव कस्य कस्यैव कर्मणः पापकस्य च । प्रभावात्कीदृशो जायेत्कमठैतद्वदास्ति चेत्

ଏଠିଏ—କେଉଁ କେଉଁ ପାପକର୍ମର ପ୍ରଭାବରୁ ମନୁଷ୍ୟ କିପରି ଦେହାବସ୍ଥାରେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି? ହେ କମଠ, ଯଦି ଜ୍ଞେୟ ହୁଏ ତେବେ କହ।

Verse 4

कमठ उवाच । सर्वमेतत्प्रवक्ष्यामि स्थिरो भूत्वा शृणुष्व तत् । यथा मम गुरुः प्राह यन्मे चेतसि संस्थितम्

କମଠ କହିଲେ—ଏ ସବୁ ମୁଁ କହିବି; ତୁମେ ସ୍ଥିର ହୋଇ ଶୁଣ। ମୋ ଗୁରୁ ଯେପରି କହିଥିଲେ, ଯାହା ମୋ ଚିତ୍ତରେ ଦୃଢ ଅଛି, ସେହି ମୁଁ କହୁଛି।

Verse 5

ब्रह्महा क्षयरोगी स्यात्सुरापः श्यावदंतकः । सुवर्णचौरः कुनखी दुश्चर्मा गुरुतल्पगः

ବ୍ରାହ୍ମଣହନ୍ତା କ୍ଷୟରୋଗୀ ହୁଏ; ସୁରାପାନୀ କଳା ଦାନ୍ତଯୁକ୍ତ ହୁଏ। ସୁବର୍ଣ୍ଣଚୋରର ନଖ ବିକୃତ ହୁଏ; ଗୁରୁଶୟ୍ୟା ଲଂଘନକାରୀ ଚର୍ମରୋଗୀ ହୁଏ।

Verse 6

संसर्गी सर्वरोगी स्यात्पंचपातकिनस्त्वमी । निंदामाकर्ण्य साधूनां बधिरः संप्रजायते

ଏମିତି ପାପୀମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗ କରୁଥିବା ଲୋକ ସମସ୍ତ ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହୁଏ; ଏହେଁ ପଞ୍ଚ ମହାପାତକୀ। ଏବଂ ସାଧୁମାନଙ୍କ ନିନ୍ଦା ଶୁଣୁଥିବା ଲୋକ ବଧିର ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଉଛି।

Verse 7

स्वयं प्रकीर्तयेच्चापि मूकः पापोऽभिजायते । आज्ञालोपी गुरूणां च अपस्मारी भवेन्नरः

ଯେ ନିଜକୁ ନିଜେ ପ୍ରଶଂସା କରେ, ସେ ପାପୀ ମୂକ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଉଛି। ଏବଂ ଯେ ଗୁରୁମାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଲଂଘନ କରେ, ସେ ନର ଅପସ୍ମାର (ମିର୍ଗୀ) ରୋଗୀ ହୁଏ।

Verse 8

अवज्ञाकारकस्तेषां कृमिरेवाभिजायते । उपेक्षतः पूज्यकार्यं दुष्प्रज्ञत्वं च जायते

ଯେ ତାଙ୍କୁ ଅବଜ୍ଞା କରେ ସେ କୃମି-ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଏବଂ ପୂଜ୍ୟଜନଙ୍କ ପ୍ରତି କର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ଅବହେଳା କଲେ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ଜନ୍ମେ।

Verse 9

चौर्याय साधुद्रव्याणां दद्याद्यावत्पदानि च । तावद्वर्षाणि पंगुत्वं स प्राप्नोति नराधमः

ସାଧୁଜନଙ୍କ ଧନ ଚୋରି କଲେ—ସେ ଯେତେ ପଦକ୍ଷେପ ନିଏ, ସେତେ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ନରାଧମ ଲଙ୍ଗଡାପଣ ପାଏ।

Verse 10

दत्त्वा हरति तद्भूयो जायते कृकलासकः । कुपितानप्रसाद्यैव पूज्यान्स्याच्छीर्षरोगवान्

ଦେଇ ପୁନଃ ଯେ ନେଇନେଉଛି ସେ ଗୋଧିକା-ଯୋନିରେ ଜନ୍ମେ। ଏବଂ କ୍ରୋଧିତ ପୂଜ୍ୟଜନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିନଥାଇ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ସେ ଶିରୋରୋଗୀ ହୁଏ।

Verse 11

रजस्वलामभिगच्छंश्च चंडालः संप्रजायते । वस्त्रापहारी चित्री स्यात्कृष्णकुष्ठी तथाग्निदः

ରଜସ୍ୱଳା ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଅଭିଗମନ କରୁଥିବା ଜଣେ ଚାଣ୍ଡାଳ-ଯୋନିରେ ଜନ୍ମେ। ବସ୍ତ୍ର ଚୋର ଚିତ୍ରୀ (ଚର୍ମରୋଗୀ) ହୁଏ; ଅଗ୍ନିଦାହକ କୃଷ୍ଣକୁଷ୍ଠରେ ପୀଡିତ ହୁଏ।

Verse 12

दर्दुरो रूप्यहारी स्यात्कूटसाक्षी मुखारुजः । परदारांश्च कामेन द्रष्टा स्यादक्षिरोगवान्

ରୂପ୍ୟ (ଚାଁଦି) ଚୋରି କରୁଥିବା ଜଣେ ବେଙ୍ଗ ହୁଏ; କୂଟସାକ୍ଷୀ ମୁଖରୋଗରେ ପୀଡିତ ହୁଏ। ପରଦାରାକୁ କାମବଶତଃ ଦେଖୁଥିବା ଜଣେ ଚକ୍ଷୁରୋଗୀ ହୁଏ।

Verse 13

प्रतिज्ञायाप्रयच्छन्यो ह्यल्पायुर्जायते नरः । विप्रवृत्त्यपहारी स्यादजीर्णी सर्वदाऽधमः

ଯେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତ ଦାନ ଦେଉନାହିଁ, ସେ ମନୁଷ୍ୟ ଅଳ୍ପାୟୁ ହୋଇ ଜନ୍ମେ। ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଜୀବିକା ହରଣ କରେ, ସେ ସଦା ଅଜୀର୍ଣ୍ଣୀ ରହି ଅଧମ ଭାବେ ଗଣ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 14

नैष्ठिकान्नाशनाद्भूयो निवृत्तो रोगवान्सदा । पत्नीबहुत्वे त्वेकस्यां रेतोमोक्षः क्षयी भवेत्

ଯେ ନୈଷ୍ଠିକ ସନ୍ନ୍ୟାସୀଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ଭୋଜନ ଦେବାରୁ ମୁହଁ ଫେରାଏ, ସେ ସଦା ରୋଗୀ ହୁଏ। ଏବଂ ଅନେକ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯଦି କେବଳ ଗୋଟିଏଠାରେ ରେତୋମୋକ୍ଷ କରେ, ତେବେ ସେ କ୍ଷୟରୋଗରେ କ୍ଷୀଣ ହୁଏ।

Verse 15

स्वामिना धर्मयुक्तो यस्त्वन्यायेन समाचरेत् । स्वयं वा भक्षयेद्द्रव्यं स मूढः स्याज्जलोदरी

ଧର୍ମଯୁକ୍ତ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତିରେ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ଯେ ଅନ୍ୟାୟରେ ଆଚରଣ କରେ, କିମ୍ବା ଅର୍ପିତ ଦ୍ରବ୍ୟକୁ ନିଜେ ଭୋଗ କରେ, ସେ ମୂଢ ହୋଇ ଜଲୋଦରରୋଗୀ ହୁଏ।

Verse 16

दुर्बलं पीड्यमानं यो बलवान्समुपेक्षते । अंगहीनः स च भवेदन्नहृत्क्षुधितो भवेत्

ଦୁର୍ବଳକୁ ପୀଡିତ ହେଉଥିବା ଦେଖି ମଧ୍ୟ ଯେ ବଳବାନ୍ ଉପେକ୍ଷା କରେ, ସେ ଅଙ୍ଗହୀନ ହୁଏ। ଯେ ଅନ୍ନ ହରଣ କରେ, ସେ ସଦା ଭୁକ୍ତ ରହେ।

Verse 17

व्यवहारे पक्षपाती जिह्वारोगी भवेन्नरः । धर्मप्रवृत्तिं सञ्चार्य पत्न्यादीष्टवियोगकृत्

ବ୍ୟବହାର-ନ୍ୟାୟରେ ଯେ ପକ୍ଷପାତ କରେ, ସେ ମନୁଷ୍ୟ ଜିହ୍ୱାରୋଗୀ ହୁଏ। ଯେ ଧର୍ମପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ ବିଘ୍ନିତ କରେ, ସେ ପତ୍ନୀ ଆଦି ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ବିୟୋଗର କାରଣ ହୁଏ।

Verse 18

स्वयं पाकाग्रभोजी यो गलरोगमवाप्नुयात् । पंचयज्ञानकृत्वैव भुञ्जानो ग्रामशूकरः

ଯେ ନିଜେ ରନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟର ପ୍ରଥମ ଭାଗ ଖାଏ, ସେ ଗଳାରୋଗ ପାଏ। ଏବଂ ପଞ୍ଚମହାଯଜ୍ଞ ନ କରି ଯେ ଭୋଜନ କରେ, ସେ ଗ୍ରାମ ଶୂକର ସମାନ ହୁଏ।

Verse 19

पर्वमैथुन कृन्मेही परित्यज्य स्वगेहिनीम् । वेश्यादिरक्तो मूढात्मा खल्वाटो जायते नरः

ନିଷିଦ୍ଧ ପର୍ବକାଳରେ ମୈଥୁନ କରୁଥିବା ପୁରୁଷ ମେହାଦି ରୋଗ ପାଏ। ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ବେଶ୍ୟାଦିରେ ଆସକ୍ତ ସେ ମୂଢ ପୁରୁଷ ଗଞ୍ଜା ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଏ।

Verse 20

परिक्षीणान्मित्रबन्धून्स्वामिनं दयितानुगान् । अवमन्य निवृत्तात्मा क्लिष्टवृत्तिः सदा भवेत्

ଯେ ମନ ଫେରାଇ ଦୁର୍ବଳ ମିତ୍ର-ବନ୍ଧୁ, ସ୍ୱାମୀ ଓ ପ୍ରିୟ ଅନୁଗାମୀମାନଙ୍କୁ ଅବମାନନା କରେ, ସେ ସଦା କ୍ଲେଶପୀଡିତ ଜୀବନ ଯାପନ କରେ।

Verse 21

छद्मनोपचरेद्यस्तु पितरौ स्वामिनं गुरून् । प्राप्तव्यार्थस्यातिकष्टात्परिभ्रंशोर्थजो भवेत्

ଯେ ପିତାମାତା, ସ୍ୱାମୀ ଓ ଗୁରୁମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଛଳରେ ବ୍ୟବହାର କରେ, ସେ ଅତ୍ୟଧିକ କଷ୍ଟରେ ଲାଭ କରା ଧନକୁ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଦୋଷରୁ ନଷ୍ଟ କରେ।

Verse 22

विश्रब्धस्यापहारी तु दुःखानां भाजनं भवेत् । धार्मिके क्षुद्रकारी यो नरः स वामनो भवेत्

ଯେ ବିଶ୍ୱାସୀ ଲୋକଙ୍କର ଧନ ଅପହରଣ କରେ, ସେ ଦୁଃଖର ପାତ୍ର ହୁଏ। ଏବଂ ଯେ ଧାର୍ମିକଙ୍କ ପ୍ରତି ନୀଚତା କରେ, ସେ ବାମନ (ବାଉନା) ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଏ।

Verse 23

दुर्बलवृषवाही यः कटिलूती भवेत्स च

ଯେ ଦୁର୍ବଳ ବଳଦ ଉପରେ ଅତିଭାର ଲଦି ତାକୁ ହଂକାଏ, ସେ ପୁନର୍ଜନ୍ମରେ କଟିଲୂତୀ (ନୀଚ ରେଙ୍ଗୁଥିବା ଜୀବ) ହୁଏ।

Verse 24

जात्यंधश्चापि यो गोघ्नो निःपशुर्दुःखकृद्गवाम् । निर्दयो गोषु घाताद्यैः सदा सोध्वसु कष्टगः

ଯେ ଗୋହତ୍ୟା କରେ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପଶୁହୀନ କରେ ଏବଂ ଗୋବଂଶକୁ ବିଭିନ୍ନ ଭାବେ ନିର୍ଦୟତାରେ ପୀଡ଼ା ଦିଏ, ସେ ଜନ୍ମାନ୍ଧ ହୁଏ ଓ ଜୀବନପଥରେ ସଦା କଷ୍ଟ ପାଏ।

Verse 25

निस्तेजकः सभायां यो गलगण्डी स जायते । सदा क्रोधी च चंडालः पूतिवक्त्रश्च सूचकः

ସଭାରେ ଯେ ଅନ୍ୟର ତେଜ କମାଏ, ସେ ଗଲଗଣ୍ଡୀ (ଗଳା ଗଠି) ହୋଇ ଜନ୍ମେ। ଯେ ସଦା କ୍ରୋଧୀ, ସେ ଚଣ୍ଡାଳ ହୁଏ; ଏବଂ ଯେ ଚୁଗୁଲି କରେ, ତାହାର ମୁଖ ଦୁର୍ଗନ୍ଧମୟ ହୁଏ।

Verse 26

अजविक्रयकृद्व्याधः कुण्डाशी भृतको भवेत् । नास्तिकस्तिल पिंडी स्यादश्रद्धो गीतजीवनः

ଯେ ଛାଗ ବିକ୍ରୟ କରି ବ୍ୟାଧବୃତ୍ତି କରେ, ସେ କୁଣ୍ଡାଶୀ ଓ ଭୃତକ (ଭାଡ଼ାଟିଆ ଦାସ/ଚାକର) ହୁଏ। ନାସ୍ତିକ ତିଲପିଣ୍ଡୀ ହୁଏ; ଅଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ଗୀତ ଗାଇ ଜୀବିକା କରେ।

Verse 27

अभक्ष्यादो गण्डमाली स्त्रीखादी चाऽसुतस्य कृत् । अन्यायतो ज्ञानग्राही मूर्खो भवति मानवः

ଅଭକ୍ଷ୍ୟ ଭକ୍ଷଣକାରୀ ଗଣ୍ଡମାଳୀ (ଗଠି/ଫୋଡ଼ାରେ ପୀଡ଼ିତ) ହୁଏ। ଯେ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଦୂଷଣ କରେ, ସେ ସନ୍ତାନହୀନତାର କାରଣ ହୁଏ। ଏବଂ ଯେ ଅନ୍ୟାୟରେ ଜ୍ଞାନ ହଡ଼ପେ, ସେ ମନୁଷ୍ୟ ମୂର୍ଖ ହୁଏ।

Verse 28

शास्त्रचौरः केकराक्षः कथां पुण्यां च द्वेष्टि यः । कृमिवक्त्रः स च भवेद्विभ्रष्टो नरकात्कुधीः

ଶାସ୍ତ୍ରଚୋର କେକରାକ୍ଷ (ବାଙ୍କା/କାଣା ଚକ୍ଷୁ) ହୁଏ। ଯେ ପୁଣ୍ୟଦାୟୀ ଧର୍ମକଥାକୁ ଦ୍ୱେଷ କରେ, ସେ କୃମିଦୂଷିତ ମୁଖ ସହ ଜନ୍ମେ; ନରକରୁ ପତିତ ସେ କୁବୁଦ୍ଧି ପାପୀ ଏମିତି ଦୁଃଖ ଭୋଗେ।

Verse 29

देवद्विजगवां वृत्तिहारको वांतभक्षकृत् । तडागारामभेत्ता यो भवेद्विकलपाणिकः

ଯେ ଦେବ, ଦ୍ୱିଜ (ବ୍ରାହ୍ମଣ) କିମ୍ବା ଗୋବଂଶର ଜୀବିକା ହରେ, ଯେ ବାନ୍ତ ଭକ୍ଷଣ କରେ, ଏବଂ ଯେ ତଡାଗ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ଭଙ୍ଗ କରେ—ସେ ବିକଳ/ଅପଙ୍ଗ ହାତ ସହ ଜନ୍ମେ।

Verse 30

व्यवहारे च्छलग्राही भृत्यग्रस्तो भवेन्नरः । सदा पुरुषरोगी स्यात्परदाररतो नरः

ବ୍ୟବହାରରେ ଛଳ‑କପଟ ଧରୁଥିବା ମଣିଷ ଭୃତ୍ୟ/ଆଶ୍ରିତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ହୁଏ। ପରଦାରରେ ରତ ମଣିଷ ସଦା ଘୋର ରୋଗରେ ଭୁଗେ।

Verse 31

वात रोगी कुवैद्यः स्याद्दुश्चर्मा गुरुतल्पगः । मधुमेही खरीगामी गोत्रस्त्रीमैथुनोऽप्रसूः

ବାତରୋଗୀ କୁବୈଦ୍ୟ ହୁଏ; ଗୁରୁଶୟ୍ୟା ଲଂଘନକାରୀ ଦୁଶ୍ଚର୍ମ/ଚର୍ମରୋଗୀ ହୁଏ। ଖରୀଗାମୀ ମଧୁମେହୀ ହୁଏ; ନିଜ ଗୋତ୍ରସ୍ତ୍ରୀ ସହ ମୈଥୁନକାରୀ ନିଃସନ୍ତାନ ହୁଏ।

Verse 32

स्वसारं मातरं पुत्रवधूं गच्छन्नबीजवान् । कृतघ्नः सर्व कार्याणां वैफल्यं समुपाश्नुते

ଯେ ନିଜ ଭଉଣୀ, ନିଜ ମା କିମ୍ବା ପୁଅର ବୋହୂ ପାଖକୁ ଯାଏ, ସେ ଅବୀଜ (ବୀର୍ୟହୀନ/ନିଃସନ୍ତାନ) ହୁଏ। କୃତଘ୍ନ ମଣିଷ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବିଫଳତାକୁ ହିଁ ପାଏ।

Verse 33

इत्येष लक्षणोद्देशः पापिनां परिकीर्तितः । चित्रगुप्तोऽपि मुह्येत सकलस्यानुवर्णने

ଏହିପରି ପାପୀମାନଙ୍କ ଲକ୍ଷଣର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଗଲା। ସେସବୁକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାରେ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ ମଧ୍ୟ ମୋହିତ ହେବେ।

Verse 34

एते नरक विभ्रष्टा भुक्त्वा योनीः सहस्रशः । एवंविधैश्चिह्निताश्च जायंते लक्षणैर्नराः

ଏମାନେ ନରକରୁ ପତିତ ହୋଇ, ସହସ୍ର ସହସ୍ର ଯୋନି ଭୋଗ କରି, ଏପରି ଚିହ୍ନ-ଲକ୍ଷଣରେ ଚିହ୍ନିତ ହୋଇ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେନ୍ତି।

Verse 35

ये हि धर्मं न मन्यंते तथा ये व्यसनैर्जिताः । अनुमानेन बोद्धव्यं यदेते शेषपापिनः

ଯେମାନେ ଧର୍ମକୁ ମାନନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ଯେମାନେ ବ୍ୟସନରେ ପରାଜିତ—ଅନୁମାନରେ ବୁଝିବା ଉଚିତ ଯେ ସେମାନେ ଶେଷପାପୀ ପାପୀ।

Verse 36

येषां त्वंतगतं पापं स्वर्गाद्वा ये समागताः । सर्वव्यसननिर्मुक्ता धर्ममेकं भजन्ति ते

କିନ୍ତୁ ଯେମାନଙ୍କର ପାପ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି, କିମ୍ବା ଯେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଫେରିଆସିଛନ୍ତି—ସେମାନେ ସମସ୍ତ ବ୍ୟସନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ କେବଳ ଧର୍ମକୁ ଭଜନ କରନ୍ତି।

Verse 37

भवंति चात्र श्लोकाः । धर्मादनवमं सौख्यमधर्माद्दुःखसम्भवः । तस्माद्धर्मं सुखार्थाय कुर्यात्पापं विवर्जयेत्

ଏଠାରେ ଶ୍ଲୋକ—ଧର୍ମରୁ ଅବିନାଶୀ ସୁଖ ହୁଏ, ଅଧର୍ମରୁ ଦୁଃଖର ଉତ୍ପତ୍ତି ହୁଏ। ତେଣୁ ସୁଖ ପାଇଁ ଧର୍ମ କରିବା ଉଚିତ, ପାପ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 38

लोकद्वयेऽपि यत्सौख्यं तद्धर्मात्प्रोच्यते यतः । धर्ममेकमतः कुर्यात्सर्वकार्यार्थसिद्धये

ଦୁଇ ଲୋକରେ ଯେ ସୁଖ ଅଛି, ସେ ଧର୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ତେଣୁ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ କେବଳ ଧର୍ମକୁ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 39

मुहूर्तमपि जीवेत नरः शुक्लेन कर्मणा । न कल्पमपि जीवेत लोकद्वयविरोधिना

ମଣିଷ ଶୁଦ୍ଧ (ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ) କର୍ମରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଜୀବନ୍ତୁ; କିନ୍ତୁ ଦୁଇ ଲୋକର ବିରୋଧୀ ଆଚରଣରେ ଏକ କଳ୍ପ ମଧ୍ୟ ଜୀବନ୍ତୁ ନାହିଁ।

Verse 40

इति पृष्टं त्वया विप्र यथाशक्त्या मयेरितम् । असूक्तं सूक्तमथवा क्षंतव्यं किं वदामि च

ହେ ବିପ୍ର! ତୁମେ ପଚାରିଥିବା କଥାକୁ ମୁଁ ଯଥାଶକ୍ତି କହିଦେଲି। ସେ ସୁକ୍ତ ହେଉ କି ଅସୁକ୍ତ—କ୍ଷମା କର; ଆଉ ମୁଁ କ’ଣ କହିବି?

Verse 41

नारद उवाच । कमठस्यैतदाकर्ण्य अष्टवर्षस्य भाषितम् । भगवान्भास्करः प्रीतो बभूवातीव विस्मितः

ନାରଦ କହିଲେ—ଆଠ ବର୍ଷର କମଠ କହିଥିବା ଏହି କଥା ଶୁଣି ଭଗବାନ୍ ଭାସ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ଅତିଶୟ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।

Verse 42

प्रशशंस च तान्विप्रान्हारीतप्रमुखांस्तदा । अहो वसुमती धन्या द्विजैरेवंविधोत्तमैः

ତେବେ ସେ ହାରୀତ ପ୍ରମୁଖ ସେହି ବିପ୍ରମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ—“ଅହୋ! ଏପରି ଉତ୍ତମ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏହି ବସୁମତୀ ଧନ୍ୟ।”

Verse 43

अथ प्रजापतिर्धन्यो यन्मर्यादाभिपाल्यते । अमीभिर्ब्राह्मणवरैर्धन्या वेदाश्च संप्रति

ତେବେ ପ୍ରଜାପତି ଧନ୍ୟ, କାରଣ ଧର୍ମର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ସୁରକ୍ଷିତ ରହୁଛି। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଜି ବେଦମାନେ ମଧ୍ୟ ଧନ୍ୟ ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।

Verse 44

येषां मध्ये बालबुद्धिरियमेतादृशी स्फुटा । हारीतप्रमुखानां हि का वै बुद्धिर्भविष्यति

ଯେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶିଶୁର ବୁଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ଏତେ ସ୍ପଷ୍ଟ, ତେବେ ହାରୀତ-ପ୍ରମୁଖ ସେଇ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି କିପରି ହେବ—ତାଙ୍କର ବିବେକ କେତେ ମହାନ!

Verse 45

असंशयं त्रिलोकस्थमेषामविदितं न हि । यथैतान्नारदः प्राह भूयस्तस्मादमी बहु

ନିଶ୍ଚୟ ତ୍ରିଲୋକରେ ଯାହା କିଛି ଅଛି, ତାହା ଏମାନଙ୍କୁ ଅଜଣା ନୁହେଁ। ନାରଦ ଯେପରି କହିଥିଲେ, ସେପରି ଏହି ଋଷିମାନେ ଜ୍ଞାନ ଓ ଗୁଣରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମୃଦ୍ଧ।

Verse 46

इति प्रशस्य तान्विप्रान्प्रहृष्टो रविरव्रवीत् । अहं सूर्यो विप्रमुख्या युष्माकं दर्शनात्कृते

ଏପରି ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ଆନନ୍ଦିତ ରବି କହିଲେ—“ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ; ତୁମମାନଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଆସିଛି।”

Verse 47

समागतः सूर्यलोकात्प्राप्तं नेत्रफलं च मे । भवद्विधैर्विप्रमुख्यैः संजल्पनसहासनात्

“ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକରୁ ଆସିଛି, ଏବଂ ମୋ ନୟନର ଫଳ ପାଇଛି। ତୁମମାନଙ୍କ ପରି ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଓ ସହଆସନରୁ ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଲଭିଲି।”

Verse 48

अंत्यजा अपि पूयन्ते किं पुनर्मादृशा द्विजाः । सर्वथा नारदो धन्यो योऽसौ त्रैलोक्यतत्त्ववित्

ପବିତ୍ର ସଙ୍ଗରେ ଅନ୍ତ୍ୟଜମାନେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି; ତେବେ ଆମ ପରି ଦ୍ୱିଜମାନେ କେତେ ଅଧିକ! ତ୍ରିଲୋକତତ୍ତ୍ୱବିଦ୍ ନାରଦ ସର୍ବଥା ଧନ୍ୟ।

Verse 49

युष्माभिर्बध्यते श्रेयो यस्य वै धूतकिल्विषैः । प्रणमामि च वः सर्वान्मनोबुद्धिसमाधिभिः । तपो विद्या च वृत्तं च यतो वार्द्धक्यकारणम्

ତୁମେ—ଯାହାଙ୍କର ପାପ ଝଡ଼ିଗଲା—ଶ୍ରେୟକୁ ଦୃଢ଼ କର। ମୁଁ ମନ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ସମାଧିଭାବରେ ତୁମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରୁଛି। ତପ, ବିଦ୍ୟା ଓ ସଦ୍ବୃତ୍ତ ହିଁ ସତ୍ୟ ପରିପକ୍ୱ ବାର୍ଧକ୍ୟର କାରଣ।

Verse 50

वरं मत्तो वृणीध्वं च दुर्लभं यं हृदीच्छत । यूयं स्वयं हि वरदा मत्संगो मास्तु निष्फलः

ମୋଠାରୁ ତୁମ ହୃଦୟରେ ଆକାଙ୍କ୍ଷିତ ସେଇ ଦୁର୍ଲଭ ବର ଚୟନ କର। ତୁମେ ନିଜେ ହିଁ ବରଦାତା; ତୁମ ସହ ମୋ ସଙ୍ଗ ନିଷ୍ଫଳ ନ ହେଉ।

Verse 51

देवतानां हि संसर्गो निष्फलो नोपजायते । तस्मान्मत्तो वरं किंचिद्वृणुध्वं प्रददामि वः

ଦେବତାଙ୍କ ସଙ୍ଗ କେବେ ନିଷ୍ଫଳ ହୁଏ ନାହିଁ। ତେଣୁ ମୋଠାରୁ କିଛି ବର ବାଛ; ମୁଁ ତୁମକୁ ପ୍ରଦାନ କରିବି।

Verse 52

श्रीनारद उवाच । इति सूर्यवचः श्रुत्वा प्रहृष्टास्ते द्विजोत्तमाः

ଶ୍ରୀ ନାରଦ କହିଲେ—ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଏହି ବଚନ ଶୁଣି ସେଇ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ ପରମ ହର୍ଷିତ ହେଲେ।

Verse 53

संपूज्य परया भक्त्या पाद्यार्घ्यस्तुतिवंदनैः । मंडलादीन्महाजप्यान्गृणंतः प्रोचिरे रविम्

ପରମ ଭକ୍ତିରେ ପାଦ୍ୟ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରି, ସ୍ତୁତି ଓ ବନ୍ଦନାଦ୍ୱାରା ପୂଜା ସମ୍ପନ୍ନ କରି, ମଣ୍ଡଳାଦି ମହାଜପ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରୁଥିବାବେଳେ ସେମାନେ ପରେ ରବି (ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ)ଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।

Verse 54

जयादित्य जय स्वामिञ्जय भानो जयामल । जय वेदपते शश्वत्तारयास्मानहर्पते

ଜୟ ଜୟାଦିତ୍ୟ! ଜୟ ସ୍ୱାମୀ! ଜୟ ଭାନୁ! ଜୟ ଅମଳ! ଜୟ ବେଦପତି—ହେ ଅହର୍ପତି, ସଦା ଆମକୁ ତାରଣ କର।

Verse 55

विप्राणां त्वं परो देवो विप्रसर्गोऽपि त्वन्मयः । नितरां पूतमेतन्नः स्थानं देव त्वयेक्षितम्

ବିପ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆପଣ ହିଁ ପରମ ଦେବ; ବିପ୍ରସମୁଦାୟ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କରେ ବ୍ୟାପ୍ତ। ହେ ଦେବ, ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନଦୃଷ୍ଟିରେ ଆମର ଏହି ସ୍ଥାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ହୋଇଛି।

Verse 56

अद्य नः सफला वेदा अद्य नः सफलाः क्रियाः । अद्य नः सफलं गेहं त्वया संगम्य गोपते

ଆଜି ଆମର ବେଦ ସଫଳ ହେଲା, ଆଜି ଆମର କ୍ରିୟାମାନ ସଫଳ ହେଲା। ହେ ଗୋପତେ, ଆପଣଙ୍କ ସଙ୍ଗମରେ ଆଜି ଆମର ଗୃହ ମଧ୍ୟ ସଫଳ ଓ ଧନ୍ୟ ହେଲା।

Verse 57

वरं यदि प्रदातासि तदेनं प्रवृणीमहे । आस्माकीनमिदं स्थानं न हि त्याज्यं कथंचन

ଯଦି ଆପଣ ବର ଦେବେ, ତେବେ ଆମେ ଏହି ବରକୁ ହିଁ ବରଣ କରୁଛୁ—ଆମର ଏହି ସ୍ଥାନ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

Verse 58

श्रीसूर्य उवाच । यस्माद्भवद्भिः पूर्वं हि जयादित्येति चोदितम् । जयादित्य इति ख्यातस्तस्मात्स्थास्येऽत्र सर्वदा

ଶ୍ରୀସୂର୍ଯ୍ୟ କହିଲେ—ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ମୋତେ ‘ଜୟାଦିତ୍ୟ’ ବୋଲି ସ୍ତୁତି କରିଥିଲ; ତେଣୁ ମୁଁ ‘ଜୟାଦିତ୍ୟ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବି ଏବଂ ଏଠାରେ ସଦା ବସିବି।

Verse 59

यावन्मही समुद्राश्च पर्वता नगराणि च । तावत्स्थानमिदं विप्रा न हि त्यक्ष्यामि कर्हिचित्

ହେ ବିପ୍ରମାନେ! ସମୁଦ୍ର, ପର୍ବତ ଓ ନଗର ସହିତ ପୃଥିବୀ ଯେତେଦିନ ଟିକିଥିବ, ସେତେଦିନ ଏହି ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ଟିକିରହିବ; ମୁଁ କେବେ ଏହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବି ନାହିଁ।

Verse 60

दारिद्र्यरोगसंघातान्दद्रवो मंडलानि च । कुष्ठादीन्नाशयिष्यामि भजतामत्र संस्थितः

ଏଠାରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ହୋଇ ଯେମାନେ ମୋତେ ଭଜନ କରିବେ, ସେମାନଙ୍କର ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ରୋଗସମୂହକୁ ମୁଁ ନାଶ କରିବି; ଦଦ୍ରୁ-ମଣ୍ଡଳ ଓ କୁଷ୍ଠାଦିକୁ ମଧ୍ୟ ନିବାରିବି।

Verse 61

यो मामत्र स्थितं चापि पूजयिष्यति मानवः । सूर्यलोकमिवागम्य पूजां तस्य भजाम्यहम्

ଯେ ମାନବ ଏଠାରେ ସ୍ଥାପିତ ମୋତେ ପୂଜା କରିବ, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକକୁ ଯାଇ ପୂଜା କରିଥିବା ପରି; ମୁଁ ସ୍ୱୟଂ ତାହାର ପୂଜା ଗ୍ରହଣ କରି ଅନୁଗ୍ରହ କରେ।

Verse 62

श्रीनारद उवाच । एवमुक्ते भगवता हारीताद्या द्विजोत्तमाः । मूर्तिं संस्थापयामासुर्वेदोदितविधानतः

ଶ୍ରୀନାରଦ କହିଲେ—ଭଗବାନ ଏପରି କହିବା ପରେ, ହାରୀତ ଆଦି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ବେଦୋକ୍ତ ବିଧାନ ଅନୁସାରେ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

Verse 63

ततो द्विजाः प्राहुरेवं कमठं त्वत्कृते रविः । अत्र स्वामी स्थितस्तस्मात्प्रथमं स्तुहि त्वं रविम्

ତେବେ ଦ୍ୱିଜମାନେ କମଠଙ୍କୁ କହିଲେ—“ତୁମ ପାଇଁ ଏଠାରେ ସ୍ୱାମୀ ରବି ଅବସ୍ଥିତ; ତେଣୁ ପ୍ରଥମେ ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର।”

Verse 64

इत्युक्तो ब्राह्मणैः सर्वैः कमठो वाग्ग्मिनां वरः । प्रणिपत्य जयादित्यं महास्तोत्रमिदं जगौ

ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏପରି କହିବା ପରେ, ବାକ୍ପଟୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କମଠ ଜୟାଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଏହି ମହାସ୍ତୋତ୍ର ଗାଇଲେ।

Verse 65

न त्वं कृतः केवलसंश्रुतश्च यजुष्येवं व्याहरत्यादिदेव । चतुर्विधा भारती दूरदूरं धृष्टः स्तौमि स्वार्थकामः क्षमैतत्

ହେ ଆଦିଦେବ! ତୁମେ ନ ସୃଷ୍ଟ, ନ କେବଳ ଶ୍ରୁତିମାତ୍ର; ତଥାପି ଯଜୁର୍ବେଦ ତୁମକୁ ଏଭଳି ଉଚ୍ଚାରେ। ବାଣୀର ଚାରି ରୂପ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାତ୍ର ପହଞ୍ଚେ; ତଥାପି ନିଜ ଆବଶ୍ୟକତାରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ମୁଁ ଧୃଷ୍ଟତାରେ ତୁମ ସ୍ତୁତି କରୁଛି—ଏହା କ୍ଷମା କର।

Verse 66

मार्तंडसूर्यांशुरविस्तथेन्द्रो भानुर्भगश्चार्यमा स्वर्णरेताः

ତୁମେ ମାର୍ତଣ୍ଡ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଂଶୁ, ରବି ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର; ତୁମେ ଭାନୁ, ଭଗ, ଆର୍ୟମା ଓ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣରେତା (ଦୀପ୍ତିମୟ) ମଧ୍ୟ।

Verse 67

दिवाकरो मित्रविष्णुश्च देव ख्यातस्त्वं वै द्वादशात्मा नमस्ते । लोकत्रयं वै तव गर्भगेहं जलाधारः प्रोच्यसे खं समग्रम्

ହେ ଦେବ! ତୁମେ ଦିବାକର, ମିତ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ଦ୍ୱାଦଶାତ୍ମା—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ତ୍ରିଲୋକ ତୁମ ଗର୍ଭଗୃହ; ତୁମେ ଜଳାଧାର ବୋଲି କୁହାଯାଉ, ଏବଂ ସମଗ୍ର ଆକାଶ ତୁମ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ବିସ୍ତାର।

Verse 68

नक्षत्रमाला कुसुमाभिमाला तस्मै नमो व्योमलिंगाय तुभ्यम्

ନକ୍ଷତ୍ରମାଳାରେ ଭୂଷିତ, ଯେନେ ପୁଷ୍ପମାଳାରେ ବରମାଳିତ—ହେ ବ୍ୟୋମଲିଙ୍ଗ! ତୁମକୁ ନମୋ ନମଃ।

Verse 69

त्वं देवदेवस्त्वमनाथनाथस्त्वं प्राप्यपालः कृपणे कृपालुः । त्वं नेत्रनेत्रं जनबुद्धिबुद्धिराकाशकाशो जय जीवजीवः

ତୁମେ ଦେବଦେବ; ତୁମେ ଅନାଥଙ୍କ ନାଥ। ତୁମେ ଶରଣାଗତଙ୍କ ପାଳକ, ଦୀନଙ୍କ ପ୍ରତି କୃପାଳୁ। ତୁମେ ନେତ୍ରର ନେତ୍ର, ଜନବୁଦ୍ଧିର ଅନ୍ତର୍ବୁଦ୍ଧି; ତୁମେ ଆକାଶର କାନ୍ତି—ଜୟ ହେଉ, ହେ ଜୀବଜୀବ!

Verse 70

दारिद्र्यदारिद्र्य निधे निधीनाममंगलामंगल शर्मशर्म । रोगप्ररोगः प्रथितः पृथिव्यां चिरं जयादित्य जयाप्रमेय

ହେ ନିଧିମାନଙ୍କ ନିଧି, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ଦାରିଦ୍ର୍ୟର ଦାରିଦ୍ର୍ୟକୁ ହରଣ କରୁଥିବା! ହେ ମଙ୍ଗଳର ମଙ୍ଗଳ, ହେ ଶାନ୍ତିର ଶାନ୍ତି! ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରୋଗନାଶକ—ହେ ଆଦିତ୍ୟ, ଚିରଂ ଜୟ; ହେ ଅପ୍ରମେୟ, ଜୟ।

Verse 71

व्याधिग्रस्तं कुष्ठरोगाभिभूतं भग्न प्राणं शीर्णदेहं विसंज्ञम् । माता पिता बांधवाः संत्यजंति सर्वैस्त्यक्तं पासि कोस्ति त्वदन्यः

ଯେ ରୋଗଗ୍ରସ୍ତ, କୁଷ୍ଠରୋଗରେ ପୀଡିତ, ପ୍ରାଣ ଭଙ୍ଗ, ଦେହ କ୍ଷୀଣ ଓ ଅଚେତନ—ଯାହାକୁ ମାତାପିତା ଓ ବାନ୍ଧବମାନେ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେହି ସର୍ବତ୍ୟକ୍ତକୁ ତୁମେ ଏକା ରକ୍ଷା କର; ତୁମ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କିଏ?

Verse 72

त्वं मे पिता त्वं जननी त्वमेव त्वं मे गुरुर्बान्धवाश्च त्वमेव । त्वं मे धर्मस्त्वं च मे मोक्षमार्गो दासस्तुभ्यं त्यज वा रक्ष देव

ତୁମେ ମୋର ପିତା, ତୁମେ ମୋର ଜନନୀ। ତୁମେ ମୋର ଗୁରୁ, ତୁମେ ମୋର ବାନ୍ଧବ। ତୁମେ ମୋର ଧର୍ମ, ତୁମେ ମୋର ମୋକ୍ଷମାର୍ଗ। ମୁଁ ତୁମର ଦାସ—ହେ ଦେବ, ତ୍ୟାଗ କର କି ରକ୍ଷା କର, ଯେମିତି ତୁମ ଇଚ୍ଛା।

Verse 73

पापोऽस्मि मूढोऽस्मि महोग्रकर्मा रौद्रोऽस्मि नाचारनिधानमस्मि । तथापि तुभ्यं प्रणिपत्य पादयोर्जयं भक्तानामर्पय श्रीजयार्क

ମୁଁ ପାପୀ, ମୁଁ ମୋହଗ୍ରସ୍ତ, ମୋ କର୍ମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଗ୍ର ଓ ଭୟଙ୍କର; ମୁଁ ରୌଦ୍ର, ସଦାଚାରର ନିଧି ନୁହେଁ। ତଥାପି, ହେ ଶ୍ରୀଜୟାର୍କ, ତୁମ ପାଦପଦ୍ମରେ ପ୍ରଣାମ କରି ଭିକ୍ଷା କରୁଛି—ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଜୟ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅ।

Verse 74

नारद उवाच । एवं स्तुतो जयादित्यः कमठेन महात्मना । स्निग्धगंभीरया वाचा प्राह तं प्रहसन्निव

ନାରଦ କହିଲେ—ମହାତ୍ମା କମଠ ଏଭଳି ସ୍ତୁତି କରିବା ପରେ, ଜୟାଦିତ୍ୟ ସ୍ନିଗ୍ଧ ଓ ଗମ୍ଭୀର ବାଣୀରେ, ଯେନେ ହସୁଥିବା ପରି, ତାହାକୁ କହିଲେ।

Verse 75

जयादित्याष्टकमिदं यत्त्वया परिकीर्तितम् । अनेन स्तोष्यते यो मां भुवि तस्य न दुर्लभम्

ତୁମେ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତ କରିଥିବା ଏହି ‘ଜୟାଦିତ୍ୟାଷ୍ଟକ’—ଭୂମିରେ ଯେ କେହି ଏହାଦ୍ୱାରା ମୋତେ ସ୍ତୁତି କରେ, ତାହା ପାଇଁ କିଛିମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ନୁହେଁ।

Verse 76

रविवारे विशेषेण मां समभ्यर्च्य यः पठेत् । तस्य रोगा न शिष्यंति दारिद्र्यं च न संशयः

ବିଶେଷକରି ରବିବାର ଦିନ ଯେ କେହି ମୋତେ ବିଧିପୂର୍ବକ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରି ଏହା ପାଠ କରେ, ତାହାର ରୋଗ ରହେ ନାହିଁ; ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ଦୂର ହୁଏ।

Verse 77

त्वया च तोषितो वत्स तव दद्मि वरंत्वमुम् । सर्वज्ञो भुवि भूत्वा त्वं ततो मुक्तिमवाप्स्यसि

ବତ୍ସ, ତୁମେ ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଛ; ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ବର ଦେଉଛି—ଭୂମିରେ ତୁମେ ସର୍ବଜ୍ଞ ହେବ, ତାପରେ ମୁକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ।

Verse 78

त्वत्पिता स्मृतिकारश्च भविष्यति द्विजार्चितः । स्थानस्यास्य न नाशश्च कदाचित्प्रभविष्यति

ତୁମ ପିତା ମଧ୍ୟ ସ୍ମୃତି-ଗ୍ରନ୍ଥର ରଚୟିତା ହେବେ ଏବଂ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେବେ; ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ନାଶ କେବେ ମଧ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ।

Verse 79

न चैतत्स्थानकं वत्स परित्यक्ष्यामि कर्हिचित् । एवमुक्ता स भगवान्ब्राह्मणैरर्चितः स्तुतः

ବତ୍ସ, ମୁଁ ଏହି ପବିତ୍ର ଧାମକୁ କେବେ ମଧ୍ୟ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବି ନାହିଁ। ଏମିତି କହି ସେ ଭଗବାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଓ ସ୍ତୁତ ହେଲେ।

Verse 80

अनुज्ञाप्य द्विजेद्रांस्तांस्तत्रैवांतर्दधे प्रभुः । एवं पार्थ समुत्पन्नो जयादित्योऽत्र भूतले

ସେହି ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ ଅନୁମତି ନେଇ ପ୍ରଭୁ ସେଠାରେଇ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ। ଏଭଳି, ହେ ପାର୍ଥ, ଜୟାଦିତ୍ୟ ଏଠାରେ ଭୂତଳରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

Verse 81

आश्विने मासि संप्राप्ते रविवारे च सुव्रत । आश्विने भानुवारेण यो जयादित्यमर्चयेत्

ହେ ସୁବ୍ରତ, ଆଶ୍ୱିନ ମାସ ଆସି ରବିବାର ହେଲେ—ଆଶ୍ୱିନର ରବିବାରେ ଯେ କେହି ଜୟାଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ…

Verse 82

कोटितीर्थे नरः स्नात्वा ब्रह्महत्यां व्यपोहति । पूजनाद्रक्तमाल्यैश्च रक्तचंदनकुंकुमैः

କୋଟିତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କଲେ ମଣିଷ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାର ପାପ ମଧ୍ୟ ଦୂର କରେ; ଏବଂ ଲାଲ ମାଳା, ଲାଲ ଚନ୍ଦନ ଓ କୁଙ୍କୁମ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ…

Verse 83

लेपनाद्गंधधूपाद्यै नैवेद्येर्घृतपायसैः । ब्रह्मघ्नश्च सुरापश्च स्तेयी च गुरुतल्पगः

ଦେବତାଙ୍କୁ ଲେପନ କରି, ଗନ୍ଧ‑ଧୂପ ଆଦି ଓ ଘୃତ‑ପାୟସ ପରି ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କଲେ—ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକାରୀ, ସୁରାପାନୀ, ଚୋର ଓ ଗୁରୁ‑ଶୟ୍ୟା ଲଂଘନକାରୀ ମଧ୍ୟ…

Verse 84

मुच्यते सर्वपापेभ्यः सूर्यलोकं च गच्छति । पुत्रदारधनान्यायुः प्राप्य सां सारिकं सुखम्

…ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକକୁ ଯାଏ। ପୁତ୍ର, ଦାରା, ଧନ ଓ ଆୟୁ ପାଇ ସଂସାରଜୀବନରେ ମଧ୍ୟ ସୁଖ ଭୋଗ କରେ।

Verse 85

इष्टकामैः समायुक्तः सूर्यलोके चिरं वसेत्

ଇଷ୍ଟକାମନାରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକରେ ଦୀର୍ଘକାଳ ବାସ କରେ।

Verse 86

सर्वेषु रविवारेषु जयादित्यस्य दर्शनम् । कीर्तनं स्मरणं वापि सर्व रोगोपशांतिदम्

ପ୍ରତ୍ୟେକ ରବିବାରେ ଜୟାଦିତ୍ୟଙ୍କ ଦର୍ଶନ—ତଥା ତାଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତନ କିମ୍ବା କେବଳ ସ୍ମରଣ ମଧ୍ୟ—ସମସ୍ତ ରୋଗ ଶାନ୍ତିକର।

Verse 87

अनादिनिधनं देवमव्यक्तं तेजसां निधिम् । ये भक्तास्ते च लीयंते सौरस्थाने निरामये

ସେ ଦେବ ଅନାଦି‑ନିଧନ, ଅବ୍ୟକ୍ତ ଓ ତେଜର ନିଧି। ଯେ ଭକ୍ତ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନିରାମୟ ସୌରଧାମରେ ଲୀନ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 88

सूर्योपरागे संप्राप्ते रविकूपे समाहितः । स्नानं यः कुरुते पार्थ होमं कुर्यात्प्रयत्नतः

ହେ ପାର୍ଥ, ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣ ଆସିଲେ ଯେ ରବିକୂପରେ ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ପ୍ରୟତ୍ନପୂର୍ବକ ହୋମ ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 89

दानं चैव यथाशक्त्या जयादित्याग्रतः स्थितः । तस्य पुण्यस्य माहात्म्यं शृणुष्वैकमना जय

ଜୟାଦିତ୍ୟଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ଯଥାଶକ୍ତି ଦାନ ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ହେ ଜୟ, ଏକାଗ୍ରମନେ ସେହି ପୁଣ୍ୟର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣ।

Verse 90

कुरुक्षेत्रेषु यत्पुण्यं प्रभासे पुष्करेषु च । वाराणस्यां च यत्पुण्यं प्रयागे नैमिषेऽपि वा । तत्पुण्यं लभते मर्त्यो जयादित्यप्रसादतः

କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ପ୍ରଭାସ ଓ ପୁଷ୍କରରେ ଯେ ପୁଣ୍ୟ, ଏବଂ ବାରାଣସୀ, ପ୍ରୟାଗ, ନୈମିଷରେ ଯେ ପୁଣ୍ୟ—ସେହି ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ମର୍ତ୍ୟ ଜୟାଦିତ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ଲଭେ।