Adhyaya 22

Verse 1

सूत उवाच । एवं शिवतमः पंथाः शिवेनैव प्रदर्शितः । नृणां संसृतिबद्धानां सद्योमुक्तिकरः परः

ସୂତ କହିଲେ—ଏହିପରି ପରମ ଶିବମୟ ପଥ ଶିବ ନିଜେ ଦେଖାଇଛନ୍ତି; ସଂସାରବନ୍ଧନରେ ବନ୍ଧା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ଏବଂ ସଦ୍ୟୋମୁକ୍ତିଦାୟକ।

Verse 2

अथ दुर्मेधसां पुंसां वेदेष्वनधिकारिणाम् । स्त्रीणां द्विजातिबंधूनां सर्वेषां च शरीरिणाम्

ଏବେ—ଦୁର୍ମେଧା ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ବେଦରେ ଅନଧିକାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ଦ୍ୱିଜାତିବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ (କିନ୍ତୁ ବେଦାଧିକାର ନଥିବା), ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେହଧାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ—

Verse 3

एष साधारणः पंथाः साक्षात्कैवल्यसाधनः । महामुनिजनैः सेव्यो देवैरपि सुपूजितः

ଏହା ସର୍ବସାଧାରଣ ପଥ—ସାକ୍ଷାତ୍ କୈବଲ୍ୟସାଧନ। ମହାମୁନିଗଣ ଏହାକୁ ସେବନ କରନ୍ତି, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୂଜ୍ୟ ମାନନ୍ତି।

Verse 4

यत्कथाश्रवणं शंभोः संसारभयनाशनम् । सद्योमुक्तिकरं श्लाघ्यं पवित्रं सर्वदेहिनाम्

ଶମ୍ଭୁଙ୍କ କଥାଶ୍ରବଣ ସଂସାରଭୟକୁ ନାଶ କରେ। ଏହା ସଦ୍ୟୋମୁକ୍ତିଦାୟକ, ଶ୍ଲାଘ୍ୟ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେହଧାରୀଙ୍କୁ ପବିତ୍ର କରେ।

Verse 5

अज्ञानतिमिरांधानां दीपोऽयं ज्ञानसिद्धिदः । भवरोगनिबद्धानां सुसेव्यं परमौषधम्

ଅଜ୍ଞାନତିମିରରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଥିବାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଜ୍ଞାନସିଦ୍ଧିଦାୟକ ଦୀପ। ଭବରୋଗରେ ବନ୍ଧିତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସୁସେବ୍ୟ ପରମ ଔଷଧ।

Verse 6

महापातकशैलानां वज्रघातसुदारुणम् । भर्जनं कर्मबीजानां साधनं सर्व संपदाम्

ଏହା ମହାପାତକରୂପ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦାରୁଣ ବଜ୍ରାଘାତ। ଏହା କର୍ମବୀଜକୁ ଦଗ୍ଧ କରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳସମ୍ପଦାର ସାଧନ।

Verse 7

ये शृण्वंति सदा शम्भोः कथां भुवनपावनीम् । ते वै मनुष्या लोकेस्मिन्रुद्रा एव न संशयः

ଯେମାନେ ସଦା ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଭୁବନପାବନୀ କଥା ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଲୋକରେ ମନୁଷ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ରୁଦ୍ରସ୍ୱରୂପ; ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 8

शृण्वतां शूलिनो गाथां तथा कीर्तयतां सताम् । तेषां पादरजांस्येव तीर्थानि मुनयो जगुः

ଯେମାନେ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଶିବଙ୍କ ଗାଥା ଶୁଣନ୍ତି ଏବଂ ସଜ୍ଜନମାନେ ତାହା କୀର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି, ମୁନିମାନେ କହିଛନ୍ତି—ତାଙ୍କ ପାଦରଜ ମଧ୍ୟ ତୀର୍ଥ ଅଟେ।

Verse 9

तस्मान्निश्रेयसं गन्तुं येभिवांछंति देहिनः । ते शृण्वंतु सदा भक्त्या शैवीं पौराणिकीं कथाम्

ଏହେତୁ ଯେ ଦେହଧାରୀ ପ୍ରାଣୀମାନେ ନିଃଶ୍ରେୟସ—ପରମ କଲ୍ୟାଣ—ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ଭକ୍ତିସହ ଶୈବ ପୌରାଣିକ କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ।

Verse 10

यद्यशक्तः सदा श्रोतुं कथां पौराणिकीं नरः । मुहूर्तं वापि शृणुयान्नियतात्मा दिनेदिने

ଯଦି କେହି ମନୁଷ୍ୟ ସଦା ପୌରାଣିକ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଅଶକ୍ତ, ତେବେ ନିୟତାତ୍ମା ହୋଇ ଦିନେଦିନେ ଅତି କମରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଶୁଣୁ।

Verse 11

अथ प्रतिदिनं श्रोतुमशक्तो यदि मानवः । पुण्यमासेषु वा पुण्ये दिने पुण्यतिथिष्वपि

ଏବଂ ଯଦି କେହି ପ୍ରତିଦିନ ଶୁଣିବାକୁ ଅଶକ୍ତ, ତେବେ ପୁଣ୍ୟମାସରେ, କିମ୍ବା ଶୁଭଦିନରେ, ଏବଂ ପୁଣ୍ୟତିଥିରେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରବଣ କରୁ।

Verse 12

यः शृणोति कथां रम्यां पुराणैः समुदीरिताम् । स निस्तरति संसारं दग्ध्वा कर्ममहाटवीम्

ଯେ ପୁରାଣମାନେ ଉଚ୍ଚାରିତ ରମ୍ୟ କଥା ଶୁଣେ, ସେ କର୍ମରୂପ ମହାଟବୀକୁ ଦଗ୍ଧ କରି ସଂସାରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ।

Verse 13

मुहूर्त्तं वा तदर्द्धं वा क्षणं वा पावनीं कथाम् । ये शृण्वंति सदा भक्त्या न तेषामस्ति दुर्गतिः

ମୁହୂର୍ତ୍ତମାତ୍ର, ତାହାର ଅର୍ଧ, କିମ୍ବା କ୍ଷଣମାତ୍ର ହେଉ—ଯେମାନେ ଭକ୍ତିରେ ସଦା ଏହି ପାବନ କଥା ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ କେବେ ଦୁର୍ଗତି ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 14

यत्फलं सर्वयज्ञेषु सर्वदानेषु यत्फलम् । सकृत्पुराणश्रवणात्तत्फलं विंदते नरः

ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ଯେ ଫଳ ଓ ସମସ୍ତ ଦାନରେ ଯେ ଫଳ—ପୁରାଣକୁ ଏକଥର ଶୁଣିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସେଇ ଫଳ ହିଁ ପାଏ।

Verse 15

कलौ युगे विशेषेण पुराणश्रवणादृते । नास्ति धर्मः परः पुंसां नास्ति मुक्तिपथः परः

କଳିଯୁଗରେ ବିଶେଷକରି ପୁରାଣ-ଶ୍ରବଣ ବ୍ୟତୀତ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚତମ ଧର୍ମ ନାହିଁ, ମୋକ୍ଷପଥରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାର୍ଗ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।

Verse 16

पुराणश्रवणाच्छंभोर्नास्ति संकीर्तनं परम् । अत एव मनुष्याणां कल्पद्रुममहाफलम्

ଶମ୍ଭୁ (ଶିବ)ଙ୍କ ପାଇଁ ପୁରାଣ-ଶ୍ରବଣଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଂକୀର୍ତ୍ତନ ନାହିଁ; ତେଣୁ ଏହା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ କଳ୍ପଦ୍ରୁମ ସଦୃଶ ମହାଫଳ ଦେଇଥାଏ।

Verse 17

कलौ हीनायुषो मर्त्या दुर्बलाः श्रमपीडिताः । दुर्मेधसो दुःखभाजो धर्माचारविवर्जिताः

କଳିଯୁଗରେ ମର୍ତ୍ୟମାନେ ଅଲ୍ପାୟୁ, ଦୁର୍ବଳ ଓ ଶ୍ରମରେ ପୀଡିତ ହୁଅନ୍ତି; ବୁଦ୍ଧି ମନ୍ଦ ହୁଏ, ସେମାନେ ଦୁଃଖର ଭାଗୀ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ଧର୍ମାଚାରରୁ ବଞ୍ଚିତ ରହନ୍ତି।

Verse 18

इति संचिंत्य कृपया भगवान्बादरायणः । हिताय तेषां विदधे पुराणाख्यं सुधारसम्

ଏପରି କରୁଣାସହ ଚିନ୍ତନ କରି ଭଗବାନ ବାଦରାୟଣ (ବ୍ୟାସ) ତାଙ୍କ ହିତାର୍ଥେ ପୁରାଣ-ନାମକ ଅମୃତସାର ରଚିଲେ।

Verse 19

पिबन्नेवामृतं यत्नादेतत्स्यादजरामरः । शम्भोः कथामृतं कुर्यात्कुलमेवाजरामरम्

ଯତ୍ନରେ ଅମୃତ ପାନ କଲେ ଅଜରାମର ହୁଏ; ସେପରି ଶମ୍ଭୁଙ୍କ କଥାମୃତ ନିଜ କୁଳକୁ ମଧ୍ୟ ଅଜରାମର କରେ।

Verse 20

बालो युवा दरिद्रो वा वृद्धो वा दुर्बलोऽपि वा । पुराणज्ञः सदा वन्द्यः पूज्यश्च सुकृतार्थिभिः

ସେ ଶିଶୁ ହେଉ, ଯୁବକ ହେଉ, ଦରିଦ୍ର ହେଉ, ବୃଦ୍ଧ ହେଉ କିମ୍ବା ଦୁର୍ବଳ ହେଉ—ପୁରାଣଜ୍ଞ ସଦା ବନ୍ଦନୀୟ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟାର୍ଥୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜ୍ୟ।

Verse 21

नीचबुद्धिं न कुर्वीत पुराणज्ञे कदाचन । यस्य वक्त्रांबुजाद्वाणी कामधेनुः शरीरिणाम्

ପୁରାଣଜ୍ଞଙ୍କ ପ୍ରତି କେବେ ନୀଚବୁଦ୍ଧି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କାରଣ ତାଙ୍କ ମୁଖକମଳରୁ ନିସ୍ସୃତ ବାଣୀ ଶରୀରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ କାମଧେନୁ ସମାନ।

Verse 22

गुरवः संति लोकेषु जन्मतो गुणतस्तथा । तेषामपि च सर्वेषां पुराणज्ञः परो गुरुः

ଲୋକରେ ଜନ୍ମଦ୍ୱାରା ଓ ଗୁଣଦ୍ୱାରା ଗୁରୁମାନେ ଅଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁରାଣଜ୍ଞ ହିଁ ପରମ ଗୁରୁ।

Verse 23

भवकोटिसहस्रेषु भूत्वाभूत्वावसीदति । यो ददात्यपुनर्वृत्तिं कोऽन्यस्तस्मात्परो गुरुः

କୋଟି-ସହସ୍ର ଭବମାନେ ପୁନଃପୁନଃ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁ ଭୋଗି ଜୀବ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ ପତିତ ହୁଏ। ଯେ ପୁନରାବୃତ୍ତି-ନିବୃତ୍ତି, ଅର୍ଥାତ୍ ମୋକ୍ଷ ଦାନ କରନ୍ତି—ତାଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁ ଆଉ କିଏ?

Verse 24

पुराणज्ञः शुचिर्दांतः शांतो विजितमत्सरः । साधुः कारुण्यवान्वाग्मी वदेत्पुण्यकथां सुधी

ଯେ ପୁରାଣଜ୍ଞ, ଶୁଚି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଦମନଶୀଳ, ଶାନ୍ତ, ମତ୍ସରଜିତ, ସାଧୁ, କାରୁଣ୍ୟବାନ ଓ ବାଗ୍ମୀ—ସେହି ସୁଧୀ ପୁଣ୍ୟଦାୟିନୀ କଥା କହିବା ଉଚିତ।

Verse 25

व्यासासनं समारूढो यदा पौराणिको द्विजः । असमाप्तप्रसंगश्च नमस्कुर्यान्न कस्य चित्

ଯେତେବେଳେ ପୁରାଣବକ୍ତା ଦ୍ୱିଜ ବ୍ୟାସାସନରେ ଆସୀନ ଓ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅସମାପ୍ତ, ସେତେବେଳେ ସେ କାହାକୁ ଉଠି ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

Verse 26

ये धूर्ता ये च दुर्वृत्ता ये चान्ये विजिगीषवः । तेषां कुटिलवृत्तीनामग्रे नैव वदेत्कथाम्

ଯେ ଧୂର୍ତ୍ତ, ଯେ ଦୁର୍ବୃତ୍ତ, ଏବଂ ଯେ ଅନ୍ୟେ ଜୟଲୋଲୁପ—ସେହି କୁଟିଳବୃତ୍ତିମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କଥା କଦାପି କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

Verse 27

न दुर्जनसमाकीर्णे न शूद्रश्वापदावृते । देशे न द्यूतसदने वदेत्पुण्यकथां सुधीः

ଦୁର୍ଜନମାନେ ଭରିଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ଶୂଦ୍ର ଓ ହିଂସ୍ର ପଶୁମାନେ ଆବୃତ ଦେଶରେ, ଏବଂ ଜୁଆଘରେ—ସୁଧୀ ପୁଣ୍ୟକଥା କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

Verse 28

सद्ग्रामे सुजनाकीर्णे सुक्षेत्रे देवतालये । पुण्ये नदनदीतीरे वदेत्पुण्यकथां सुधीः

ସଦ୍ଗ୍ରାମରେ, ସଜ୍ଜନମାନେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର କିମ୍ବା ଦେବାଳୟରେ, ଏବଂ ପୁଣ୍ୟ ନଦୀ-ନଦୀତଟରେ—ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ପୁଣ୍ୟକଥା କହିବା ଉଚିତ।

Verse 29

शिवभक्तिसमायुक्ता नान्यकार्येषु लालसा । वाग्यताः सुश्रवोऽव्यग्राः श्रोतारः पुण्यभागिनः

ଯେ ଶ୍ରୋତାମାନେ ଶିବଭକ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ, ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଲସାହୀନ, ବାକ୍‌ସଂଯମୀ, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଶୁଣୁଥିବା ଓ ଅବ୍ୟଗ୍ର—ସେମାନେ ପୁଣ୍ୟର ଭାଗୀ।

Verse 30

अभक्ता ये कथां पुण्यां शृण्वंति मनुजाधमाः । तेषां पुण्यफलं नास्ति दुःखं स्याज्जन्मजन्मनि

ଯେ ଅଭକ୍ତ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧମ, ଏହି ପୁଣ୍ୟକଥା ଶୁଣନ୍ତି—ସେମାନଙ୍କୁ ପୁଣ୍ୟଫଳ ମିଳେ ନାହିଁ; ଜନ୍ମଜନ୍ମାନ୍ତରେ ଦୁଃଖ ଅନୁସରଣ କରେ।

Verse 31

पुराणं ये त्वसंपूज्य तांबूलाद्यैरुपायनैः । शृण्वंति च कथां भक्त्या दरिद्राः स्युर्न पापिनः

ତାମ୍ବୂଳ ଆଦି ଉପହାରରେ ପୁରାଣକୁ ପୂଜା କରିପାରିବେ ନାହିଁ ଯଦିଓ, ଭକ୍ତିରେ କଥା ଶୁଣନ୍ତି—ସେମାନେ ଦରିଦ୍ର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପାପୀ ନୁହେଁ।

Verse 32

कथायां कीर्त्यमानायां ये गच्छंत्यन्यतो नराः । भोगांतरे प्रणश्यंति तेषां दाराश्च संपदः

କଥା କୀର୍ତ୍ତିତ ହେଉଥିବାବେଳେ ଯେ ପୁରୁଷମାନେ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟତ୍ର ଯାଆନ୍ତି—ଭୋଗର ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ସମ୍ପତ୍ତି ନଶ୍ଟ ହୁଏ।

Verse 33

सोष्णीषमस्तका ये च कथां शृण्वंति पावनीम् । ते बलाकाः प्रजायन्ते पापिनो मनुजाधमाः

ଯେ ପାପୀ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧମ, ମୁଣ୍ଡ ଢାକି (ଅଶ୍ରଦ୍ଧାରେ) ପାବନ କଥା ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ବଲାକା (ବଗୁଳା/ସାରସ) ପକ୍ଷୀ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେନ୍ତି।

Verse 34

तांबूलं भक्षयन्तो ये कथां शृण्वंति पावनीम् । स्वविष्ठां खादयंत्येतान्नरके यमकिंकराः

ଯେମାନେ ତାମ୍ବୂଳ (ପାନ) ଚବାଇ ଚବାଇ ପାବନ କଥା ଶୁଣନ୍ତି, ନରକରେ ଯମଙ୍କ ଦୂତମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ନିଜ ବିଷ୍ଠା ଖୁଆନ୍ତି।

Verse 35

ये च तुंगासनारूढाः कथां शृण्वंति दांभिकाः । अक्षयान्नरकान्भुक्त्वा ते भवंत्येव वायसाः

ଯେ ଦମ୍ଭୀ ଲୋକ ଉଚ୍ଚ ଆସନରେ ବସି ପାବନ କଥା ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ‘ଅକ୍ଷୟ’ ନରକ ଭୋଗ କରି ନିଶ୍ଚୟ କାଉ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେନ୍ତି।

Verse 36

ये च वीरासनारूढा ये च मंचकसंस्थिताः । शृण्वंति सत्कथां ते वै भवंत्यनृजुपादपाः

ଯେମାନେ ବୀରାସନରେ ବସି, କିମ୍ବା ଖଟ/ମଞ୍ଚକରେ ବସି-ଶୋଇ ସତ୍କଥା ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ବାଙ୍କା ଗଛ (ଅନୃଜୁପାଦପ) ହୋଇଯାନ୍ତି।

Verse 37

असंप्रणम्य शृण्वंतो विषवृक्षा भवंति ते । कथां शयानाः शृण्वन्तो भवंत्यजगरा नराः

ଯେ ପ୍ରଣାମ ନକରି କଥା ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ବିଷବୃକ୍ଷ ହୁଅନ୍ତି; ଏବଂ ଶୋଇ ଶୋଇ କଥା ଶୁଣୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ଅଜଗର (ମହାସର୍ପ) ହୁଅନ୍ତି।

Verse 38

यः शृणोति कथां वक्तुः समानासनमाश्रितः । गुरुतल्पसमं पापं संप्राप्य नरकं व्रजेत्

ବକ୍ତାଙ୍କ ସମାନ ଆସନରେ ବସି କଥା ଶୁଣୁଥିବା ଲୋକ ଗୁରୁତଲ୍ପ-ସମ ପାପ ପାଇ ନରକକୁ ଯାଏ।

Verse 39

ये निंदंति पुराणज्ञं कथां वा पापहारिणीम् । ते वै जन्मशतं मर्त्याः शुनका संभवंति च

ଯେମାନେ ପୁରାଣଜ୍ଞଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି କିମ୍ବା ପାପହାରିଣୀ ପବିତ୍ର କଥାକୁ ଅବମାନନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶତଜନ୍ମ କୁକୁର ଯୋନିରେ ଜନ୍ମନେଇଥାନ୍ତି।

Verse 40

कथायां वर्तमानायां ये वदंति नराधमाः । ते गर्दभाः प्रजायन्ते कृकलासास्ततः परम्

କଥା ଚାଲିଥିବାବେଳେ ଯେ ନରାଧମମାନେ କଥା କହନ୍ତି, ସେମାନେ ଗଧା ହୋଇ ଜନ୍ମନେଇଥାନ୍ତି; ପରେ ଟିକଟିକି ଯୋନି ପାଆନ୍ତି।

Verse 41

कदाचिदपि ये पुण्यां न शृण्वंति कथां नराः । ते भुक्त्वा नरकान्घोरान्भ वंति वनसूकराः

ଯେ ମନୁଷ୍ୟ କେବେ ବି ପୁଣ୍ୟଦାୟିନୀ କଥା ଶୁଣନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଘୋର ନରକ ଭୋଗ କରି ପରେ ବନଶୂକର (ଜଙ୍ଗଲି ଶୁଆ) ହୁଅନ୍ତି।

Verse 42

ये कथामनुमोदन्ते कीर्त्यमानां नरोत्तमाः । अशृण्वंतोऽपि ते यांति शाश्वतं परमं पदम्

କୀର୍ତ୍ତିତ ହେଉଥିବା ପବିତ୍ର କଥାକୁ ଯେ ନରୋତ୍ତମମାନେ ଅନୁମୋଦନ କରି ହର୍ଷିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ଶୁଣିନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶାଶ୍ୱତ ପରମ ପଦକୁ ପାଆନ୍ତି।

Verse 43

कथायां कीर्त्यमानायां विघ्नं कुर्वंति ये शठाः । कोट्यब्दान्नरकान्भुक्त्वा भवंति ग्रामसूकराः

ପବିତ୍ର ପୌରାଣିକ କଥା କୀର୍ତ୍ତନ ହେଉଥିବାବେଳେ ଯେ ଛଳୀ ଲୋକେ ବିଘ୍ନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କୋଟି ବର୍ଷ ନରକଭୋଗ କରି ଶେଷେ ଗାଁର ଶୁଆ ହୋଇ ଜନ୍ମନେଇଥାନ୍ତି।

Verse 44

ये श्रावयंति मनुजान्पुण्यां पौराणिकीं कथाम् । कल्पकोटिशतं साग्रं तिष्ठंति ब्रह्मणः पदम्

ଯେମାନେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପୁଣ୍ୟମୟ ପୌରାଣିକ କଥା ଶୁଣାନ୍ତି, ସେମାନେ ସାଗ୍ର ଶତକୋଟି କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପଦରେ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି।

Verse 45

आसनार्थं प्रयच्छंति पुराणज्ञस्य ये नराः । कम्बलाजिनवासांसि मञ्चं फलकमेव च

ପୁରାଣଜ୍ଞଙ୍କ ଆସନାର୍ଥେ କମ୍ବଳ, ମୃଗଚର୍ମ, ବସ୍ତ୍ର, ଖଟ କିମ୍ବା କାଠର ଫଳକ ଯେ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମହାପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି।

Verse 46

स्वर्गलोकं समासाद्य भुक्त्वा भोगान्यथेप्सितान् । स्थित्वा ब्रह्मादिलोकेषु पदं यांति निरामयम्

ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଇଚ୍ଛିତ ଭୋଗ ଭୋଗନ୍ତି; ପରେ ବ୍ରହ୍ମାଦି ଲୋକମାନେ ରହି ଶେଷେ ନିରାମୟ, ନିର୍ମଳ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 47

पुराणज्ञस्य यच्छंति ये सूत्रवसनं नवम् । भोगिनो ज्ञानसंपन्नास्ते भवंति भवेभवे

ଯେମାନେ ପୁରାଣଜ୍ଞଙ୍କୁ ନୂଆ ବସ୍ତ୍ର (ନବୀନ କପଡ଼ା) ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଭବେଭବେ ଭୋଗସମୃଦ୍ଧ ଓ ଜ୍ଞାନସମ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 48

ये महापातकैर्युक्ता उपपातकिनश्च ये । पुराणश्रवणादेव ते यांति परमं पदम्

ଯେମାନେ ମହାପାତକରେ ଯୁକ୍ତ ଓ ଉପପାତକୀ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ କେବଳ ପୁରାଣ-ଶ୍ରବଣମାତ୍ରେ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 49

अत्र वक्ष्ये महापुण्यमितिहासं द्विजोत्तमाः । शृण्वतां सर्वपापघ्नं विचित्रं सुमनोहरम्

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ! ଏଠାରେ ମୁଁ ଏକ ମହାପୁଣ୍ୟମୟ ଇତିହାସ କହିବି—ଶ୍ରବଣକାରୀଙ୍କ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକ, ବିଚିତ୍ର ଓ ସୁମନୋହର।

Verse 50

दक्षिणापथमध्ये वै ग्रामो बाष्कलसंज्ञितः । तत्र संति जनाः सर्वे मूढाः कर्मविवर्जिताः

ଦକ୍ଷିଣାପଥର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ‘ବାଷ୍କଲ’ ନାମକ ଗ୍ରାମ ଅଛି; ସେଠାରେ ସମସ୍ତେ ମୂଢ ଓ ଧର୍ମକର୍ମବର୍ଜିତ।

Verse 51

न तत्र ब्राह्मणाचाराः श्रुतिस्मृतिपराङ्मुखाः । जपस्वाध्यायरहिताः परस्त्री विषयातुराः

ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଚାର ନାହିଁ; ସେମାନେ ଶ୍ରୁତି-ସ୍ମୃତିରୁ ବିମୁଖ, ଜପ-ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟହୀନ, ଏବଂ ପରସ୍ତ୍ରୀ ଓ ବିଷୟଲାଲସାରେ ଆତୁର।

Verse 52

कृषीवलाः शस्त्रधरा निर्देवा जिह्मवृत्तयः । न जानंति परं धर्मं ज्ञानवैराग्यलक्षणम्

ସେମାନେ କେବଳ କୃଷିକ ଓ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ; ନିର୍ଦେବ ଓ କୁଟିଳବୃତ୍ତି; ଜ୍ଞାନ-ବୈରାଗ୍ୟଲକ୍ଷଣ ପରମ ଧର୍ମକୁ ସେମାନେ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 53

स्त्रियश्च पापनिरताः स्वैरि ण्यः कामलालसाः । दुर्बुद्धयः कुटिलगाः सद्गताचारवर्जिताः

ସେଠାରେ କେତେକ ସ୍ତ୍ରୀ ପାପାଚାରରେ ଲୀନ, ସ୍ୱେଚ୍ଛାଚାରିଣୀ, କାମଭୋଗରେ ଲାଲସାମୟୀ, ଦୁଷ୍ଟବୁଦ୍ଧି ଓ କୁଟିଳ ଚରିତ୍ରର, ଏବଂ ସଦାଚାର-ସତ୍ପଥର ଶାସନରୁ ବଞ୍ଚିତ ଥିଲେ।

Verse 54

तत्रैको विदुरो नाम दुरात्मा ब्राह्मणाधमः । आसीद्वेश्यापतिर्योऽसौ सदारोऽपि कुमार्गगः

ସେଠାରେ ‘ବିଦୁର’ ନାମରେ ଜଣେ ଥିଲେ—ଦୁରାତ୍ମା, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧମ। ସେ ଜଣେ ବେଶ୍ୟାର ପୋଷକ-ରକ୍ଷକ ହୋଇ ରହୁଥିଲେ; ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କୁମାର୍ଗକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ।

Verse 55

स्वपत्नीं बंदुलां नाम हित्वा प्रतिनिशं तथा । वेश्याभवनमासाद्य रमते स्मरपीडितः

ସେ ‘ବନ୍ଦୁଲା’ ନାମକ ନିଜ ପତ୍ନୀକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ପ୍ରତିରାତ୍ରି ବେଶ୍ୟାଗୃହକୁ ଯାଇ, କାମଦେବର ପୀଡାରେ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ସେଠାରେ ରମଣ କରୁଥିଲେ।

Verse 56

सापि तस्यांगना रात्रौ वियुक्ता नवयौवना । असहंती स्मरावेशं रेमे जारेण संगता

ତାଙ୍କର ସେଇ ନବଯୌବନା ପତ୍ନୀ ମଧ୍ୟ, ରାତିରେ ପତିଠାରୁ ବିୟୋଗ ପାଇ, କାମାବେଶ ସହିନ ପାରି, ଜାର ସହ ସଙ୍ଗତ ହୋଇ ରମଣ କଲା।

Verse 57

तां कदाचिद्दुराचारां जारेण सह संगताम् । दृष्ट्वा तस्याः पतिः क्रोधादभि दुद्राव सत्वरः

ଏକଦା ସେଇ ଦୁରାଚାରିଣୀକୁ ଜାର ସହ ସଙ୍ଗତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି, ତାହାର ପତି କ୍ରୋଧରେ ଭରି ତୁରନ୍ତ ସେମାନଙ୍କ ଦିଗକୁ ଧାଇଁଗଲା।

Verse 58

जारे पलायिते पत्नीं गृहीत्वा स दुराशयः । संताड्य मुष्टिबंधेन मुहुर्मुहुरताडयत्

ଜାର ପଳାଇଗଲାପରେ ସେ ଦୁରାଶୟ ଲୋକଟି ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଧରି ମୁଷ୍ଟିବନ୍ଧ ହାତରେ ପୁନଃପୁନଃ ପିଟିଲା।

Verse 59

सा नारी पीडिता भर्त्रा कुपिता प्राह निर्भया । भवान्प्रतिनिशं वेश्यां रमते का गतिर्मम

ଭର୍ତ୍ତା ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତା ସେ ନାରୀ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ କହିଲା—“ଆପଣ ପ୍ରତିରାତି ବେଶ୍ୟା ସହ ରମଣ କରନ୍ତି; ତେବେ ମୋର ଗତି କ’ଣ, ମୋର ଶରଣ କିଏ?”

Verse 60

अहं रूपवती योषा नवयौवनशालिनी । कथं सहिष्ये कामार्ता तव संगतिवर्जिता

“ମୁଁ ରୂପବତୀ ନାରୀ, ନବଯୌବନରେ ଶୋଭିତା; ତୁମ ସଙ୍ଗତି ବିନା କାମାର୍ତ୍ତ ହୋଇ ମୁଁ କିପରି ସହିବି?”

Verse 61

इत्युक्तः स तया तन्व्या प्रोवाच ब्राह्मणाधमः । युक्तमेव त्वयोक्तं हि तस्माद्वक्ष्यामि ते हितम्

ସେ ସୁକୁମାରୀ ଏପରି କହିବାରେ ସେ ଅଧମ ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲା—“ତୁମେ ଯଥାଯଥ କହିଛ; ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମ ହିତକଥା କହୁଛି।”

Verse 62

जारेभ्यो धनमाकृष्य तेभ्यो देहि परां रतिम् । तद्धनं देहि मे सर्वं पण्यस्त्रीणां ददामि तत्

“ଜାରମାନଙ୍କଠାରୁ ଧନ ଆକର୍ଷି ନେଇ ସେମାନଙ୍କୁ ପରମ ରତି ଦିଅ; ପରେ ସେ ସମସ୍ତ ଧନ ମୋତେ ଦିଅ—ମୁଁ ତାହା ପଣ୍ୟସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଦେଇଦେବି।”

Verse 63

एवं संपूर्यते कामो ममापि च वरानने । तथेति भर्तृवचनं प्रतिजग्राह सा वधूः

“ହେ ସୁମୁଖୀ! ଏହିପରି ମୋର ଇଚ୍ଛା ମଧ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ।” ପତିଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ସେ ବଧୂ “ତଥାସ୍ତୁ” କହି ଗ୍ରହଣ କଲା।

Verse 64

एवं तयोस्तु दंपत्योर्दुराचारप्रवृत्तयोः । कालेन निधनंप्राप्तः स विप्रो वृषलीपतिः

ଏହିପରି ସେ ଦମ୍ପତି ଦୁରାଚାରରେ ଲିପ୍ତ ରହିଲେ; କାଳକ୍ରମେ ସେ ବିପ୍ର—ବୃଷଳୀର ପତି—ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 65

मृते भर्तरि सा नारी पुत्रैः सह निजालये । उवास सुचिरं कालं किंचिदुत्क्रांतयौवना

ପତି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ପରେ ସେ ନାରୀ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ନିଜ ଘରେ ଦୀର୍ଘକାଳ ବସିଲା; ତାହାର ଯୌବନ କିଛି ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା।

Verse 66

एकदा दैवयोगेन संप्राप्ते पुण्यपर्वणि । सा नारी बंधुभिः सार्धं गोकर्णं क्षेत्र माययौ

ଏକଦା ଦୈବଯୋଗେ ପୁଣ୍ୟପର୍ବ ଆସିଲାବେଳେ, ସେ ନାରୀ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ-କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗଲା।

Verse 67

तत्र तीर्थजले स्नात्वा कस्मिंश्चिद्देवतालये । शुश्राव देवमुख्यानां पुण्यां पौराणिकीं कथाम्

ସେଠାରେ ତୀର୍ଥଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ଏକ ଦେବାଳୟରେ ଦେବମୁଖ୍ୟଙ୍କ ବିଷୟକ ପୁଣ୍ୟମୟ ପୌରାଣିକ କଥା ସେ ଶୁଣିଲା।

Verse 68

योषितां जारसक्तानां नरके यमकिंकराः । संतप्तलोहपरिघं क्षिपंति स्मरमंदिरे

ନରକରେ ଯମଙ୍କ କିଙ୍କରମାନେ ପରପୁରୁଷାସକ୍ତ ନାରୀମାନଙ୍କୁ ‘ସ୍ମରମନ୍ଦିର’ ନାମକ କାମଜ ଯାତନାଗୃହରେ ଲାଲଗରମ ଲୋହ ପରିଘ ନିକ୍ଷେପ କରନ୍ତି।

Verse 69

इति पौराणिकेनोक्तां सा श्रुत्वा धर्मसंहिताम् । तमुवाच रहस्येषा भीता ब्राह्मणपुंगवम्

ପୌରାଣିକ ବକ୍ତା କହିଥିବା ଧର୍ମସଂହିତା ଶୁଣି ସେ ଭୟଭୀତ ହେଲା ଏବଂ ଗୁପ୍ତରେ ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲା।

Verse 70

ब्रह्मन्पापमजानंत्या मयाचरितमुल्बणम् । यौवने कामचारेण कौटिल्येन प्रवर्तितम्

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ! ପାପ ବୋଲି ନ ଜାଣି, ଯୌବନରେ କାମାଚାର ଓ କୌଟିଲ୍ୟରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ମୁଁ ଘୋର କର୍ମ କରିଦେଲି।

Verse 71

इदं त्वद्वचनं श्रुत्वापुराणार्थविजृंभि तम् । भीतिर्मे महती जाता शरीरं वेपते मुहुः

ପୁରାଣାର୍ଥକୁ ବିସ୍ତାର କରୁଥିବା ଆପଣଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ମୋର ମହାଭୟ ଜନ୍ମିଛି; ମୋ ଶରୀର ପୁନଃପୁନଃ କମ୍ପିତ ହେଉଛି।

Verse 72

धिङ्मां दुरिंद्रियासक्तां पापां स्मरविमोहिताम् । अल्पस्य यत्सुखस्यार्थे घोरां यास्यामि दुर्गतिम्

ଧିକ୍ ମୋତେ—ଦୁରିନ୍ଦ୍ରିୟାସକ୍ତ ପାପିଣୀ, କାମମୋହିତା! ଅଳ୍ପ ସୁଖ ପାଇଁ ମୁଁ ଘୋର ଦୁର୍ଗତିକୁ ପତିତ ହେବି।

Verse 73

कथं पश्यामि मरणे यमदूतान्भयंकरान् । कथं पाशैर्बलात्कंठे बध्यमाना धृतिं लभे

ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଯମରାଜଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଦୂତମାନଙ୍କୁ ମୁଁ କିପରି ଦେଖିବି? ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ବଳପୂର୍ବକ ମୋ ଗଳାରେ ଫାଶ ବାନ୍ଧିବେ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ କିପରି ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରିବି?

Verse 74

कथं सहिष्ये नरके खंडशो देहकृंतनम । पुनः कथं पतिष्यामि संतप्ता क्षारकर्दमे

ନର୍କରେ ଶରୀରକୁ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କରି କାଟିବା ଯନ୍ତ୍ରଣା ମୁଁ କିପରି ସହିବି? ଏବଂ ପୁନର୍ବାର ଦগ্ধ ହୋଇ ମୁଁ କିପରି ସେହି କ୍ଷାରଯୁକ୍ତ କାଦୁଅରେ ପଡ଼ିବି?

Verse 75

कथं च योनिलक्षेषु क्रिमिकीटखगादिषु । परिभ्रमामि दुःखौघात्पीड्यमाना निरंतरम्

ଦୁଃଖ ସମୂହ ଦ୍ୱାରା ନିରନ୍ତର ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ମୁଁ କୃମି, କୀଟ ଏବଂ ପକ୍ଷୀ ଆଦି ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଯୋନିରେ କିପରି ଭ୍ରମଣ କରିବି?

Verse 76

कथं च रोचते मह्यमद्यप्रभृति भोजनम् । रात्रौ कथं च सेविष्ये निद्रां दुःखपरिप्लुता

ଆଜିଠାରୁ ମୋତେ ଭୋଜନ କିପରି ରୁଚିକର ହେବ? ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ବୁଡ଼ି ରହି ମୁଁ ରାତିରେ କିପରି ନିଦ୍ରା ଯିବି?

Verse 77

हाहा हतास्मि दग्धास्मि विदीर्णहृदयास्मि च । हा विधे मां महापापे दत्त्वा बुद्धिमपातयः

ହାୟ! ମୁଁ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲି, ମୁଁ ଜଳିଗଲି, ମୋର ହୃଦୟ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା। ହେ ବିଧାତା! ମୋତେ ବୁଦ୍ଧି ଦେଇ ମଧ୍ୟ ତୁମେ କାହିଁକି ମୋତେ ମହାପାପରେ ପକାଇଲ?

Verse 78

पततस्तुंगशैलाग्राच्छूलाक्रांतस्य देहिनः । यद्दुःखं जायते घोरं तस्मात्कोटिगुणं मम

ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତଶିଖରରୁ ପଡ଼ି ଶୂଳରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଜୀବଙ୍କୁ ଯେ ଘୋର ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ, ମୋର ଦୁଃଖ ତାହାଠାରୁ କୋଟିଗୁଣ ଅଧିକ।

Verse 79

अश्वमेधायुतं कृत्वा गंगां स्नात्वा शतं समाः । न शुद्धिर्जायते प्रायो मत्पापस्य गरीयसः

ମୁଁ ଦଶହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରି ଶତବର୍ଷ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନ କଲେ ମଧ୍ୟ, ମୋର ଭାରୀ ପାପର ଶୁଦ୍ଧି ପ୍ରାୟ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 80

किं करोमि क्व गच्छामि कं वा शरणमाश्रये । को वा मां त्रायते लोके पतंती नरकार्णवे

ମୁଁ କ’ଣ କରିବି, କେଉଁଠି ଯିବି, ଏବଂ କାହାର ଶରଣ ନେବି? ନରକ-ସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବୁଥିବା ମୋତେ ଏହି ଲୋକରେ କିଏ ରକ୍ଷା କରିବ?

Verse 81

त्वमेव मे गुरुर्ब्रह्मंस्त्वं माता त्वं पितासि च । उद्धरोद्धर मां दीनां त्वामेव शरणं गताम्

ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍! ତୁମେ ହିଁ ମୋର ଗୁରୁ; ତୁମେ ହିଁ ମାତା, ତୁମେ ହିଁ ପିତା ମଧ୍ୟ। କେବଳ ତୁମ ଶରଣକୁ ଆସିଥିବା ଏହି ଦୀନ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର, ଉଦ୍ଧାର କର।

Verse 82

इति तां जातनिर्वेदां पतितां चरणद्वये । उत्थाप्य कृपया धीमान्बभाषे द्विजपुंगवः

ଏପରି କହି ଅନୁତାପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଦୁଇ ଚରଣରେ ପଡ଼ିଥିବା ତାକୁ ଦେଖି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃପାକରି ତାକୁ ଉଠାଇ କହିଲେ।

Verse 83

ब्राह्मण उवाच । दिष्ट्या काले प्रबुद्धासि श्रुत्वेमां महतीं कथाम् । मा भैषीस्तव वक्ष्यामि गतिं चैव सुखावहाम्

ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ—ଦିବ୍ୟ ସୌଭାଗ୍ୟରେ ତୁମେ ଯଥାକାଳେ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇ ଏହି ମହାନ ସତ୍କଥା ଶୁଣିଛ। ଭୟ କରନି; ମୁଁ ତୁମକୁ ସୁଖଦାୟି ଗତି ଓ ମାର୍ଗ କହିବି।

Verse 84

सत्कथाश्रवणादेव जाता ते मतिरीदृशी । इंद्रियार्थेषु वैराग्यं पश्चात्तापो महानभूत्

ସତ୍କଥା ଶ୍ରବଣମାତ୍ରରୁ ତୁମର ଏପରି ବୁଦ୍ଧି ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଛି; ଇନ୍ଦ୍ରିୟବିଷୟ ପ୍ରତି ବୈରାଗ୍ୟ ଆସିଛି ଏବଂ ମହାନ ପଶ୍ଚାତ୍ତାପ ଜନ୍ମିଛି।

Verse 85

पश्चात्तापो हि सर्वेषामघानां निष्कृतिः परा । तेनैव कुरुते सद्यः प्रायश्चित्तं सुधीर्नरः

ନିଶ୍ଚୟ, ପଶ୍ଚାତ୍ତାପ ହେଉଛି ସମସ୍ତ ପାପର ପରମ ନିଷ୍କୃତି; ସେହି ପଶ୍ଚାତ୍ତାପ ଦ୍ୱାରା ସୁଧୀ ମନୁଷ୍ୟ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ସତ୍ୟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରେ।

Verse 86

प्रायश्चित्तानि सर्वाणि कृत्वा च विधिवत्पुनः । अपश्चात्तापिनो नार्या न यांति गतिमुत्तमाम्

ବିଧିମତେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯାହାଙ୍କର ପଶ୍ଚାତ୍ତାପ ନାହିଁ ସେମାନେ ଉତ୍ତମ ଗତିକୁ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 87

सत्कथाश्रवणान्नित्यं संयाति परमां गतिम् । पुण्यक्षेत्रनिवासाच्च चित्तशुद्धिः प्रजायते

ନିତ୍ୟ ସତ୍କଥା ଶ୍ରବଣରୁ ପରମ ଗତି ଲଭ୍ୟ ହୁଏ; ଏବଂ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ନିବାସ କଲେ ଚିତ୍ତଶୁଦ୍ଧି ଜନ୍ମେ।

Verse 88

यथा सत्कथया नित्यं संयाति परमां गतिम् । तथान्यैः सद्व्रतैर्जंतोर्नभवेन्मतिरुत्तमा

ଯେପରି ନିତ୍ୟ ସତ୍କଥାରେ ପରମ ଗତି ଲଭ୍ୟ ହୁଏ, ସେପରି କେବଳ ଅନ୍ୟ ସଦ୍ବ୍ରତମାନେ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟର ବୁଦ୍ଧି ସେହିପରି ଉତ୍ତମ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 89

यथा मुहुः शोध्यमानो दर्पणो निर्मलो भवेत् । तथा सत्कथया चेतो विशुद्धिं परमां व्रजेत्

ଯେପରି ପୁନଃପୁନଃ ପରିଷ୍କାର କଲେ ଦର୍ପଣ ନିର୍ମଳ ହୁଏ, ସେପରି ସତ୍କଥାରେ ଚିତ୍ତ ପରମ ବିଶୁଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 90

विशुद्धे चेतसि नृणां ध्यानं सिध्यत्युमापतेः । ध्यानेन सर्वं मलिनं मनोवाक्कायसंभृतम्

ନରମାନଙ୍କ ଚିତ୍ତ ବିଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ ଉମାପତି (ଶିବ)ଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ; ଧ୍ୟାନଦ୍ୱାରା ମନ, ବାକ୍, କାୟାରେ ସଞ୍ଚିତ ସମସ୍ତ ମଲିନତା ନଶ୍ଟ ହୁଏ।

Verse 91

सद्यो विधूय कृतिनो यांति शम्भोः परं पदम् । अतः संन्यस्तपुण्यानां सत्कथा साधनं परम्

ତତ୍କ୍ଷଣେ ମଲିନତା ଝାଡ଼ି କୃତିଜନ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ପରମ ପଦକୁ ଯାଆନ୍ତି; ତେଣୁ କେବଳ ପୁଣ୍ୟାଶ୍ରୟ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସତ୍କଥା ହିଁ ପରମ ସାଧନ।

Verse 92

कथया सिध्यति ध्यानं ध्यानात्कैवल्यमुत्तमम् । असिद्धपरमध्यानः कथामेतां शृणोति यः । सोऽन्यजन्मनि संप्राप्य ध्यानं याति परां गतिम्

ସତ୍କଥାରେ ଧ୍ୟାନ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ, ଧ୍ୟାନରୁ ଉତ୍ତମ କୈବଲ୍ୟ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। ଯେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରମଧ୍ୟାନରେ ଅସିଦ୍ଧ, ସେ ଯଦି ଏହି କଥା ଶୁଣେ, ତେବେ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମରେ ଫଳ ପାଇ ଧ୍ୟାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ପରମ ଗତିକୁ ଏହିଁ ପହଞ୍ଚେ।

Verse 93

नामोच्चारणमात्रेण जप्त्वा मंत्रमजामिलः । पश्चात्तापसमायुक्तस्त्ववाप परमां गतिम्

କେବଳ ନାମୋଚ୍ଚାରଣମାତ୍ରେ ଅଜାମିଳ ମନ୍ତ୍ରଜପ କଲା; ପରେ ପଶ୍ଚାତ୍ତାପଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ପରମ ଗତି ପାଇଲା।

Verse 94

सर्वेषां श्रेयसां बीजं सत्कथाश्रवणं नृणाम् । यस्तद्विहीनः स पशुः कथं मुच्येत बन्धनात्

ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଶ୍ରେୟସର ବୀଜ ହେଉଛି ସତ୍କଥା-ଶ୍ରବଣ। ଯେ ତାହାହୀନ, ସେ ପଶୁସମ; ସେ ବନ୍ଧନରୁ କିପରି ମୁକ୍ତ ହେବ?

Verse 95

अतस्त्वमपि सर्वेभ्यो विषयेभ्यो निवृत्तधीः । भक्तिं परां समाधाय सत्कथां शृणु सर्वदा । शृण्वंत्याः सत्कथां नित्यं चेतस्ते शुद्धिमेष्यति

ଏହେତୁ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ବିଷୟରୁ ମନକୁ ନିବୃତ୍ତ କରି, ପରମ ଭକ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରି, ସଦା ସତ୍କଥା ଶୁଣ। ନିତ୍ୟ ସତ୍କଥା-ଶ୍ରବଣରେ ତୁମ ଚିତ୍ତ ଶୁଦ୍ଧ ହେବ।

Verse 96

तेन ध्यायसि विश्वेशं ततो मुक्तिमवाप्स्यसि । ध्यायतः शिवपादाब्जं मुक्तिरेकेन जन्मना

ତାହାଦ୍ୱାରା ତୁମେ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବ; ତାପରେ ମୁକ୍ତି ପାଇବ। ଯେ ଶିବଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମକୁ ଧ୍ୟାନ କରେ, ସେ ଏକ ଜନ୍ମରେ ମୁକ୍ତି ଲଭେ।

Verse 97

भविष्यति न सन्देहः सत्यं सत्यं वदाम्यहम् । इत्युक्ता तेन विप्रेण सा नारी बाष्पसंकुला

“ଏହା ନିଶ୍ଚୟ ହେବ—କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ମୁଁ ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ କହୁଛି।” ଏମିତି ସେ ବିପ୍ର କହିବାରେ ସେ ନାରୀ ଅଶ୍ରୁରେ ଆକୁଳ ହେଲା।

Verse 98

पतित्वा पादयोस्तस्य कृतार्थास्मीत्यभाषत । तस्मिन्नेव महाक्षेत्रे तस्मादेव द्विजोत्तमात्

ସେ ତାଙ୍କ ପାଦଦ୍ୱୟରେ ପତିତ ହୋଇ କହିଲା—“ମୁଁ କୃତାର୍ଥ ହେଲି।” ସେହି ମହାକ୍ଷେତ୍ରରେ, ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜଙ୍କଠାରୁ ଆହୁରି ଉପଦେଶ ଲଭିଲା।

Verse 99

शुश्राव सत्कथां साध्वीं कैवल्यफल दायिनी । स उवाच द्विजस्तस्यै कथां वैराग्यबृंहिताम्

ସେ କୈବଲ୍ୟଫଳଦାୟିନୀ ପବିତ୍ର ସତ୍କଥା ଶୁଣିଲା। ତାପରେ ସେହି ଦ୍ୱିଜ ତାକୁ ବୈରାଗ୍ୟରେ ପୁଷ୍ଟ ଉପଦେଶକଥା କହିଲେ।

Verse 100

यां श्रुत्वा मनुजः सद्यस्त्यजेद्विषयवासनाम् । तस्याश्चित्तं यथा शुद्धं वैराग्यरसगं यथा

ଯାହା ଶୁଣିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସତ୍ୱରେ ବିଷୟବାସନା ତ୍ୟାଗ କରେ; ଏବଂ ତାହାର ଚିତ୍ତ ଶୁଦ୍ଧ ହେଲା—ମନେ ହେଲା ବୈରାଗ୍ୟରସରେ ଲୀନ।

Verse 110

इत्थं प्रतिदिनं भक्त्या प्रार्थयंती महेश्वरम् । शृण्वंती सत्कथां सम्यक्कर्मबंधं समाच्छिनत्

ଏହିପରି ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଭକ୍ତିରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିଲା ଏବଂ ସମ୍ୟକ୍ ସତ୍କଥା ଶୁଣି, କର୍ମବନ୍ଧନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଛେଦ କଲା।

Verse 120

देव्युवाच । सोऽस्मत्कथां महापुण्यां कदाचिच्छृणुयाद्यदि । निस्तीर्य दुर्गतिं सर्वामिमं लोकं प्रयास्यति

ଦେବୀ କହିଲେ—“ଯେ କେହି କେବେ ଆମର ଏହି ମହାପୁଣ୍ୟ କଥା ଶୁଣିବ, ସେ ସମସ୍ତ ଦୁର୍ଗତି ଅତିକ୍ରମ କରି ଏହି ପୁଣ୍ୟଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।”

Verse 130

विमानमारुह्य स दिव्यरूपधृक्स तुंबुरुः पार्श्वगतः स्वकांतया । गायन्महेशस्य गुणान्मनोरमाञ्जगाम कैवल्यपदं सनातनम्

ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ ଆରୋହଣ କରି, ଦିବ୍ୟରୂପଧାରୀ ତୁମ୍ବୁରୁ ନିଜ ପ୍ରିୟାକୁ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ନେଇ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ମହେଶ (ଶିବ)ଙ୍କ ମନୋହର ଗୁଣଗାନ କରି କରି ସେ ସନାତନ କୈବଲ୍ୟପଦ—ପରମ ମୁକ୍ତି—ଲାଭ କଲେ।

Verse 136

विविधगुणविभेदैर्नित्यमस्पृष्टरूपं जगति च बहिरंतर्वा समानं महिम्ना । स्वमहसि विहरंतं वाङ्मनोवृत्तिदूरं परमशिवमनंतानंदसांद्रं प्रपद्ये

ମୁଁ ପରମଶିବଙ୍କ ଶରଣ ଗ୍ରହଣ କରେ—ଯାହାଙ୍କ ରୂପ ବିଭିନ୍ନ ଗୁଣଭେଦରେ ସଦା ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ; ଯାହାଙ୍କ ମହିମା ଜଗତର ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ ସମାନ; ଯିଏ ସ୍ୱପ୍ରକାଶ ତେଜରେ ବିହରନ୍ତି, ବାଣୀ ଓ ମନୋବୃତ୍ତିର ଅତୀତ, ଅନନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ ସାଂଦ୍ର।