Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 24

Devanagari script

पुराणज्ञः शुचिर्दांतः शांतो विजितमत्सरः । साधुः कारुण्यवान्वाग्मी वदेत्पुण्यकथां सुधी

Transliteration

purāṇajñaḥ śucirdāṃtaḥ śāṃto vijitamatsaraḥ | sādhuḥ kāruṇyavānvāgmī vadetpuṇyakathāṃ sudhī

Translation

ଯେ ପୁରାଣଜ୍ଞ, ଶୁଚି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଦମନଶୀଳ, ଶାନ୍ତ, ମତ୍ସରଜିତ, ସାଧୁ, କାରୁଣ୍ୟବାନ ଓ ବାଗ୍ମୀ—ସେହି ସୁଧୀ ପୁଣ୍ୟଦାୟିନୀ କଥା କହିବା ଉଚିତ।

Word by Word

• पुराणज्ञः: knower of the Purāṇas
• पुराणज्ञः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुराण + ज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः: पुराणस्य ज्ञः (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• शुचिः: pure
• शुचिः: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण

• दान्तः: self-controlled
• दान्तः: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: दान्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण

• शान्तः: calm
• शान्तः: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शान्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण

• विजितमत्सरः: one who has conquered envy
• विजितमत्सरः: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: विजित + मत्सर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः: मत्सरः येन विजितः (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः; ‘conquered envy’)

• साधुः: virtuous
• साधुः: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: साधु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण

• कारुण्यवान्: compassionate
• कारुण्यवान्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: कारुण्य + वत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; वत्-प्रत्ययान्त (possessive adjective)

• वाग्मी: eloquent
• वाग्मी: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: वाच् + मिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; मिन्-प्रत्ययान्त

• वदेत्: should speak
• वदेत्: Kriyā (Predicate)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• पुण्यकथाम्: a holy story
• पुण्यकथाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुण्य + कथा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः: पुण्या कथा (कर्मधारयः)

• सुधी: a wise person
• सुधी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुधी (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘सु-धी’ इति बहुव्रीहि-प्रायः प्रातिपदिकरूपेण (wise person)

Speaker

Narratorial Purāṇic voice (context not explicit in the snippet)

Visual Art Cues

Scene: A composed Purāṇa narrator with palm-leaf manuscript, seated before attentive listeners, radiating calm; visual emphasis on purity and compassion rather than spectacle.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred narration is itself a dharmic act and must be carried by a speaker whose character is pure, compassionate, and free from envy.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single site is mentioned; the verse establishes universal standards for Purāṇa-kathā.

What ritualistic prescription is mentioned?

It prescribes qualifications (guṇas) for the narrator rather than a specific rite.