Adhyaya 20

Verse 1

सूत उवाच । अथ रुद्राक्षमाहात्म्यं वर्णयामि समासतः । सर्वपापक्षयकरं शृण्वतां पठतामपि

ସୂତ କହିଲେ—ଏବେ ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଛି। ଏହା ଶୁଣୁଥିବା ଓ ପଢୁଥିବା ଲୋକଙ୍କର ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପକୁ କ୍ଷୟ କରେ।

Verse 2

अभक्तो वापि भक्तो वा नीचो नीचतरोपि वा । रुद्राक्षान्धारयेद्यस्तु मुच्यते सर्वपातकैः

ଅଭକ୍ତ ହେଉ କି ଭକ୍ତ, ନୀଚ ହେଉ କି ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ନୀଚ—ଯେ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ମହାପାତକରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 3

रुद्राक्षधारणं पुण्यं केन वा सदृशं भवेत् । महाव्रतमिदं प्राहुर्मुनयस्तत्त्वदर्शिनः

ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣର ପୁଣ୍ୟ—ତାହା ସହ ସମାନ ଆଉ କ’ଣ ହୋଇପାରେ? ତତ୍ତ୍ୱଦର୍ଶୀ ମୁନିମାନେ ଏହାକୁ ‘ମହାବ୍ରତ’ ବୋଲି କହନ୍ତି।

Verse 4

सहस्रं धारयेद्यस्तु रुद्राक्षाणां धृतव्रतः । तं नमंति सुराः सर्वे यथा रुद्रस्तथैव सः

ଯେ ଦୃଢ଼ବ୍ରତ ଧାରଣ କରି ଏକ ସହସ୍ର ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ପିନ୍ଧେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାକୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଯେପରି ନମସ୍କାର କରନ୍ତି ସେପରି ନମସ୍କାର କରନ୍ତି; ସେ ମଧ୍ୟ ରୁଦ୍ରତୁଲ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 5

अभावे तु सहस्रस्य बाह्वोः षोडश षोडश । एकं शिखायां करयोर्द्वादश द्वादशैव हि

ସହସ୍ର ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ନ ମିଳିଲେ, ଦୁଇ ଭୁଜାରେ ଷୋଳ‑ଷୋଳ ଧାରଣ କରିବ। ଶିଖାରେ ଗୋଟିଏ, ଏବଂ ଦୁଇ ହାତରେ ବାର‑ବାର ଧାରଣ କରିବ।

Verse 6

द्वात्रिंशत्कंठदेशे तु चत्वारिंशत्तु मस्तके । एकैक कर्णयोः षट् षट् वक्षस्यष्टोत्तरं शतम् । यो धारयति रुद्राक्षान्रुद्रवत्सोपि पूज्यते

କଣ୍ଠଦେଶରେ ବତ୍ତିଶ, ମସ୍ତକରେ ଚାଳିଶ; ପ୍ରତ୍ୟେକ କାନରେ ଛଅ‑ଛଅ, ଏବଂ ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ଏକଶେ ଆଠ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କରିବ। ଏଭଳି ଧାରଣକାରୀ ରୁଦ୍ର ସମାନ ପୂଜ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 7

मुक्ताप्रवालस्फटिकरौप्यवैदूर्यकांचनैः । समेतान्धारयेद्यस्तु रुद्राक्षान्स शिवो भवेत्

ମୁକ୍ତା, ପ୍ରବାଳ, ସ୍ଫଟିକ, ରୌପ୍ୟ, ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟ (ଲହସୁନିଆ) ଓ କାଞ୍ଚନ ସହ ଯେ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଏକତ୍ର ଧାରଣ କରେ, ସେ ଶିବଭାବକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 8

केवलानपि रुद्राक्षान्यथालाभं बिभर्ति यः । तं न स्पृशंति पापानि तमांसीव विभावसुम्

ଯେ କେବଳ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷକୁ ମଧ୍ୟ ଯଥାଲାଭ ଧାରଣ କରେ, ତାକୁ ପାପ ସ୍ପର୍ଶ କରେନାହିଁ—ଯେପରି ଅନ୍ଧକାର ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେନାହିଁ।

Verse 9

रुद्राक्षमालया जप्तो मंत्रोऽनंतफलप्रदः । अरुद्राक्षो जपः पुंसां तावन्मात्रफलप्रदः

ରୁଦ୍ରାକ୍ଷମାଳାରେ ଜପିତ ମନ୍ତ୍ର ଅନନ୍ତ ଫଳ ପ୍ରଦାନ କରେ। ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ବିନା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଜପ ମାତ୍ର ସେତିକି ସୀମିତ ଫଳ ଦିଏ।

Verse 10

यस्यांगे नास्ति रुद्राक्ष एकोपि बहुपुण्यदः । तस्य जन्म निरर्थं स्यात्त्रिपुंड्ररहितं यदि

ଯାହାର ଦେହରେ ଏକଟି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ—ଯାହା ବହୁପୁଣ୍ୟଦାୟକ—ଏବଂ ଯଦି ସେ ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ର (ଭସ୍ମର ତିନି ରେଖା) ରହିତ, ତେବେ ତାହାର ଜନ୍ମ ନିଷ୍ଫଳ ହୁଏ।

Verse 11

रुद्राक्षं मस्तके बद्ध्वा शिरःस्नानं करोति यः । गंगास्नानफलं तस्य जायते नात्र संशयः

ମସ୍ତକରେ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ବାନ୍ଧି ଯେ ଶିରଃସ୍ନାନ କରେ, ସେ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନର ଫଳ ପାଏ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 12

रुद्राक्षं पूजयेद्यस्तु विना तोयाभिषेचनम् । यत्फलं लिंगपूजायास्तदेवाप्नोति निश्चितम्

ଜଳାଭିଷେକ ବିନା ମଧ୍ୟ ଯେ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ପୂଜା କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଶିବଲିଙ୍ଗପୂଜାର ସେଇ ଫଳ ପାଏ।

Verse 13

एकवक्त्राः पंचवक्त्रा एकादशमुखाः परे । चतुर्दशमुखाः केचिद्रुद्राक्षा लोकपूजिताः

କେତେକ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଏକମୁଖୀ, କେତେକ ପଞ୍ଚମୁଖୀ, ଅନ୍ୟେ ଏକାଦଶମୁଖୀ; କେତେକ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶମୁଖୀ—ଏହି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷଗୁଡ଼ିକ ଲୋକପୂଜିତ।

Verse 14

भक्त्या संपूजितो नित्यं रुद्राक्षः शंकरात्मकः । दरिद्रं वापि कुरुते राजराजश्रियान्वितम्

ଶଙ୍କରସ୍ୱରୂପ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷକୁ ଯଦି ନିତ୍ୟ ଭକ୍ତିରେ ସମ୍ପୂଜା କରାଯାଏ, ତେବେ ସେ ଦରିଦ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ରାଜରାଜଶ୍ରୀରେ ଯୁକ୍ତ କରେ।

Verse 15

अत्रेदं पुण्यमाख्यानं वर्णयंति मनीषिणः । महापापक्षयकरं श्रवणात्कीर्त्तनादपि

ଏଠାରେ ମନୀଷୀମାନେ ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଆଖ୍ୟାନ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି—କେବଳ ଶ୍ରବଣ କିମ୍ବା କୀର୍ତ୍ତନ ମାତ୍ରେ ମହାପାପକ୍ଷୟକାରୀ।

Verse 16

राजा काश्मीरदेशस्य भद्रसेन इति श्रुतः । तस्य पुत्रो ऽभवद्धीमान्सुधर्मानाम वीर्यवान्

କାଶ୍ମୀର ଦେଶରେ ଭଦ୍ରସେନ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜଣେ ରାଜା ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ସୁଧର୍ମା ନାମକ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ବୀର୍ୟବାନ ପୁତ୍ର ଥିଲା।

Verse 17

तस्यामात्यसुतः कश्चित्तारको नाम सद्गुणः । बभूव राजपुत्रस्य सखा परमशोभनः

ତାଙ୍କର ଜଣେ ଅମାତ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ତାରକ ନାମରେ ସଦ୍ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ଥିଲା। ସେ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭନ ସଖା ହେଲା।

Verse 18

तावुभौ परमस्निग्धौ कुमारौ रूपसुन्दरौ । विद्याभ्यासपरौ बाल्ये सह क्रीडां प्रचक्रतुः

ସେଇ ଦୁଇ କୁମାର ପରସ୍ପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ନେହୀ ଓ ରୂପସୁନ୍ଦର ଥିଲେ। ବାଳ୍ୟକାଳରେ ସଙ୍ଗେ ଖେଳୁଥିଲେ ଏବଂ ବିଦ୍ୟାଭ୍ୟାସରେ ନିମଗ୍ନ ଥିଲେ।

Verse 19

तौ सदा सर्वगात्रेषु रुद्राक्षकृतभूषणौ । विचेरतुरुदारांगौ सततं भस्मधारिणौ

ସେମାନେ ସଦା ସର୍ବାଙ୍ଗରେ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷର ଭୂଷଣ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ। ଉଦାର ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ ସେମାନେ ନିତ୍ୟ ଭସ୍ମଧାରୀ ହୋଇ ବିଚରଣ କରୁଥିଲେ।

Verse 20

हारकेयूरकटककुंडलादिविभूषणम् । हेमरत्नमयं त्यक्त्वा रुद्राक्षान्दधतुश्च तौ

ହାର, କେୟୂର, କଟକ, କୁଣ୍ଡଳ ଆଦି ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ରତ୍ନମୟ ଭୂଷଣ ତ୍ୟାଗ କରି, ସେ ଦୁଇଜଣ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କଲେ।

Verse 21

रुद्राक्षमालितौ नित्यं रुद्राक्षकरकंकणौ । रुद्राक्षकंठाभरणौ सदा रुद्राक्षकुंडलौ

ସେମାନେ ନିତ୍ୟ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷମାଳାରେ ଶୋଭିତ; ହାତରେ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ କଙ୍କଣ, କଣ୍ଠରେ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଆଭରଣ, ଏବଂ କାନରେ ସଦା ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ କୁଣ୍ଡଳ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ।

Verse 22

हेमरत्नाद्यलंकारे लोष्टपाषाणदर्शनौ । बोध्यमानावपि जनैर्न रुद्राक्षान्व्यमुंचताम्

ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ରତ୍ନର ଅଳଙ୍କାର ସେମାନଙ୍କୁ ମାଟିର ଢେଲା ଓ ପାଷାଣ ସମାନ ଲାଗୁଥିଲା; ଲୋକେ ବୁଝାଇଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ।

Verse 23

तस्य काश्मीरराजस्य गृहं प्राप्तो यदृच्छया । पराशरो मुनिवरः साक्षादिव पितामहः

ସେହି କାଶ୍ମୀରରାଜାଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯଦୃଚ୍ଛାରେ ମୁନିବର ପରାଶର ପହଞ୍ଚିଲେ—ମନେ ହେଲା ସାକ୍ଷାତ୍ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

Verse 24

तमर्चयित्वा विधिवद्राजा धर्मभृतां वरः । प्रपच्छ सुखमासीनं त्रिकालज्ञं महामुनिम्

ବିଧିମତେ ତାଙ୍କୁ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରି, ଧର୍ମଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ସୁଖାସୀନ ତ୍ରିକାଳଜ୍ଞ ମହାମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।

Verse 25

राजोवाच । भगवन्नेष पुत्रो मे सोपि मंत्रिसुतश्च मे । रुद्राक्षधारिणौ नित्यं रत्नाभरणनिःस्पृहौ

ରାଜା କହିଲେ—ହେ ଭଗବନ୍! ଏହି ମୋ ପୁତ୍ର, ଓ ସେ ମୋ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପୁତ୍ର। ଉଭୟେ ନିତ୍ୟ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କରନ୍ତି ଓ ରତ୍ନାଭୂଷଣରେ ନିଃସ୍ପୃହ।

Verse 26

शास्यमानावपि सदा रत्नाकल्पपरिग्रहे । विलंघितास्मद्वचनौ रुद्राक्षेष्वेव तत्परौ

ରତ୍ନାଳଙ୍କାର ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ସଦା ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ମୋ କଥା ଅମାନ୍ୟ କରି ରୁଦ୍ରାକ୍ଷରେ ମାତ୍ର ତତ୍ପର ରହିଲେ।

Verse 27

नोपदिष्टाविमौ बालौ कदाचिदपि केनचित् । एषा स्वाभाविकी वृत्तिः कथमासीत्कुमारयोः

ଏହି ଦୁଇ ବାଳକଙ୍କୁ କେବେ କାହାରୁ ଉପଦେଶ ମିଳିନାହିଁ; ତେବେ ଏହି ଦୁଇ କୁମାରଙ୍କରେ ଏହି ସ୍ୱାଭାବିକ ବୃତ୍ତି କିପରି ହେଲା?

Verse 28

पराशर उवाच । शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि तव पुत्रस्य धीमतः । यथा त्वं मंत्रिपुत्रस्य प्राग्वृत्तं विस्मयावहम्

ପରାଶର କହିଲେ—ହେ ରାଜନ୍, ଶୁଣ। ମୁଁ ତୁମ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁତ୍ରର ପୂର୍ବବୃତ୍ତାନ୍ତ ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରୀପୁତ୍ରର ମଧ୍ୟ ବିସ୍ମୟକର ଅତୀତ କଥା କହିବି।

Verse 29

नंदिग्रामे पुरा काचिन्महानंदेति विश्रुता । बभूव वारवनिता शृंगारललिताकृतिः

ପୂର୍ବେ ନନ୍ଦିଗ୍ରାମରେ ‘ମହାନନ୍ଦା’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜଣେ ବାରବନିତା ଥିଲା; ସେ ଶୃଙ୍ଗାରରେ ନିପୁଣ ଓ ରୂପେ ଲଲିତା ଥିଲା।

Verse 30

छत्रं पूर्णेंदुसंकाशं यानं स्वर्णविराजितम् । चामराणि सुदंडानि पादुके च हिरण्मये

ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତ ଛତ୍ର, ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ବିରାଜିତ ଯାନ, ଦୃଢ଼ ଦଣ୍ଡଯୁକ୍ତ ଚାମର, ଏବଂ ହିରଣ୍ମୟ ପାଦୁକା—ଏସବୁ ଥିଲା ତାହାର ଦିବ୍ୟ ଐଶ୍ୱର୍ୟ।

Verse 31

अंबराणि विचित्राणि महार्हाणि द्युमंति च । चंद्ररश्मिनिभाः शय्या पर्यंकाश्च हिरण्मयाः

ତାହାର ନାନାବିଧ ଚିତ୍ରବିଚିତ୍ର, ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ବସ୍ତ୍ର ଥିଲା; ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ ସଦୃଶ କୋମଳ-ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶୟ୍ୟା, ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ପର୍ୟଙ୍କ ଥିଲେ।

Verse 32

गावो महिष्यः शतशो दासाश्च शतशस्तथा

ଶତଶଃ ଗାଈ ଓ ମହିଷ ଥିଲେ, ଏବଂ ସେହିପରି ଶତଶଃ ଦାସ-ସେବକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

Verse 33

सर्वाभरणदीप्तांग्यो दास्यश्च नवयौवना । भूषणानि परार्ध्याणि नवरत्नोज्ज्वलानि च

ନବଯୌବନର ତାଜାପନରେ ତାହାର ଦାସୀମାନେ ସମସ୍ତ ଆଭରଣରେ ଦୀପ୍ତ ଥିଲେ; ଏବଂ ପରମ ମୂଲ୍ୟବାନ, ନବରତ୍ନରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭୂଷଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

Verse 34

गन्धकुंकुमकस्तूरीकर्पूरागुरुलेपनम् । चित्रमाल्यावतंसश्च यथेष्टं मृष्टभोजनम्

ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଲେପନ—କୁଙ୍କୁମ-ଚନ୍ଦନ, କସ୍ତୂରୀ, କର୍ପୂର ଓ ଅଗୁରୁ ଲେପ—ତଥା ଚିତ୍ରମାଳା ଓ କେଶାବତଂସ; ଏବଂ ଇଚ୍ଛାମତେ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଭୋଜନ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।

Verse 35

नानाचित्रवितानाढ्यं नानाधान्यमयं गृहम् । बहुरत्नसहस्राढ्यं कोटिसंख्याधिकं धनम्

ତାହାର ଗୃହ ନାନାବର୍ଣ୍ଣ ଚିତ୍ରବିତାନରେ ସମୃଦ୍ଧ ଓ ନାନାଧାନ୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ବହୁବିଧ ରତ୍ନର ସହସ୍ରରେ ଭରିଥିଲା, ଧନ ତ କୋଟିସଂଖ୍ୟାକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିଲା।

Verse 36

एवं विभवसंपन्ना वेश्या कामविहारिणी । शिवपूजारता नित्यं सत्यधर्मपरायणा

ଏହିପରି ମହାବିଭବସମ୍ପନ୍ନ ସେଇ ବେଶ୍ୟା, କାମବିହାରେ ବିଚରିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିତ୍ୟ ଶିବପୂଜାରେ ରତ ଥିଲା ଏବଂ ସତ୍ୟ-ଧର୍ମରେ ଦୃଢ଼ ପରାୟଣ ଥିଲା।

Verse 37

सदाशिवकथासक्ता शिवनामकथोत्सुका । शिवभक्तांघ्र्यवनता शिवभक्तिरतानिशम्

ସେ ସଦାଶିବକଥାରେ ଆସକ୍ତ ଥିଲା, ଶିବନାମକଥା ଶୁଣିବାକୁ ସଦା ଉତ୍ସୁକ ଥିଲା। ଶିବଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଚରଣରେ ନତ ହୋଇ, ଦିନରାତି ଶିବଭକ୍ତିରେ ରମଣ କରୁଥିଲା।

Verse 38

विनोदहेतोः सा वेश्या नाट्यमण्डपमध्यतः । रुद्राक्षैभूषयित्वैकं मर्कटं चैव कुक्कुटम्

ବିନୋଦ ନିମିତ୍ତ ସେଇ ବେଶ୍ୟା ନାଟ୍ୟମଣ୍ଡପର ମଧ୍ୟରୁ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷମାଳାଦ୍ୱାରା ଗୋଟିଏ ମର୍କଟ ଓ ଗୋଟିଏ କୁକ୍କୁଟକୁ ଅଲଙ୍କୃତ କଲା।

Verse 39

करतालैश्च गीतैश्च सदा नर्तयति स्वयम् । पुनश्च विहसंत्युच्चैः सखीभिः परिवारिता

କରତାଳର ତାଳ ଓ ଗୀତ ସହିତ ସେ ନିଜେ ସଦା ସେମାନଙ୍କୁ ନଚାଉଥିଲା। ପୁଣି ସଖୀମାନଙ୍କ ଘେରାଉରେ ଥାଇ, ସେ ବାରମ୍ବାର ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ ହସୁଥିଲା।

Verse 40

युग्मम् । रुद्राक्षैः कृतकेयूरकर्णाभरणभूषणः । मर्कटः शिक्षया तस्याः सदा नृत्यति बालवत्

ରୁଦ୍ରାକ୍ଷରେ ତିଆରି କେୟୂର ଓ କର୍ଣ୍ଣାଭରଣ ପିନ୍ଧିଥିବା ସେ ମର୍କଟ; ତାହାର ଶିକ୍ଷାରେ ସଦା ଶିଶୁ ପରି ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲା।

Verse 41

शिखायां बद्धरुद्राक्षः कुक्कुटः कपिना सह । चिरं नृत्यति नृत्यज्ञः पश्यतां चित्रमावहन्

ଶିଖାରେ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ବାନ୍ଧିଥିବା ସେ କୁକ୍କୁଟ କପି ସହ; ନୃତ୍ୟଜ୍ଞ ହୋଇ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ନୃତ୍ୟ କରି ଦର୍ଶକମାନଙ୍କୁ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଉଥିଲା।

Verse 42

एकदा भवनं तस्याः कश्चिद्वैश्यः शिवव्रती । आजगाम सरुद्राक्षस्त्रिपुंड्री निर्ममः कृती

ଏକଦା ଶିବବ୍ରତୀ ଜଣେ ବୈଶ୍ୟ ତାହାର ଘରକୁ ଆସିଲେ—ରୁଦ୍ରାକ୍ଷଧାରୀ, ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ରଚିହ୍ନିତ, ମମତାରହିତ ଓ ଆଚାରନିଷ୍ଠ।

Verse 43

स बिभ्रद्भस्म विशदे प्रकोष्ठे वरकंकणम् । महारत्नपरिस्तीर्णं ज्वलंतं तरुणार्कवत्

ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶୁଦ୍ଧ ବିଭୂତି ଧାରଣ କରିଥିଲେ; ଏବଂ ତାଙ୍କ ପ୍ରକୋଷ୍ଠରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଙ୍କଣ—ମହାରତ୍ନରେ ଜଡିତ, ନବୋଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ।

Verse 44

तमागतं सा गणिका संपूज्य परया मुदा । तत्प्रकोष्ठगतं वीक्ष्य कंकणं प्राह विस्मिता

ସେ ଆସିବା ସହିତ ସେ ଗଣିକା ପରମ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ସତ୍କାର-ପୂଜା କଲା; ପରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରକୋଷ୍ଠର କଙ୍କଣ ଦେଖି ବିସ୍ମିତ ହୋଇ କହିଲା।

Verse 45

महारत्नमयः सोऽयं कंकणस्त्वत्करे स्थितः । मनो हरति मे साधौ दिव्यस्त्रीभूषणोचितः

ମହାରତ୍ନମୟ ଏହି କଙ୍କଣଟି ତୁମ ହାତରେ ଶୋଭା ପାଉଛି। ହେ ସାଧ୍ୱୀ, ଏହା ଦିବ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀଭୂଷଣଯୋଗ୍ୟ ଓ ମୋ ମନକୁ ହରେ।

Verse 46

इति तां वररत्नाढ्य सस्पृहां करभूषणे । वाक्ष्योदारमतिर्वैश्यः सस्मितं समभाषत

ଏପରି ଉତ୍ତମ ରତ୍ନରେ ସମୃଦ୍ଧ ଓ ହାତର ଭୂଷଣ ପାଇଁ ଲାଲସିତା ତାକୁ ଦେଖି, ଉଦାରମତି ବୈଶ୍ୟ ହସିମୁଖେ ତାଙ୍କୁ କହିଲା।

Verse 47

वैश्य उवाच । अस्मिन्रत्नवरे दिव्ये यदि ते सस्पृहं मनः । तमेवादत्स्व सुप्रीता मौल्यमस्य ददासि किम्

ବୈଶ୍ୟ କହିଲା—ଯଦି ଏହି ଦିବ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରତ୍ନ ପାଇଁ ତୁମ ମନରେ ଆକାଂକ୍ଷା ଅଛି, ତେବେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଏହାକୁ ନେଇନିଅ। ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ତୁମେ କ’ଣ ଦେବ?

Verse 48

वेश्यो वाच । वयं तु स्वैरचारिण्यो वेश्यास्तु न पतिव्रताः । अस्मत्कुलोचितो धर्मो व्यभिचारो न संशयः

ବେଶ୍ୟା କହିଲା—ଆମେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାଚାରିଣୀ; ବେଶ୍ୟାମାନେ ପତିବ୍ରତା ନୁହେଁ। ଆମ କୁଳର ରୂଢ଼ ଧର୍ମ ହେଉଛି ବିବାହବାହ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 49

यद्येतद्रत्नखचितं ददासि करभूषणम् । दिनत्रयमहोरात्रं तव पत्नी भवाम्यहम्

ଯଦି ତୁମେ ଏହି ରତ୍ନଖଚିତ ହାତର ଭୂଷଣ ଦେଉ, ତେବେ ତିନି ଦିନ ଓ ତିନି ରାତି ମୁଁ ତୁମର ପତ୍ନୀ ହେବି।

Verse 50

वैश्य उवाच । तथास्तु यदि ते सत्यं वचनं वारवल्लभे । ददामि रत्नवलयं त्रिरात्रं भव मद्वधूः

ବୈଶ୍ୟ କହିଲା—“ତଥାସ୍ତୁ; ହେ ବାରବଲ୍ଲଭେ, ଯଦି ତୁମ ବଚନ ସତ୍ୟ। ମୁଁ ରତ୍ନବଳୟ ଦେଉଛି; ତିନି ରାତି ମୋର ପତ୍ନୀ ହେଅ।”

Verse 51

एतस्मिन्व्यवहारे तु प्रमाणं शशिभास्करौ । त्रिवारं सत्यमित्युक्त्वा हृदयं मे स्पृश प्रिये

“ଏହି ବ୍ୟବହାରରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରମାଣ (ସାକ୍ଷୀ) ହେବେ। ‘ସତ୍ୟ’ ବୋଲି ତିନିଥର କହି, ହେ ପ୍ରିୟେ, ମୋ ହୃଦୟ ସ୍ପର୍ଶ କର।”

Verse 52

वेश्योवाच । दिनत्रयमहोरात्रं पत्नी भूत्वा तव प्रभो । सहधर्मं चरामीति सा तद्धृदयमस्पृशत्

ବେଶ୍ୟା କହିଲା—“ହେ ପ୍ରଭୋ, ତିନି ଦିନ-ରାତି ତୁମର ପତ୍ନୀ ହୋଇ ମୁଁ ତୁମ ସହ ସହଧର୍ମ ଆଚରିବି।” ଏହା କହି ସେ ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ସ୍ପର୍ଶ କଲା।

Verse 53

अथ तस्यै स वैश्यस्तु प्रददौ रत्नकङ्कणम् । लिंगं रत्नमयं चास्या हस्ते दत्त्वेदमब्रवीत्

ତାପରେ ସେ ବୈଶ୍ୟ ତାକୁ ରତ୍ନକଙ୍କଣ ଦେଲା; ଏବଂ ରତ୍ନମୟ ଲିଙ୍ଗ ତାହାର ହାତରେ ଦେଇ ଏପରି କହିଲା।

Verse 54

इदं रत्नमयं शैवं लिंगं मत्प्राणसंनिभम् । रक्षणीयं त्वया कांते तस्य हानिर्मृतिर्मम

“ଏହି ରତ୍ନମୟ ଶୈବ ଲିଙ୍ଗ ମୋ ପ୍ରାଣସମ ପ୍ରିୟ। ହେ କାନ୍ତେ, ଏହାକୁ ତୁମେ ରକ୍ଷା କରିବ; ଏହାର ହାନି ମୋ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁସମ।”

Verse 55

एवमस्त्विति सा कांता लिंगमादाय रत्नजम् । नाट्यमण्डपिकास्तंभे निधाय प्राविशद्गृहम्

“ଏବମସ୍ତୁ” ବୋଲି ସେ ପ୍ରିୟା ରତ୍ନସମୁଦ୍ଭବ ଲିଙ୍ଗକୁ ନେଇ ନାଟ୍ୟ-ମଣ୍ଡପିକାର ସ୍ତମ୍ଭରେ ନିଧାନ କରି ପରେ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା।

Verse 56

सा तेन संगता रात्रौ वैश्येन विटधर्मिणा । सुखं सुष्वाप पर्यंके मृदुतल्पोपशोभिते

ସେ ରାତିରେ ସେ ବିଟଧର୍ମୀ ସେହି ବୈଶ୍ୟ ସହ ସଙ୍ଗତ ହୋଇ, ମୃଦୁ ତଳ୍ପରେ ଶୋଭିତ ପର୍ଯ୍ୟଙ୍କରେ ସୁଖରେ ଶୋଇଲା।

Verse 57

ततो निशीथसमये नाट्यमण्डपिकांतरे । अकस्मादुत्थितो वह्निस्तमेव सहसावृणोत्

ତାପରେ ନିଶୀଥ ସମୟରେ ନାଟ୍ୟ-ମଣ୍ଡପିକା ଭିତରେ ହଠାତ୍ ଅଗ୍ନି ଉଠିଲା ଏବଂ ଶୀଘ୍ରେ ତାହାକୁ ଆବୃତ କଲା।

Verse 58

मण्डपे दह्यमाने तु सहसोत्थाय संभ्रमात् । सा वेश्या मर्कटं तत्र मोचयामास बंधनात्

ମଣ୍ଡପ ଜଳୁଥିବାବେଳେ ସେ ବେଶ୍ୟା ଭୟାକୁଳ ହୋଇ ସହସା ଉଠି, ସେଠାରେ ଥିବା ମର୍କଟକୁ ବନ୍ଧନରୁ ମୋଚନ କଲା।

Verse 59

स मर्कटो मुक्तबंधः कुक्कुटेन सहामुना । भीतो दूरं प्रदुद्राव विधूयाग्निकणान्बहून्

ବନ୍ଧନମୁକ୍ତ ସେ ମର୍କଟ ଏହି କୁକ୍କୁଟ ସହ ଭୟରେ ଦୂରକୁ ଦୌଡ଼ିଗଲା ଏବଂ ଅନେକ ଅଗ୍ନିକଣା ଝାଡ଼ିଦେଲା।

Verse 60

स्तंभेन सह निर्दग्धं तल्लिंगं शकलीकृतम् । दृष्ट्वा वेश्या च वैश्यश्च दुरंतं दुःखमापतुः

ସ୍ତମ୍ଭ ସହିତ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ଖଣ୍ଡଖଣ୍ଡ ହୋଇଥିବା ସେ ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖି ବେଶ୍ୟା ଓ ବୈଶ୍ୟ—ଦୁହେଁ ଅସହ୍ୟ ଶୋକରେ ଡୁବିଗଲେ।

Verse 61

दृष्ट्वा प्राणसमं लिंगं दग्धं वैश्यपतिस्तथा । स्वयमप्याप्तनिर्वेदो मरणाय मतिं दधौ

ପ୍ରାଣସମ ପ୍ରିୟ ସେ ଲିଙ୍ଗ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଥିବାକୁ ଦେଖି ବୈଶ୍ୟପତି ଗଭୀର ନିର୍ବେଦରେ ପଡ଼ି ମୃତ୍ୟୁକୁ ନିଶ୍ଚୟ କଲା।

Verse 62

निर्वेददान्नितरां खेदाद्वैश्यस्तामाह दुःखिताम् । शिवलिंगे तु निर्भिन्ने नाहं जीवितुमुत्सहे

ନିର୍ବେଦ ଓ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଖେଦରେ ବୈଶ୍ୟଟି ସେ ଦୁଃଖିନୀକୁ କହିଲା—“ଶିବଲିଙ୍ଗ ଭଙ୍ଗ ହେଲେ ମୁଁ ଆଉ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଚାହେଁନି।”

Verse 63

चितां कारय मे भद्रे तव भृत्यैर्बलाधिकैः । शिवे मनः समावेश्य प्रविशामि हुताशनम्

“ହେ ଭଦ୍ରେ, ତୋର ବଳବାନ ଭୃତ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋ ପାଇଁ ଚିତା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରା। ଶିବରେ ମନ ନିବେଶ କରି ମୁଁ ହୁତାଶନରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି।”

Verse 64

यदि ब्रह्मेंद्रविष्ण्वाद्या वारयेयुः समेत्य माम् । तथाप्यस्मिन्क्षणे धीरः प्रविश्याग्निं त्यजाम्यसून्

“ଯଦି ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ ଆଦି ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ମୋତେ ରୋକନ୍ତି, ତଥାପି ଏହି କ୍ଷଣେ ଧୀରଭାବେ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରି ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବି।”

Verse 65

तमेवं दृढबंधं सा विज्ञाय बहुदुःखिता । स्वभृत्यैः कारयामास चितां स्वनगराद्बहिः

ତାହାକୁ ଏପରି ଦୃଢ଼ସଙ୍କଳ୍ପୀ ଜାଣି ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋକାକୁଳ ହେଲା। ତେବେ ସେ ନିଜ ଭୃତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନଗରବାହାରେ ଚିତା ତିଆରି କରାଇଲା।

Verse 66

ततः स वैश्यः शिवभक्तिपूतः प्रदक्षिणीकृत्य समिद्धमग्निम् । विवेश पश्यत्सु जनेषु धीरः सा चानुतापं युवती प्रपेदे

ତାପରେ ଶିବଭକ୍ତିରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ସେଇ ବୈଶ୍ୟ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ଲୋକମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ଧୀରଭାବେ ତାହାରେ ପ୍ରବେଶ କଲା; ଏବଂ ସେଇ ଯୁବତୀ ଦହୁଥିବା ପଶ୍ଚାତ୍ତାପରେ ଆବୃତ ହେଲା।

Verse 67

अथ सा दुःखिता नारी स्मृत्वा धर्मं सुनिर्मलम् । सर्वान्बन्धून्समीक्ष्यैव बभाषे करुणं वचः

ତାପରେ ଶୋକାକୁଳ ସେଇ ନାରୀ ନିର୍ମଳ ଧର୍ମକୁ ସ୍ମରଣ କଲା। ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ କରୁଣ ବଚନ କହିଲା।

Verse 68

रत्नकंकणमादाय मया सत्यमुदाहृतम् । दिनत्रयमहं पत्नी वैश्यस्यामुष्य संमता

ରତ୍ନକଙ୍କଣ ନେଇ ମୁଁ ସତ୍ୟ କହିଥିଲି—ତିନି ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ସେଇ ବୈଶ୍ୟର ପତ୍ନୀ ଭାବେ ସ୍ୱୀକୃତ ଥିଲି।

Verse 69

कर्मणा मत्कृतेनायं मृतो वैश्यः शिवव्रती । तस्मादहं प्रवेक्ष्यामि सहानेन हुताशनम् । सधर्मचारिणीत्युक्तं सत्यमेतद्धि पश्यथ

ମୋର କୃତ କର୍ମ ହେତୁ ଏହି ଶିବବ୍ରତୀ ବୈଶ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛି। ତେଣୁ ମୁଁ ଏହା ସହିତ ହୁତାଶନରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି। ‘ସଧର୍ମଚାରିଣୀ’—ଏହି କଥା ସତ୍ୟ; ଏହି ସତ୍ୟକୁ ଦେଖ।

Verse 70

सत्येन प्रीतिमायांति देवास्त्रिभुवनेश्वराः । सत्यासक्तिः परो धर्मः सत्ये सर्वं प्रतिष्ठितम्

ସତ୍ୟଦ୍ୱାରା ତ୍ରିଭୁବନେଶ୍ୱର ଦେବଗଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ସତ୍ୟାସକ୍ତି ହିଁ ପରମ ଧର୍ମ; ସତ୍ୟରେ ସବୁକିଛି ଦୃଢ଼ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।

Verse 71

सत्येन स्वर्गमोक्षौ च नासत्येन परा गतिः । तस्मासत्यं समाश्रित्य प्रवेक्ष्यामि हुताशनम्

ସତ୍ୟଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ—ଦୁହେଁ ଲଭ୍ୟ; ଅସତ୍ୟଦ୍ୱାରା ପରମ ଗତି ନାହିଁ। ତେଣୁ ସତ୍ୟକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ମୁଁ ହୁତାଶନରେ (ଅଗ୍ନିରେ) ପ୍ରବେଶ କରିବି।

Verse 72

इति सा दृढनिर्बंधा वार्यमाणापि बंधुभिः । सत्यलोपभयान्नारी प्राणांस्त्यक्तुं मनो दधे

ଏପରି, ବନ୍ଧୁମାନେ ରୋକିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପରେ ଅଟୁଟ ରହିଲା। ସତ୍ୟଲୋପର ଭୟରୁ ସେ ନାରୀ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ମନ ଧରିଲା।

Verse 73

सर्वस्वं शिवभक्तेभ्यो दत्त्वा ध्यात्वा सदाशिवम् । तमग्निं त्रिः परिक्रम्य प्रदेशाभिमुखी स्थिता

ଶିବଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ନିଜ ସର୍ବସ୍ୱ ଦାନ କରି ଓ ସଦାଶିବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ସେ ଅଗ୍ନିକୁ ତିନିଥର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ତାହାର ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲା।

Verse 74

तां पतंतीं समिद्धेऽग्नौ स्वपदार्पितमानसाम् । वारयामास विश्वात्मा प्रादुर्भूतः शिवः स्वयम्

ସେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ପଡ଼ିବାକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ତାହାର ମନ ତାଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ଅର୍ପିତ ଥିଲା; ସେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱାତ୍ମା ଶିବ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହୋଇ ତାକୁ ରୋକିଲେ।

Verse 75

सा तं विलोक्याखिलदेव देवं त्रिलोचनं चन्द्रकलावतंसम् । शशांकसूर्यानलकोटिभासं स्तब्धेव भीतेव तथैव तस्थौ

ତାଙ୍କୁ ଦେଖି—ସମସ୍ତ ଦେବଙ୍କର ଦେବ, ତ୍ରିନେତ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ରକଳା-ଭୂଷିତ, କୋଟି କୋଟି ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ-ଅଗ୍ନି ସମ ଦୀପ୍ତିମାନ—ସେ ଷ୍ଟବ୍ଧ, ଯେନେ ଭୟଭୀତ, ସେହିପରି ଠିଆ ରହିଲା।

Verse 76

तां विह्वलां परित्रस्तां वेपमानां जडी कृताम् । समाश्वास्य गलद्बाष्पां करे गृह्याब्रवीद्वचः

ତାକୁ ବିହ୍ୱଳ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୀତ, କମ୍ପିତ ଓ ଜଡ ହୋଇଥିବା ଦେଖି ସେ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ; ଅଶ୍ରୁ ବହୁଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କ ହାତ ଧରି ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 77

शिव उवाच । सत्यं धर्मं च ते धैर्यं भक्तिं च मयि निश्चलाम् । निरीक्षितुं त्वत्सकाशं वैश्यो भूत्वाहमागतः

ଶିବ କହିଲେ—ତୋର ସତ୍ୟ, ଧର୍ମ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ମୋ ପ୍ରତି ଅଚଳ ଭକ୍ତିକୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ମୁଁ ବୈଶ୍ୟର ରୂପ ଧାରଣ କରି ତୋ ପାଖକୁ ଆସିଛି।

Verse 78

माययाग्निं समुत्थाप्य दग्धवान्नाट्यमंडपम् । दग्धं कृत्वा रत्नलिंगं प्रवृष्टोस्मि हुताशनम्

ମୋ ମାୟାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ କରି ନାଟ୍ୟମଣ୍ଡପକୁ ଦଗ୍ଧ କଲି। ରତ୍ନଲିଙ୍ଗକୁ ମଧ୍ୟ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଥିବା ପରି କରି ଦେଖାଇ, ମୁଁ ନିଜେ ହୁତାଶନରେ ପ୍ରବେଶ କଲି।

Verse 79

वेश्याः कैतवकारिण्यः स्वैरिण्यो जनवंचकाः । सा त्वं सत्यमनुस्मृत्य प्रविष्टाग्निं मया सह

ବେଶ୍ୟାମାନେ ସାଧାରଣତଃ କପଟକାରିଣୀ, ସ୍ୱେଚ୍ଛାଚାରିଣୀ ଓ ଜନବଞ୍ଚକ ହୁଅନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ତୁମେ ସତ୍ୟକୁ ସ୍ମରଣ କରି ମୋ ସହ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।

Verse 80

अतस्ते संप्रदास्यामि भोगांस्त्रिदशदुर्लभान् । आयुश्च परमं दीर्घमारोग्यं च प्रजोन्नतिम् । यद्यदिच्छसि सुश्रोणि तत्तदेव ददामि ते

ଅତଏବ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ଭୋଗ ଦେବି—ଅତିଦୀର୍ଘ ଆୟୁ, ନିରୋଗତା ଓ ସନ୍ତାନ-ସମୃଦ୍ଧି। ହେ ସୁଶ୍ରୋଣି, ତୁମେ ଯାହା ଯାହା ଇଚ୍ଛା କର, ସେହିଟି ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଉଛି।

Verse 81

सूत उवाच । इति ब्रुवति गौरीशे सा वेश्या प्रत्यभाषत

ସୂତ କହିଲେ—ଗୌରୀଶ ଏପରି କହୁଥିବାବେଳେ ସେଇ ବେଶ୍ୟା ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଲା।

Verse 82

वेश्योवाच । न मे वांछास्ति भोगेषु भूमौ स्वर्गे रसातले । तव पादांबुजस्पर्शादन्यत्किंचिन्न वै वृणे

ବେଶ୍ୟା କହିଲା—ପୃଥିବୀରେ, ସ୍ୱର୍ଗରେ କିମ୍ବା ରସାତଳରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ଭୋଗ ପ୍ରତି କୌଣସି ଇଚ୍ଛା ନାହିଁ। ଆପଣଙ୍କ ପଦ୍ମଚରଣର ସ୍ପର୍ଶ ବ୍ୟତୀତ ମୁଁ ଅନ୍ୟ କିଛି ମଧ୍ୟ ବରଣ କରେନି।

Verse 83

एते भृत्याश्च दास्यश्च ये चान्ये मम बांधवाः । सर्वे त्वदर्चनपरास्त्वयि संन्यस्तवृत्तयः

ଏହି ଭୃତ୍ୟମାନେ ଓ ଦାସୀମାନେ, ଏବଂ ମୋର ଅନ୍ୟ ବାନ୍ଧବମାନେ—ସମସ୍ତେ ଆପଣଙ୍କ ଅର୍ଚ୍ଚନାରେ ପରାୟଣ ହେଉନ୍ତୁ, ନିଜ ଜୀବନବୃତ୍ତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆପଣଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କରୁନ୍ତୁ।

Verse 84

सर्वानेतान्मया सार्धं नीत्वा तव परं पदम् । पुनर्जन्मभयं घोरं विमोचय नमोस्तु ते

ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୋ ସହିତ ନେଇ ଆପଣଙ୍କ ପରମ ପଦକୁ ପହଞ୍ଚାଇ, ପୁନର୍ଜନ୍ମର ଭୟଙ୍କର ଭୟରୁ ଆମକୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 85

तथेति तस्या वचनं प्रतिनंद्य महेश्वरः । तान्सर्वांश्च तया सार्धं निनाय परमं पदम्

“ତଥାସ୍ତୁ” ବୋଲି ମହେଶ୍ୱର ତାହାର ବଚନକୁ ଅନୁମୋଦନ କରି, ତାଙ୍କ ସହ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପରମ ପଦକୁ ନେଇଗଲେ।

Verse 86

पराशर उवाच । नाट्यमंडपिकादाहे यौ दूरं विद्रुतौ पुरा । तत्रावशिष्टौ तावेव कुक्कुटो मर्कटस्तथा

ପରାଶର କହିଲେ—ପୂର୍ବେ ଛୋଟ ନାଟ୍ୟମଣ୍ଡପିକା ଜଳୁଥିବାବେଳେ ଦୁଇଜଣ ଦୂରକୁ ପଳାଇଥିଲେ; ତଥାପି ସେଠାରେ ସେଇ ଦୁଇଜଣ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଲେ—କୁକ୍କୁଟ ଓ ମର୍କଟ ମଧ୍ୟ।

Verse 87

कालेन निधनं यातो यस्तस्या नाट्यमर्कटः । सोभूत्तव कुमारोऽसौ कुवकुटो मंत्रिणः सुतः

କାଳକ୍ରମେ ସେଇ ନାଟ୍ୟମର୍କଟର ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା; ସେଇ ତୁମର ଏହି ପୁତ୍ର ହୋଇଛି, ଏବଂ ସେଇ କୁକ୍କୁଟ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ହୋଇଛି।

Verse 88

रुद्राक्षधारणोद्भूतात्पुण्यात्पूर्वभवार्जितात् । कुले महति संजातौ वर्तेते बालकाविमौ

ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣରୁ ଉଦ୍ଭୂତ, ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ଅର୍ଜିତ ପୁଣ୍ୟବଳରେ ଏହି ଦୁଇ ବାଳକ ମହାନ କୁଳରେ ଜନ୍ମିଛନ୍ତି ଏବଂ ସେଠାରେ ହିଁ ବସୁଛନ୍ତି।

Verse 89

पूर्वाभ्यासेन रुद्राक्षान्दधाते शुद्धमानसौ । अस्मिञ्जन्मनि तं लोकं शिवं संपूज्य यास्य तः

ପୂର୍ବାଭ୍ୟାସର ବଳରେ ଶୁଦ୍ଧମନ ଥିବା ସେମାନେ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଏହି ଜନ୍ମରେ ଶିବଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୂଜା କରି ସେମାନେ ସେଇ ଶିବଲୋକକୁ ଯିବେ।

Verse 90

एषा प्रवृत्तिस्त्वनयोर्बालयोः समुदाहृता । कथा च शिवभक्ताया किमन्यत्प्रष्टुमिच्छसि

ଏହିପରି ସେଇ ଦୁଇ ବାଳକଙ୍କର ବୃତ୍ତାନ୍ତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କୁହାଗଲା, ଏବଂ ଶିବଭକ୍ତା ନାରୀଙ୍କ କଥା ମଧ୍ୟ କଥିତ ହେଲା। ଏବେ ତୁମେ ଆଉ କ’ଣ ପଚାରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ?