Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 54
Devanagari script
इदं रत्नमयं शैवं लिंगं मत्प्राणसंनिभम् । रक्षणीयं त्वया कांते तस्य हानिर्मृतिर्मम
Transliteration
idaṃ ratnamayaṃ śaivaṃ liṃgaṃ matprāṇasaṃnibham | rakṣaṇīyaṃ tvayā kāṃte tasya hānirmṛtirmama
Translation
“ଏହି ରତ୍ନମୟ ଶୈବ ଲିଙ୍ଗ ମୋ ପ୍ରାଣସମ ପ୍ରିୟ। ହେ କାନ୍ତେ, ଏହାକୁ ତୁମେ ରକ୍ଷା କରିବ; ଏହାର ହାନି ମୋ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁସମ।”
Word by Word
इदम्this
इदम्:
Karma (Object indicated/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन
रत्नमयम्made of jewels
रत्नमयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरत्न + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; विशेषण (लिङ्गम्)
शैवम्Śaiva, pertaining to Śiva
शैवम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशैव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; विशेषण (लिङ्गम्)
लिङ्गम्liṅga
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन
मत्प्राणसंनिभम्as dear as my life
मत्प्राणसंनिभम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमत् (अस्मद्-प्रातिपदिक) + प्राण + संनिभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; विशेषण (लिङ्गम्); तत्पुरुष-समास (मम प्राणैः संनिभम्/प्राणसदृशम्)
रक्षणीयम्must be protected
रक्षणीयम्:
Karya (Obligation/predicate)
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
Formणीयत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (Gerundive/Future passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय (to be protected)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Agent-instrument in passive/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; त्रितीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
कान्तेO beloved
कान्ते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकान्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
तस्यof it
तस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
हानिःloss, destruction
हानिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहानि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
मृतिःdeath
मृतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
ममof me, my
मम:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
Speaker
Vaiśya (merchant)
Visual Art Cues
Scene: The merchant, intensely earnest, declares the gem liṅga as dear as his life and commands its protection; the emotional weight shifts from romance to devotional urgency.
Characters & Entities
Ś
Śiva-liṅgaFAQs
Bhakti includes reverent care; negligence toward sacred trust is portrayed as spiritually catastrophic.
No tīrtha is specified in this verse; it centers on Śaiva devotion through the liṅga.
A protective obligation (rakṣa) is enjoined—guarding the liṅga as a sacred duty.