Adhyaya 6
Diksha (consecration) and Pravargya.
Mantras
Mantra 1
दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वेऽश्विनो॑र्बा॒हुभ्यां॑ पू॒ष्णो हस्ता॑भ्याम् । आ द॑दे॒ नार्य॑सी॒दम॒हᳪ रक्ष॑सां ग्री॒वा अपि॑ कृन्तामि । यवो॑ऽसि य॒वया॒स्मद् द्वेषो॑ य॒वयारा॑तीर्दि॒वे त्वा॒ऽन्तरि॑क्षाय त्वा पृथि॒व्यै त्वा॒ शुन्ध॑न्ताँल्लो॒काः पि॑तृ॒षद॑नाः । पि॑तृ॒षद॑नमसि
ଦେବ ସବିତୃଙ୍କ ପ୍ରସବରେ, ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟଙ୍କ ବାହୁଦ୍ୱାରା, ପୂଷଣଙ୍କ ହସ୍ତଦ୍ୱାରା, ମୁଁ ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି; (ଏହା) ହାନିକାରକ ନ ହେଉ। ଏହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଗ୍ରୀବା କାଟୁଛି। ତୁମେ ଯବ; ଆମଠାରୁ ଦ୍ୱେଷକୁ ଦୂର କର, ଅରାତି (ଦୁର୍ଭାବ/ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ) କୁ ଦୂର କର। ଦ୍ୟୌ ପାଇଁ ତୁମକୁ, ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ପାଇଁ ତୁମକୁ, ପୃଥିବୀ ପାଇଁ ତୁମକୁ—ପିତୃସଦନ ଲୋକମାନେ ତୁମକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ। ତୁମେ ପିତୃସଦନ ଅଟ।
Mantra 2
अ॒ग्रे॒णीर॑सि स्वावे॒श उ॑न्नेतॄ॒णामे॒तस्य॑ वित्ता॒दधि॑ त्वा स्थास्यति दे॒वस्त्वा॑ सवि॒ता मध्वा॑नक्तु सु॑पिप्प॒लाभ्य॒स्त्वौष॑धीभ्यः । द्यामग्रे॑णास्पृक्ष॒ आन्तरि॑क्षं॒ मध्ये॑नाप्राः पृथि॒वीमुप॑रेणादृᳪहीः
ତୁମେ ଅଗ୍ରଣୀ; ସୁସ୍ଥାପନଯୁକ୍ତ; ଉନ୍ନେତୃମାନଙ୍କ (ଉଠାଇବାଳାମାନଙ୍କ) ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହି ମାପିତ ବିସ୍ତାର ଉପରେ ତୁମେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେବ। ଦେବ ସବିତୃ ତୁମକୁ ମଧୁରତାରେ ଅଭିଷେକ କରୁନ୍ତୁ; ସୁପିପ୍ପଲା (ସୁଫଳବତୀ) ଔଷଧିମାନଙ୍କ ସାରରେ ତୁମକୁ ଅନୁଲେପ କରୁନ୍ତୁ। ତୁମ ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଦ୍ୟାମକୁ ସ୍ପର୍ଶ କର; ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଅନ୍ତରିକ୍ଷକୁ ପୂରଣ କର; ଉପରଭାଗରେ ପୃଥିବୀକୁ ଦୃଢ଼ କର।
Mantra 4
विष्णो॒: कर्मा॑णि पश्यत॒ यतो॑ व्र॒तानि॑ पस्प॒शे । इन्द्र॑स्य॒ युज्य॒: सखा॑
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କର୍ମମାନଙ୍କୁ ଦେଖ—ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେ ବ୍ରତମାନଙ୍କୁ (ପବିତ୍ର ନିୟମମାନଙ୍କୁ) ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କରି ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଯୁକ୍ତ ସହଚର, ସଖା।
Mantra 5
तद्विष्णो॑: पर॒मं प॒दᳪ सदा॑ पश्यन्ति सू॒रयो॑ ।दि॒वी॒व॒ चक्षु॒रात॑तम्
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସେ ପରମ ପଦକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସଦା ଦେଖନ୍ତି—ଦିବ୍ୟ ଆକାଶରେ ପ୍ରସାରିତ ଚକ୍ଷୁ ପରି।
Mantra 6
प॒रि॒वीर॑सि॒ परि॑ त्वा॒ दैवी॒र्विशो॑ व्ययन्तां॒ परी॒मं यज॑मान॒j रायो॑ मनु॒ष्या॒णाम् । दि॒वः सू॒नुर॑स्ये॒ष ते॑ पृथि॒व्याँल्लो॒क आ॑र॒ण्यस्ते॑ प॒शुः
ତୁମେ ପରିବୀର—ଚାରିଦିଗରେ ରକ୍ଷକରୂପେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ। ଦୈବୀ ବିଶଃ ତୁମ ଚାରିପାଖେ ବ୍ୟାପୁନ୍ତୁ; ଏହି ଯଜମାନଙ୍କ ଚାରିପାଖେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଧନ ବ୍ୟାପୁନ୍ତୁ। ତୁମେ ଦିବଃସୂନୁ; ଏଠାରେ ପୃଥିବୀରେ ତୁମର ଲୋକ; ତୁମର ପଶୁ ହେଉଛି ଏହି ଅରଣ୍ୟଚର (ବନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ)।
Mantra 7
उ॒पा॒वीर॒स्युप॑ दे॒वान्दैवी॒र्विश॒: प्रागु॑रु॒शिजो॒ वह्नि॑तमान् । देव॑ त्वष्ट॒र्वसु॑ रम ह॒व्या ते॑ स्वदन्ताम्
ଉପାବୀର (ସମୀପ-ରକ୍ଷକ)ଙ୍କ ଅଗ୍ରେ ଦେବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଦୈବୀ ବିଶଃ ଯାଆନ୍ତୁ—ବିଶାଳଭାବେ ବ୍ୟାପୁଥିବା, ବହନକାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ହେ ଦେବ ତ୍ୱଷ୍ଟୃ, ହେ ବସୁ, ରମ; ତୁମର ହବ୍ୟ ତୁମକୁ ମଧୁର ଲାଗୁ।
Mantra 8
रेव॑ती॒ रम॑ध्वं॒ बृह॑स्पते धा॒रया॒ वसू॑नि । ऋ॒तस्य॑ त्वा देवहविः॒ पाशे॑न॒ प्रति॑ मुञ्चामि॒ धर्षा॒ मानु॑षः
ହେ ରେବତୀ, ଆନନ୍ଦ କର; ହେ ବୃହସ୍ପତେ, ଧାରା ଦ୍ୱାରା ବସୁମାନେ (ଧନ-ସମ୍ପଦ) ଧାରଣ କର। ହେ ଦେବହବି, ଋତର ପାଶ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମକୁ ମାନବର ହିଂସାରୁ ପୁନଃ ମୁକ୍ତ କରୁଛି।
Mantra 9
दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वेऽश्विनो॑र्बा॒हुभ्यां॑ पू॒ष्णो हस्ता॑भ्याम् । अ॒ग्नीषोमा॑भ्यां॒ जुष्टं॒ नि यु॑नज्मि । अ॒द्भ्यस्त्वौ॑षधी॒भ्योऽनु॑ त्वा मा॒ता म॑न्यता॒मनु॑ पि॒ताऽनु॒ भ्राता॒ सग॒र्भ्योऽनु॒ सखा॒ सयू॑थ्यः । अ॒ग्नीषोमा॑भ्यां त्वा॒ जुष्टं॒ प्रोक्षा॑मि
ଦେବ ସବିତୃଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ, ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟର ବାହୁଦ୍ୱାରା, ପୂଷଣଙ୍କ ହସ୍ତଦ୍ୱାରା—ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମଙ୍କୁ ଜୁଷ୍ଟ ତୁମକୁ ମୁଁ ନିୟୋଜନ କରୁଛି। ଜଳମାନଙ୍କୁ ଠାରୁ, ଔଷଧିମାନଙ୍କୁ ଠାରୁ—ମାତା ତୁମକୁ ଅନୁମୋଦନ କରୁନ୍ତୁ; ପିତା ଅନୁମୋଦନ କରୁନ୍ତୁ; ଏକ ଗର୍ଭର ଭ୍ରାତା ଅନୁମୋଦନ କରୁନ୍ତୁ; ଏକ ଯୂଥର ସଖା ଅନୁମୋଦନ କରୁନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି–ସୋମଙ୍କୁ ଜୁଷ୍ଟ ତୁମକୁ ମୁଁ ପ୍ରୋକ୍ଷଣ କରୁଛି।
Mantra 10
अ॒पां पे॒रुर॒स्यापो॑ दे॒वीः स्व॑दन्तु स्वा॒त्तं चि॒त्सद्दे॑वह॒विः । सं ते॑ प्रा॒णो वाते॑न गच्छता॒jसमङ्गा॑नि॒ यज॑त्रै॒: सं य॒ज्ञप॑तिरा॒शिषा॑
ତୁମେ ଜଳମାନଙ୍କର ପ୍ରବାହକ; ଦେବୀ ଆପଃ ଏହି ଦେବହବିକୁ ମଧୁର କରୁନ୍ତୁ—କେବଳ ରଖାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସୁସ୍ୱାହୁତିରୂପେ ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଉ। ତୁମ ପ୍ରାଣ ବାତ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଗମନ କରୁ; ଯଜ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ସହିତ ତୁମ ଅଙ୍ଗମାନେ ସଂଯୋଜିତ ହେଉନ୍ତୁ; ଆଶୀର୍ବାଦ ସହିତ ଯଜ୍ଞପତି ସଂଯୁକ୍ତ ହେଉନ୍ତୁ।
Mantra 11
घृ॒तेना॒क्तौ प॒शूँस्त्रा॑येथा॒j रेव॑ति॒ यज॑माने प्रि॒यं धा आ वि॑श । उ॒रोर॒न्तरि॑क्षात्स॒जूर्दे॒वेन॒ वाते॑ना॒स्य ह॒विष॒स्त्मना॑ यज॒ सम॑स्य त॒न्वा॒ भव । वर्षो॒ वर्षी॑यसि य॒ज्ञे य॒ज्ञप॑तिं धा॒: स्वाहा॑ दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्य॒: स्वाहा॑
ଘୃତରେ ଲିପ୍ତ ହୋଇ, ହେ ରେବତୀ, ପଶୁମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର; ଯଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି ପ୍ରିୟ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ସ୍ଥାପନ କର। ବିଶାଳ ଅନ୍ତରିକ୍ଷରୁ, ଦେବ ବାତ ସହିତ ସଜୁ ହୋଇ, ଏହି ହବିର ସ୍ୱତତ୍ତ୍ୱଦ୍ୱାରା ଯଜନ କର; ସେ ନିଜ ତନୁରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ। ତୁମେ ବର୍ଷା; ତୁମେ ଅଧିକ ବର୍ଷୁଛ; ଯଜ୍ଞରେ ଯଜ୍ଞପତିଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କର—ସ୍ୱାହା। ଦେବମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାହା; ଦେବମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାହା।
Mantra 12
माहि॑र्भू॒र्मा पृदा॑कु॒र्नम॑स्त आतानान॒र्वा प्रेहि॑ । घृ॒तस्य॑ कु॒ल्या उप॑ ऋ॒तस्य॒ पथ्या॒ अनु॑
ତୁମେ ସର୍ପ ହେଉନାହିଁ; ଚିତ୍ରିତ ସର୍ପ ମଧ୍ୟ ହେଉନାହିଁ। ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ପ୍ରସାରିତ ହୋଇ ଦୂରକୁ ଯାଅ। ଘୃତର ନାଳୀମାନଙ୍କ ପାଖକୁ—ଋତର ପଥମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରି—ସେହିପରି (ଯାଅ)।
Mantra 13
देवी॑रापः शु॒द्धा वो॑ढ्व॒ज सुप॑रिविष्टा दे॒वेषु॒ सुप॑रिविष्टा व॒यं प॑रिवे॒ष्टारो॑ भूयास्म ।
ହେ ଦେବୀ ଆପଃ (ଦିବ୍ୟ ଜଳମାନେ)! ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ତୁମେ ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ଆଗକୁ ବହନ କର; ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁପରିବିଷ୍ଟା (ସୁସ୍ଥାପିତ) ହୁଅ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୁପରିବିଷ୍ଟା ହୁଅ—ଆମେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ପରିବେଷ୍ଟାର (ଆବରଣ/ସଂରକ୍ଷକ) ହେବାକୁ ପାରୁ।
Mantra 14
वाचं॑ ते शुन्धामि प्रा॒णं ते॑ शुन्धामि चक्षु॑स्ते शुन्धामि श्रोत्रं॑ ते शुन्धामि नाभिं॑ ते शुन्धामि मेढ्रं॑ ते शुन्धामि पा॒युं ते॑ शुन्धामि च॒रित्राँ॑स्ते शुन्धामि ।
ତୁମର ବାଣୀକୁ ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧ କରୁଛି; ତୁମର ପ୍ରାଣକୁ ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧ କରୁଛି; ତୁମର ଚକ୍ଷୁକୁ ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧ କରୁଛି; ତୁମର ଶ୍ରୋତ୍ରକୁ ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧ କରୁଛି; ତୁମର ନାଭିକୁ ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧ କରୁଛି; ତୁମର ମେଢ୍ର (ଜନନଶକ୍ତି) କୁ ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧ କରୁଛି; ତୁମର ପାୟୁକୁ ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧ କରୁଛି; ତୁମର ଚରିତ୍ରାଁ (ଗତି/ଆଚରଣ) କୁ ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧ କରୁଛି।
Mantra 15
मन॑स्त॒ आ प्या॑यतां वाक्त॒ आ प्या॑यतां प्रा॒णस्त॒ आ प्या॑यतां चक्षु॑स्त॒ आ प्या॑यतां श्रोत्रं॑ त॒ आ प्या॑यताम् । यत्ते॑ क्रू॒रं यदास्थि॑तं तत्त॒ आ प्या॑यतां निष्ट्यायतां तत्ते॑ शुध्यतु शमहो॑भ्यः । ओष॑धे॒ त्राय॑स्व॒ स्वधि॑ते॒ मैन॑ᳪ हिᳪसीः ।
ତୋର ମନ ପୁଷ୍ଟ ହେଉ; ତୋର ବାକ୍ ପୁଷ୍ଟ ହେଉ; ତୋର ପ୍ରାଣ ପୁଷ୍ଟ ହେଉ; ତୋର ଚକ୍ଷୁ ପୁଷ୍ଟ ହେଉ; ତୋର ଶ୍ରୋତ୍ର (କାନ) ପୁଷ୍ଟ ହେଉ। ତୋ ଭିତରେ ଯାହା କିଛି କ୍ରୂର, ଯାହା କିଛି ଭିତରେ ବସିଯାଇଛି—ସେହି ପୁଷ୍ଟ ହେଉ; ସେହି ବାହାରକୁ ହଟିଯାଉ; ତୋର ଶମ (ଶାନ୍ତି) ପାଇଁ ସେହି ଶୁଦ୍ଧ ହେଉ। ହେ ଔଷଧି, ରକ୍ଷା କର; ହେ ସ୍ୱଧିତି (କୁହାଡ଼ି), ମୋତେ ହିଂସା କରନି।
Mantra 16
रक्ष॑सां भा॒गो॒ऽसि॒ निर॑स्त॒ज रक्ष॑ इ॒दम॒हᳪ रक्षो॒ऽभि ति॑ष्ठामी॒दम॒हᳪ रक्षोऽव॑ बाध इ॒दम॒हᳪ रक्षो॑ऽध॒मं तमो॑ नयामि । घृ॒तेन॑ द्यावापृथिवी॒ प्रोर्णु॑वाथां वायो॒ वे स्तो॒काना॑मग्निराज्य॑स्य वेतु॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑कृते ऊ॒र्ध्वन॑भसं मारु॒तं ग॑च्छतम् ।
ତୁ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଭାଗ; ତୁ ବାହାରକୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ହେଉ! ଏହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ରକ୍ଷସ ଉପରେ ଅଧିଷ୍ଠାନ କରେ; ଏହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ରକ୍ଷସକୁ ଦବାଏ; ଏହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ରକ୍ଷସକୁ ଅଧମ ଅନ୍ଧକାରକୁ ନେଇଯାଏ। ଘୃତଦ୍ୱାରା, ହେ ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀ, ଆମକୁ ଆବୃତ କର; ହେ ବାୟୋ, ଘୃତର ବିନ୍ଦୁମାନଙ୍କୁ ବହନ କର; ହେ ଅଗ୍ନି, ଆଜ୍ୟକୁ ବହନ କର—ସ୍ୱାହା! ସ୍ୱାହାକୃତ ଅର୍ପଣ ପାଇଁ, ଊର୍ଧ୍ୱ ନଭସ ଥିବା ମାରୁତ ଲୋକକୁ ଯାଅ।
Mantra 17
इ॒दमा॑पः प्र व॑हताव॒द्यं च॒ मलं॑ च॒ यत् । यच्चा॑भिदु॒द्रोहानृ॑तं यच्च॑ शे॒पे अ॑भी॒रुण॑म् । आपो॑ मा॒ तस्मा॒देन॑सः पव॑मानश्च मुञ्चतु ।
ହେ ଆପଃ (ଜଳମାନେ), ଏଠାରୁ ଯେ କିଛି ଦୋଷ ଓ ଯେ କିଛି ମଲିନତା ଅଛି, ସେସବୁକୁ ବହାଇ ନେଇଯାଅ; ଏବଂ ଯେ କିଛି ଦ୍ରୋହ ଓ ଅନୃତ (ଅସତ୍ୟ) ଅଛି, ଏବଂ ଅଙ୍ଗରେ ଯେ କିଛି କ୍ଳେଶକର କଳଙ୍କ ଅଛି, ସେହିମଧ୍ୟ। ସେହି ପାପରୁ ଆପଃ ମୋତେ ମୁକ୍ତ କରୁ; ଏବଂ ପବମାନ (ଶୁଦ୍ଧିକର୍ତ୍ତା) ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଛାଡ଼ାଇଦେଉ।
Mantra 18
सं ते॒ मनो॒ मन॑सा॒ सं प्रा॒णः प्रा॒णेन॑ गच्छताम् । रेड॑स्य॒ग्निष्ट्वा॑ श्रीणा॒त्वाप॑स्त्वा॒ सम॑रिण॒न्वात॑स्य त्वा॒ ध्राज्यै॑ पू॒ष्णो रᳪह्या॑ ऊ॒ष्मणो॑ व्यथिष॒त् प्रयु॑तं॒ द्वेष॑ः
ତୋର ମନ ମନ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ହେଉ; ପ୍ରାଣ ପ୍ରାଣ ସହିତ ସମ୍ମତିରେ ଆଗେ ବଢ଼ୁ। ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ତେଜସ୍ବୀ ଅଗ୍ନି ତୋତେ ଯଥାବିଧି ସଂସ୍କୃତ କରୁ; ଆପଃ (ଜଳମାନେ) ତୋତେ ସଂଘଟିତ କରୁ; ବାୟୁ ପାଇଁ ସେ ତୋତେ ଯଥାକ୍ରମେ ସ୍ଥାପନ କରୁ; ପୂଷଣଙ୍କ ଦ୍ରୁତ-ଗାମୀ ପଥ ପାଇଁ ସେ ତୋତେ ବେଗ ଦିଅନ୍ତୁ। ଉଷ୍ମା ଦ୍ୱେଷକୁ କମ୍ପିତ କରି ଦୂର କରିଛି।
Mantra 19
घृ॒तं घृ॑तपावानः पिबत॒ वसां॑ वसापावानः पिबता॒न्तरि॑क्षस्य ह॒विर॑सि॒ स्वाहा॑ । दिश॑: प्र॒दिश॑: आ॒दिशो॑ वि॒दिश॑ उ॒द्दिशो॑ दि॒ग्भ्यः स्वाहा॑
ଘୃତ ପାନ କର—ହେ ଘୃତ-ପାବନକରମାନେ; ବସା ପାନ କର—ହେ ବସା-ପାବନକରମାନେ। ତୁମେ ଅନ୍ତରିକ୍ଷର ହବିଃ—ସ୍ୱାହା! ଦିଶମାନଙ୍କୁ, ପ୍ରଦିଶମାନଙ୍କୁ, ଆଦିଶମାନଙ୍କୁ, ବିଦିଶମାନଙ୍କୁ, ଉଦ୍ଦିଶମାନଙ୍କୁ—ଦିଗ୍ଭ୍ୟଃ ସ୍ୱାହା!
Mantra 20
ऐ॒न्द्रः प्रा॒णो अङ्गे॑ अङ्गे॒ नि दी॑ध्यदै॒न्द्र उ॑दा॒नो अङ्गे॑ अङ्गे॒ निधी॑तः । देव॑ त्वष्ट॒र्भूरि॑ ते॒ सᳪ स॑मेतु॒ सल॑क्ष्मा॒ यद्विषु॑रूपं॒ भवा॑ति । दे॑व॒त्रा यन्त॒मव॑से॒ सखा॒योऽनु॑ त्वा मा॒ता पि॒तरो॑ मदन्तु
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରାଣ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଙ୍ଗରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହୋଇଛି; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉଦାନ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଙ୍ଗରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି। ହେ ଦେବ ତ୍ୱଷ୍ଟୃ, ତୋ ପାଇଁ ପ୍ରଚୁର ଶକ୍ତି ଏକତ୍ର ହେଉ; ଶୁଭଲକ୍ଷଣ ସହିତ, ଯଦିଓ ତାହା ବହୁରୂପ ହୋଇପାରେ। ଦେବତ୍ର ଭାବେ ସହାୟତା ପାଇଁ ଯାଉଥିବା ତୋ ପଛେ ସଖାମାନେ ଅନୁସରଣ କରୁନ୍ତୁ; ମାତା ଓ ପିତୃମାନେ ତୋତେ ନେଇ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉନ୍ତୁ।
Mantra 21
स॒मु॒द्रं ग॑च्छ॒ स्वाहा॑ ऽन्तरि॑क्षं गच्छ॒ स्वाहा॑ दे॒वᳪ स॑वि॒तारं॑ गच्छ॒ स्वाहा॑ मि॒त्रावरु॑णौ गच्छ॒ स्वाहा॑ ऽहोरा॒त्रे ग॑च्छ॒ स्वाहा॑ छन्दा॑ᳪसि गच्छ॒ स्वाहा॒ द्यावा॑पृथि॒वी ग॑च्छ॒ स्वाहा॑ य॒ज्ञं ग॑च्छ॒ स्वाहा॒ सोमं॑ गच्छ॒ स्वाहा॑ दि॒व्यं नभो॑ गच्छ॒ स्वाहा॒ ऽग्निं वै॑श्वान॒रं ग॑च्छ॒ स्वाहा॒ मनो॑ मे॒ हार्दि॑ यच्छ॒ दिवं॑ ते धू॒मो ग॑च्छतु॒ स्वर्ज्योति॑: पृथि॒वीं भस्म॒नाऽऽपृ॑ण॒ स्वाहा॑
ସମୁଦ୍ରକୁ ଯାଅ—ସ୍ୱାହା! ଅନ୍ତରିକ୍ଷକୁ ଯାଅ—ସ୍ୱାହା! ଦେବ ସବିତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଅ—ସ୍ୱାହା! ମିତ୍ର-ବରୁଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଅ—ସ୍ୱାହା! ଅହୋରାତ୍ରକୁ ଯାଅ—ସ୍ୱାହା! ଛନ୍ଦମାନଙ୍କୁ ଯାଅ—ସ୍ୱାହା! ଦ୍ୟାବା-ପୃଥିବୀକୁ ଯାଅ—ସ୍ୱାହା! ଯଜ୍ଞକୁ ଯାଅ—ସ୍ୱାହା! ସୋମକୁ ଯାଅ—ସ୍ୱାହା! ଦିବ୍ୟ ନଭକୁ ଯାଅ—ସ୍ୱାହା! ଅଗ୍ନି ବୈଶ୍ୱାନରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଅ—ସ୍ୱାହା! ମୋ ମନକୁ ହୃଦୟରେ ଧାରଣ କର। ତୋର ଧୂମ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଉ; ସ୍ୱର୍ଜ୍ୟୋତିଃ (ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଜ୍ୟୋତି) ଦିଗକୁ ଯାଉ। ଭସ୍ମଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ କର—ସ୍ୱାହା!
Mantra 22
माऽपो मौ॑षधीर्हिᳪसी॒र्धाम्नो॑ धाम्नो राजँ॒स्ततो॑ वरुण नो मुञ्च । यदा॒हुर॒घ्न्या इति॒ वरु॒णेति॒ शपा॑महे॒ ततो॑ वरुण नो मुञ्च । सुमि॒त्रि॒या न॒ आप॒ ओष॑धयः सन्तु दुर्मित्रि॒यास्तस्मै॑ सन्तु॒ योस्मान्द्वेष्टि॒ यं च॑ व॒यं द्वि॒ष्मः
ଜଳମାନଙ୍କୁ ହିଂସା କରନି; ଔଷଧୀମାନଙ୍କୁ ହିଂସା କରନି। ହେ ରାଜନ୍, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଧାମରୁ—ସେଠାରୁ, ହେ ବରୁଣ, ଆମକୁ ମୁକ୍ତ କର। ଯେତେବେଳେ ଲୋକେ ‘ଅଘ୍ନ୍ୟା’ ବୋଲି କହନ୍ତି ଏବଂ ଆମେ ‘ବରୁଣ’ କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ଶାପବଚନ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁ—ସେହି (ପାପ) ଠାରୁ, ହେ ବରୁଣ, ଆମକୁ ମୁକ୍ତ କର। ଜଳମାନେ ଆମ ପ୍ରତି ସୁମିତ୍ର (ମିତ୍ରଭାବୀ) ହେଉନ୍ତୁ; ଔଷଧୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସୁମିତ୍ର ହେଉନ୍ତୁ; କିନ୍ତୁ ଯେ ଆମକୁ ଦ୍ୱେଷ କରେ ଏବଂ ଯାହାକୁ ଆମେ ଦ୍ୱେଷ କରୁ—ତାହା ପ୍ରତି ସେମାନେ ଦୁର୍ମିତ୍ର (ବିରୋଧୀ) ହେଉନ୍ତୁ।
Mantra 23
ह॒विष्म॑तीरि॒मा आपो॑ ह॒विष्माँ॒२ आ वि॑वासति । ह॒विष्मा॑न् दे॒वो अ॑ध्व॒रो ह॒विष्माँ॑२ अस्तु॒ सूर्य॑ः ॥
ଏହି ଆପଃ (ଜଳ) ହବିଷ୍ମତୀ—ହବିଷ ଧାରଣକାରୀ; ହବିଷ୍ମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ। ଦେବ ଅଧ୍ୱର (ଯଜ୍ଞ) ହବିଷ୍ମାନ ହେଉ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ହବିଷ୍ମାନ ହେଉ।
Mantra 24
अ॒ग्नेर्वोऽप॑न्नगृहस्य॒ सद॑सि सादयामीन्द्रा॒ग्न्योर्भा॑ग॒धेयी॑ स्थ मि॒त्रावरु॑णयोर्भाग॒धेयी॑ स्थ विश्वे॑षां दे॒वानां॑ भाग॒धेयी॑ स्थ । अ॒मूर्या उप॒ सूर्ये॒ याभि॑र्वा॒ सूर्य॑ः स॒ह । ता नो॑ हिन्वन्त्वध्व॒रम् ॥
ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଅପନ୍ନଗୃହର ସଦସରେ ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ବସାଉଛି; ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର–ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଭାଗଧେୟ; ତୁମେ ମିତ୍ର–ବରୁଣଙ୍କ ଭାଗଧେୟ; ତୁମେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ଭାଗଧେୟ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଥିବା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହଚରିତ—ସେଇ ଅହିଂସକ ଶକ୍ତିମାନେ ଆମ ଅଧ୍ୱର ଯଜ୍ଞକୁ ପ୍ରେରିତ କରି ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରୁନ୍ତୁ।
Mantra 25
हृ॒दे त्वा॒ मन॑से त्वा दि॒वे त्वा॒ सूर्या॑य त्वा । ऊ॒र्ध्वमि॒मम॑ध्व॒रं दि॒वि दे॒वेषु॒ होत्रा॑ यच्छ ॥
ହୃଦୟ ପାଇଁ ତୁମକୁ; ମନ ପାଇଁ ତୁମକୁ; ଦ୍ୟୌ ପାଇଁ ତୁମକୁ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ତୁମକୁ। ହୋତ୍ରା (ହୋତୃ-ଶକ୍ତି) ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅଧ୍ୱର ଯଜ୍ଞକୁ ଊର୍ଧ୍ୱମୁଖୀ କରି—ଦିବିର ଦେବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ—ନେଇଯାଅ।
Mantra 26
सोम॑ राज॒न् विश्वा॒स्त्वं प्र॒जा उ॒पाव॑रोह विश्वा॒स्त्वां प्र॒जा उ॒पाव॑रोहन्तु । शृ॒णोत्व॒ग्निः स॒मिधा॑ ह॒वं मे॑ शृण्व॒न्त्वापो॑ धि॒षणा॑श्च दे॒वीः । श्रोता॑ ग्रावाणो वि॒दुषो॒ न य॒ज्ञᳪ शृ॒णोतु॑ दे॒वः स॑वि॒ता हवं॑ मे॒ स्वाहा॑ ॥
ହେ ସୋମ ରାଜନ୍, ତୁମେ ଏଠାକୁ ଅବତର; ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାମାନେ, ସୋମଙ୍କ ପାଖକୁ ଏଠାକୁ ଅବତରଣ କରନ୍ତୁ। ସମିଧା ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ମୋ ହବକୁ ଶୁଣୁନ୍ତୁ; ଆପଃ ଏବଂ ଦେବୀ ଧିଷଣାମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୁଣୁନ୍ତୁ। ଯଜ୍ଞକୁ ଜାଣିଥିବା ଜଣେ ପରି ଗ୍ରାବାଣମାନେ ଶୁଣୁନ୍ତୁ; ଦେବ ସବିତା ମୋ ହବକୁ ଶୁଣୁନ୍ତୁ—ସ୍ୱାହା!
Mantra 27
देवी॑रापो अपां नपा॒द्यो व॑ ऊ॒र्मिर्ह॑वि॒ष्य॒ इन्द्रि॒यावा॑न् म॒दिन्त॑मः । तं दे॒वेभ्यो॑ देव॒त्रा द॑त्त शुक्र॒पेभ्यो॒ येषां॑ भा॒ग स्थ॒ स्वाहा॑ ॥
ହେ ଦିବ୍ୟ ଆପଃ (ଜଳଦେବୀମାନେ) ଏବଂ ଅପାଂ ନପାତ୍—ତୁମ ଊର୍ମି (ତରଙ୍ଗ) ଯେ, ହବିଷ୍ୟ (ହବିଷକୁ ଯୋଗ୍ୟ), ଇନ୍ଦ୍ରିୟବାନ୍ (ବୀର୍ୟସମ୍ପନ୍ନ), ଅତି ମଦିନ୍ତମଃ (ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ)—ତାହାକୁ ଦେବତ୍ରା, ଦେବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ, ଦେବମାନଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କର; ଶୁକ୍ରପେଭ୍ୟଃ (ପ୍ରକାଶମାନ ପାନକର୍ତ୍ତା ଦେବମାନଙ୍କୁ), ଯାହାଙ୍କର ଭାଗ ତୁମେ—ସ୍ୱାହା!
Mantra 28
कार्षि॑रसि स॑मु॒द्रस्य॒ त्वा क्षि॑त्या॒ उन्न॑यामि । समापो॑ अ॒द्भिर॑ग्मत॒ समोष॑धीभि॒रोष॑धीः
ତୁମେ ସମୁଦ୍ରର କାର୍ଷିର (ହଳର ଫାଳ) ଅଟ; ପୃଥିବୀ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମକୁ ଉପରକୁ ଉଠାଏ। ଜଳମାନେ ଜଳମାନଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ର ହେଉନ୍ତୁ; ଔଷଧୀମାନେ ଔଷଧୀମାନଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ର ହେଉନ୍ତୁ।
Mantra 29
यम॑ग्ने पृ॒त्सु मर्त्य॒मवा॒ वाजे॑षु॒ यं जु॒नाः । स यन्ता॒ शश्व॑ती॒रिष॒: स्वाहा॑
ହେ ଅଗ୍ନି! ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ସଂଘର୍ଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯାହାକୁ ତୁମେ ସହାୟ କର, ବଳ ଲାଭରେ ଯାହାକୁ ତୁମେ ପ୍ରେରଣା ଦେଉ—ସେ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ପୋଷଣର ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ ହେଉ। ସ୍ୱାହା!
Mantra 30
दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वेऽश्विनो॑र्बा॒हुभ्यां॑ पू॒ष्णो हस्ता॑भ्याम् । आ द॑दे॒ रावा॑सि गभी॒रमि॒मम॑ध्व॒रं कृ॒धीन्द्रा॑य सु॒षूत॑मम् । उ॒त्त॒मेन॑ प॒विनोर्ज॑स्वन्तं॒ मधु॑मन्तं॒ पय॑स्वन्तं निग्रा॒भ्या॒ स्थ देव॒श्रुत॑स्त॒र्पय॑त मा
ଦେବ ସବିତୃଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ, ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟର ବାହୁଦ୍ୱାରା ଏବଂ ପୂଷଣଙ୍କ ହସ୍ତଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି। ତୁମେ ‘ରାବା’; ଏହି ଅଧ୍ୱର ଯଜ୍ଞକୁ ଗଭୀର ଓ ସୁସ୍ଥିର କର; ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ ଭାବେ ପୀଡିତ (ସୁଷୂତ) କର। ସର୍ବୋତ୍ତମ ପବିତ୍ର (ଛାଣଣୀ) ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ରସବନ୍ତ, ମଧୁବନ୍ତ, ପୟସ୍ବନ୍ତ କର। ହେ ଦେବଶ୍ରୁତ, ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରୁହ; ମୋତେ ତର୍ପଣ କର।
Mantra 31
मनो॑ मे तर्पयत॒ वाचं॑ मे तर्पयत प्रा॒णं मे॑ तर्पयत॒ चक्षु॑र्मे तर्पयत॒ श्रोत्रं॑ मे तर्पयता॒त्मानं॑ मे तर्पयत प्र॒जां मे॑ तर्पयत प॒शून्मे॑ तर्पयत ग॒णान्मे॑ तर्पयत ग॒णा मे॒ मा वि तृ॑षन्
ମୋ ମନକୁ ତର୍ପଣ କର; ମୋ ବାଣୀକୁ ତର୍ପଣ କର; ମୋ ପ୍ରାଣକୁ ତର୍ପଣ କର; ମୋ ଚକ୍ଷୁକୁ ତର୍ପଣ କର; ମୋ ଶ୍ରୋତ୍ରକୁ ତର୍ପଣ କର; ମୋ ଆତ୍ମାକୁ ତର୍ପଣ କର; ମୋ ପ୍ରଜାକୁ ତର୍ପଣ କର; ମୋ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କର; ମୋ ଗଣମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କର; ମୋ ଗଣମାନେ ତୃଷାରେ ଶୁଷ୍କ ହୋଇ ଛିଟିଯାଉ ନାହିଁ।
Mantra 32
इन्द्रा॑य त्वा॒ वसु॑मते रु॒द्रव॑त॒ इन्द्रा॑य त्वा ऽऽदि॒त्यव॑त॒ इन्द्रा॑य त्वा ऽभिमाति॒घ्ने । श्ये॒नाय॑ त्वा सोम॒भृते॒ ऽग्नये॑ त्वा रायस्पोष॒दे
ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି—ବସୁମନ୍ତ, ରୁଦ୍ରବନ୍ତ। ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି—ଆଦିତ୍ୟବନ୍ତ। ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି—ଅଭିମାତିଘ୍ନ (ଶତ୍ରୁବଳ-ନାଶକ)। ଶ୍ୟେନ ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି—ସୋମଭୃତ (ସୋମ ବହନକାରୀ)। ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି—ରାୟସ୍ପୋଷଦ (ଧନବୃଦ୍ଧିଦାତା)।
Mantra 33
यत्ते॑ सोम दि॒वि ज्योति॒र्यत्पृ॑थि॒व्यां यदु॒राव॒न्तरि॑क्षे । तेनास्मै॒ यज॑मानायो॒रु रा॒ये कृ॒ध्यधि॑ दा॒त्रे वो॑चः
ହେ ସୋମ! ତୋର ଯେ ଜ୍ୟୋତି ଦିବିରେ ଅଛି, ଯେ ପୃଥିବୀରେ ଅଛି, ଏବଂ ଯେ ବିଶାଳ ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ ଅଛି—ସେହି ଜ୍ୟୋତିଦ୍ୱାରା ଏହି ଯଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶାଳ ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ସ୍ଥାପନ କର; ଏବଂ ତାହାକୁ ଦାତ୍ର (ଦାନ) ଭାବେ ଅର୍ପିତ ବଚନ ରୂପେ ଉଚ୍ଚାର କର।
Mantra 34
श्वा॒त्रा स्थ॑ वृत्र॒तुरो॒ राधो॑गूर्ता अ॒मृत॑स्य॒ पत्नी॑: । ता दे॑वीर्देव॒त्रेमं य॒ज्ञं न॑य॒तोप॑हूता॒: सोम॑स्य पिबत
ତୁମେ ବଳବତୀ, ବୃତ୍ରହନନକାରିଣୀ, ଦାନ-ସମୃଦ୍ଧିରେ ସ୍ଥିର, ଅମୃତର ପତ୍ନୀମାନେ (ସହଚରୀମାନେ) ଅଟ। ହେ ଦେବୀମାନେ! ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ଦେବତ୍ରେ—ଦେବମାନଙ୍କ ଦିଗକୁ—ନେଇଯାଅ; ଯଥାବିଧି ଆହ୍ୱାନିତ ହୋଇ ସୋମ ପାନ କର।
Mantra 35
मा भे॒र्मा सं वि॑क्था॒ ऊर्जं॑ धत्स्व॒ धिष॑णे वी॒ड्वी स॒ती वी॑डयेथा॒मूर्जं॑ दधाथाम् । पा॒प्मा ह॒तो न सोम॑:
ଭୟ କରନି; ବିସ୍ମିତ/ବ୍ୟାକୁଳ ହେଅନି; ତୁମେ ଊର୍ଜା ଧାରଣ କର। ହେ ଦୁଇ ଧିଷଣା! ଦୃଢ଼ ଓ ବଳବତୀ ହୋଇ ତୁମେ ବଳ ପ୍ରାପ୍ତ କର; ତୁମେ ଊର୍ଜା ଦାନ କର। ସୋମ ଦ୍ୱାରା ପାପ୍ମା ହତ ହୋଇଛି।
Mantra 36
प्रागपा॒गुद॑गध॒राक्स॒र्वत॑स्त्वा॒ दिश॒ आ धा॑वन्तु । अम्ब॒ निष्प॑र॒ सम॒रीर्वि॑दाम्
ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ, ଉତ୍ତର, ଦକ୍ଷିଣ—ସମସ୍ତ ଦିଗ ସବୁ ପାଖରୁ ତୋ ପାଖକୁ ଧାଇ ଆସୁନ୍ତୁ। ହେ ମାତା, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବାହାରେ ହଂକାଇ ଦେ; ଯେପରି ଆମେ (ଆମ ଲକ୍ଷ୍ୟ) ପ୍ରାପ୍ତ କରିବୁ।
Mantra 37
त्वम॒ङ्ग प्रश॑ᳪसिषो दे॒वः श॑विष्ठ॒ मर्त्य॑म् । न त्वद॒न्यो म॑घवन्नस्ति मर्डि॒तेन्द्र॒ ब्रवी॑मि ते॒ वच॑:
ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ମର୍ତ୍ୟକୁ ଅନୁଗ୍ରହ କର। ହେ ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କେହି ସହାୟକ ନାହିଁ; ତୁମକୁ ମୁଁ ଏହି ବଚନ କହୁଛି।
Frequently Asked Questions
It is the Madhyandina-savana (midday Soma pressing) phase, strengthening the rite through Soma’s descent, Indra’s empowerment, and ordered participation of divine groups.
They are declared “havis-bearing,” meaning they can carry and perfect the oblation; Āpaḥ with Apām Napāt represent both purification and the radiant potency that conveys offering-power to the gods.
It yokes the external act of offering to the sacrificer’s inner faculties (hṛd and manas) and then to the cosmic axis, ensuring the sacrifice is both correctly performed and inwardly integrated.