The Account of the Lalitā Hymn, the Protective Armor (Kavaca), and the Thousand Names (Sahasranāma)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथासामावृतिस्थानां शक्तीनां समयेन च । नाम्नां सहस्रं वक्ष्यामि गुरुध्यानपुरः सरम् ॥ १ ॥

ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ—ଏବେ ଏହି ଶକ୍ତିମାନଙ୍କର ଆବରଣ-ସ୍ଥାନ ଓ ସମୟ-ନିୟମକୁ ଯଥାକ୍ରମେ, ଗୁରୁଧ୍ୟାନକୁ ପୂର୍ବରୁ ରଖି, ତାଙ୍କର ସହସ୍ରନାମ ମୁଁ କହିବି।

Verse 2

नाथा नव प्रकाशाद्याः सुभगांताः प्रकीर्तिताः । भूम्यादीनिशिवांतानि विद्धि तत्त्वानि नारद ॥ २ ॥

ପ୍ରକାଶରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସୁଭଗା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନବ ନାଥ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତ। ହେ ନାରଦ! ଭୂମି ଆଦିରୁ ଶିବ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱମାନଙ୍କୁ ଜାଣ।

Verse 3

गुरुजन्मादिपर्वाणि दर्शान्तानि च सप्त वै । एतानि प्राहमनोवृत्त्या चिंतयेत्साधकोत्तमः ॥ ३ ॥

ଗୁରୁଜନ୍ମାଦି ପର୍ବରୁ ଦର୍ଶା-ବିଧି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—ଏହି ସାତ ପବିତ୍ର ଅନୁଷ୍ଠାନ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାଧକ ମନକୁ ସଂଯମ କରି ଅନ୍ତରେ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଚିନ୍ତନ କରୁ।

Verse 4

गुरुस्तोत्रं जपेच्चापि तद्गतेनांतरात्मना । नमस्ते नाथ भगवञ्शिवाय गुरुरूपिणे ॥ ४ ॥

ଅନ୍ତରାତ୍ମାକୁ ତାଙ୍କରେ ଲୀନ କରି ଗୁରୁସ୍ତୋତ୍ର ମଧ୍ୟ ଜପ କର। ହେ ନାଥ, ହେ ଭଗବାନ ଶିବ—ଗୁରୁରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 5

विद्यावतारसंसिद्ध्यै स्वौकृतानेकविग्रह । नवाय नवरूपाय परमार्थैकरूपिणे ॥ ५ ॥

ବିଦ୍ୟାର ଅବତାରକୁ ସିଦ୍ଧ କରୁଥିବା, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଅନେକ ବିଗ୍ରହ ଧାରଣ କରୁଥିବା; ନିତ୍ୟ ନବ, ନିତ୍ୟ ନବରୂପ, ପରମାର୍ଥରେ ଏକରୂପ—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 6

सर्वाज्ञानतमोभेदभानवे चिद्धनाय ते । स्वतंत्राय दयाक्लृप्तविग्रहाय शिवात्मने ॥ ६ ॥

ସମସ୍ତ ଅଜ୍ଞାନ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଭେଦିଦେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚିଦ୍ଧନ, ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଭୁ; ଦୟାରେ ବିଗ୍ରହ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଶିବାତ୍ମା—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 7

परतंत्राय भक्तानां भव्यानां भव्यरूपिणे । विवेकिनां विवेकाय विमर्शाय विमर्शिनाम् ॥ ७ ॥

ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପରତନ୍ତ୍ର ହେଉଥିବା, ଭବ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭବ୍ୟରୂପୀ; ବିବେକୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିବେକ, ଏବଂ ବିମର୍ଶୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିମର୍ଶ—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 8

प्रकाशानां प्रकाशाय ज्ञानिनां ज्ञानरूपिणे । पुरस्तात्पार्श्वयोः पृष्ठे नमः कुर्यामुपर्यधः ॥ ८ ॥

ସମସ୍ତ ପ୍ରକାଶଙ୍କର ପ୍ରକାଶ, ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କର ଜ୍ଞାନସ୍ୱରୂପ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ମୋର ଆଗରେ, ପାଶେ, ପଛେ, ଉପରେ ଓ ତଳେ—ସବୁ ଦିଗରେ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ।

Verse 9

सदा मञ्चित्तसदने विधेहि भवदासनम् । इति स्तुत्वा गुरुं भक्त्या परां देवीं विचिंतयेत् ॥ ९ ॥

‘ମୋ ଚିତ୍ତ-ମନ୍ଦିରରେ ସଦା ଆପଣଙ୍କ ଆସନ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ।’ ଏଭଳି ଭକ୍ତିରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ପରେ ପରମ ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 10

गणेशग्रहनक्षत्रयोगिनीराशिरूपिणीम् । देवीं मंत्रमयीं नौमि मातृकापीठरूपिणीम् ॥ १० ॥

ଗଣେଶ, ଗ୍ରହ, ନକ୍ଷତ୍ର, ଯୋଗିନୀ ଓ ରାଶିରୂପିଣୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ; ମନ୍ତ୍ରମୟୀ ଏବଂ ମାତୃକା ପୀଠସ୍ୱରୂପିଣୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ମୁଁ ବନ୍ଦନା କରେ।

Verse 11

प्रणमामि महादेवीं मातृकां परमेश्वरीम् । कालहृल्लोहोलोल्लोहकलानाशनकारिणीम् ॥ ११ ॥

ମୁଁ ମହାଦେବୀ—ମାତୃକା, ପରମେଶ୍ୱରୀ—ଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ; ‘କାଲହୃତ୍, ଲୋହୋ, ଲୋଲ୍ଲୋହ’ ଭଳି ଉଗ୍ର ମନ୍ତ୍ରଧ୍ୱନିରେ ସୂଚିତ ଅଶୁଭ କଳା ଓ କ୍ଲେଶକୁ ନାଶ କରୁଥିବା ଦେବୀଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା।

Verse 12

यदक्षरै कमात्रेऽपि संसिद्धे स्पर्द्धते नरः । रवितार्क्ष्येंदुकन्दर्पैः शंकरानलविष्णुभिः ॥ १२ ॥

ଏକ ମାତ୍ରା ପରିମିତ ଗୋଟିଏ ଅକ୍ଷର ମଧ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହେଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ (ଗରୁଡ), ଚନ୍ଦ୍ର, କନ୍ଦର୍ପ, ଶଙ୍କର, ଅନଳ (ଅଗ୍ନି) ଓ ବିଷ୍ଣୁ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ ସ୍ପର୍ଧା କରିପାରେ।

Verse 13

यदक्षरशशिज्योत्स्नामंडितं भुवनत्रयम् । वन्दे सर्वेश्वरीं देवीं महाश्रीसिद्धमातृकाम् ॥ १३ ॥

ଯାହାଙ୍କ ଅକ୍ଷରମାନଙ୍କ ଚନ୍ଦ୍ରଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନାସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିରେ ତ୍ରିଭୁବନ ଶୋଭିତ, ସେଇ ସର୍ବେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ ମହାଶ୍ରୀ ସିଦ୍ଧମାତୃକାଙ୍କୁ ମୁଁ ବନ୍ଦନା କରେ।

Verse 14

यदक्षरमहासूत्रप्रोतमेतज्जगत्त्रयम् । ब्रह्यांडादिकटाहांतं तां वन्दे सिद्धमातृकाम् ॥ १४ ॥

ଯାହାଙ୍କ ଅବିନାଶୀ ଅକ୍ଷରମହାସୂତ୍ରରେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରୁ ସୃଷ୍ଟି-କଟାହର ଅନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ତ୍ରିଜଗତ୍ ପ୍ରୋତ, ସେଇ ସିଦ୍ଧମାତୃକାଙ୍କୁ ମୁଁ ବନ୍ଦନା କରେ।

Verse 15

यदेकादशमाधारं बीजं कोणत्रयोद्भवम् । ब्रह्यांडादिकटाहांतं जगदद्यापि दृश्यते ॥ १५ ॥

ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏହି ଜଗତ୍ ସେଇ ବୀଜତତ୍ତ୍ୱରୂପେ ଦୃଶ୍ୟ—ଯାହା ଏକାଦଶ ଆଧାରରେ ନିହିତ, ତ୍ରିକୋଣ-ତ୍ରୟରୁ ଉଦ୍ଭୂତ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ-କଟାହର ଅନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ।

Verse 16

अकचादिटतोन्नद्धपयशाक्षरवर्गिणीम् । ज्येष्ठांगबाहुहृत्कंठकटिपादनिवासिनीम् ॥ १६ ॥

ସେ ‘ଅ’ ଠାରୁ, ପରେ ‘କ’ ଆଦି କ୍ରମେ ଅକ୍ଷରବର୍ଗରେ ଗୁଞ୍ଜିତ—ଦୀପ୍ତ ଅକ୍ଷରମାଳା ପରି; ଏବଂ ଦେହ, ବାହୁ, ହୃଦୟ, କଣ୍ଠ, କଟି ଓ ପାଦ—ଏହି ମୁଖ୍ୟ ଅଙ୍ଗମାନେ ତାଙ୍କର ନିବାସ।

Verse 17

नौमीकाराक्षरोद्धारां सारात्सारां परात्पराम् । प्रणमामि महादेवीं परमानंदरूपिणीम् ॥ १७ ॥

‘ନୌମୀ’କାର ପବିତ୍ର ଅକ୍ଷରଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଘାଟିତ, ସାରମାନଙ୍କର ସାର, ପରାତ୍ପରା, ପରମାନନ୍ଦରୂପିଣୀ ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ।

Verse 18

अथापि यस्या जानंति न मनागपि देवताः । केयं कस्मात्क्व केनेति सरूपारूपभावनाम् ॥ १८ ॥

ତଥାପି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ କିଛିମାତ୍ରେ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ—ସେ କିଏ, କେଉଁଠୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, କେଉଁଠି ଅଧିଷ୍ଠିତ, ଏବଂ କାହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକଟ; ସେ ଦେବୀ ସାକାର-ନିରାକାର ଉଭୟ ଭାବେ ଧ୍ୟେୟ।

Verse 19

वंदे तामहमक्षय्यां क्षकाराक्षररूपिणीम् । देवीं कुलकलोल्लोलप्रोल्लसन्तीं शिवां पराम् ॥ १९ ॥

ମୁଁ ସେଇ ଅକ୍ଷୟ ଦେବୀଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରେ, ଯାହାଙ୍କ ରୂପ ‘କ୍ଷ’ ଅକ୍ଷର; କୁଳସମୂହର କଲ୍ଲୋଳ-ତରଙ୍ଗରେ ଉଛ୍ଛ୍ୱସିତ ହୋଇ ଦୀପ୍ତିମାନ ପରମ ଶିବା।

Verse 20

वर्गानुक्रमयोगेन यस्याख्योमाष्टकं स्थितम् । वन्दे तामष्टवर्गोत्थमहासिद्ध्यादिकेश्वरीम् ॥ २० ॥

ବର୍ଣ୍ଣବର୍ଗର କ୍ରମାନୁକ୍ରମ ଯୋଗରେ ଯାହାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ‘ଓଁ’ ଅଷ୍ଟକ ସ୍ଥିତ, ସେଇ ଅଷ୍ଟବର୍ଗୋତ୍ଥ ମହାସିଦ୍ଧି ଆଦିଙ୍କ ଈଶ୍ୱରୀ ପରମ ଦେବୀଙ୍କୁ ମୁଁ ବନ୍ଦନା କରେ।

Verse 21

कामपूर्णजकाराख्य सुपीठांतर्न्निवासिनीम् । चतुराज्ञाकोशभूतां नौमि श्रीत्रिपुरामहम् ॥ २१ ॥

ମୁଁ ଶ୍ରୀତ୍ରିପୁରାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ—ଯିଏ ‘କାମପୂର୍ଣ୍ଣ-ଜକାର’ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୀଠର ଅନ୍ତରେ ନିବାସ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯିଏ ଚତୁରାଜ୍ଞା-କୋଶର ସାକ୍ଷାତ୍ ସ୍ୱରୂପ।

Verse 22

एतत्स्तोत्रं तु नित्यानां यः पठेत्सुसमाहितः । पूजादौ तस्य सर्वाता वरदाः स्युर्न संशयः ॥ २२ ॥

ଯେ କେହି ନିତ୍ୟ ସୁସମାହିତ ହୋଇ—ପୂଜା ଆଦି ସମୟରେ—ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପଢ଼େ, ତାହାକୁ ସମସ୍ତ ବରଦାତା ଦେବତାମାନେ ବର ପ୍ରଦାନ କରିବେ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 23

अथ ते कवचं देव्या वक्ष्ये नवरतात्मकम् । येन देवासुरनरजयी स्यात्साधकः सदा ॥ २३ ॥

ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେବୀଙ୍କ ନବରତ୍ନମୟ କବଚ କହୁଛି; ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ସାଧକ ସଦା ଦେବ, ଅସୁର ଓ ନରମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରେ।

Verse 24

सर्वतः सर्वदात्मानं ललिता पातु सर्वगा । कामेशी पुरतः पातु भगमाली त्वनंतरम् ॥ २४ ॥

ସର୍ବତ୍ର ବ୍ୟାପ୍ତ, ସର୍ବଦା ସର୍ବାତ୍ମସ୍ୱରୂପା ଲଲିତା ମୋତେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ସାମ୍ନାରେ କାମେଶୀ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ଏବଂ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ପରେ ଭଗମାଳୀ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।

Verse 25

दिशं पातु तथा दक्षपार्श्वं मे पातु सर्वदा । नित्यक्लिन्नाथं भेरुण्डादिशं मे पातु कौणपीम् ॥ २५ ॥

ଦିଗମାନେ ରକ୍ଷିତ ହେଉନ୍ତୁ, ଏବଂ ମୋର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ସଦା ସୁରକ୍ଷିତ ରହୁ। ନିତ୍ୟକ୍ଲିନ୍ନାଥ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ଭେରୁଣ୍ଡାଧିଷ୍ଠିତ ଦିଗରେ କୌଣପୀ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।

Verse 26

तथैव पश्चिमं भागं रक्षताद्वह्निवासिनी । महावज्रेश्वरी नित्या वायव्ये मां सदावतु ॥ २६ ॥

ସେହିପରି ପଶ୍ଚିମ ଭାଗକୁ ବହ୍ନିବାସିନୀ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ବାୟବ୍ୟ ଦିଗରେ ନିତ୍ୟ ମହାବଜ୍ରେଶ୍ୱରୀ ସଦା ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।

Verse 27

वामपार्श्वं सदा पातु इतीमेलरिता ततः । माहेश्वरी दिशं पातु त्वरितं सिद्धिदायिनी ॥ २७ ॥

ତାପରେ ‘ମୋର ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ ସଦା ରକ୍ଷିତ ହେଉ’ ବୋଲି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁ: ‘ଶୀଘ୍ର ସିଦ୍ଧିଦାୟିନୀ ମାହେଶ୍ୱରୀ ଦିଗକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।’

Verse 28

पातु मामूर्ध्वतः शश्चद्दैवताकुलसुंदरी । अधो नीलपताकाख्या विजया सर्वतश्च माम् ॥ २८ ॥

ଉପରୁ ଦେବଗଣେ ଘେରିଥିବା ସଦା-ମଙ୍ଗଳମୟୀ ସୁନ୍ଦରୀ ଦେବୀ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; ତଳୁ ‘ନୀଳପତାକା’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବିଜୟା ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; ଏବଂ ସେ ସର୍ବଦିଗରୁ ମୋତେ ସୁରକ୍ଷିତ କରୁନ୍ତୁ।

Verse 29

करोतु मे मंगलानि सर्वदा सर्वमंगला । देहंद्रियमनः प्राणाञ्ज्वालामालिनिविग्रहा ॥ २९ ॥

ସର୍ବମଙ୍ଗଳା ଦେବୀ ସଦା ମୋ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ କରୁନ୍ତୁ—ଯାହାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଦେହ ଜ୍ୱାଳାମାଳାରେ ଆବୃତ, ଏବଂ ଯିଏ ଦେହ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ମନ ଓ ପ୍ରାଣର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ।

Verse 30

पालयत्वनिशं चित्ता चित्तं मे सर्वदावतु । कामात्क्रोधात्तथा लोभान्मोहान्मानान्मदादपि ॥ ३० ॥

ନିରନ୍ତର ସଚେତନ ଚିତ୍ତା ମୋତେ ପାଳନ କରୁନ୍ତୁ; ମୋର ଚିତ୍ତ ସର୍ବଦା ରକ୍ଷିତ ରହୁ—କାମ, କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ, ମୋହ, ମାନ ଓ ମଦ-ଅହଂକାରରୁ ମଧ୍ୟ।

Verse 31

पापान्मां सर्वतः शोकात्संक्षयात्सर्वतः सदा । असत्यात्क्रूरचिंतातोहिंसातश्चौरतस्तथा । स्तैमित्याच्च सदा पांतु प्रेरयंत्यः शुभं प्रति ॥ ३१ ॥

ସେମାନେ ସଦା ସର୍ବଦିଗରୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ—ପାପରୁ, ଶୋକରୁ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର କ୍ଷୟ-ପତନରୁ; ଅସତ୍ୟରୁ, କ୍ରୂର ଚିନ୍ତାରୁ, ହିଂସାରୁ, ଚୋରିରୁ, ତଥା ଆଳସ୍ୟ-ଜଡତାରୁ ମଧ୍ୟ; ଏବଂ ନିରନ୍ତର ମୋତେ ଶୁଭ ପ୍ରତି ପ୍ରେରିତ କରୁନ୍ତୁ।

Verse 32

नित्याः षोडश मां पांतु गजारूढाः स्वशक्तिभिः । तथा हयसमारूढाः पांतु मां सर्वतः सदा ॥ ३२ ॥

ନିଜ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ଗଜାରୂଢ ଷୋଳ ନିତ୍ୟା ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; ଏବଂ ହୟାରୂଢ ଦେବୀଶକ୍ତିମାନେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବଦା ସର୍ବଦିଗରୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।

Verse 33

सिंहारूढास्तथा पांतु पांतु ऋक्षगता अपि । रथारूढाश्च मां पांतु सर्वतः सर्वदा रणे ॥ ३३ ॥

ସିଂହାରୂଢ ଦିବ୍ୟଶକ୍ତିମାନେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଋକ୍ଷ (ଭାଲୁ) ଗତମାନେ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ରଥାରୂଢମାନେ—ରଣରେ ସର୍ବଦା ସର୍ବତଃ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ॥

Verse 34

तार्क्ष्यारूढाश्च मां पांतु तथा व्योमगताश्च ताः । भूतगाः सर्वगाः पांतु पांतु देव्यश्च सर्वदा ॥ ३४ ॥

ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ (ଗରୁଡ) ଆରୂଢ ଦେବୀମାନେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଆକାଶଗତାମାନେ ମଧ୍ୟ। ଭୂତଗା ଓ ସର୍ବଗା ଶକ୍ତିମାନେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଦେବୀମାନେ ସର୍ବଦା ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ॥

Verse 35

भूतप्रेतपिशाचाश्च परकृत्यादिकान् गदान् । द्रावयंतु स्वशक्तीनां भूषणैरायुधैर्मम ॥ ३५ ॥

ଭୂତ, ପ୍ରେତ ଓ ପିଶାଚ—ପରକୃତ୍ୟା ଆଦିରୁ ଜନ୍ମିତ ରୋଗମାନଙ୍କୁ ମୋର ସ୍ୱଶକ୍ତିର ଭୂଷଣ ଓ ଆୟୁଧଦ୍ୱାରା ଦୂରେ ହଂକାଇଦିଅନ୍ତୁ॥

Verse 36

गजाश्वद्वीपिपंचास्यतार्क्ष्यारूढाखिलायुधाः । असंख्याः शक्तयो देव्यः पांतु मां सर्वतः सदा ॥ ३६ ॥

ଗଜ, ଅଶ୍ୱ, ଦ୍ୱୀପି (ଚିତା/ଚିତାବାଘ), ସିଂହମୁଖ ରୂପ ଓ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ (ଗରୁଡ) ଆରୂଢ, ସମସ୍ତ ଆୟୁଧଧାରିଣୀ ଅସଂଖ୍ୟ ଦେବୀ-ଶକ୍ତିମାନେ—ସର୍ବଦା ସର୍ବତଃ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ॥

Verse 37

सायं प्रातर्जपन्नित्याकवचं सर्वरक्षकम् । कदाचिन्नाशुभं पश्येत्सर्वदानंदमास्थितः ॥ ३७ ॥

ଯେ ନିତ୍ୟ ସନ୍ଧ୍ୟା ଓ ପ୍ରାତଃକାଳେ ଏହି ସର୍ବରକ୍ଷକ କବଚ ଜପ କରେ, ସେ କେବେ ଅଶୁଭ ଦେଖେ ନାହିଁ; ସର୍ବଦା ଆନନ୍ଦରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ ସୁରକ୍ଷିତ ରହେ॥

Verse 38

इत्येतत्कवचं प्रोक्तं ललितायाः शुभावहम् । यस्य शंधारणान्मर्त्यो निर्भयो विजयी सुखी ॥ ३८ ॥

ଏହିପରି ଲଲିତାଦେବୀଙ୍କ ଏହି କବଚ ଘୋଷିତ ହେଲା, ଯାହା ଅତି ଶୁଭଦାୟକ। ଏହା ଧାରଣ କଲେ ମର୍ତ୍ୟ ନିର୍ଭୟ, ବିଜୟୀ ଓ ସୁଖୀ ହୁଏ।

Verse 39

अथ नाम्नां सहस्रं ते वक्ष्ये सावरणार्चनम् । षोडशानामपि मुने स्वस्वक्रमगतात्मकम् ॥ ३९ ॥

ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସହସ୍ର ନାମ ଓ ଆବରଣାର୍ଚ୍ଚନର ବିଧି କହିବି। ହେ ମୁନି, ଷୋଡଶର ମଧ୍ୟ ନିଜ-ନିଜ କ୍ରମରେ ଥିବା ସ୍ୱରୂପ ସହିତ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।

Verse 40

ललिता चापि वा कामेश्वरी च भगमालिनी । नित्यक्लिन्ना च भेरुंडा कीर्तिता वह्निवासिनी ॥ ४० ॥

ସେ ଲଲିତା, କାମେଶ୍ୱରୀ ଓ ଭଗମାଲିନୀ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ତୁତ। ସେ ନିତ୍ୟକ୍ଲିନ୍ନା ଓ ଭେରୁଣ୍ଡା, ଏବଂ ଅଗ୍ନିରେ ବାସ କରୁଥିବା ‘ବହ୍ନିବାସିନୀ’ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୀର୍ତ୍ତିତ।

Verse 41

वज्रेश्वरी तथा दूती त्वरिता कुलसुंदरी । नित्या संवित्तथा नीलपताका विजयाह्वया ॥ ४१ ॥

ସେ ବଜ୍ରେଶ୍ୱରୀ, ଦୂତୀ, ତ୍ୱରିତା, କୁଲସୁନ୍ଦରୀ; ନିତ୍ୟା, ସଂବିତ୍, ନୀଳପତାକା ଏବଂ ‘ବିଜୟା’ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ।

Verse 42

सर्वमंगलिका चापि ज्वालामालिनिसंज्ञिता । चित्रा चेति क्रमान्नित्याः षोडशपीष्टविग्रहाः ॥ ४२ ॥

ତଥା ସର୍ବମଙ୍ଗଳିକା, ‘ଜ୍ୱାଲାମାଲିନୀ’ ନାମେ ପରିଚିତା, ଏବଂ ଚିତ୍ରା—ଏହିପରି କ୍ରମକ୍ରମେ ଏହି ନିତ୍ୟାମାନେ ଷୋଡଶ; ଏମାନେ ପୀଷ୍ଟ-ବିଗ୍ରହ (ବିଧିରେ ନିର୍ମିତ ରୂପ) ଅଟନ୍ତି।

Verse 43

कुरुकुल्ला च वाराही द्वे एते चेष्टविग्रहे । वशिनी चापि कामेशी मोहिनी विमलारुणा ॥ ४३ ॥

କୁରୁକୁଲ୍ଲା ଓ ବାରାହୀ—ଏହି ଦୁଇଟି ଚେଷ୍ଟା ଓ କ୍ରିୟାଶକ୍ତିର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ରୂପ; ସହିତ ବଶିନୀ, କାମେଶୀ, ମୋହିନୀ, ବିମଲାରୁଣା ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।

Verse 44

तपिनी च तथा सर्वेश्वरी चाप्यथ कौलिनी । मुद्राणंतनुरिष्वर्णरूपा चापार्णविग्रहा ॥ ४४ ॥

ସେ ତପିନୀ; ତଥା ସର୍ବେଶ୍ୱରୀ ଓ କୌଲିନୀ ମଧ୍ୟ; ପବିତ୍ର ମୁଦ୍ରାମାନଙ୍କର ସାକ୍ଷାତ୍ ତନୁ ସେ; ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତ ଈଶ୍ୱର-ସ୍ୱରୂପା, ଯାହାଙ୍କ ଦେହ ଅପାର ସମୁଦ୍ରସମ।

Verse 45

पाशवर्णशरीरा चाकुर्वर्णसुवपुर्द्धरा । त्रिखंडा स्थापनी सन्निरोधनी चावगुंठनी ॥ ४५ ॥

ତାଙ୍କ ଶରୀର ପାଶବର୍ଣ୍ଣ (ତାମ୍ର-ଭୂରା), ଏବଂ ଦୀପ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣର ସୁନ୍ଦର ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ସେ ତ୍ରିଖଣ୍ଡା—ସ୍ଥାପନୀ, ସନ୍ନିରୋଧନୀ ଓ ଅବଗୁଂଠନୀ (ଆବରଣକାରିଣୀ) ମଧ୍ୟ ସେଇ।

Verse 46

सन्निधानेषु चापाख्या तथा पाशांकुशाभिधा । नमस्कृतिस्तथा संक्षोभणी विद्रावणी तथा ॥ ४६ ॥

ସନ୍ନିଧାନ କର୍ମରେ ‘ଚାପ’ ନାମକ ବିଧି ଅଛି; ତଥା ‘ପାଶ’ ଓ ‘ଅଙ୍କୁଶ’ ନାମର ବିଧିମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ‘ନମସ୍କୃତି’, ‘ସଂକ୍ଷୋଭଣୀ’ ଓ ‘ବିଦ୍ରାବଣୀ’ ମଧ୍ୟ କଥିତ।

Verse 47

आकर्षणी च विख्याता तथैवावे शकारिणी । उन्मादिनी महापूर्वा कुशाथो खेचरी मता ॥ ४७ ॥

‘ଆକର୍ଷଣୀ’ ମଧ୍ୟ ବିଖ୍ୟାତ; ତଥା ‘ଆବେଶକାରିଣୀ’ ମଧ୍ୟ। ‘ଉନ୍ମାଦିନୀ’, ଅତି ପ୍ରାଚୀନ ‘ମହାପୂର୍ବା’, ‘କୁଶାଥା’ ଓ ‘ଖେଚରୀ’—ଏହିପରି ମତ।

Verse 48

बीजा शक्त्युत्थापना च स्थूलसूक्ष्मपराभिधा । अणिमा लघिमा चैव महिमा गरिमा तथा ॥ ४८ ॥

ବୀଜା ଓ ଶକ୍ତ୍ୟୁତ୍ଥାପନା ନାମକ ସିଦ୍ଧି, ଏବଂ ସ୍ଥୂଳ, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ପରା ନାମରେ ପରିଚିତ ଶକ୍ତି; ତଥା ଅଣିମା, ଲଘିମା, ମହିମା ଓ ଗରିମା ମଧ୍ୟ (କଥିତ)।

Verse 49

प्राप्तिः प्रकामिता चापि चेशिता वशिता तथा । भुक्तिः सिद्धिस्तथैवेच्छा सिद्धिरूपा च कीर्तिता ॥ ४९ ॥

ପ୍ରାପ୍ତି, ପ୍ରକାମିତା, ଈଶିତା ଓ ବଶିତା; ତଥା ଭୁକ୍ତି ଓ ସିଦ୍ଧି—ଏବଂ ଇଚ୍ଛାସିଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ—ସିଦ୍ଧିର ରୂପ ବୋଲି କୀର୍ତ୍ତିତ।

Verse 50

ब्राह्मी माहेश्वरी चैव कौमारी वैष्णवी तथा । वाराहींद्राणी चामुंडा महालक्ष्मीस्वरूपिणी ॥ ५० ॥

ବ୍ରାହ୍ମୀ, ମାହେଶ୍ୱରୀ, କୌମାରୀ ଓ ବୈଷ୍ଣବୀ; ବାରାହୀ, ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଏବଂ ଚାମୁଣ୍ଡା—ଏ ସମସ୍ତେ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ।

Verse 51

कामा बुद्धिरहंकारशब्दस्पर्शस्वरूपिणी । रूपरूपा रसाह्वा च गंधवित्तधृतिस्तथा ॥ ५१ ॥

ସେ କାମ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଅହଂକାରର ସ୍ୱରୂପିଣୀ; ଏବଂ ଶବ୍ଦ ଓ ସ୍ପର୍ଶର ତତ୍ତ୍ୱମୟୀ। ସେ ରୂପର ମଧ୍ୟ ରୂପ, ‘ରସ’ ନାମେ ଖ୍ୟାତ; ଏବଂ ଗନ୍ଧ, ବିତ୍ତ (ଚେତନା) ଓ ଧୃତି ମଧ୍ୟ ସେଇ।

Verse 52

नाभबीजामृताख्या च स्मृतिदेहात्मरूपिणी । कुसुमा मेखला चापि मदना मदनातुरा ॥ ५२ ॥

ସେ ‘ନାଭବୀଜାମୃତା’ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ; ସ୍ମୃତି, ଦେହ ଓ ଆତ୍ମାର ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ସେ କୁସୁମା ଓ ମେଖଲା ମଧ୍ୟ; ‘ମଦନା’ ଏବଂ ମଦନେ ଆତୁରା ମଧ୍ୟ ସେଇ।

Verse 53

रेखा संवेगिनी चैव ह्यंकुशा मालिनीति च । संक्षोभिणी तथा विद्राविण्याकर्षणरूपिणी ॥ ५३ ॥

ସେ ‘ରେଖା’, ‘ସଂବେଗିନୀ’, ‘ଅଙ୍କୁଶା’ ଓ ‘ମାଲିନୀ’ ନାମରେ ପରିଚିତ; ତଥା ‘ସଂକ୍ଷୋଭିଣୀ’, ‘ବିଦ୍ରାବିଣୀ’ ଏବଂ ‘ଆକର୍ଷଣ-ରୂପିଣୀ’ ମଧ୍ୟ ଅଟେ।

Verse 54

आह्लादिनीति च प्रोक्ता तथा समोहिनीति च । स्तंभिनीजंभिनीचैव वशंकर्यथ रंजिनी ॥ ५४ ॥

ସେ ‘ଆହ୍ଲାଦିନୀ’ (ଆନନ୍ଦଦାୟିନୀ) ଏବଂ ‘ସମୋହିନୀ’ (ମୋହକାରିଣୀ) ବୋଲି କଥିତ; ତଥା ‘ସ୍ତମ୍ଭିନୀ’, ‘ଜମ୍ଭିନୀ’, ‘ବଶଂକରୀ’ ଓ ‘ରଞ୍ଜିନୀ’ ମଧ୍ୟ ଅଟେ।

Verse 55

उन्मादिनी तथैवार्थसाधिनीति प्रकीर्तिता । संपत्तिपूर्णा सा मंत्रमयी द्वंद्वक्षयंकरी ॥ ५५ ॥

ସେ ‘ଉନ୍ମାଦିନୀ’ ଏବଂ ‘ଅର୍ଥସାଧିନୀ’ ବୋଲି ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତ; ସମ୍ପତ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣା, ସେ ମନ୍ତ୍ରମୟୀ ଓ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ-କ୍ଷୟକାରିଣୀ।

Verse 56

सिद्धिः संपत्प्रदाचैव प्रियमंगलकारिणी । कामप्रदा निगदिता तथा दुःखविमोचिनी ॥ ५६ ॥

ସେ ସିଦ୍ଧି ଓ ସମ୍ପତ୍ତି ପ୍ରଦାନକାରିଣୀ, ପ୍ରିୟ ଓ ମଙ୍ଗଳକାରିଣୀ, କାମନା-ପ୍ରଦାୟିନୀ, ଏବଂ ଦୁଃଖ-ବିମୋଚିନୀ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

Verse 57

मृत्युप्रशमनीचैव तथा विघ्ननिवारिणी । अंगसुंदरिका चैव तथा सौभाग्यदायिनी ॥ ५७ ॥

ସେ ମୃତ୍ୟୁ-ପ୍ରଶମନୀ ଓ ବିଘ୍ନ-ନିବାରିଣୀ; ଅଙ୍ଗ-ସୁନ୍ଦରିକା ଏବଂ ସୌଭାଗ୍ୟ-ଦାୟିନୀ ମଧ୍ୟ ଅଟେ।

Verse 58

ज्ञानैश्वर्यप्रदा ज्ञानमयी चैव च पंचमी । विंध्यवासनका घोरस्वरूपा पापहारिणी ॥ ५८ ॥

ପଞ୍ଚମୀ ଜ୍ଞାନ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଦାତ୍ରୀ, ସ୍ୱୟଂ ଜ୍ଞାନମୟୀ। ବିନ୍ଧ୍ୟବାସିନୀ, ଘୋରରୂପା, ପାପହାରିଣୀ।

Verse 59

तथानंदमयी रक्षा रूपेप्सितफलप्रदा । जयिनी विमला चाथ कामेशी वज्रिणी भगा ॥ ५९ ॥

ତଥା ସେ ଆନନ୍ଦମୟୀ, ରକ୍ଷା-ରୂପିଣୀ; ରୂପ-ସୌନ୍ଦର୍ୟାଦିରେ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳଦାତ୍ରୀ। ସେ ଜୟିନୀ, ବିମଳା; ଏବଂ କାମେଶୀ, ବଜ୍ରିଣୀ, ଭଗା ନାମେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧା।

Verse 60

त्रैलोक्यमोहना स्थाना सर्वाशापरिपूरणी । सर्वसक्षोभणगता सौभाग्यप्रदसंस्थिता ॥ ६० ॥

ସେ ତ୍ରିଲୋକମୋହନ ଧାମ, ସମସ୍ତ ଆଶା ପରିପୂରଣକାରିଣୀ; ସର୍ବଙ୍କୁ କ୍ଷୋଭିତ କରିବା ଶକ୍ତି, ଏବଂ ସୌଭାଗ୍ୟଦାତ୍ରୀ ଭାବେ ସୁଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା।

Verse 61

सर्वार्थसाधकागारा सर्वरोगहरास्थिता । सर्वरक्षाकरास्थाना सर्वसिद्धिप्रदस्थिता ॥ ६१ ॥

ସେ ସର୍ବାର୍ଥ ସାଧନକାରି ଆଗାର; ସର୍ବ ରୋଗହାରିଣୀ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତା। ସର୍ବରକ୍ଷାକାରି ଆସନରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା, ଏବଂ ସର୍ବସିଦ୍ଧିଦାତ୍ରୀ ଭାବେ ସ୍ଥିତା।

Verse 62

सर्वानंदमयाधारबिंदुस्थानशिवात्मिका । प्रकृष्टा च तथा गुप्ता ज्ञेया गुप्ततरापि च ॥ ६२ ॥

ସେ ସର୍ବାନନ୍ଦମୟ ଆଧାର, ବିନ୍ଦୁ ଓ ସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ ଶିବାତ୍ମିକା। ସେ ପ୍ରକୃଷ୍ଟା ଏବଂ ଗୁପ୍ତା; ତାଙ୍କୁ ଆହୁରି ଗୁପ୍ତତର ରହସ୍ୟରୂପେ ଜାଣିବା ଉଚିତ।

Verse 63

संप्रदायस्वरूपा च कुलकौलनिगर्भगा । रहस्यापरापरप्राकृत्तथैवातिरहस्यका ॥ ६३ ॥

ଏହା ସମ୍ପ୍ରଦାୟ-ସ୍ୱରୂପା ଏବଂ କୁଳ ଓ କୌଳ ପରମ୍ପରାରେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ। ଏହାକୁ ‘ରହସ୍ୟ’, ‘ପର-ଅପର’, ‘ପ୍ରାକୃତ-ରୂପ’ ଏବଂ ‘ଅତିରହସ୍ୟ’ ଭାବେ ଉପଦେଶ କରାଯାଏ।

Verse 64

त्रिपुरा त्रिपुरेशी च तथैव पुरवासिनी । श्रीमालिनी च सिद्धान्ता महात्रिपुरसुंदरी ॥ ६४ ॥

ସେ ତ୍ରିପୁରା; ସେ ତ୍ରିପୁରେଶୀ—ତିନି ପୁରର ଅଧିଶ୍ୱରୀ; ଏବଂ ପୁରବାସିନୀ—ପବିତ୍ର ପୁରୀରେ ନିବାସିନୀ। ସେ ଶ୍ରୀମାଲିନୀ—ଶ୍ରୀରେ ଶୋଭିତ; ସେ ସିଦ୍ଧାନ୍ତା—ସ୍ଥାପିତ ତତ୍ତ୍ୱର ସାର; ସେ ମହାତ୍ରିପୁରସୁନ୍ଦରୀ—ତ୍ରିଲୋକର ପରମ ସୁନ୍ଦରୀ।

Verse 65

नवरत्नमयद्वीपनवखंडविराजिता । कल्पकोद्यानसंस्था च ऋतुरूपेंद्रियार्चका ॥ ६५ ॥

ସେ ନବରତ୍ନମୟ ଦ୍ୱୀପ ସଦୃଶ ନବ ଖଣ୍ଡରେ ଦୀପ୍ତିମାନ। ସେ କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ଉଦ୍ୟାନରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଏବଂ ଋତୁରୂପ ଧାରଣ କରି ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ।

Verse 66

कालमुद्रा मातृकाख्या रत्नदेशोपदेशिका । तत्त्वाग्रहगाभिधा मूर्तिस्तथैव विषयद्विपा ॥ ६६ ॥

ଏହିପରି ‘କାଳମୁଦ୍ରା’, ‘ମାତୃକା’, ‘ରତ୍ନଦେଶୋପଦେଶିକା’, ‘ତତ୍ତ୍ୱାଗ୍ରହଗା’ ନାମରେ (ଏହି ଶିକ୍ଷା/ସାଧନା) କଥିତ; ଏବଂ ‘ମୂର୍ତ୍ତି’ ଓ ‘ବିଷୟଦ୍ୱିପା’ ମଧ୍ୟ ଅଛି।

Verse 67

देशकालाकारशब्दरूपा संगीतयोगिनी । समस्तगुप्तप्रकटसिद्धयोगिनिचक्रयुक् ॥ ६७ ॥

ସେ ଦେଶ, କାଳ, ଆକାର, ଶବ୍ଦ ଓ ରୂପ ଭାବେ ଦେହଧାରିଣୀ; ସେ ସଙ୍ଗୀତ-ଯୋଗିନୀ। ସେ ଗୁପ୍ତ ଓ ପ୍ରକଟ—ଉଭୟ ପ୍ରକାର ସିଦ୍ଧ ଓ ଯୋଗିନୀମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ଚକ୍ର ସହ ଯୁକ୍ତ।

Verse 68

वह्निसूर्येन्दुभूताह्वा तथात्माष्टाक्षराह्वया । पंचधार्यास्वरूपा च नानाव्रतसमाह्वया ॥ ६८ ॥

ସେ ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଭୂତତତ୍ତ୍ୱର ନାମରେ ଅଭିହିତ; ତଥା ‘ଆତ୍ମା’ ଓ ଅଷ୍ଟାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେ ‘ପଞ୍ଚଧାର୍ୟ’ ସ୍ୱରୂପା ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ବ୍ରତାନୁସାରେ ନାନା ନାମରେ କଥିତ।

Verse 69

निषिद्धाचाररहिता सिद्धचिह्नस्वरूपिणी । चतुर्द्धा कूर्मभागस्था नित्याद्यर्चास्वरूपिणी ॥ ६९ ॥

ସେ ନିଷିଦ୍ଧ ଆଚାରରହିତା ଏବଂ ସିଦ୍ଧି-ଚିହ୍ନସ୍ୱରୂପିଣୀ। କୂର୍ମଭାଗର ଚତୁର୍ବିଧ ବିଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ, ନିତ୍ୟାଦି ଅର୍ଚ୍ଚାର ସ୍ୱରୂପ ହୋଇ ରହେ।

Verse 70

दमनादिसमभ्यर्चा षट्कर्मसिद्धिदायिनी । तिथिवारपृथग्द्रव्यसमर्चनशुभावहा ॥ ७० ॥

ଦମନାଦି ଦ୍ରବ୍ୟରେ କୃତ ସମ୍ୟକ୍ ଅର୍ଚ୍ଚନା ଷଟ୍କର୍ମସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ। ତିଥି ଓ ବାର ଅନୁସାରେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଦ୍ରବ୍ୟରେ କୃତ ପୂଜା ଶୁଭଫଳବାହୀ ହୁଏ।

Verse 71

वायोश्यनंगकुसुमा तथैवानंगमेखला । अनंगमदनानंगमदनातुरसाह्वया ॥ ७१ ॥

ସେ ‘ବାୟୋଶ୍ୟନଙ୍ଗକୁସୁମା’ ଏବଂ ‘ଅନଙ୍ଗମେଖଲା’ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ; ତଥା ‘ଅନଙ୍ଗମଦନା’, ‘ଅନଙ୍ଗମଦନାତୁରା’ ଓ ‘ସାହ୍ୱୟା’ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 72

मददेगिनीका चैव तथा भुवनपालिनी । शशिलेखा समुद्दिष्टा गतिलेखाह्वया मता ॥ ७२ ॥

ସେ ‘ମଦଦେଗିନୀକା’ ଏବଂ ‘ଭୁବନପାଲିନୀ’ ଭାବେ ମଧ୍ୟ କଥିତ। ସେ ‘ଶଶିଲେଖା’ ଭାବେ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଏବଂ ‘ଗତିଲେଖା’ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ମତା।

Verse 73

श्रद्धा प्रीति रतिश्चैव धृतिः कांतिर्मनोरमा । मनोहरा समाख्याता तथैव हि मनोरथा ॥ ७३ ॥

ଶ୍ରଦ୍ଧା, ପ୍ରୀତି, ରତି, ଧୃତି, କାନ୍ତି ଓ ମନୋରମା—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ‘ମନୋହରା’ ନାମରେ କଥିତ; ଏବଂ ‘ମନୋରଥା’ ମଧ୍ୟ।

Verse 74

मदनोन्मादिनी चैव मोदिनी शंखिनी तथा । शोषिणी चैव शंकारी सिंजिनी सुभगा तथा ॥ ७४ ॥

ସେ ମଦନୋନ୍ମାଦିନୀ, ମୋଦିନୀ, ଶଂଖିନୀ; ଶୋଷିଣୀ, ଶୁଭକାରିଣୀ ଶଂକରୀ; ସିଞ୍ଜିନୀ ଓ ସୁଭଗା ବୋଲି କୀର୍ତ୍ତିତ।

Verse 75

पूषाचेद्वासुमनसा रतिः प्रीतिर्धृतिस्तथा । ऋद्धिः सौम्या मरीचिश्च तथैव ह्यंशुमालिनी ॥ ७५ ॥

ଯଦି ଦେବତା ପୂଷା ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ବାସୁମନସା, ରତି, ପ୍ରୀତି, ଧୃତି; ଏବଂ ଋଦ୍ଧି, ସୌମ୍ୟା, ମରୀଚି, ଅଂଶୁମାଲିନୀ—ଏମାନେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି/ସହଚରୀ ଭାବେ କଥିତ।

Verse 76

शशिनी चांगिरा छाया तथा संपूर्णमंडला । तुष्टिस्तथामृताख्या च डाकिनी साथ लोकपा ॥ ७६ ॥

ଶଶିନୀ, ଆଙ୍ଗିରା, ଛାୟା, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣମଣ୍ଡଳା; ତୁଷ୍ଟି, ‘ଅମୃତା’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧା; ଡାକିନୀ ଓ ଲୋକପାଳମାନେ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଗଣିତ।

Verse 77

बटुकेभास्वरूपा च दुर्गा क्षेत्रेशरूपिणी । कामराजस्वरूपा च तथा मन्मथरूपिणी ॥ ७७ ॥

ସେ ବଟୁକେଭ (ଭୈରବ) ସ୍ୱରୂପିଣୀ; ଦୁର୍ଗା, ଯିଏ କ୍ଷେତ୍ରେଶ (ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରର ଅଧିପତି) ରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ। ସେ କାମରାଜ ସ୍ୱରୂପା ଏବଂ ମନ୍ମଥ ସ୍ୱରୂପା ମଧ୍ୟ।

Verse 78

कंदर्प्परूपिणी चैव तथा मकरकेतना । मनोभवस्वरूपा च भारती वर्णरूपिणी ॥ ७८ ॥

ସେ କନ୍ଦର୍ପରୂପିଣୀ ଏବଂ ମକରକେତନ-ଧ୍ୱଜଧାରିଣୀ; ମନୋଭବ—ମନରୁ ଜନ୍ମିତ କାମନାର ସ୍ୱରୂପା, ଏବଂ ଭାରତୀ (ସରସ୍ୱତୀ) ବର୍ଣ୍ଣ-ଅକ୍ଷରର ମୂର୍ତ୍ତି।

Verse 79

मदना मोहिनी लीला जंभिनी चोद्यमा शुभा । ह्लादिनी द्राविणी प्रीती रती रक्ता मनोरमा ॥ ७९ ॥

ସେ ମଦନା, ମୋହିନୀ, ଲୀଳା, ଜମ୍ଭିନୀ, ଚୋଦ୍ୟମା, ଶୁଭା; ଏବଂ ହ୍ଲାଦିନୀ, ଦ୍ରାବିଣୀ, ପ୍ରୀତି, ରତି, ରକ୍ତା, ମନୋରମା ମଧ୍ୟ।

Verse 80

सर्वोन्मादा सर्वमुखा ह्यभंगा चामितोद्यमा । अनल्पाव्यक्तविभवा विविधाक्षोभविग्रहा ॥ ८० ॥

ସେ ସମସ୍ତ ଉନ୍ମାଦର ମୂଳ, ସର୍ବମୁଖୀ, ଅଭଙ୍ଗ ଏବଂ ଅମିତ ଉଦ୍ୟମଶାଳିନୀ; ତାଙ୍କର ବିଭୂତି ଅପାର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅବ୍ୟକ୍ତ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ବିଗ୍ରହ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଅକ୍ଷୋଭ୍ୟ ମହିମାରେ ଯୁକ୍ତ।

Verse 81

रागशक्तिर्द्वेषशक्तिस्तथा शब्दादिरूपिणी । नित्या निरंजना क्लिन्ना क्लेदेनी मदनातुरा ॥ ८१ ॥

ସେ ରାଗଶକ୍ତି ଓ ଦ୍ୱେଷଶକ୍ତି, ଏବଂ ଶବ୍ଦାଦି ବିଷୟରୂପିଣୀ ମଧ୍ୟ। ସେ ନିତ୍ୟା, ନିରଞ୍ଜନା; ତଥାପି କ୍ଲିନ୍ନ ହୋଇ ଆସକ୍ତିର କ୍ଲେଦ ଜନ୍ମାଏ, ଏବଂ ମଦନେ ଆତୁରା।

Verse 82

मदद्रवा द्राविणी च द्रविणी चैति कीर्तिता । मदाविला मंगला च मन्मथानी मनस्विनी ॥ ८२ ॥

ସେ ମଦଦ୍ରବା, ଦ୍ରାବିଣୀ, ଦ୍ରବିଣୀ ବୋଲି କୀର୍ତ୍ତିତ; ଏବଂ ମଦାବିଲା, ମଙ୍ଗଳା, ମନ୍ମଥାନୀ, ମନସ୍ୱିନୀ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।

Verse 83

मोहा मोदा मानमयी माया मंदा मितावती । विजया विमला चैव शुभा विश्वा तथैव च ॥ ८३ ॥

ମୋହା (ମୋହ), ମୋଦା (ଆନନ୍ଦ), ମାନମୟୀ (ଅହଂକାର-ଶକ୍ତି), ମାୟା (ଭ୍ରମ), ମନ୍ଦା (ଜଡତା), ମିତାବତୀ (ସଂଯମ), ବିଜୟା (ବିଜୟ), ବିମଳା (ନିର୍ମଳତା), ଶୁଭା (ମଙ୍ଗଳ), ଏବଂ ବିଶ୍ୱା (ସର୍ବବ୍ୟାପକତା)—ଏହି ନାମମାନେ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି।

Verse 84

विभूतिर्विनता चैव विविधा विनता क्रमात् । कमला कामिनी चैव किराता कीर्तिरूपिणी ॥ ८४ ॥

ସେ ବିଭୂତି ଭାବେ, ଏବଂ ବିନତା ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଖ୍ୟାତ; ପରେ କ୍ରମେ ବିବିଧା, ପୁନଃ ବିନତା; ତଥା କମଳା ଓ କାମିନୀ; ଏବଂ କିରାତା—ଯିଏ କୀର୍ତ୍ତିରୂପିଣୀ।

Verse 85

कुट्टिनी च समुद्दिष्टा तथैव कुलसुंदरी । कल्याणी कालकोला च डाकिनी शाकिनी तथा ॥ ८५ ॥

କୁଟ୍ଟିନୀ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ତଥା କୁଲସୁନ୍ଦରୀ; କଲ୍ୟାଣୀ, କାଳକୋଳା; ଏବଂ ଡାକିନୀ ଓ ଶାକିନୀ ମଧ୍ୟ।

Verse 86

लाकिनी काकिनी चैव राकिनी काकिनी तथा । इच्छाज्ञाना क्रियाख्या चाप्यायुधाष्टकधारिणी ॥ ८६ ॥

ଲାକିନୀ ଓ କାକିନୀ, ତଥା ରାକିନୀ ଓ କାକିନୀ; ଏହି ଶକ୍ତିମାନେ ଇଚ୍ଛା, ଜ୍ଞାନ, କ୍ରିୟା ନାମରେ ପରିଚିତ, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଷ୍ଟ-ଆୟୁଧଧାରିଣୀ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

Verse 87

कपर्दिनी समुद्दिष्टा तथैव कुलसुंदरी । ज्वालिनी विस्फुलिंगा च मंगला सुमनोहरा ॥ ८७ ॥

ସେ କପର୍ଦ୍ଦିନୀ ବୋଲି ଘୋଷିତ, ତଥା କୁଲସୁନ୍ଦରୀ; ଜ୍ୱାଲିନୀ ଓ ବିସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗା ମଧ୍ୟ; ମଙ୍ଗଳା—ମଙ୍ଗଳପ୍ରଦାୟିନୀ—ଏବଂ ସୁମନୋହରା, ଯିଏ ମନକୁ ହରେ।

Verse 88

कनका किनवा विद्या विविधा च प्रकीर्तिता । मेषा वृषाह्वया चैव मिथुना कर्कटा तथा ॥ ८८ ॥

ଏହି ଜ୍ୟୋତିଷ-ବିଦ୍ୟା ବହୁ ରୂପରେ ପ୍ରକୀର୍ତିତ—‘କନକା’ କିମ୍ବା ‘କିନବା’ ଇତ୍ୟାଦି ନାମଭେଦରେ, ବିବିଧ ଜ୍ଞାନରୂପେ; ଏବଂ ମେଷ, ବୃଷ, ମିଥୁନ, କର୍କଟ ରାଶିମାନେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖିତ।

Verse 89

सिंहा कन्या तुला कीटा चापा च मकरा तथा । कुम्भा मीना च सारा च सर्वभक्षा तथैव च ॥ ८९ ॥

ସିଂହ, କନ୍ୟା, ତୁଳା, କୀଟ (ବୃଶ୍ଚିକ), ଚାପ (ଧନୁ), ମକର; କୁମ୍ଭ ଓ ମୀନ—ଏବଂ ‘ସାରା’ ଓ ‘ସର୍ବଭକ୍ଷା’ ନାମକ ଶ୍ରେଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ—ଏହି ସବୁ କଥିତ।

Verse 90

विश्वात्मा विविधोद्भूतचित्ररूपा च कीर्तिता । निःसपत्ना निरातंका याचनाचिंत्यवैभवा ॥ ९० ॥

ସେ ବିଶ୍ୱାତ୍ମା ବୋଲି କୀର୍ତିତ, ବିବିଧ ଉଦ୍ଭବରୁ ଜନ୍ମିତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଚିତ୍ରରୂପା ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ। ସେ ନିଃସପତ୍ନା, ନିରାତଙ୍କା; ଯାଚନାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ବୈଭବରେ ଯୁକ୍ତ।

Verse 91

रक्ता चैव ततः प्रोक्ताविद्याप्राप्तिस्वरूपिणी । हृल्लेखा क्लेदिनी क्लिन्ना क्षोभिणी मदनातुरा ॥ ९१ ॥

ତାପରେ ସେ ‘ରକ୍ତା’ ବୋଲି କଥିତ—ବିଦ୍ୟାପ୍ରାପ୍ତିର ସ୍ୱରୂପିଣୀ। ଏବଂ ‘ହୃଲ୍ଲେଖା’, ‘କ୍ଲେଦିନୀ’, ‘କ୍ଲିନ୍ନା’, ‘କ୍ଷୋଭିଣୀ’, ‘ମଦନାତୁରା’ ନାମରେ ମଧ୍ୟ କୀର୍ତିତ।

Verse 92

निपंदना रागवती तथैव मदनावती । मेखला द्राविणी वेगवती चैव प्रकीर्तिता ॥ ९२ ॥

‘ନିପନ୍ଦନା’, ‘ରାଗବତୀ’ ଏବଂ ‘ମଦନାବତୀ’; ତଥା ‘ମେଖଲା’, ‘ଦ୍ରାବିଣୀ’, ‘ବେଗବତୀ’—ଏହି ନାମମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ପ୍ରକୀର୍ତିତ।

Verse 93

कमला कामिनी कल्पा कला च कलिताद्भुता । किरता च तथा काला कदना कौशिका तथा ॥ ९३ ॥

ସେ କମଳା, କାମିନୀ, କଳ୍ପା ଓ କଳା—ତଥା କଲିତାଦ୍ଭୁତା; ଏହିପରି କିରାତା ଓ କାଳୀ; କଦନା ଏବଂ କୌଶିକା ନାମରେ ମଧ୍ୟ କୀର୍ତ୍ତିତ।

Verse 94

कंबुवादनिका चैव कातरा कपटा तथा । कीर्तिश्चापि कुमारी च कुंकुमा परिकीर्तिता ॥ ९४ ॥

ସେ ‘କମ୍ବୁବାଦନିକା’ ମଧ୍ୟ, ‘କାତରା’ ଓ ‘କପଟା’; ଏବଂ ‘କୀର୍ତ୍ତି’, ‘କୁମାରୀ’, ‘କୁଙ୍କୁମା’—ଏହି ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତ।

Verse 95

भञ्जिनी वेगिनी नागा चपला पेशला सती । रतिः श्रद्धा भोगलोला मदोन्मत्ता मनस्विनी ॥ ९५ ॥

ସେ ଭଞ୍ଜିନୀ, ବେଗିନୀ, ନାଗା, ଚପଳା, ପେଶଳା, ସତୀ; ଏବଂ ରତି, ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଭୋଗଲୋଲା, ମଦୋନ୍ମତ୍ତା, ମନସ୍ୱିନୀ ମଧ୍ୟ।

Verse 96

विह्वला कर्षिणी लोला तथा मदनमालिनी । विनोदा कौतुका पुण्या पुराणा परिकीर्तिता ॥ ९६ ॥

ସେ ବିହ୍ୱଲା, କର୍ଷିଣୀ, ଲୋଲା ଓ ମଦନମାଲିନୀ; ଏବଂ ବିନୋଦା, କୌତୁକା, ପୁଣ୍ୟା, ପୁରାଣା—ଏଭଳି ପରିକୀର୍ତ୍ତିତ।

Verse 97

वागीशी वरदा विश्वा विभवाविघ्नकारिणी । बीजविघ्नहरा विद्या सुमुखी सुंदरी तथा ॥ ९७ ॥

ସେ ବାଗୀଶ୍ୱରୀ, ବରଦାତ୍ରୀ, ସର୍ବବ୍ୟାପିନୀ; ସେ ବିଭବ ଦେଇ ବିଘ୍ନ ନାଶ କରନ୍ତି। ସେ ବୀଜରୂପ ବିଘ୍ନହାରିଣୀ, ସ୍ୱୟଂ ବିଦ୍ୟା, ସୁମୁଖୀ ଓ ସୁନ୍ଦରୀ ମଧ୍ୟ।

Verse 98

सारा च सुमना चैव तथा प्रोक्ता सरस्वती । समया सर्वगा विद्धा शिवा वाणी च कीर्तिता ॥ ९८ ॥

ସେ ‘ସାରା’ ଓ ‘ସୁମନା’ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ‘ସରସ୍ୱତୀ’ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ। ସେ ‘ସମୟା’ ଓ ସର୍ବବ୍ୟାପିଣୀ ‘ସର୍ବଗା’ ଭାବେ ବିଦିତ; ‘ଶିବା’ ଏବଂ ‘ବାଣୀ’ (ପବିତ୍ର ବାକ୍) ଭାବେ ମଧ୍ୟ କୀର୍ତ୍ତିତ।

Verse 99

दूरसिद्धा तथा प्रोक्ताथो विग्रहवती मता । नादा मनोन्मनी प्राणप्रतिष्ठारुणवैभवा ॥ ९९ ॥

ସେ ‘ଦୂରସିଦ୍ଧା’ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ଏବଂ ‘ବିଗ୍ରହବତୀ’ (ପ୍ରକଟ ରୂପଯୁକ୍ତା) ବୋଲି ମନାଯାଏ। ସେ ‘ନାଦା’, ‘ମନୋନ୍ମନୀ’, ‘ପ୍ରାଣପ୍ରତିଷ୍ଠା’ ଓ ‘ଅରୁଣବୈଭବା’—ଏହି ଉପାଧିରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ।

Verse 100

प्राणापाना समाना च व्यानोदाना च कीर्तिता । नागा कूर्मा तच कृकला देवदत्ता धनञ्जया ॥ १०० ॥

ପ୍ରାଣ, ଅପାନ, ସମାନ, ବ୍ୟାନ ଓ ଉଦାନ—ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରାଣବାୟୁ ବୋଲି ଘୋଷିତ। ଏହିପରି ନାଗ, କୂର୍ମ, କୃକଲ, ଦେବଦତ୍ତ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ—ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ଉପପ୍ରାଣ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।

Verse 101

फट्कारी किंकराराध्या जया च विजया तथा । हुंकारी खेटचरी चंडाछेदिनी क्षपिणी तथा ॥ १०१ ॥

ସେ ‘ଫଟ୍କାରୀ’ (ଫଟ୍ ଶବ୍ଦରେ ଆହ୍ୱାନିତା); କିଙ୍କରମାନଙ୍କ (ସେବକମାନଙ୍କ) ଦ୍ୱାରା ଆରାଧ୍ୟା; ଏବଂ ‘ଜୟା’ ଓ ‘ବିଜୟା’। ସେ ‘ହୁଂକାରୀ’ (ହୁଂ ଶବ୍ଦରେ ଆହ୍ୱାନିତା); ‘ଖେଟଚରୀ’ (ଆକାଶଗାମିନୀ); ‘ଚଣ୍ଡାଛେଦିନୀ’ (ଉଗ୍ରକୁ ଛେଦନ କରୁଥିବା) ଓ ‘କ୍ଷପିଣୀ’ (ସଂହାରିଣୀ) ମଧ୍ୟ।

Verse 102

स्त्रीहुंकारी क्षेमकारी चतुरक्षररूपिणी । श्रीविद्यामतवर्णांगी काली याम्या नृपार्णका ॥ १०२ ॥

ସେ ସ୍ତ୍ରୀରୂପ ‘ହୁଂକାରୀ’ ଶକ୍ତି; କ୍ଷେମକାରିଣୀ (ରକ୍ଷା-ମଙ୍ଗଳଦାୟିନୀ); ଏବଂ ଚତୁରକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରସ୍ୱରୂପିଣୀ। ସେ ଶ୍ରୀବିଦ୍ୟା-ସ୍ୱଭାବା, ବର୍ଣ୍ଣମୟ ଅଙ୍ଗଯୁକ୍ତା; ସେ ‘କାଳୀ’, ‘ୟାମ୍ୟା’ ଓ ‘ନୃପାର୍ଣ୍ଣକା’ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ।

Verse 103

भाषा सरस्वती वाणी संस्कृता परा । बहुरूपा चित्तरूपा रम्यानंदा च कौतुका ॥ १०३ ॥

ବାଣୀ ସ୍ୱୟଂ ସରସ୍ୱତୀ—ସଂସ୍କୃତ ପରାବାଣୀ; ସେ ବହୁରୂପିଣୀ, ଚିତ୍ତରୂପା, ରମ୍ୟା, ଆନନ୍ଦଦାୟିନୀ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟହେତୁ।

Verse 104

त्रयाख्या परमात्माख्याप्यमेयविभवा तथा । वाक्स्वरूपा बिंदुसर्गरूपा विश्वात्मिका तथा ॥ १०४ ॥

ସେ ‘ତ୍ରୟା’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ‘ପରମାତ୍ମା’ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ—ଯାହାଙ୍କ ବିଭବ ଅମେୟ। ସେ ବାକ୍ସ୍ୱରୂପା, ବିନ୍ଦୁ-ସର୍ଗରୂପା ଓ ବିଶ୍ୱାତ୍ମିକା।

Verse 105

तथा त्रैपुरकंदाख्या ज्ञात्रादित्रिविधात्मिका । आयुर्लक्ष्मीकीर्तिभोगसौंदर्यारोग्यदायिका ॥ १०५ ॥

ଏହିପରି ‘ତ୍ରୈପୁରକନ୍ଦ’ ନାମକ ବିଦ୍ୟା ଜ୍ଞାତା ଆଦି ତ୍ରିବିଧାତ୍ମିକା; ସେ ଆୟୁ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, କୀର୍ତ୍ତି, ଭୋଗ, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ଆରୋଗ୍ୟ ଦାନ କରେ।

Verse 106

ऐहिकामुष्मिकज्ञानमयी च परिकीर्तिता । जीवाख्या विजयाख्या च तथैव विश्वविन्मयी ॥ १०६ ॥

ଏହା ଐହିକ ଓ ଆମୁଷ୍ମିକ—ଦୁହିଁ ପ୍ରକାର ଜ୍ଞାନମୟୀ ବୋଲି ପ୍ରକାଶିତ। ଏହାକୁ ‘ଜୀବା’, ‘ବିଜୟା’ ଓ ‘ବିଶ୍ୱବିନ୍ମୟୀ’ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।

Verse 107

हृदादिविद्या रूपादिभानुरूपाः जगदूपुः । विश्वमो हनिका चैव त्रिपुरामृतसंज्ञिका ॥ १०७ ॥

ହୃଦାଦି ନାମକ ବିଦ୍ୟାମାନେ, ସୂର୍ଯ୍ୟାଦି ରୂପଙ୍କ ସହ ଅନୁରୂପ ଭାନୁରୂପିଣୀ; ଏବଂ ‘ଜଗଦୂପୁ’, ‘ବିଶ୍ୱମୋ’, ‘ହନିକା’, ‘ତ୍ରିପୁରାମୃତ’ ସଂଜ୍ଞକ—ଏସବୁ ଗଣିତ।

Verse 108

सर्वाप्यायनरूपा च मोहिनी क्षोभणी तथा । क्लेदिनी च समाख्याता तथैव च महोदया ॥ १०८ ॥

ସେ ସର୍ବପୋଷଣ ଓ ପରିପୂରଣ-ସ୍ୱରୂପିଣୀ; ସେ ମୋହିନୀ ଏବଂ କ୍ଷୋଭିଣୀ ମଧ୍ୟ। ସେ ‘କ୍ଲେଦିନୀ’ ଭାବେ ଖ୍ୟାତ, ଏବଂ ସେହିପରି ‘ମହୋଦୟା’—ମହାସମୃଦ୍ଧି ଦାତ୍ରୀ—ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।

Verse 109

संपत्करी हलक्षार्णा सीमामातृतनू रतिः । प्रीतिर्मनोभवा वापि प्रोक्ता वाराधिपा तथा ॥ १०९ ॥

ସେ ‘ସମ୍ପତ୍କରୀ’—ସମୃଦ୍ଧି ଦାତ୍ରୀ; ‘ହଲକ୍ଷାର୍ଣା’—ଅକ୍ଷର/ବର୍ଣ୍ଣମୟୀ; ‘ସୀମାମାତୃତନୂ’—ସୀମାର ମାତୃ-ତନୁଧାରିଣୀ। ସେ ‘ରତି’, ‘ପ୍ରୀତି’, ‘ମନୋଭବା’ ଏବଂ ‘ୱାରାଧିପା’—ଜଳର ଅଧିଶ୍ୱରୀ—ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।

Verse 110

त्रिकूटा चापि षट्कूटा पंचकूटा विशुद्धगा । अनाहत गता चैव मणिपूरकसंस्थिता ॥ ११० ॥

ସେ ‘ତ୍ରିକୂଟା’, ‘ଷଟ୍କୂଟା’ ଓ ‘ପଞ୍ଚକୂଟା’ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଖ୍ୟାତ। ସେ ବିଶୁଦ୍ଧ-ଚକ୍ରରେ ଗମନ କରେ, ଅନାହତରେ ପ୍ରବେଶ କରେ ଏବଂ ମଣିପୂରକରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଏ।

Verse 111

स्वाधिष्ठानसमासीनाधारस्थाज्ञासमास्थिता । षट्त्रिंशत्कूटरूपा च पंचाशन्मिथुनात्मिका ॥ १११ ॥

ସେ ସ୍ୱାଧିଷ୍ଠାନରେ ଆସୀନ, ଆଧାର (ମୂଳାଧାର)ରେ ସ୍ଥିତ ଏବଂ ଆଜ୍ଞା-ଶକ୍ତିରେ ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ସେ ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶତ୍ କୂଟରୂପା ଏବଂ ପଞ୍ଚାଶତ୍ ଯୁଗ୍ମ-ତତ୍ତ୍ୱମୟ ଆତ୍ମସ୍ୱରୂପିଣୀ।

Verse 112

पादुकादिकसिद्धीशा तथा विजयदायिनी । कामरूपप्रदा वेतालरूपा च पिशाचिका ॥ ११२ ॥

ସେ ପାଦୁକା ଆଦି ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ସିଦ୍ଧିମାନଙ୍କର ଅଧୀଶ୍ୱରୀ ଏବଂ ବିଜୟଦାତ୍ରୀ। ସେ ଇଚ୍ଛିତ ରୂପ ଧାରଣ କରିବାର ଶକ୍ତି ଦିଏ; ସେ ୱେତାଳରୂପା ଓ ପିଶାଚିକାରୂପା ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ।

Verse 113

विचित्रा विभ्रमा हंसी भीषणी जनरंजिका । विशाला मदना तुष्टा कालकंठी महाभया ॥ ११३ ॥

ସେ ବିଚିତ୍ରା ଓ ବିଭ୍ରମମୟୀ, ହଂସସଦୃଶ ଗତିଯୁକ୍ତା; ଭୀଷଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଜନରଞ୍ଜିକା। ସେ ବିଶାଳା, ମଦନପ୍ରେରିଣୀ, ତୁଷ୍ଟା; କାଳକଣ୍ଠୀ ଓ ମହାଭୟଙ୍କରୀ।

Verse 114

माहेंद्री शंखिनी चैंद्री मंगला वटवासिनी । मेखला सकला लक्ष्मीर्मालिनीविश्वनायिका ॥ ११४ ॥

ସେ ମାହେନ୍ଦ୍ରୀ, ଶଙ୍ଖିନୀ, ଐନ୍ଦ୍ରୀ, ମଙ୍ଗଳା, ବଟବାସିନୀ; ମେଖଳା, ସକଳା, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ମାଲିନୀ ଓ ବିଶ୍ୱନାୟିକା।

Verse 115

सुलोचना सुशोभा च कामदा च विलासिनी । कामेश्वरी नंदिनी च स्वर्णरेखा मनोहरा ॥ ११५ ॥

ସେ ସୁଲୋଚନା, ସୁଶୋଭା, କାମଦା ଓ ବିଲାସିନୀ; କାମେଶ୍ୱରୀ, ନନ୍ଦିନୀ, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣରେଖାଯୁକ୍ତା ଓ ମନୋହରା।

Verse 116

प्रमोदा रागिणी सिद्धा पद्मिनी च रतिप्रिया । कल्याणदा कलादक्षा ततश्च सुरसुन्दरी ॥ ११६ ॥

ସେମାନେ ପ୍ରମୋଦା, ରାଗିଣୀ, ସିଦ୍ଧା, ପଦ୍ମିନୀ ଓ ରତିପ୍ରିୟା; କଲ୍ୟାଣଦା, କଲାଦକ୍ଷା, ତାପରେ ସୁରସୁନ୍ଦରୀ।

Verse 117

विभ्रमा वाहका वीरा विकला कोरकाकविः । सिंहनादा महानादा सुग्रीवा मर्कटा शठा ॥ ११७ ॥

ବିଭ୍ରମା, ବାହକା, ବୀରା, ବିକଳା, କୋରକାକବି; ସିଂହନାଦା, ମହାନାଦା, ସୁଗ୍ରୀବା, ମର୍କଟା, ଶଠା—ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ ଏଠାରେ ଉଚ୍ଚାରିତ।

Verse 118

बिडालाक्षा बिडालास्या कुमारी खेचरी भवा । मयूरा मंगला भीमा द्विपवक्त्रा खरानना ॥ ११८ ॥

ସେ ବିଡ଼ାଳ-ନୟନୀ, ବିଡ଼ାଳ-ମୁଖୀ, କୁମାରୀ, ଆକାଶେ ବିହରଣକାରୀ ଖେଚରୀ, ଭବା। ସେ ମୟୂର-ସଦୃଶା, ମଙ୍ଗଳମୟୀ, ଭୀମା, ଦ୍ୱିମୁଖୀ ଓ ଖର-ମୁଖୀ।

Verse 119

मातंगी च निशाचारा वृषग्राहा वृकानना । सैरिभास्या गजमुखा पशुवक्त्रा मृगानना ॥ ११९ ॥

ଆଉ ସେ ମାତଙ୍ଗୀ, ନିଶାଚାରିଣୀ, ବୃଷ-ଗ୍ରାହିଣୀ, ବୃକ-ମୁଖୀ; ସୈରିଭାସ୍ୟା (ମହିଷ-ସଦୃଶ ବାଣୀ); ଗଜମୁଖୀ; ପଶୁ-ବକ୍ତ୍ରା ଓ ମୃଗ-ମୁଖୀ।

Verse 120

क्षोभका मणिभद्रा च क्रीडका सिंहचक्रका । महोदरा स्थूलशिखा विकृतास्या वरानना ॥ १२० ॥

ସେ କ୍ଷୋଭକା, ମଣିଭଦ୍ରା ଓ କ୍ରୀଡକା; ସିଂହଚକ୍ରକା; ମହୋଦରା; ସ୍ଥୂଳଶିଖା; ବିକୃତାସ୍ୟା; ଓ ବରାନନା—ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକ ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ।

Verse 121

चपला कुक्कुटास्या च पाविनी मदनालसा । मनोहरा दीर्घजंघा स्थूलदन्ता दशानना ॥ १२१ ॥

ସେ ଚପଳା, କୁକ୍କୁଟ-ମୁଖୀ, ପାବିନୀ (ପବିତ୍ରକାରିଣୀ), ଏବଂ ମଦନାଲସା। ସେ ମନୋହରା, ଦୀର୍ଘଜଂଘା, ସ୍ଥୂଳଦନ୍ତା ଓ ଦଶାନନା।

Verse 122

सुमुखा पंडिता क्रुद्धा वराहास्या सटामुखा । कपटा कौतुका काला किंकरा कितवा खला ॥ १२२ ॥

ସେ ସୁମୁଖୀ ଓ ପଣ୍ଡିତା ପରି ଦିଶେ, କିନ୍ତୁ କ୍ରୁଦ୍ଧା; ବରାହ-ମୁଖୀ ଓ ବୃଷ-ମୁଖୀ। ସେ କପଟା, କୌତୁକା, କାଳା, କିଙ୍କରୀ, କିତବା (ଜୁଆରି) ଓ ଖଲା।

Verse 123

भक्षका भयदा सिद्धा सर्वगा च प्रकीर्तिता । जया च विजया दुर्गा भद्रा भद्रकरी तथा ॥ १२३ ॥

ସେ ଭକ୍ଷକା, ଭୟଦା, ସିଦ୍ଧା ଓ ସର୍ବଗା ଭାବେ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତ; ଏବଂ ଜୟା, ବିଜୟା, ଦୁର୍ଗା, ଭଦ୍ରା, ଭଦ୍ରକରୀ ଭାବେ ମଧ୍ୟ କଥିତ।

Verse 124

अम्बिका वामदेवी च महामायास्वरूपिणी । विदारिका विश्वमयी विश्वा विश्वविभंजिता ॥ १२४ ॥

ସେ ଅମ୍ବିକା ଓ ବାମଦେବୀ, ମହାମାୟାର ସ୍ୱରୂପିଣୀ; ସେ ବିଦାରିକା—ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ବ୍ୟାପ୍ତ; ସେଇ ବିଶ୍ୱ, ଏବଂ ବିଶ୍ୱକୁ ନାନା ରୂପେ ବିଭାଜନ କରୁଥିବା ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ସେଇ।

Verse 125

वीरा विक्षोभिणी विद्या विनोदा बीजविग्रहा । वीतशोका विषग्रीवा विपुला विजयप्रदा ॥ १२५ ॥

ସେଇ ବିଦ୍ୟା ବୀରା, ଅନ୍ତର୍କ୍ଷୋଭ ନାଶିନୀ, ମନୋବିନୋଦିନୀ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧିର ବୀଜ-ବିଗ୍ରହ। ସେ ଶୋକହୀନା, ବିଷଗ୍ରୀବା (ବିଷ ନିବାରିଣୀ), ବିପୁଳା ଓ ବିଜୟପ୍ରଦା।

Verse 126

विभवा विविधा विप्रा तथैव परिकीर्तिता । मनोहरा मंगली च मदोत्सिक्ता मनस्विनी ॥ १२६ ॥

ସେ ବିଭବା, ବିବିଧା ଓ ବିପ୍ରା ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତ; ଏବଂ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତା, ମନୋହରା, ମଙ୍ଗଳୀ, ମଦୋତ୍ସିକ୍ତା, ମନସ୍ୱିନୀ ଭାବେ ମଧ୍ୟ କଥିତ।

Verse 127

मानिनी मधुरा माया मोहिनी च तथा स्मृता । भद्रा भवानी भव्या च विशालाक्षी शुचिस्मिता ॥ १२७ ॥

ସେ ମାନିନୀ, ମଧୁରା, ମାୟା ଓ ମୋହିନୀ ଭାବେ ସ୍ମୃତ; ଏବଂ ଭଦ୍ରା, ଭବାନୀ, ଭବ୍ୟା, ବିଶାଳାକ୍ଷୀ, ଶୁଚିସ୍ମିତା ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପୂଜିତ।

Verse 128

ककुभा कमला कल्पा कलाथो पूरणी तथा । नित्या चाप्यमृता चैव जीविता च तथा दया ॥ १२८ ॥

ସେ କକୁଭା, କମଲା, କଲ୍ପା, କଲାଥା ଏବଂ ପୂରଣୀ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେ ନିତ୍ୟା, ଅମୃତା, ଜୀବିତା ଓ ଦୟା (କରୁଣା) ସ୍ୱରୂପା।

Verse 129

अशोका ह्यमला पूर्णा पूर्णा भाग्योद्यता तथा । विवेका विभवा विश्वा वितता च प्रकीर्तिता ॥ १२९ ॥

ସେ ଅଶୋକା, ଅମଲା ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣା—ସର୍ବଥା ପୂର୍ଣ୍ଣ—ତଥା ଭାଗ୍ୟବତୀ ଓ ସଦା ଉଦ୍ୟତା ବୋଲି କୀର୍ତ୍ତିତ; ସେ ବିବେକା, ବିଭବା, ବିଶ୍ୱା ଓ ବିତତା ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତ।

Verse 130

कामिनी खेचरी गर्वा पुराणापरमेश्वरी । गौरी शिवा ह्यमेया च विमला विजया परा ॥ १३० ॥

ସେ କାମିନୀ, ଖେଚରୀ, ଗର୍ବା; ପୁରାଣେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ପରମେଶ୍ୱରୀ। ସେ ଗୌରୀ, ଶିବା, ଅମେୟା, ବିମଲା, ବିଜୟା ଓ ପରା।

Verse 131

पवित्रा पद्मिनी विद्या विश्वेशी शिववल्लभा । अशेषरूपा ह्यानंदांबुजाक्षी चाप्यनिंदिता ॥ १३१ ॥

ସେ ପବିତ୍ରା ଓ ପଦ୍ମିନୀ; ସେଇ ନିଜେ ବିଦ୍ୟା। ସେ ବିଶ୍ୱେଶୀ, ଶିବବଲ୍ଲଭା; ସେ ଅଶେଷରୂପା, ଆନନ୍ଦମୟୀ, ପଦ୍ମାକ୍ଷୀ ଓ ଅନିନ୍ଦିତା।

Verse 132

वरदा वाक्यदा वाणी विविधा वेदविग्रहा । विद्या वागीश्वरी सत्या संयता च सरस्वती ॥ १३२ ॥

ସରସ୍ୱତୀ ବରଦାତ୍ରୀ, ସଦ୍ବାକ୍ୟଦାତ୍ରୀ; ସେ ବିବିଧରୂପା ବାଣୀ, ବେଦବିଗ୍ରହ ସ୍ୱରୂପା। ସେ ବିଦ୍ୟା, ବାଗୀଶ୍ୱରୀ, ସତ୍ୟା ଓ ସଂଯତା।

Verse 133

निर्मलानन्दरूपा च ह्यमृता मनिदा तथा । पूषा चैव तथा पुष्टिस्तुष्टिश्चापि रतिर्धृतिः ॥ १३३ ॥

ସେ ନିର୍ମଳ ଆନନ୍ଦସ୍ୱରୂପା, ଅମୃତା, ମଣିଦାତ୍ରୀ; ତଥା ପୂଷା (ପୋଷଣକାରିଣୀ), ପୁଷ୍ଟି, ତୁଷ୍ଟି, ରତି ଓ ଧୃତି ମଧ୍ୟ ସେଇ।

Verse 134

शशिनी चैद्रिका कांतिज्योत्स्ना श्रीः प्रीतिरंगगदा । पूर्णा पूर्णामृता कामदायिनीन्दुकलात्मिका ॥ १३४ ॥

ସେ ଶଶିନୀ, ଚୈଦ୍ରିକା, କାନ୍ତିମୟ ଚନ୍ଦ୍ରଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା; ସେ ଶ୍ରୀ ଓ ପ୍ରୀତି, ଗଦାଧାରିଣୀ ମଧ୍ୟ। ସେ ପୂର୍ଣ୍ଣା, ପୂର୍ଣ୍ଣାମୃତା, କାମଦାୟିନୀ, ଇନ୍ଦୁକଳାତ୍ମିକା।

Verse 135

तपिनी तापिनी धूम्रा मरीचिर्ज्वालिनी रुचिः । सुषुम्णा भोगदा विश्वा बाधिनी धारिणी क्षमा ॥ १३५ ॥

ସେ ତପିନୀ, ତାପିନୀ, ଧୂମ୍ରା, ମରୀଚି, ଜ୍ୱାଲିନୀ, ରୁଚି, ସୁଷୁମ୍ଣା, ଭୋଗଦା, ବିଶ୍ୱା, ବାଧିନୀ, ଧାରିଣୀ, କ୍ଷମା—ଏହିମାନେ ତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିନାମ।

Verse 136

धूम्रार्चिरूष्मा ज्वलिनी ज्वालिनी विस्फुलिंगिनी । सुश्रीः स्वरूपा कपिला हव्यकव्यवहा तथा ॥ १३६ ॥

ସେ ଧୂମ୍ରାର୍ଚ୍ଚି, ଊଷ୍ମା, ଜ୍ୱଲିନୀ, ଜ୍ୱାଲିନୀ, ବିସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗିନୀ; ସୁଶ୍ରୀ, ସ୍ୱରୂପା, କପିଲା—ଏବଂ ଦେବହବ୍ୟ ଓ ପିତୃକବ୍ୟ ବହନକାରିଣୀ।

Verse 137

घस्मरा विश्वकवला लोलाक्षी लोलजिह्विका । सर्वभक्षा सहस्राक्षी निःसंगा च गतिप्रिया ॥ १३७ ॥

ସେ ଘସ୍ମରା, ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ଗ୍ରସିବାଳୀ; ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଚଞ୍ଚଳ, ଜିହ୍ୱା ମଧ୍ୟ ଲୋଲ। ସେ ସର୍ବଭକ୍ଷା, ସହସ୍ରାକ୍ଷୀ, ନିଃସଙ୍ଗା ଓ ନିରନ୍ତର ଗତିପ୍ରିୟା।

Verse 138

अर्चित्याचाप्रमेया च पूर्णरूपा दुरासदा । सर्वा संसिद्धिरूपा च पावनीत्येकरूपिणी ॥ १३८ ॥

ସେ ପୂଜ୍ୟା, ଅପ୍ରମେୟା, ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପିଣୀ ଓ ଦୁର୍ଲଭା। ସେ ସର୍ବସିଦ୍ଧିର ସ୍ୱରୂପ, ପାବନକାରିଣୀ ଏବଂ ଏକତତ୍ତ୍ୱରୂପିଣୀ।

Verse 139

तथा यामलवेधाख्या शाक्ते वेदस्वरूपिणी । तथा शांभववेधा च भावनासिद्धिसृचिनी ॥ १३९ ॥

ଏହିପରି ଶାକ୍ତ ପରମ୍ପରାରେ ‘ୟାମଲ-ବେଧ’ ନାମକ ପଦ୍ଧତି ଅଛି, ଯାହା ବେଦସ୍ୱରୂପିଣୀ। ତଥା ‘ଶାମ୍ଭବ-ବେଧ’ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ଯାହା ଭାବନା-ସାଧନାରେ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ।

Verse 140

वह्निरूपा तथा दस्रा ह्यमाविघ्ना भुजंगमा । षण्मुखा रविरूपा च माता दुर्गा दिशा तथा ॥ १४० ॥

ସେ ଅଗ୍ନିରୂପା; ସେ ବଳ ଓ ଆରୋଗ୍ୟଦାତ୍ରୀ (ଦସ୍ରା); ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ବିଘ୍ନନାଶିନୀ; ସେ ଭୁଜଙ୍ଗ-ଶକ୍ତିରୂପେ ଅଧିଷ୍ଠିତ। ସେ ଷଣ୍ମୁଖୀ, ରବିରୂପା; ସେ ମାତା ଦୁର୍ଗା ଏବଂ ଦିଗମାନଙ୍କର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ।

Verse 141

धनदा केशवा चापि यमी चैव हरा शशा । अश्विनी च यमी वह्नि रूपा धात्रीति कीर्तिता ॥ १४१ ॥

ସେ ଧନଦା, କେଶବା, ଯମୀ, ହରା, ଶଶା, ଅଶ୍ୱିନୀ, ଯମୀ, ବହ୍ନିରୂପା ଓ ଧାତ୍ରୀ—ଏହି ନାମରେ ମଧ୍ୟ କୀର୍ତ୍ତିତ।

Verse 142

चंद्रा शिवादितिर्जीवा सर्पिणी पितृरूपिणी । अर्यम्णा च भगा सूर्या त्वाष्ट्रिमारुतिसंज्ञिका ॥ १४२ ॥

ସେ ଚନ୍ଦ୍ରା, ଶିବା, ଅଦିତି, ଜୀବା, ସର୍ପିଣୀ ଓ ପିତୃରୂପିଣୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏବଂ ସେ ଅର୍ୟମ୍ଣା, ଭଗା, ସୂର୍ୟା, ତ୍ୱାଷ୍ଟ୍ରୀ ଓ ମାରୁତୀ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ।

Verse 143

इंद्राग्निरूपा मित्रा चापींद्राणी निर्ऋतिर्जला । वैश्वदेवी हरितभूर्वासवी वरुणा जया ॥ १४३ ॥

ସେ ଦେବୀ ଇନ୍ଦ୍ର-ଅଗ୍ନିରୂପା; ସେ ମିତ୍ରା; ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ, ନିରୃତି, ଜଲା (ଜଳମୟୀ) ମଧ୍ୟ। ସେ ବୈଶ୍ୱଦେବୀ, ହରିତଭୂ, ବାସବୀ, ବରୁଣା ଓ ଜୟା (ବିଜୟ) ଅଟେ।

Verse 144

अहिर्बुध्न्या पूषणी च तथा कारस्करामला । उदुंबरा जंबुका च खदिरा कृष्णारूपिणी ॥ १४४ ॥

ଅହିର୍ବୁଧ୍ନ୍ୟା, ପୂଷଣୀ ଓ କାରସ୍କରାମଲା; ଏବଂ ଉଦୁମ୍ବରା, ଜମ୍ବୁକା, ଖଦିରା—ଏ ସମସ୍ତେ କୃଷ୍ଣାରୂପିଣୀ (କୃଷ୍ଣ-ସ୍ୱରୂପ) ରୂପେ କଥିତ।

Verse 145

वंशा च पिप्पला नागा रोहिणा च पलाशका । पक्षका च तथाम्बष्ठा बिल्वाचार्जुनरूपिणी ॥ १४५ ॥

ସେମାନେ ବଂଶା, ପିପ୍ପଲା, ନାଗା, ରୋହିଣା, ପଲାଶକା ଭାବେ ପରିଚିତ; ଏବଂ ପକ୍ଷକା, ଅମ୍ବଷ୍ଠା—ବିଲ୍ୱ ଓ ଅର୍ଜୁନ ବୃକ୍ଷରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ।

Verse 146

विकंकता च ककुभा सरला चापि सर्जिका । वंजुला पनसार्का च शमी हलिप्रियाम्रका ॥ १४६ ॥

ଏହିପରି ବିକଙ୍କତା, କକୁଭା, ସରଲା, ସର୍ଜିକା; ଏବଂ ବଞ୍ଜୁଲା, ପନସା, ଆର୍କା, ଶମୀ, ହଲିପ୍ରିୟା, ଆମ୍ରକା ମଧ୍ୟ (ପବିତ୍ର ନାମ)।

Verse 147

निम्बा मधूकसंज्ञा चाप्यश्वत्था च गजाह्वया । नागिनी सर्पिणी चैव शुनी चापि बिडालिकी ॥ १४७ ॥

ନିମ୍ବାକୁ ମଧୂକା ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାକୁ ଗଜାହ୍ୱୟା। ସେହିପରି ନାଗିନୀକୁ ସର୍ପିଣୀ, ଓ ଶୁନୀକୁ ବିଡାଲିକୀ ମଧ୍ୟ କୁହନ୍ତି।

Verse 148

छागी मार्जारिका मूषी वृषभा माहिषी तथा । शार्दूली सैरिभी व्याघ्री हरिणी च मृगी शुनी ॥ १४८ ॥

ଛାଗୀ, ମାର୍ଜାରିକା (ବିଲେଇ), ମୂଷୀ; ବୃଷଭା ଓ ମାହିଷୀ; ଶାର୍ଦୂଲୀ, ସୈରିଭୀ, ବ୍ୟାଘ୍ରୀ; ହରିଣୀ, ମୃଗୀ ଓ ଶୁନୀ—ଏହି ରୂପଗୁଡ଼ିକ ଗଣିତ।

Verse 149

कपिरूपा च गोघंटा वानरी च नराश्विनी । नगा गौर्हस्तिनी चेति तथा षट्चक्रवासिनी ॥ १४९ ॥

ସେ କପିରୂପା ଏବଂ ‘ଗୋଘଣ୍ଟା’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ବାନରୀ ଓ ନରାଶ୍ୱିନୀ; ତଥା ନଗା, ଗୌର ଓ ହସ୍ତିନୀ—ଏହିପରି ସେ ଷଟ୍ଚକ୍ରବାସିନୀ ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ।

Verse 150

त्रिखंडा तीरपालाख्या भ्रामणी द्रविणी तथा । सोमा सूर्या तिथिर्वारा योगार्क्षा करणात्मिका ॥ १५० ॥

କାଳକୁ ତ୍ରିଖଣ୍ଡା ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ସେ ‘ତୀରପାଳ’ (ସୀମାରକ୍ଷକ) ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭ୍ରମଣ କରାଏ ଏବଂ ଦ୍ରବିଣୀ (ଧନଦାୟିନୀ) ଅଟେ। ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଧାରେ—ତିଥି, ବାର, ଯୋଗ, ନକ୍ଷତ୍ର ଓ କରଣସ୍ୱରୂପେ—ସେ ଗଣିତ ହୁଏ।

Verse 151

यक्षिणी तारणा व्योमशब्दाद्याप्रांणिनी च धीः । क्रोधिनी स्तंभिनी चंडोञ्चंडा ब्राह्यादिरूपिणी ॥ १५१ ॥

ଯକ୍ଷିଣୀ, ତାରଣା, ବ୍ୟୋମଶବ୍ଦା; ତଥା ଆପ୍ରାଂଣିନୀ ଓ ଧୀ; କ୍ରୋଧିନୀ ଓ ସ୍ତମ୍ଭିନୀ; ଚଣ୍ଡା ଓ ଅତିଚଣ୍ଡା—ଏହି ଶକ୍ତିମାନେ ବ୍ରାହ୍ମୀ ଆଦି ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି।

Verse 152

सिंहस्था व्याघ्रगा चैव गजाश्वगरुडस्थिता । भौमाप्या तैजसीवायुरूपिणी नाभसा तथा ॥ १५२ ॥

ସେ ସିଂହାସନସ୍ଥା; ବ୍ୟାଘ୍ରଗାମିନୀ; ଗଜ, ଅଶ୍ୱ ଓ ଗରୁଡ଼ାରୂଢ଼ା। ସେ ପୃଥିବୀ-ଜଳ, ଅଗ୍ନି-ବାୟୁ ଏବଂ ଆକାଶ (ନାଭସ) ରୂପ ଧାରଣ କରେ।

Verse 153

एकावक्त्रा चतुर्वक्त्रा नवक्त्रा कलानना । पंचविंशतिवक्त्रा च षड्विंशद्वदना तथा ॥ १५३ ॥

ସେ ଏକମୁଖୀ, ଚତୁର୍ମୁଖୀ, ନବମୁଖୀ ଏବଂ କଳାମୟୀ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣିତ; ତଥା ପଞ୍ଚବିଂଶତିମୁଖୀ ଓ ଷଡ୍ବିଂଶତିମୁଖୀ ମଧ୍ୟ।

Verse 154

ऊनपंचाशदास्या च चतुःषष्टि मुखा तथा । एकाशीतिमुखा चैव शताननसमन्विता ॥ १५४ ॥

କେଉଁଠି ସେ ଊନପଞ୍ଚାଶମୁଖୀ, କେଉଁଠି ଚତୁଃଷଷ୍ଟିମୁଖୀ; କେଉଁଠି ଏକାଶୀତିମୁଖୀ, ଆଉ କେଉଁଠି ଶତମୁଖସମନ୍ୱିତା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 155

स्थूलरूपा सूक्ष्मरूपा तेजोविग्रहधारिणी । वृणावृत्तिस्वरूपा च नाथावृत्तिस्वरूपिणी ॥ १५५ ॥

ସେ ସ୍ଥୂଳରୂପା ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମରୂପା—ଉଭୟ; ତେଜୋମୟ ଜ୍ୟୋତିର୍ଦେହ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ସେ ‘ବୃଣା-ବୃତ୍ତି’ର ସ୍ୱରୂପା ଏବଂ ‘ନାଥ-ବୃତ୍ତି’ର ମଧ୍ୟ ସ୍ୱରୂପିଣୀ।

Verse 156

तत्त्वावृत्तिस्वरूपापि नित्यावृत्तिवपुर्द्धरा ॥ १५६ ॥

ସେ ତତ୍ତ୍ୱମୁଖୀ ‘ତତ୍ତ୍ୱାବୃତ୍ତି’ର ସ୍ୱରୂପା ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସଦା କ୍ରିୟାଶୀଳ ‘ନିତ୍ୟାବୃତ୍ତି’ର ଦେହ ଧାରଣ କରନ୍ତି।

Verse 157

अंगावृत्तिस्वरूपा चाप्यायुधावृत्तिरूपिणी । गुरुपंक्तिस्वरूपा च विद्यावृत्तितनुस्तथा ॥ १५७ ॥

ସେ ଅଙ୍ଗଶିକ୍ଷା-ଶାସନର ‘ଅଙ୍ଗାବୃତ୍ତି’ର ସ୍ୱରୂପା ଏବଂ ଆୟୁଧଶିକ୍ଷା-ଶାସନର ‘ଆୟୁଧାବୃତ୍ତି’ର ରୂପିଣୀ; ସେ ଗୁରୁପଂକ୍ତି (ଗୁରୁପରମ୍ପରା)ର ମୂର୍ତ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କର ତନୁ ‘ବିଦ୍ୟାବୃତ୍ତି’—ଜ୍ଞାନଶକ୍ତିର କ୍ରିୟା ଅଟେ।

Verse 158

ब्रह्माद्यावृत्तिरूपा च परा पश्यतिका तथा । मध्यमा वैखरी शीर्षकण्ठताल्वोष्ठदन्तगा ॥ १५८ ॥

ବ୍ରହ୍ମାଦି ଆଦ୍ୟ ସ୍ପନ୍ଦନଧାରାରୂପେ ‘ପରା’ ବାଣୀ କଥିତ; ସେହିପରି ‘ପଶ୍ୟନ୍ତୀ’ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ପରେ ‘ମଧ୍ୟମା’ ଓ ‘ବୈଖରୀ’; ବୈଖରୀ ଶିର, କଣ୍ଠ, ତାଳୁ, ଓଷ୍ଠ ଓ ଦନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକଟ ହୁଏ।

Verse 159

जिह्वामूलगता नासागतोरः स्थलगामिनी । पदवाक्यस्वरूपा च वेदभाषास्वरूपिणी ॥ १५९ ॥

ବାଣୀ ଜିହ୍ୱାମୂଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ନାସିକା ଓ ଉରଃପଥ ଦ୍ୱାରା ଗତି କରି ଉଚ୍ଚାରଣସ୍ଥାନରେ ବାହାରେ ପ୍ରକଟ ହୁଏ। ସେ ପଦ ଓ ବାକ୍ୟର ରୂପ ଧାରଣ କରେ ଏବଂ ବେଦଭାଷାର ସ୍ୱରୂପ ଅଟେ।

Verse 160

सेकाख्या वीक्षणाख्या चोपदेशाख्या तथैव च । व्याकुलाक्षरसंकेता गायत्री प्रणवादिका ॥ १६० ॥

ପ୍ରଣବ ‘ଓଁ’ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ଗାୟତ୍ରୀ ‘ସେକା’, ‘ବୀକ୍ଷଣା’ ଓ ‘ଉପଦେଶା’ ଆଦି ପ୍ରାୟୋଗିକ ପଦ୍ଧତିରେ ମଧ୍ୟ ସୂଚିତ; ଏବଂ ଅକ୍ଷରମାନଙ୍କର ବିଶେଷ, ଜଟିଳ ସଂକେତ-ବିନ୍ୟାସରେ ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନିତ।

Verse 161

जपहोमार्चनध्यानयंत्रतर्पणरूपिणी । सिद्धसारस्वता मृत्युंजया च त्रिपुरा तथा ॥ १६१ ॥

ସେ ଜପ, ହୋମ, ଅର୍ଚ୍ଚନ, ଧ୍ୟାନ, ଯନ୍ତ୍ର ଓ ତର୍ପଣର ରୂପରେ ସାକାର। ସେ ‘ସିଦ୍ଧ-ସାରସ୍ୱତା’, ‘ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟା’ ଏବଂ ‘ତ୍ରିପୁରା’ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ।

Verse 162

गारुडा चान्नपूर्णा चाप्यश्वरूढा नवात्मिका । गौरी च देवी हृदया लक्षदा च मतंगिनी ॥ १६२ ॥

ସେ ‘ଗାରୁଡା’, ‘ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା’, ‘ଅଶ୍ୱରୂଢା’, ‘ନବାତ୍ମିକା’, ‘ଗୌରୀ’, ‘ଦେବୀ’, ‘ହୃଦୟା’, ‘ଲକ୍ଷଦା’ ଓ ‘ମତଙ୍ଗିନୀ’—ଏହି ନାମ/ରୂପରେ ମଧ୍ୟ ପୂଜ୍ୟ।

Verse 163

निष्कत्रयपदा चेष्टा वादिनी च प्रकीर्तिता । राजलक्ष्मीर्महालक्ष्मीः सिद्धलक्ष्मीर्गवानना ॥ १६३ ॥

ସେ ନିଷ୍କତ୍ରୟପଦା, ଚେଷ୍ଟା ଓ ବାଦିନୀ ଭାବେ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତା। ସେ ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀ, ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସିଦ୍ଧଲକ୍ଷ୍ମୀ ଏବଂ ଗବାନନା ନାମେ ମଧ୍ୟ ଖ୍ୟାତ॥୧୬୩॥

Verse 164

इत्येवं ललितादेव्या दिव्यं नामसहस्रकम् । सर्वार्थसिद्धिदं प्रोक्तं चतुर्वर्गफलप्रदम् ॥ १६४ ॥

ଏହିପରି ଦେବୀ ଲଲିତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ନାମସହସ୍ର ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଲା; ଏହା ସର୍ବାର୍ଥସିଦ୍ଧିଦାୟକ ଏବଂ ଧର୍ମ-ଅର୍ଥ-କାମ-ମୋକ୍ଷ ଚତୁର୍ବର୍ଗର ଫଳ ପ୍ରଦାନକାରୀ॥୧୬୪॥

Verse 165

एतन्नित्यमुषःकाले यो जपेच्छुद्धमानसः । स योगी ब्रह्मविज्ज्ञानी शिवयोगी तथात्मवित् ॥ १६५ ॥

ଯେ ଶୁଦ୍ଧମନେ ପ୍ରତିଦିନ ଉଷଃକାଳେ ଏହା ଜପ କରେ, ସେ ଯୋଗୀ, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ, ଶିବଯୋଗୀ ଏବଂ ଆତ୍ମବିଦ୍ ହୁଏ॥୧୬୫॥

Verse 166

द्विरावृत्त्या प्रजपतो ह्यायुरारोग्यसंपदः । लोकानुरंजनं नारीनृपावर्जनकर्म च ॥ १६६ ॥

ଯେ ଦୁଇଥର ଆବୃତ୍ତି କରି ଜପ କରେ, ତାହାର ଆୟୁ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ସମ୍ପଦ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ; ଏବଂ ଲୋକାନୁରଞ୍ଜନ, ନାରୀ-ଆକର୍ଷଣ ଓ ନୃପାବର୍ଜନ (ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ/ବଶ କରିବା) କର୍ମରେ ମଧ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ମିଳେ॥୧୬୬॥

Verse 167

अपृथक्त्वेन सिद्ध्यंति साधकस्यास्य निश्चितम् । त्रिरावृत्त्यास्य वै पुंसो विश्वं भूयाद्वशेऽखिलम् ॥ १६७ ॥

ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ସାଧକର ସିଦ୍ଧିଗୁଡ଼ିକ ଅପୃଥକ୍ତ୍ୱ—ଦେବୀ ସହ ଅଭେଦଭାବ—ଦ୍ୱାରା ସିଦ୍ଧ ହୁଏ। ଏବଂ ତିନିଥର ଆବୃତ୍ତି କଲେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ସେ ପୁରୁଷର ବଶରେ ଆସେ॥୧୬୭॥

Verse 168

चतुरावृत्तितश्चास्य समीहितमनारतम् । फलत्येव प्रयोगार्हो लोकरक्षाकरो भवेत् ॥ १६८ ॥

ଚାରିଥର ଜପ କଲେ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଅବିରତ ଭାବେ ନିଶ୍ଚୟ ସିદ્ધ ହୁଏ। ଏହି ପ୍ରୟୋଗ ବିଧିଯୋଗ୍ୟ ହୋଇ ଲୋକରକ୍ଷକ ହୁଏ।

Verse 169

पंचावृत्त्या नरा नार्यो नृपा देवाश्च जंतवः । भजंत्येनं साधकं च देव्यामाहितचेतसः ॥ १६९ ॥

ପାଞ୍ଚଥର ଆବୃତ୍ତି କଲେ ପୁରୁଷ-ନାରୀ, ରାଜା, ଦେବତା ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ତାଙ୍କୁ ଭଜନ କରନ୍ତି; ସାଧକ ମଧ୍ୟ ଦେବୀରେ ଚିତ୍ତ ନିବେଶ କରି ଭକ୍ତିମୟ ଆରାଧନା ପାଏ।

Verse 170

षडावृत्त्या तन्मयः स्यात्साधकश्चास्य सिद्धयः । अचिरेणैव देवीनां प्रसादात्संभवंति च ॥ १७० ॥

ଛଅଥର ଜପ କଲେ ସାଧକ ତଦ୍ରୂପ ତନ୍ମୟ ହୁଏ; ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସିદ્ધିମାନେ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଭବ ହୁଅନ୍ତି—ଦେବୀମାନଙ୍କ ପ୍ରସାଦରୁ ଶୀଘ୍ର।

Verse 171

सप्तावृत्त्यारिरोगादिकृत्यापस्मारनाशनम् । अष्टावृत्त्या नरो भूपान्निग्रहानुग्रहक्षमः ॥ १७१ ॥

ସାତଥର ଜପ କଲେ ଶତ୍ରୁଜନିତ ରୋଗ, କୃତ୍ୟା ଓ ଅପସ୍ମାର ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଆଠଥର ଜପ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ରାଜଦଣ୍ଡ ଓ ରାଜାନୁଗ୍ରହ—ଦୁହିଁକୁ ସହିବା ଓ ପାଇବାରେ ସମର୍ଥ ହୁଏ।

Verse 172

नवावृत्त्या मन्मथाभो विक्षोभयति भूतलम् । दशावृत्त्या पठेन्नित्यं वाग्लक्ष्मीकांतिसिद्धये ॥ १७२ ॥

ନଅଥର ଜପ କଲେ ମନ୍ମଥ ସମ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ଭୂତଳକୁ ମଧ୍ୟ ବିକ୍ଷୋଭିତ କରେ। ଦଶଥର ଜପ କରି ବାକ୍ସିદ્ધି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ କାନ୍ତି-ସିદ્ધି ପାଇଁ ନିତ୍ୟ ପାଠ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 173

रुद्रावृत्त्याखिलर्द्धिश्च तदायत्तं जगद्भवेत् । अर्कावृत्त्या सिद्धिभिः स्याद्दिग्भिर्मर्त्यो हरोपमः ॥ १७३ ॥

ରୁଦ୍ରବୃତ୍ତି ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ଲଭ୍ୟ ହୁଏ ଏବଂ ଜଗତ୍ ତାହାର ଅଧୀନ ହୁଏ। ଅର୍କବୃତ୍ତିରେ ମର୍ତ୍ୟ ସିଦ୍ଧିସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ଦିଗ୍ବଶ କରି ହର (ଶିବ) ସଦୃଶ ହୁଏ।

Verse 174

विश्वावृत्त्या तु विजयी सर्वतः स्यात्सुखी नरः । शक्रावृत्त्याखिलेष्टाप्तिः सर्वतो मंगलं भवेत् ॥ १७४ ॥

ବିଶ୍ୱାବୃତ୍ତି ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ ନର ସର୍ବତ୍ର ବିଜୟୀ ଓ ସର୍ବଥା ସୁଖୀ ହୁଏ। ଶକ୍ରାବୃତ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଇଷ୍ଟ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ ଏବଂ ସବୁ ଦିଗରୁ ମଙ୍ଗଳ ହୁଏ।

Verse 175

तिथ्यावृत्त्याखिलानिष्टानयन्तादाप्नुयान्नरः । षोडशावृत्तितो भूयान्नरः साक्षान्महेश्वरः ॥ १७५ ॥

ତିଥ୍ୟାବୃତ୍ତି ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ ନର ସମସ୍ତ ଅନିଷ୍ଟ ଦୂର କରି ଇଷ୍ଟଫଳ ପାଏ। ଷୋଳ ଥର କଲେ ସେ ଅତ୍ୟଧିକ ଉନ୍ନତ ହୋଇ, ସାକ୍ଷାତ୍ ମହେଶ୍ୱର ସଦୃଶ ହୁଏ।

Verse 176

विश्वं स्रष्टुं पालयितुं संहतु च क्षमो भवेत् । मंडलं मासमात्रं वा यो जपेद्यद्यदाशयः ॥ १७६ ॥

ଯେ କେହି ନିଜ ହୃଦୟାଶୟ ଅନୁସାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମଣ୍ଡଳକାଳ କିମ୍ବା କେବଳ ଏକ ମାସ ଯାଏଁ ଜପ କରେ, ସେ ବିଶ୍ୱକୁ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ସଂହାର କରିବାକୁ ସମର୍ଥ ହୁଏ।

Verse 177

तत्तदेवाप्नुयात्सत्यं शिवस्य वचनं यथा । इत्येतत्कथितं विप्र नित्यावृत्त्यर्चनाश्रितम् ॥ १७७ ॥

ଶିବଙ୍କ ବଚନ ଯେପରି, ସେପରି ଏହା ସତ୍ୟ—ସାଧକ ଯାହା ଚାହେ ସେହିଟି ନିଶ୍ଚୟ ପାଏ। ହେ ବିପ୍ର, ଏହା ନିତ୍ୟ ଜପ ଓ ଅର୍ଚ୍ଚନା ଆଶ୍ରିତ ବୋଲି କହାଗଲା।

Verse 178

नाम्नां सहस्रं मनसोऽभीष्टसंपादनक्षमम् ॥ १७८ ॥

ପବିତ୍ର ସହସ୍ର ନାମ ମନର ଅଭୀଷ୍ଟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସାଧନ କରିବାରେ ସମର୍ଥ।

Verse 179

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे ललितास्तोत्र कवचसहस्रनामकथनं नामैकोननवतितमोऽध्यायाः ॥ ८९ ॥

ଏହିପରି ଶ୍ରୀ ବୃହନ୍ନାରଦୀୟ ପୁରାଣର ପୂର୍ବଭାଗର ବୃହଦୁପାଖ୍ୟାନର ତୃତୀୟପାଦରେ ‘ଲଲିତାସ୍ତୋତ୍ର, କବଚ ଓ ସହସ୍ରନାମକଥନ’ ନାମକ ଏକୋଣନବ୍ବେତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।