Prakarana 30

Verse 602 (चौपाई)

पहुँचे दूत राम पुर पावन। हरषे नगर बिलोकि सुहावन।। भूप द्वार तिन्ह खबरि जनाई। दसरथ नृप सुनि लिए बोलाई।। करि प्रनामु तिन्ह पाती दीन्ही। मुदित महीप आपु उठि लीन्ही।। बारि बिलोचन बाचत पाँती। पुलक गात आई भरि छाती।। रामु लखनु उर कर बर चीठी। रहि गए कहत न खाटी मीठी।। पुनि धरि धीर पत्रिका बाँची। हरषी सभा बात सुनि साँची।। खेलत रहे तहाँ सुधि पाई। आए भरतु सहित हित भाई।। पूछत अति सनेहँ सकुचाई। तात कहाँ तें पाती आई।।

ဒူတတို့သည် ရာမ၏ မြို့တော်သို့ ရောက်ရှိကြ၏။ မြို့၏ အလှကို မြင်၍ ဝမ်းမြောက်ကြ၏။ မင်းကြီး၏ တံခါးတွင် သူတို့သည် သတင်းကို လျှောက်တင်ကြ၏။ ဒသရထမင်းကြီးသည် ကြား၍ ခေါ်ယူစေ၏။ သူတို့သည် ရိုသေစွာ ရှိခိုး၍ စာကို ဆက်သကြ၏။ မင်းကြီးသည် ဝမ်းမြောက်၍ ကိုယ်တိုင် ထ၍ လက်ခံ၏။ စာကို ဖတ်ရှုစဉ် မျက်လုံးများတွင် မျက်ရည်များ ပြည့်နှက်၏။ ကိုယ်ခန္ဓာသည် တုန်လှုပ်၍ ရင်သားသည် ပြည့်နှက်၏။ ရာမနှင့် လက္ခဏတို့သည် ကောင်းမွန်သော စာကို ရင်သားတွင် ကိုင်ထားကြ၏။ သူတို့သည် ချိုသာသော စကားများ မပြောနိုင်ဘဲ ငြိမ်သက်နေကြ၏။ ထို့နောက် စိတ်ကို ငြိမ်သက်စေ၍ စာကို ဖတ်၏။ အမှန်တရားကို ကြား၍ ညီလာခံသည် ဝမ်းမြောက်၏။ ဘရတနှင့် ချစ်ခင်သော ညီအစ်ကိုများသည် ထိုနေရာတွင် ကစားနေကြ၏။ သတင်းကို ကြား၍ လာကြ၏။ သူတို့သည် ချစ်ခင်စွာနှင့် ရှက်ရွံ့စွာဖြင့် 'ဖခင်၊ စာသည် မည်သည့်နေရာမှ လာပါသနည်း' ဟု မေးမြန်းကြ၏။

Verse 603 (दोहा/सोरठा)

कुसल प्रानप्रिय बंधु दोउ अहहिं कहहु केहिं देस। सुनि सनेह साने बचन बाची बहुरि नरेस।।290।।

'ကျွန်ုပ်တို့၏ ချစ်ခင်ရသော ညီအစ်ကိုနှစ်ဦးသည် ကောင်းစွာ ရှိပါသလား။ သူတို့သည် မည်သည့်နိုင်ငံတွင် ရှိပါသနည်း။ ပြောပါ' ဟု မေး၏။ ထိုချစ်ခင်စွာနှင့် နှိမ့်ချသော စကားများကို ကြား၍ မင်းကြီးသည် စာကို ထပ်မံ ဖတ်၏။

Verse 604 (चौपाई)

सुनि पाती पुलके दोउ भ्राता। अधिक सनेहु समात न गाता।। प्रीति पुनीत भरत कै देखी। सकल सभाँ सुखु लहेउ बिसेषी।। तब नृप दूत निकट बैठारे। मधुर मनोहर बचन उचारे।। भैया कहहु कुसल दोउ बारे। तुम्ह नीकें निज नयन निहारे।। स्यामल गौर धरें धनु भाथा। बय किसोर कौसिक मुनि साथा।। पहिचानहु तुम्ह कहहु सुभाऊ। प्रेम बिबस पुनि पुनि कह राऊ।। जा दिन तें मुनि गए लवाई। तब तें आजु साँचि सुधि पाई।। कहहु बिदेह कवन बिधि जाने। सुनि प्रिय बचन दूत मुसकाने।।

စာကို ကြား၍ ညီအစ်ကိုနှစ်ဦးလုံးသည် တုန်လှုပ်ကြ၏။ သူတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် လွန်စွာသော ချစ်ခင်မှုကို မခံနိုင်ပေ။ ဘရတ၏ စင်ကြယ်သော ချစ်ခင်မှုကို မြင်၍ ညီလာခံတစ်ခုလုံးသည် ထူးခြားသော ဝမ်းမြောက်မှုကို ရရှိ၏။ ထိုအခါ မင်းကြီးသည် ဒူတတို့ကို မိမိနှင့် နီးကပ်စွာ ထိုင်စေ၍ ချိုသာဆွဲဆောင်မှုရှိသော စကားများကို ပြောကြား၏။ 'ညီအစ်ကိုတို့၊ သူတို့နှစ်ဦးလုံးသည် ကောင်းစွာ ရှိပါသလား။ သင်တို့သည် သူတို့ကို မိမိတို့၏ မျက်လုံးများဖြင့် မြင်ဖူးပါသည်။ အမည်းရောင်သမားနှင့် ဖြူရောင်သမား၊ လေးများကို ဆောင်ထားသူများ၊ လူငယ်များ၊ ဝိသွာမိတြဆရာကြီးနှင့် အတူရှိသူများ၊ သင်တို့သည် သူတို့ကို သိပါသလား။ သူတို့၏ သဘောသဘာဝကို ပြောပါ' ဟု မေး၏။ ချစ်ခင်မှုဖြင့် လွှမ်းမိုး၍ မင်းကြီးသည် ထပ်ခါထပ်ခါ မေး၏။ 'ရသေ့တို့သည် သူတို့ကို ခေါ်ယူသွားသည့်နေ့မှ ယနေ့တိုင် ကျွန်ုပ်သည် အမှန်တကယ် သတိရနေပါသည်' ဟု ဆို၏။ 'ဒူတ၊ ဝိဒေဟမင်းကြီးသည် မည်သည့်နည်းဖြင့် သူတို့ကို သိပါသနည်း' ဟု မေး၏။ ထိုချိုသာသော စကားများကို ကြား၍ ဒူတတို့သည် ပြုံးပြကြ၏။

Verse 605 (दोहा/सोरठा)

सुनहु महीपति मुकुट मनि तुम्ह सम धन्य न कोउ। रामु लखनु जिन्ह के तनय बिस्व बिभूषन दोउ।।291।।

မင်းကြီး၊ နားထောင်ပါ။ မင်းတို့၏ ထိပ်တန်းရတနာများတွင် သင်ကဲ့သို့ ကောင်းချီးပေးခံရသူ မရှိပေ။ ရာမနှင့် လက္ခဏတို့သည် သင်၏ သားတော်များဖြစ်ကြပြီး ကမ္ဘာ့တန်ဆာများ ဖြစ်ကြ၏။

Verse 606 (चौपाई)

पूछन जोगु न तनय तुम्हारे। पुरुषसिंघ तिहु पुर उजिआरे।। जिन्ह के जस प्रताप कें आगे। ससि मलीन रबि सीतल लागे।। तिन्ह कहँ कहिअ नाथ किमि चीन्हे। देखिअ रबि कि दीप कर लीन्हे।। सीय स्वयंबर भूप अनेका। समिटे सुभट एक तें एका।। संभु सरासनु काहुँ न टारा। हारे सकल बीर बरिआरा।। तीनि लोक महँ जे भटमानी। सभ कै सकति संभु धनु भानी।। सकइ उठाइ सरासुर मेरू। सोउ हियँ हारि गयउ करि फेरू।। जेहि कौतुक सिवसैलु उठावा। सोउ तेहि सभाँ पराभउ पावा।।

သင့်သားတော်များအကြောင်း မေးမြန်းရန် မလိုအပ်ပါ၊ ထိုသားတော်များသည် လောကသုံးပါးကို ထွန်းလင်းတော်မူသော ပုရုသ်ခြင်္သေ့များ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုသားတော်များ၏ ကျော်ကြားသော ဂုဏ်သတင်းနှင့် တန်ခိုးအာဏာရှေ့မှောက်တွင် လမင်းသည် အရောင်မှိန်၍ နေမင်းသည် အေးမြသကဲ့သို့ ထင်ရှားသည်။ အိုမင်းမြတ်၊ ထိုသားတော်များအကြောင်း အဘယ်သို့ ပြောဆိုရမည်နည်း၊ အဘယ်သို့ ဖော်ပြရမည်နည်း၊ နေမင်းကို ကြည့်ရှုခြင်းသည်သော်လည်းကောင်း၊ လက်ထဲတွင် မီးထွန်းညှိထားခြင်းသည်သော်လည်းကောင်း ဖြစ်သည်။ သီတာဒေဝီ၏ လက်ထပ်ပွဲတော်တွင် မင်းများစွာတို့ စုရုံးကြ၏၊ တစ်ပါးနှင့်တစ်ပါး သာလွန်သော သူရဲကောင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ သိဝမင်းကြီး၏ လေးတော်ကို မည်သူမျှ မညှိနိုင်ခဲ့ပါ၊ ရဲရင့်သော သူရဲကောင်းအားလုံးတို့ ရှုံးနိမ့်၍ အရှက်ရကြသည်။ လောကသုံးပါးတွင် ကျော်ကြားသော သူရဲကောင်းအားလုံးတို့ သိဝမင်းကြီး၏ လေးတော်ကြောင့် စိတ်ပျက်ကြသည်။ မေရုတောင်ကို အလွယ်တကူ မြှောက်နိုင်သူပင်လျှင် ရှုံးနိမ့်၍ ပြန်လှည့်ခဲ့ရသည်။ သိဝတောင်ကို မြှောက်ခဲ့သူပင်လျှင် ထိုအစည်းအဝေးတွင် အရှက်ရခဲ့ရသည်။

Verse 607 (दोहा/सोरठा)

तहाँ राम रघुबंस मनि सुनिअ महा महिपाल। भंजेउ चाप प्रयास बिनु जिमि गज पंकज नाल।।292।।

ထိုနေရာတွင် ရာမမင်းသားသည် ရဂုသူရို့၏ ရတနာဖြစ်တော်မူ၏၊ အိုမင်းကြီးမင်းမြတ်၊ ကြားတော်မူပါ။ ထိုမင်းသားသည် အားထုတ်ခြင်းမရှိဘဲ လေးတော်ကို ကျိုးပဲ့စေတော်မူ၏၊ ဆင်မင်းသည် ကြာပန်း၏ ပင်စည်ကို ကျိုးပဲ့သကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။

Verse 608 (चौपाई)

सुनि सरोष भृगुनायकु आए। बहुत भाँति तिन्ह आँखि देखाए।। देखि राम बलु निज धनु दीन्हा। करि बहु बिनय गवनु बन कीन्हा।। राजन रामु अतुलबल जैसें। तेज निधान लखनु पुनि तैसें।। कंपहि भूप बिलोकत जाकें। जिमि गज हरि किसोर के ताकें।। देव देखि तव बालक दोऊ। अब न आँखि तर आवत कोऊ।। दूत बचन रचना प्रिय लागी। प्रेम प्रताप बीर रस पागी।। सभा समेत राउ अनुरागे। दूतन्ह देन निछावरि लागे।। कहि अनीति ते मूदहिं काना। धरमु बिचारि सबहिं सुख माना।।

ဤသို့ ကြားတော်မူ၍ ဘရိဂူမျိုးနွယ်တို့၏ အကြီးအကဲသည် အမျက်ဒေါသဖြင့် ရောက်လာတော်မူ၏၊ မျက်လုံးများစွာဖြင့် မျက်စိပြသခဲ့သည်။ ဤကို မြင်တော်မူ၍ ရာမမင်းသားသည် မိမိ၏ လေးတော်ကို ပေးအပ်တော်မူ၏၊ ပရိယာယ်စကားများစွာဖြင့် တောသို့ ပြန်လှည့်စေတော်မူ၏။ အိုမင်း၊ ရာမမင်းသားသည် တူးမဲ့ ခွန်အားရှိတော်မူ၏၊ လက္ခဏမင်းသားသည်လည်း ထို့အတူ ရဲရင့်ခြင်း၏ ရတနာဖြစ်တော်မူ၏။ မင်းများသည် ထိုမင်းသားကို မြင်၍ တုန်လှုပ်ကြ၏၊ ဆင်များသည် ခြင်္သေ့ကို မြင်၍ တုန်လှုပ်သကဲ့သို့၊ ငယ်ရွယ်သော မြင်းသည် မိမိ၏ အရှင်ကို မြင်၍ တုန်လှုပ်သကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ နတ်များသည် ထိုမင်းသားနှစ်ပါးကို မြင်တော်မူသောအခါ မည်သူမျှ မျက်စိခံနိုင်ခြင်း မရှိပါ။ သံတမန်၏ စကားများသည် နှစ်သက်ဖွယ် ဖြစ်ကြ၏၊ ချစ်ခြင်း၊ ရဲရင့်ခြင်း၊ သူရဲကောင်း၏ မူရည်ခံစားမှုတို့ဖြင့် နှံ့နှစ်နေကြသည်။ မင်းကြီးသည် အစည်းအဝေးတစ်ခုလုံးနှင့်တကွ ချစ်ခြင်းဖြင့် ပြည့်နှက်၍ သံတမန်များကို စွန့်ကြဲပေးကမ်းတော်မူ၏။ မတရားမှုကို ပြောဆို၍ နားပိတ်ကြ၏၊ တရားကို ဆင်ခြင်၍ အားလုံး ဝမ်းမြောက်ကြသည်။

Verse 609 (दोहा/सोरठा)

तब उठि भूप बसिष्ठ कहुँ दीन्हि पत्रिका जाइ। कथा सुनाई गुरहि सब सादर दूत बोलाइ।।293।।

ထိုအခါ မင်းကြီးသည် ထကြွ၍ ဝသိဋ္ဌမုနိထံ စာလွှာကို ပေးအပ်တော်မူ၏၊ သွား၍ ဂုရုအရှင်မြတ်အား အကြောင်းအရာအားလုံးကို ပြောပြတော်မူ၏၊ ရိုသေစွာ သံတမန်များကို ခေါ်ဆောင်တော်မူ၏။

Verse 610 (चौपाई)

सुनि बोले गुर अति सुखु पाई। पुन्य पुरुष कहुँ महि सुख छाई।। जिमि सरिता सागर महुँ जाहीं। जद्यपि ताहि कामना नाहीं।। तिमि सुख संपति बिनहिं बोलाएँ। धरमसील पहिं जाहिं सुभाएँ।। तुम्ह गुर बिप्र धेनु सुर सेबी। तसि पुनीत कौसल्या देबी।। सुकृती तुम्ह समान जग माहीं। भयउ न है कोउ होनेउ नाहीं।। तुम्ह ते अधिक पुन्य बड़ काकें। राजन राम सरिस सुत जाकें।। बीर बिनीत धरम ब्रत धारी। गुन सागर बर बालक चारी।। तुम्ह कहुँ सर्ब काल कल्याना। सजहु बरात बजाइ निसाना।।

ဤသို့ ကြားတော်မူ၍ ဂုရုအရှင်မြတ်သည် ကြီးစွာသော ဝမ်းမြောက်မှုကို ရရှိတော်မူ၍ မိန့်တော်မူ၏၊ ပုညရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၌ ချမ်းသာသုခသည် ဆိုက်ရောက်လာပြီ။ မြစ်များသည် သမုဒ္ဒရာသို့ သွားကြသကဲ့သို့၊ သမုဒ္ဒရာ၌ ထိုအလိုဆန္ဒမရှိသော်လည်း သွားကြသည်။ ထို့အတူ တောင်းဆိုခြင်းမရှိဘဲ ချမ်းသာသုခနှင့် ကြွယ်ဝမှုတို့သည် တရားသူကောင်းတို့ထံ သဘာဝအလျောက် သွားကြသည်။ သင်သည် ဂုရု၊ ဗြာဟ္မဏ၊ နွား၊ နတ်တို့ကို ကိုးကွယ်သူ ဖြစ်သည်၊ ထို့ကြောင့် အိုကောသလျာဒေဝီ၊ သင်သည် ပွားမြူထိုက်သော နတ်ဒေဝီ ဖြစ်သည်။ ဤလောကတွင် သင်နှင့် တူသော ကောင်းမှုရှိသူ မရှိခဲ့ပါ၊ ဖြစ်လိမ့်မည်လည်း မဟုတ်ပါ။ သင်ထက် ပို၍ ကောင်းမှုရှိသူနှင့် ကြီးကျယ်သူများသည် ကျီးကန်းများသာ ဖြစ်ကြသည်၊ ဒသရထမင်းကြီး၌ ရာမမင်းသားနှင့် တူသော သားတော် ရှိသည်။ ရဲရင့်ခြင်း၊ နှိမ့်ချခြင်း၊ တရားနှင့် ဝါကျွတို့၌ ခိုင်မာခြင်း၊ ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့၏ သမုဒ္ဒရာ၊ လှပသော လေးနှစ်အရွယ် မင်းသားငယ် ဖြစ်သည်။ အချိန်အခါအားလုံး၌ ကောင်းကျိုးချမ်းသာသည် သင့်ထံ ရှိပါစေသာ၊ မင်္ဂလာအခမ်းအနားကို ပြင်ဆင်၍ စည်ကို တီးမှုတ်ပါ။

Verse 611 (दोहा/सोरठा)

चलहु बेगि सुनि गुर बचन भलेहिं नाथ सिरु नाइ। भूपति गवने भवन तब दूतन्ह बासु देवाइ।।294।।

လာကြပါစို့၊ အမြန်သွားကြပါစို့၊ ဂုရုအရှင်မြတ်၏ စကားတော်ကို ကြားနာ၍ မင်းမြတ်သည် ရိုသေစွာ ဦးခေါင်းညွှတ်တော်မူ၏။ ထိုအခါ မင်းကြီးသည် နန်းတော်သို့ ထွက်ခွာတော်မူ၏၊ သံတမန်များကို နေရာချထားတော်မူ၏။

Verse 612 (चौपाई)

राजा सबु रनिवास बोलाई। जनक पत्रिका बाचि सुनाई।। सुनि संदेसु सकल हरषानीं। अपर कथा सब भूप बखानीं।। प्रेम प्रफुल्लित राजहिं रानी। मनहुँ सिखिनि सुनि बारिद बनी।। मुदित असीस देहिं गुरु नारीं। अति आनंद मगन महतारीं।। लेहिं परस्पर अति प्रिय पाती। हृदयँ लगाइ जुड़ावहिं छाती।। राम लखन कै कीरति करनी। बारहिं बार भूपबर बरनी।। मुनि प्रसादु कहि द्वार सिधाए। रानिन्ह तब महिदेव बोलाए।। दिए दान आनंद समेता। चले बिप्रबर आसिष देता।।

မင်းကြီးသည် နန်းတော်စည်းစိမ်ရှင်အားလုံးကို ခေါ်ဆောင်တော်မူ၏၊ ဇနကမင်းကြီး၏ စာလွှာကို ဖတ်ပြ၍ အားလုံးကို သိစေတော်မူ၏။ သတင်းစကားကို ကြားနာ၍ အားလုံး ဝမ်းမြောက်ကြ၏၊ မင်းများသည် အခြားသော အကြောင်းအရာများစွာကို ပြောပြကြသည်။ ဝမ်းမြောက်ပီတိဖြင့် မင်းနှင့် မိဖုရားတို့သည် မိုးတိမ်သည် ကျေးပျံဖြစ်သကဲ့သို့ ကောင်းသော သတင်းကို ကြားရသည်။ ဂုရုအရှင်မြတ်၏ ဇနီးများသည် ဝမ်းမြောက်သော မင်္ဂလာဆုများကို ပေးကြ၏၊ မိခင်များသည် ကြီးစွာသော ဝမ်းမြောက်မှု၌ နှစ်မြိုက်နေကြသည်။ သူတို့သည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အလွန်ချစ်ခင်သော စာလွှာများကို ယူကြ၏၊ နှလုံးသား၌ ကပ်၍ ရင်ဘတ်၌ ဖက်နှံကြသည်။ ရာမမင်းသားနှင့် လက္ခဏမင်းသားတို့၏ ကျော်ကြားသော ဂုဏ်ကျေးဇူးနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များကို မင်းကြီးများသည် အဖန်ဖန် ပြောပြကြသည်။ မုနိအရှင်မြတ်၏ ကျေးဇူးတော်ကို ပြောဆို၍ တံခါးမှ ထွက်ခွာကြ၏၊ ထိုအခါ မိဖုရားများသည် မဟာဒေဝနတ်မင်းကို ခေါ်ဆောင်ကြ၏။ ဝမ်းမြောက်မှုဖြင့် ပေးကမ်းလှူဒါန်းကြ၏၊ ဗြာဟ္မဏအကြီးအကဲများသည် ဆုမင်္ဂလာပေး၍ ထွက်ခွာကြသည်။

Verse 613 (दोहा/सोरठा)

जाचक लिए हँकारि दीन्हि निछावरि कोटि बिधि। चिरु जीवहुँ सुत चारि चक्रबर्ति दसरत्थ के।।295।।

တောင်းဆိုသူများကို ခေါ်ဆောင်၍ သန်းချီသော ပေးကမ်းလှူဒါန်းမှုများကို လက်ဖွင့်၍ ပေးအပ်တော်မူသော စကြဝတေးမင်း ဒသရထမင်းကြီးသည် သားတော်လေးပါးနှင့်တကွ ကာလရှည်ကြာစွာ နေထိုင်ပါစေသာ။

Verse 614 (चौपाई)

कहत चले पहिरें पट नाना। हरषि हने गहगहे निसाना।। समाचार सब लोगन्ह पाए। लागे घर घर होने बधाए।। भुवन चारि दस भरा उछाहू। जनकसुता रघुबीर बिआहू।। सुनि सुभ कथा लोग अनुरागे। मग गृह गलीं सँवारन लागे।। जद्यपि अवध सदैव सुहावनि। राम पुरी मंगलमय पावनि।। तदपि प्रीति कै प्रीति सुहाई। मंगल रचना रची बनाई।। ध्वज पताक पट चामर चारु। छावा परम बिचित्र बजारू।। कनक कलस तोरन मनि जाला। हरद दूब दधि अच्छत माला।।

သူတို့သည် သွားရင်း ပြောဆိုကြ၏၊ အထည်အလိပ်များစွာကို ဝတ်ရုံကြ၏၊ ဝမ်းမြောက်၍ စည်များကို တီးမှုတ်ကြသည်။ လူအားလုံးသည် သတင်းကို ရရှိကြ၏၊ အိမ်တိုင်း၌ ပွဲတော်ကျင်းပကြသည်။ လောကစတုဒ္ဒသသည် ဇနကမင်းကြီး၏ သမီးတော်နှင့် ရဂုမင်းသားတို့၏ မင်္ဂလာအခမ်းအနားကြောင့် ဝမ်းမြောက်မှုဖြင့် ပြည့်နှက်သည်။ ကောင်းသော အကြောင်းအရာကို ကြားနာ၍ လူများသည် ချစ်ခြင်းဖြင့် ပြည့်နှက်ကြ၏၊ လမ်းများ၊ အိမ်များ၊ လမ်းကျဉ်းများကို တန်ဆာဆင်ကြသည်။ အယောဓျာသည် အမြဲတမ်း လှပသော်လည်း၊ ရာမမင်းသား၏ မြို့တော်သည် မင်္ဂလာရှိ၍ စင်ကြယ်သော်လည်း၊ ချစ်ခြင်း၏ ချစ်ခြင်းကြောင့် မင်္ဂလာတန်ဆာများကို ဖန်တီးကြသည်။ အလံများ၊ စာကြောင်များ၊ အထည်အလိပ်များ၊ လှပသော နွားမြီးယပ်များ၊ အလွန်ဆန်းကြယ်သော မိုးကာများကို ဈေးနေရာများ၌ စိုက်ထူကြသည်။ ရွှေအိုးများ၊ တံခါးမုခ်များ၊ ရတနာကွန်ရက်များ၊ ဖားညှိထားသော မြက်၊ နို့စိမ့်၊ ပန်းနှင့် ပန်းစည်းများကို စီစဉ်ထားကြသည်။

Verse 615 (दोहा/सोरठा)

मंगलमय निज निज भवन लोगन्ह रचे बनाइ। बीथीं सीचीं चतुरसम चौकें चारु पुराइ।।296।।

မင်္ဂလာရှိ၍ လှပသော လူတို့၏ မိမိတို့အိမ်များသည် တစ်ခုစီ၌ တန်ဆာဆင်၍ စီစဉ်ထားသည်။ လမ်းကျဉ်းများကို ရေသွန်း၍ ရှင်းလင်းကြသည်၊ ရင်ပြင်များကို လှပစွာ အညစ်အကြေးငွေ့ဖြင့် ငွေ့ပြီးကြသည်။

Verse 616 (चौपाई)

जहँ तहँ जूथ जूथ मिलि भामिनि। सजि नव सप्त सकल दुति दामिनि।। बिधुबदनीं मृग सावक लोचनि। निज सरुप रति मानु बिमोचनि।। गावहिं मंगल मंजुल बानीं। सुनिकल रव कलकंठि लजानीं।। भूप भवन किमि जाइ बखाना। बिस्व बिमोहन रचेउ बिताना।। मंगल द्रब्य मनोहर नाना। राजत बाजत बिपुल निसाना।। कतहुँ बिरिद बंदी उच्चरहीं। कतहुँ बेद धुनि भूसुर करहीं।। गावहिं सुंदरि मंगल गीता। लै लै नामु रामु अरु सीता।। बहुत उछाहु भवनु अति थोरा। मानहुँ उमगि चला चहु ओरा।।

ဤနေရာနှင့် ထိုနေရာတို့တွင် လှပသော မိန်းမတို့သည် အုပ်စုလိုက် စုဝေးကြ၍၊ အသစ်အသစ်သော အဝတ်တို့ဖြင့် ဆင်ယင်ကြပြီး အလုံးစုံ ထွန်းလင်းတောက်ပကြကုန်၏။ လကို ပမာဏပြုသော မျက်နှာရှိကြ၍ သမင်မျက်လုံးကဲ့သို့ မျက်လုံးရှိကြသည့် ထိုသူတို့သည် မိမိတို့၏ ပုံသဏ္ဌာန်တို့၌ နှစ်သက်မြုိက်စွာ နစ်မြုပ်နေကြ၏။ ကောင်းသော အသံဖြင့် မင်္ဂလာသီချင်းတို့ကို သီဆိုကြ၏၊ ထိုအသံသည် ကျေးဇူးငှက်နှင့် ကလကကန္တသုခုမငှက်တို့ကိုပင် ရှက်စေတော့၏။ မင်းနန်းတော်ကို မည်သို့ ဖော်ပြအံ့နည်း။ ထိုနန်းတော်သည် လောကီဇာတို့ကို မေ့မျောစေသော မဏ္ဍပ်ကဲ့သို့ ဖန်ဆင်းထား၏။ မင်္ဂလာဆိုင်ရာ ပစ္စည်းများစွာ ရှိကြ၏၊ ရွှေ့ပြောင်းတို့ ထွန်းလင်း၍ တူရိယာတို့ မြည်ကြ၏။ တစ်နေရာ၌ ချီးကျူးသူတို့သည် ဂုဏ်ပြုစကားတို့ကို ဆိုကြ၏၊ တစ်နေရာ၌ ဗြာဟ္မဏတို့သည် ဗေဒဂါထာတို့ကို ရွတ်ဆိုကြ၏။ လှပသော မိန်းမတို့သည် မင်္ဂလာသီချင်းတို့ကို သီဆိုကြ၏၊ ရာမနှင့် သီတာတို့၏ နာမည်တော်တို့ကို အဖန်ဖန် ရွတ်ဆိုကြ၏။ နန်းတော်သည် သေးငယ်သော်လည်း ကြီးစွာသော ပျော်ရွှင်မှု ရှိ၏၊ ပျော်ရွှင်မှုသည် အရပ်လေးမျက်နှာသို့ ရွေ့လျားနေသကဲ့သို့ ထင်၏။

Verse 617 (दोहा/सोरठा)

सोभा दसरथ भवन कइ को कबि बरनै पार। जहाँ सकल सुर सीस मनि राम लीन्ह अवतार।।297।।

ဒသရထမင်းကြီး၏ နန်းတော်၏ ဘုန်းဘော်ကို မည်သည့် ကဗျာဆရာမျှ ဖော်ပြနိုင်အံ့နည်း။ ထိုနေရာ၌ နတ်များအားလုံးသည် ဦးခေါင်းတို့ကို ညွတ်တိုးကြ၏၊ အကြောင်းမှာ ထိုနေရာ၌ ရာမသည် လူ့ဇာတိခံယူတော်မူခဲ့သောကြောင့်ပင်တည်း။

Verse 618 (चौपाई)

भूप भरत पुनि लिए बोलाई। हय गय स्यंदन साजहु जाई।। चलहु बेगि रघुबीर बराता। सुनत पुलक पूरे दोउ भ्राता।। भरत सकल साहनी बोलाए। आयसु दीन्ह मुदित उठि धाए।। रचि रुचि जीन तुरग तिन्ह साजे। बरन बरन बर बाजि बिराजे।। सुभग सकल सुठि चंचल करनी। अय इव जरत धरत पग धरनी।। नाना जाति न जाहिं बखाने। निदरि पवनु जनु चहत उड़ाने।। तिन्ह सब छयल भए असवारा। भरत सरिस बय राजकुमारा।। सब सुंदर सब भूषनधारी। कर सर चाप तून कटि भारी।।

ထို့နောက် ဘရတမင်းသားသည် မြင်းများ၊ ရထားများနှင့် ယာဉ်များကို ခေါ်ယူစေပြီး အဆင်သင့် ပြုလုပ်စေ၏။ ရထုန်းမင်းသား၏ မင်္ဂလာဇာတ်အတွက် အမြန် ထွက်ခွါကြလော့ဟု ဆို၏။ ဤသို့ ကြားသောအခါ မောင်နှမနှစ်ဦးလုံးသည် ပျော်ရွှင်မှုဖြင့် တုန်လှုပ်သွားကြ၏။ ဘရတသည် အခြွေအရံအားလုံးကို ခေါ်ယူပြီး အမိန့်ပေး၏၊ သူတို့သည် ပျော်ရွှင်စွာ ထကြ၍ အလျှင်အမြန် သွားကြ၏။ ချစ်ခင်မှုဖြင့် မြင်းများကို ဇက်ကြိုးတပ်ဆင်ကြ၏၊ အရောင်အသွေးအမျိုးမျိုးရှိသော မြင်းကောင်းများသည် ထင်ရှားကြ၏။ အားလုံးသည် လှပကြ၏၊ လှုပ်ရှားမှု ပေါ့ပါးကြ၏၊ နတ်မြင်းများကဲ့သို့ မြေကြီးကို ပေါ့ပါးစွာ နင်းကြ၏။ မျိုးစိတ်များစွာ ရှိ၍ ဖော်ပြ၍မရ၊ လေကို မကြောက်ကြ၊ ပျံသန်းလိုသကဲ့သို့ ထင်၏။ ထိုမြင်းစီးသူအားလုံးသည် မြင်းစီးကြ၏၊ သူတို့သည် ဘရတနှင့် တူညီသော မင်းသားများပင် ဖြစ်ကြ၏။ အားလုံးသည် လှပကြ၏၊ အားလုံးသည် လက်ဝတ်ရန်တို့ ဆင်ယင်ကြ၏၊ လက်၌ လေးနှင့် မြားအိမ်ရှိကြ၏၊ ခါး၌ ကြံးချိုသန် ရှိကြ၏။

Verse 619 (दोहा/सोरठा)

छरे छबीले छयल सब सूर सुजान नबीन। जुग पदचर असवार प्रति जे असिकला प्रबीन।।298।।

ထိုမြင်းစီးသူအားလုံးသည် ထင်ပေါ်လှပကြ၏၊ ရဲရင့်သော စစ်သည်တော်များ၊ ကျွမ်းကျင်ပြီး လူငယ်များ ဖြစ်ကြ၏။ ထိုသူတို့သည် ဓားနှင့် ဒိုင်းကို ကိုင်တွယ်ရာ၌ ကျွမ်းကျင်ကြ၏၊ ခြေကျင်လည်းကောင်း၊ မြင်းစီးလည်းကောင်း လက်နက်အမျိုးမျိုးကို ကျွမ်းကျင်စွာ ကိုင်တွယ်နိုင်ကြ၏။

Verse 620 (चौपाई)

बाँधे बिरद बीर रन गाढ़े। निकसि भए पुर बाहेर ठाढ़े।। फेरहिं चतुर तुरग गति नाना। हरषहिं सुनि सुनि पवन निसाना।। रथ सारथिन्ह बिचित्र बनाए। ध्वज पताक मनि भूषन लाए।। चवँर चारु किंकिन धुनि करही। भानु जान सोभा अपहरहीं।। सावँकरन अगनित हय होते। ते तिन्ह रथन्ह सारथिन्ह जोते।। सुंदर सकल अलंकृत सोहे। जिन्हहि बिलोकत मुनि मन मोहे।। जे जल चलहिं थलहि की नाई। टाप न बूड़ बेग अधिकाई।। अस्त्र सस्त्र सबु साजु बनाई। रथी सारथिन्ह लिए बोलाई।।

သူရဲကောင်းတို့သည် ခေါင်းပေါင်းများကို ခိုင်ခံ့စွာ စည်းနှောင်ကြပြီး ချပ်ဝတ်တန်ဆာများကို တပ်ဆင်ကြ၏၊ မြို့ပြင်သို့ ထွက်၍ တန်းစီကာ ရပ်နေကြ၏။ ကျွမ်းကျင်သော မြင်းစီးသူတို့သည် မြင်းများကို အမျိုးမျိုးသော အရပ်မျက်နှာများသို့ လှည့်ပြောင်းကြ၏၊ လေ၏ အသံကို ကြား၍ ပျော်ရွှင်ကြ၏။ ရထားမှူးတို့သည် ရထားများကို အံ့သြဖွယ် ပြင်ဆင်ကြ၏၊ အလံများ၊ စည်တောင်းများနှင့် ရတနာတို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ကြ၏။ လှပသော နွားမြီးယပ်များနှင့် မြည်ငြာသော ခါးတီးများသည် ဂီတကို ဖန်တီးကြ၏၊ နေ၏ ဘုန်းဘော်ကိုပင် ခိုးယူသကဲ့သို့ ထင်၏။ သာဝဏီမင်းကြီး၏ မရေမတွက်နိုင်သော မြင်းများ ရှိကြ၏၊ ထိုမြင်းများကို ရထားမှူးတို့သည် ရထားများ၌ ဇက်ကြိုးတပ်ကြ၏။ အားလုံးသည် လှပ၍ တန်ဆာဆင်ထားကြ၏၊ မည်သူမဆို မြင်လျှင် ရသေ့တို့၏ စိတ်နှလုံးပင် မေ့မျောသွား၏။ ရေပေါ်၌ ကုန်းပေါ်၌ သွားသကဲ့သို့ သွားကြ၏၊ နစ်မြုပ်ခြင်းမရှိ၊ နှေးကွေးခြင်းမရှိ၊ ပိုမိုလျင်မြန်စွာ သွားကြ၏။ လက်နက်အမျိုးမျိုးကို အဆင်သင့် ပြုလုပ်ကြ၏၊ ရထားစစ်သည်များနှင့် ရထားမှူးများကို ခေါ်ယူ၍ တက်စီးကြ၏။

Verse 621 (दोहा/सोरठा)

चढ़ि चढ़ि रथ बाहेर नगर लागी जुरन बरात। होत सगुन सुन्दर सबहि जो जेहि कारज जात।।299।।

ရထားများကို တစ်စီးပြီးတစ်စီး တက်စီးကာ မြို့ပြင်သို့ ထွက်ကြ၏၊ မင်္ဂလာဇာတ်သည် စုစည်းလာ၏။ သူတို့ သွားရောက်သမျှသော ရည်ရွယ်ချက်အတွက် နိမိတ်အားလုံးသည် ကောင်းမွန်လှပကြ၏။