Prakarana 16
सोपान-प्रवेश: ‘भक्ति का जन्म’ और ‘संशय-निवृत्ति’। बालकाण्ड में जगत-इतिहास और अवतार-कारण एक साथ रखकर तुलसी यह दिखाते हैं कि मुक्ति का प्रथम पायदान है—भगवत्-प्रतिज्ञा पर भरोसा, तथा भोग/राज्य/वरदान को भी ‘चरण-रति’ में रूपान्तरित कर देना। यहाँ दम्पति (सतरूपा–मनु) का वर-प्रार्थन प्रसंग साधक को सिखाता है कि सर्वोच्च वर है—विवेक, भक्ति, और चरण-स्नेह; बाकी सब उसी के अधीन हैं।
ဤအပိုင်းတွင် ရသ၏အလယ်ဗဟိုသည် သန္တာနှင့် ကရုဏာဖြစ်ပြီး၊ အဓွတရသ၏အရောင်အသွေးဖြင့် ထွန်းလင်းနေသည်, ၎င်းမှာ အဝတာရ၏ကတိပေးချက်ပင်ဖြစ်သည်။ သတရူပါ၏ နှိမ့်ကျသော်လည်း စွဲမြဲစွာတောင်းဆိုမှုဖြစ်သည့်, "သင်သည် ဗြဟ္မာနှင့် အားလုံး၏ဖခင်ဖြစ်သည်", ဟူသောစကားသည် ဘက္တတစ်ဦး၏ ဓမ္မသင်ခံထားသော သံသယကို ပုံသဏ္ဌာန်ပေးသည်, အစွမ်းအမြောက်အမြားရှင်ဘုရားသည် မိမိဘက္တများ၏ကောင်းကျိုးအတွက် အမှန်တကယ် သားတော်ဖြစ်လာမည်လော။ တုလသီဒါသ်သည် နိရဂုဏဗြဟ္မ၏ အနှံ့အပြားရှိမှု (အတွင်းအုပ်စိုးသူ) ကို သဂုဏလီလာ၏ စကားလုံးနှင့် ဆက်စပ်သည်, "ဤသို့ဖြစ်ပါစေ။" "ကျောက်မျက်ရတနာမရှိသော မြွေ" နှင့် "ရေမရှိသော ငါး" ကဲ့သို့သော ပုံရိပ်များဖြင့် ဘဝ၏တစ်ခုတည်းသော မှီခိုရာခံစားမှု ပိုမိုပြင်းထန်လာသည်, တည်ရှိမှုသည် ဘုရားရှင်၏ ခိုလှုံရာ၌သာ အဓိပ္ပါယ်ရှိသည်။ ထို့နောက် ပြတာပဘာနုအဖြစ်အပိုင်းကို 'သမိုင်း' အဖြစ် စတင်ဖော်ပြသည်, ဘုရင့်ဘုန်းတန်ခိုး၊ ဒါနပြုမှု၊ ဓမ္မနှင့် ထို့နောက် အမဲလိုက်မှု၏ လွဲမှားသောအယူ, ဤတို့က နီတိနှင့် ကမ္မတို့သာလျှင် မလုံလောက်ကြောင်း ပြသသည်, ဉာဏမရှိဘဲ မာနသည် ကျဆင်းခြင်း၏အကြောင်းဖြစ်လေသည်။ ဤသို့ဖြင့် ဤအပိုင်းသည် ရှာဖွေသူကို ပထမဆင့်၌ တည်ငင်းစေသည်, ဝိဝေက၏လမ်းညွှန်မှုဖြင့် ဘက္တိအဖြစ် ရင့်ကျက်လာသောအခါ၌သာ ပေးချက်တစ်ခုသည် မင်္ဂလာရှိသောအရာဖြစ်လာသည်။
Verses
စောပိုင် 150.1-4
देखि प्रीति सुनि बचन अमोले।एवमस्तु करुनानिधि बोले।।
आपु सरिस खोजौं कहँ जाई।नृप तव तनय होब मैं आई।।
सतरूपहि बिलोकि कर जोरें।देबि मागु बरु जो रुचि तोरे।।
जो बरु नाथ चतुर नृप मागा।सोइ कृपाल मोहि अति प्रिय लागा।।
प्रभु परंतु सुठि होति ढिठाई।जदपि भगत हित तुम्हहि सोहाई।।
तुम्ह ब्रह्मादि जनक जग स्वामी।ब्रह्म सकल उर अंतरजामी।।
अस समुझत मन संसय होई।कहा जो प्रभु प्रवान पुनि सोई।।
जे निज भगत नाथ तव अहहीं।जो सुख पावहिं जो गति लहहीं।।
dekhi prīti suni bacana amole |evam-astu karuṇānidhi bole ||
āpu sarisa khojauṁ kahã jāī |nṛpa tava tanaya hoba maiṁ āī ||
satarūpahi biloki kara joreṁ |debi māgu baru jo ruci tore ||
jo baru nātha catura nṛpa māgā |soi kṛpāla mohi ati priya lāgā ||
prabhu parantu suṭhi hoti ḍhiṭhāī |jadapi bhagata hita tumhahi sohāī ||
tumha brahmādi janaka jaga svāmī |brahma sakala ura antarajāmī ||
asa samujhata mana saṁsaya hoī |kahā jo prabhu pravāna puni soī ||
je nija bhagata nātha tava ahāhīṁ |jo sukha pāvahiṁ jo gati lahahīṁ ||
သူ၏ချစ်ခြင်းကိုမြင်၍ တန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်သောစကားကိုကြား၍ ကရုဏာအပြည့်ဖြစ်သော အရှင်မြတ်သည် ထိုသို့ဖြစ်စေ ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ငါသည် ငါနှင့်တူသူကို ဘယ်မှာသွားရှာမည်နည်း။ အရှင်မင်းကြီး ငါကိုယ်တိုင် လာ၍ သင့်သားဖြစ်လတ္တံ့။ ထို့နောက် လက်အုပ်ချီ၍ရပ်နေသော သတရူပါကို ကြည့်၍ နတ်သမီး၊ သင်နှစ်သက်သော ဆုကိုတောင်းလော့ ဟု မိန့်တော်မူ၏။ အရှင်ဘုရား၊ ပညာရှိသော မင်းကြီးတောင်းသော ဆုသည်လည်း ကရုဏာရှင်၊ ထိုဆုပင် အကျွန်ုပ်အား အလွန်ချစ်စရာကောင်းပါသည်။ သို့သော် အရှင်ဘုရား၊ ၎င်းသည် အလွန်ရဲတံ့ခြင်းဖြစ်သည်၊ သင့်ဘက္တိကများအတွက် သင်နှစ်သက်သော်လည်း ဖြစ်၏။ သင်သည် ဗြဟ္မာအစရှိသူတို့၏ ဖခင်၊ လောက၏အရှင်၊ မြတ်သောဗြဟ္မာ၊ အားလုံးသော စိတ်ဝန်းတွင်း၌ နေသော အတွင်းသက်သေ ဖြစ်ပါသည်။ ဤသို့ ဆင်ခြင်သောအခါ စိတ်တွင် သံသယဖြစ်၏။ သို့သော် အရှင်ဘုရား အတည်ပြုပြီးသော စကားသည် အဆုံးအဖြတ်ဖြစ်ရမည်။ အရှင်ဘုရား၊ သင့်ကိုယ်ပိုင် ဘက္တိများဖြစ်ကြသူတို့သည် ခံစားကြသော ချမ်းသာ၊ ရရှိကြသော ဂတိ၊
ဒိုဟာ 150
सोइ सुख सोइ गति सोइ भगति सोइ निज चरन सनेहु।सोइ बिबेक सोइ रहनि प्रभु हमहि कृपा करि देहु।।150।।
soi sukha soi gati soi bhagati soi nija carana sanehu.soi bibeka soi rahani prabhu hamahi kṛpā kari dehu..150..
ထိုသုခ၊ ထိုအခြေအနေ၊ ထိုဘက္ကတိ၊ ထိုမိမိ၏ ခြေတော်အပေါ် ချစ်ခြင်း၊ ထိုဝိဝေကနှင့် ထိုနေထိုင်မှုကို အရှင်မြတ်၊ ကရုဏာပြု၍ ကျွန်ုပ်တို့အား ပေးသနားတော်မူပါ။
စောပိုင် 151.1-4
सुनु मृदु गूढ़ रुचिर बर रचना।कृपासिंधु बोले मृदु बचना।।
जो कछु रुचि तुम्हेर मन माहीं।मैं सो दीन्ह सब संसय नाहीं।।
मातु बिबेक अलोकिक तोरें।कबहुँ न मिटिहि अनुग्रह मोरें।।
बंदि चरन मनु कहेउ बहोरी।अवर एक बिनति प्रभु मोरी।।
सुत बिषइक तव पद रति होऊ।मोहि बड़ मूढ़ कहै किन कोऊ।।
मनि बिनु फनि जिमि जल बिनु मीना।मम जीवन तिमि तुम्हहि अधीना।।
अस बरु मागि चरन गहि रहेऊ।एवमस्तु करुनानिधि कहेऊ।।
अब तुम्ह मम अनुसासन मानी।बसहु जाइ सुरपति रजधानी।।
sunu mṛdu gūṛha rucira bara racanā |kṛpāsiṃdhu bole mṛdu bacanā ||
jo kachu ruci tumhera mana māhīṃ |maiṃ so dīnh saba saṃsaya nāhīṃ ||
mātu bibeka alokika toreṃ |kabahuṃ na miṭihi anugraha moreṃ ||
baṃdi carana manu kaheu bahorī |avara eka binati prabhu morī ||
suta biṣaika tava pada rati hoū |mohi baṛa mūṛha kahai kina koū ||
mani binu phani jimi jala binu mīnā |mama jīvana timi tumhahi adhīnā ||
asa baru māgi carana gahi raheū |evamastu karuṇānidhi kaheū ||
aba tumha mama anuśāsana mānī |basahu jāi surapati rajadhānī ||
နူးညံ့သိမ်မွေ့၊ နက်နဲ၊ လှပ၊ မြတ်ကဲသော တောင်းဆိုချက်ကို ကြားနေရစဉ် ကရုဏာသမုဒ္ဒရာသည် နူးညံ့သော စကားဖြင့် မိန့်မြားတော်မူ၏။ သင့်စိတ်ထဲတွင် ရှိသော ဆန္ဒအားလုံးကို ငါပေးပြီးဖြစ်သည်၊ သံသယမရှိ။ မိခင်၊ သင့်၏ ထူးခြားသော ပညာဉာဏ်သည် ငါ၏ ကျေးဇူးကြောင့် ဘယ်တော့မျှ မပျောက်ပျက်နိုင်။ ခြေတော်ကို ဦးခိုက်ပြီး မနုသည် ထပ်မံပြောကြား၏ - အရှင်မြတ်၊ တောင်းဆိုချက် တစ်ခုထပ်ရှိပါသည်။ သားသမီးအပေါ် ချစ်ခြင်းကဲ့သို့ သင့်ခြေတော်အပေါ် ချစ်ခြင်း ငါရှိပါစေ။ တစ်စုံတစ်ယောက်က ငါ့ကို လူဗလာဟု ခေါ်စေကာမူ ဘာဖြစ်လည်း။ ရတနာမဲ့သော မြွေ၊ ရေမဲ့သော ငါးကဲ့သို့ ငါ၏အသက်သည် သင့်အပေါ်တွင် မှီခိုနေ၏။ ထိုသို့ ဆုတောင်းပြီး ခြေတော်ကို ဆုပ်ကိုင်ထား၏။ ကရုဏာသမုဒ္ဒရာသည် ထိုသို့ဖြစ်စေ ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ယခု ငါ၏အမိန့်ကို လက်ခံ၍ နတ်တို့၏သခင် မြို့တော်တွင် သွားနေထိုင်ကြ။
ဆိုရသာ 151
तहँ करि भोग बिसाल तात गउँ कछु काल पुनि।होइहहु अवध भुआल तब मैं होब तुम्हार सुत।।151।।
tahā̃ kari bhoga bisāla tāta gaũ kachu kāla puni |hoihahu avadha bhuāla taba maĩ hoba tumhāra suta ||151||
ထိုအရပ်တွင် ချစ်သား၊ ကြီးကျယ်သော ခံစားချက်များကို ခံစားလော့၊ အချိန်အနည်းငယ် ကုန်လွန်သွားသောအခါ အယောဓျာမင်းအဖြစ် မွေးဖွားလိမ့်မည်၊ ထိုအခါ ငါသည် သင့်သား ဖြစ်လိမ့်မည်။
စောပိုင် 152.1-4
इच्छामय नरबेष सँवारें।होइहउँ प्रगट निकेत तुम्हारे।।
अंसन्ह सहित देह धरि ताता।करिहउँ चरित भगत सुखदाता।।
जे सुनि सादर नर बड़भागी।भव तरिहहिं ममता मद त्यागी।।
आदिसक्ति जेहिं जग उपजाया।सोउ अवतरिहि मोरि यह माया।।
पुरउब मैं अभिलाष तुम्हारा।सत्य सत्य पन सत्य हमारा।।
पुनि पुनि अस कहि कृपानिधाना।अंतरधान भए भगवाना।।
दंपति उर धरि भगत कृपाला।तेहिं आश्रम निवसे कछु काला।।
समय पाइ तनु तजि अनयासा।जाइ कीन्ह अमरावति बासा।।
icchāmaya narabeṣa saṁvāreṁ |hoihaũ pragaṭa niketa tumhāre ||
aṁsanha sahita deha dhari tātā |karihaũ carita bhagata sukhadātā ||
je suni sādara nara baṛabhāgī |bhava tarihahiṁ mamatā mada tyāgī ||
ādisakti jehiṁ jaga upajāyā |sou avatarihi mori yaha māyā ||
purauba maiṁ abhilāṣa tumhārā |satya satya pana satya hamārā ||
puni puni asa kahi kṛpānidhānā |antaradhāna bhae bhagavānā ||
daṁpati ura dhari bhagata kṛpālā |tehiṁ āśrama nivase kachu kālā ||
samaya pāi tanu taji anayāsā |jāi kīnha amarāvati bāsā ||
ငါ၏ အလိုဆန္ဒအတိုင်း လူသားအသွင်ကို ဆောင်ယူ၍ သင့်နေအိမ်၌ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်လာပါမည်။ ငါ၏ အစိတ်အပိုင်းတို့နှင့်တကွ ကိုယ်ခန္ဓာကို ဆောင်ယူ၍ ဘက္တတို့အား ချမ်းသာပေးတော်မူသော လှုပ်ရှားမှုတို့ကို ဆောင်ရွက်ပါမည်။ ဤလှုပ်ရှားမှုတို့ကို ရိုသေစွာနားထောင်သော ကံကောင်းသော လူတို့သည် စွဲလမ်းမှုနှင့် မာနတို့ကို စွန့်ပယ်၍ ဘဝသမုဒ္ဒရာကို ကူးမြောက်ကြပါလိမ့်မည်။ ဤလောကကို ဖန်တီးတော်မူသော အစဦးသော စက္ခိတို့သည်လည်း ဆင်းသက်လာပါမည်၊ ဤသည်ပင် ငါ၏ မာယာတော်ဖြစ်၏။ သင့်ဆန္ဒကို ငါပြည့်စုံစေပါမည်။ မှန်၏၊ မှန်၏၊ ငါ၏ ကတိသစ္စာသည် မှန်၏။ ဤသို့ အဖန်တလဲလဲ မိန့်တော်မူ၍ ကရုဏာတော်၏ ဘဏ္ဍာတိုက်ဖြစ်သော အရှင်မြတ်သည် အဆင်းကွယ်ပျောက်သွားတော်မူ၏။ ဘက္တတို့အပေါ် ကရုဏာတော်ရှိသော အရှင်မြတ်ကို စိတ်၌ ထားရှိသော ဇနီးမောင်နှံတို့သည် ထိုကျောင်း၌ အချိန်အတန်ကြာ နေထိုင်ကြ၏။ အချိန်တန်သောအခါ ဆင်းရဲခြင်းမရှိဘဲ ခန္ဓာကိုယ်ကို စွန့်လွှတ်၍ အမရာဝတီပြည်၌ နေထိုင်ရန် သွားကြ၏။
ဒိုဟာ 152
यह इतिहास पुनीत अति उमहि कही बृषकेतु।भरद्वाज सुनु अपर पुनि राम जनम कर हेतु।।152।।
yaha itihāsa punīta ati umahi kahī bṛṣaketu |bharadvāja sunu apara puni rāma janama kara hetu ||152||
ဤအလွန် မြင့်မြတ်သန့်ရှင်းသော အကြောင်းအရာကို ဗြိသကေတုခေါ် သိဝမင်းကြီးသည် ဥမာဒေဝီအား ဟောကြားတော်မူခဲ့၏။ ယခုအခါ ဘရဒွါဇမုနိ၊ ထပ်မံ၍ နားထောင်လော့၊ ရာမမင်းကြီး ဆင်းသက်ခြင်း၏ အကြောင်းနှင့် ရည်ရွယ်ချက်ကို ငါဟောကြားပါမည်။
စောပိုင် 153.1-4
सुनु मुनि कथा पुनीत पुरानी।जो गिरिजा प्रति संभु बखानी।।
बिस्व बिदित एक कैकय देसू।सत्यकेतु तहँ बसइ नरेसू।।
धरम धुरंधर नीति निधाना।तेज प्रताप सील बलवाना।।
तेहि कें भए जुगल सुत बीरा।सब गुन धाम महा रनधीरा।।
राज धनी जो जेठ सुत आही।नाम प्रतापभानु अस ताही।।
अपर सुतहि अरिमर्दन नामा।भुजबल अतुल अचल संग्रामा।।
भाइहि भाइहि परम समीती।सकल दोष छल बरजित प्रीती।।
जेठे सुतहि राज नृप दीन्हा।हरि हित आपु गवन बन कीन्हा।।
sunu muni kathā punīta purānī |jo girijā prati saṃbhu bakhānī ||
bisva bidita eka kaikaya desū |satyaketū tahã basai naresū ||
dharama dhuraṃdhara nīti nidhānā |teja pratāpa sīla balavānā ||
tehi kẽ bhae jugala suta bīrā |saba guna dhāma mahā ranadhīrā ||
rāja dhanī jo jeṭha suta āhī |nāma pratāpabhānu asa tāhī ||
apara sutahi arimardana nāmā |bhujabala atula acala saṃgrāmā ||
bhāihi bhāihi parama samītī |sakala doṣa chala barajita prītī ||
jeṭhe sutahi rāja nṛpa dīnhā |hari hita āpu gavana bana kīnhā ||
အို မုနိ၊ သမ္ဘုမှ ဂိရိဇာသို့ မိန့်ကြားခဲ့သော မွန်မြတ်သည့် ရှေးဟောင်းကथာကို နာယူပါ။ ကမ္ဘာတွင် ထင်ရှားသော ကေကယနိုင်ငံ တစ်ခုရှိသည်၊ စတျကေတု မည်သော မင်းသည် ထိုနေရာတွင် နေထိုင်သည်။ ဓမ္မ၏ ဝန်ကို ထမ်းဆောင်သူ၊ နီတိ၏ ဘဏ္ဍာတိုက်၊ တေဇော၊ ပြတ်သားမှု၊ သီလနှင့် ခွန်အားကြီးသူ ဖြစ်သည်။ ထိုမင်း၌ ရဲရင့်သော သားနှစ်ယောက် မွေးဖွားခဲ့သည်၊ ဂုဏ်တို့၏ နေရာ၊ စစ်ပွဲတွင် အလွန်ခိုင်မာသူများ ဖြစ်ကြသည်။ အကြီးဆုံးသားသည် နိုင်ငံ၏ အမွေဆက်ခံသူ ဖြစ်ပြီး ပြတ်ပဘာနု မည်သည်။ အခြားသားသည် အရိမဒ္ဒန မည်ပြီး၊ လက်အားတွင် အတုမရှိ၊ စစ်ပွဲတွင် မလှုပ်မရှားနိုင်သူ ဖြစ်သည်။ ညီအစ်က်နှစ်ယောက်အကြား အလွန်သင့်မြတ်ပြီး၊ ချစ်ခြင်းမေတ္တာသည် အပြစ်တိုင်းနှင့် လိမ်လည်မှုမှ ကင်းရှင်းသည်။ မင်းသည် အကြီးဆုံးသားအား နိုင်ငံကို ပေးအပ်ပြီး၊ ဟရိအတွက် ကိုယ်တိုင် တောသို့ သွားခဲ့သည်။
ဒိုဟာ 153
जब प्रतापरबि भयउ नृप फिरी दोहाई देस।प्रजा पाल अति बेदबिधि कतहुँ नहीं अघ लेस।।153।।
jaba pratāpa-rabi bhayu nṛpa phirī dohāī desa |prajā pāla ati beda-bidhi katahū̃ nahī̃ agha lesa ||153||
မင်းကြီး၏ နေကဲ့သို့သော ထင်ရှားကျော်ကြားမှုသည် ခိုင်မာစွာ တည်တံ့သောအခါ နိုင်ငံတစ်လွှား ကြေညာချက်များ ထပ်မံ၍ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် မြည်ဟီးလာခဲ့၏။ ထိုမင်းကြီးသည် ဝေဒကျမ်းဂန်အရ တိကျစွာ မင်းကျင့်တရားဖြင့် တိုင်းသူပြည်သားတို့ကို စောင့်ရှောက်တော်မူ၏၊ မည်သည့်နေရာ၌မျှ အပြစ်၏ အနံ့အသင့်ပင် မရှိခဲ့ပေ။
စောပိုင် 154.1-4
नृप हितकारक सचिव सयाना।नाम धरमरुचि सुक्र समाना।।
सचिव सयान बंधु बलबीरा।आपु प्रतापपुंज रनधीरा।।
सेन संग चतुरंग अपारा।अमित सुभट सब समर जुझारा।।
सेन बिलोकि राउ हरषाना।अरु बाजे गहगहे निसाना।।
बिजय हेतु कटकई बनाई।सुदिन साधि नृप चलेउ बजाई।।
जँह तहँ परीं अनेक लराईं।जीते सकल भूप बरिआई।।
सप्त दीप भुजबल बस कीन्हे।लै लै दंड छाड़ि नृप दीन्हें।।
सकल अवनि मंडल तेहि काला।एक प्रतापभानु महिपाला।।
nṛpa hitakāraka saciva sayānā |nāma dharmaruci śukra samānā ||
saciva sayāna bandhu balabīrā |āpu pratāpapuñja raṇadhīrā ||
sena saṅga caturaṅga apārā |amita subhaṭa saba samara jujhārā ||
sena biloki rāu haraṣānā |aru bāje gahagahe nisānā ||
bijaya hetu kaṭakaī banāī |sudina sādhi nṛpa caleu bajāī ||
jaṁha taṁha parīṁ aneka larāīṁ |jīte sakala bhūpa bariāī ||
sapta dīpa bhujabala basa kīnhe |lai lai daṇḍa chāḍi nṛpa dīnhe ||
sakala avani maṇḍala tehi kālā |eka pratāpabhānu mahipālā ||
ဘုရင္တြင္ ပညာရွိေသာ အမတ္၊ မင္း၏ အက်ိဳးကို အလိုရွိေသာ၊ နာမည္ ဓမၼရုစိ၊ သူကဲ့သို႔ တူေသာသူ ရွိ၏။ ပညာရွိေသာ အမတ္ႏွင့္ ညီအစ္ကို ရဲေဘာ္သူရဲမ်ားႏွင့္တကြ္၊ ကိုယ္တိုင္လည္း ေက်ာ္ေစာမႈ အစုအေပါင္း၊ စစ္တိုက္ရာတြင္ မေျပာင္မလဲ။ စစ္တပ္ေလးတပ္မကိုယ္ မရေႏွးေသာ စစ္သည္ေတာ္မ်ားႏွင့္အတူ၊ စစ္တိုက္ရာတြင္ ရဲ၀ံ့ေသာ သူရဲေကာင္းမ်ား အမ်ားအျပား။ စစ္တပ္ကိုျမင္ေတာ့ ဘုရင္ ၀မ္းသာ၏။ စစ္ေခၚၾသားႀကီးမ်ားလည္း သဲသဲၾသြာၾသြာ ျမည္၏။ အႏိုင္ရေစရန္ စစ္တပ္ကို ျပင္ဆင္၏။ ေကာင္းေသာေန႔ကို ေရြး၍ ဘုရင္ တပ္မကိုယ္ႏွင့္တကြ္ စစ္ထြက္၏။ အရပ္ရပ္တြင္ စစ္ပြဲမ်ားစြာ ျဖစ္၏။ ဘုရင္မ်ားအားလုံးကို အာဏာျဖင့္ အႏိုင္ရ၏။ တိုက္ႀကီးေခြးတိုက္ကို လက္ေတာ္အရွိန္ျဖင့္ သိမ္း၏။ ဘုရင္မ်ားထံမွ ေလွ်ာက္ထားကို ယူ၍ ျပန္လႊတ္၏။ ထိုအခ်ိန္တြင္ ပစၥကာဘာနု သည္ တစ္ကမၻာလုံး၏ တစ္ဦးတည္းေသာ ဘုရင္ ျဖစ္၏။
ဒိုဟာ 154
स्वबस बिस्व करि बाहुबल निज पुर कीन्ह प्रबेसु।अरथ धरम कामादि सुख सेवइ समयँ नरेसु।।154।।
svabasu bisva kari bāhubala nija pura kīnha prabesu |aratha dharama kāmādi sukha sevai samayaṁ naresu ||154||
မိမိ၏ လက်ယာအင်အားဖြင့် ဤလောကတစ်ခုလုံးကို မိမိ၏ အလိုသို့ လိုက်စေ၍ မင်းကြီးသည် မိမိ၏ မြို့တော်သို့ ဝင်ရောက်တော်မူ၏။ ထို့နောက် သင့်တင့်လျောက်ပတ်သော အချိန်အခါ၌ အာသီသဓမ္မတို့ကို လိုက်နာကျင့်သုံး၍ ကာမစသော တရားနှင့် ယှဉ်သော ချမ်းသာမှုတို့ကို ခံစားတော်မူ၏၊ ဤသို့ဖြင့် မင်းကြီးနှင့် သင့်တင့်သော ချမ်းသာကို ခံစားတော်မူ၏။
စောပိုင် 155.1-4
भूप प्रतापभानु बल पाई।कामधेनु भै भूमि सुहाई।।
सब दुख बरजित प्रजा सुखारी।धरमसील सुंदर नर नारी।।
सचिव धरमरुचि हरि पद प्रीती।नृप हित हेतु सिखव नित नीती।।
गुर सुर संत पितर महिदेवा।करइ सदा नृप सब कै सेवा।।
भूप धरम जे बेद बखाने।सकल करइ सादर सुख माने।।
दिन प्रति देह बिबिध बिधि दाना।सुनहु सास्त्र बर बेद पुराना।।
नाना बापीं कूप तड़ागा।सुमन बाटिका सुंदर बागा।।
बिप्रभवन सुरभवन सुहाए।सब तीरथन्ह बिचित्र बनाए।।
bhūpa pratāpa-bhānu bala pāī.kāma-dhenu bhai bhūmi suhāī..
saba dukha barajita prajā sukhārī.dharama-sīla sundara nara nārī..
saciva dharama-ruci hari-pada prītī.nṛpa-hita hetu sikhava nita nītī..
guru sura santa pitara mahi-devā.karai sadā nṛpa saba kai sevā..
bhūpa dharama je beda bakhāne.sakala karai sādara sukha māne..
dina prati deha bibidha bidhi dānā.sunahu sāstra bara beda purānā..
nānā bāpīṁ kūpa taṛāgā.sumana bāṭikā sundara bāgā..
bipra-bhavana sura-bhavana suhāe.saba tīrathanha bicitra banāe..
ဘုရင် ပရတာပဘာနုသည် အားအင်ရရှိသောအခါ မြေကြီးသည် ဆန္ဒတိုင်းပြည့်ဝစေသော ကာမဓေနုဖြစ်လာသည်။ ပြည်သူအပေါင်းတို့သည် ဆင်းရဲဒုက္ခအားလုံးမှ ကင်းလွတ်၍ ချမ်းသာကြသည်။ ယောက်ျားမိန်းမတို့သည် ကျင့်ဝတ်ရှိကြ၍ လှပကြသည်။ ဝန်ကြီး ဓမ္မရုစိသည် ဟရိ၏ ခြေတော်ကို ချစ်မြတ်နိုး၍ ဘုရင်၏ အကျိုးငှာ နိုင်ငံရေးပညာကို အမြဲတမ်း သင်ပြသည်။ ဘုရင်သည် ဆရာ၊ နတ်ဒေဝတာ၊ သူတော်စင်၊ ဘိုးဘေးဘီးဘင်နှင့် မြေပေါ်ကနတ်ဒေဝတာဖြစ်သော ဗြာဟ္မဏတို့ကို အမြဲတမ်း ဝန်တိုခံ ဆောင်ရွက်သည်။ ဘုရင်၏ တာဝန်ဝတ္တရားများကို ဝေဒကျမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်တို့ကို အလုံးစုံ ရိုသေစွာ ဆောင်ရွက်၍ ဝမ်းမြောက်ခံစားသည်။ နေ့စဉ် အမျိုးမျိုးသော ပေးကမ်းခြင်းကို ပြုလုပ်သည်။ မြတ်နိုးသော ကျမ်းဂန်များ၊ ဝေဒကျမ်းနှင့် ပုရာဏ်ကျမ်းများကို နားထောင်သည်။ အမျိုးမျိုးသော ရေကန်ရင်းများ၊ ရေတွင်းများ၊ ရေအိုးများ၊ ပန်းဥယျာဉ်များနှင့် လှပသော ဥယျာဉ်များကို ပြုလုပ်ထားသည်။ ဗြာဟ္မဏတို့အတွက် အိမ်များနှင့် နတ်ဒေဝတာတို့အတွက် ဘုရားကျောင်းများကို လှပစွာ ဆောက်လုပ်ထားသည်။ ဘုရားဖူးနေရာ အရပ်အားလုံးတွင် အံ့သြဖွယ် ဆောက်လုပ်ထားသည်။
ဒိုဟာ 155
जँह लगि कहे पुरान श्रुति एक एक सब जाग।बार सहस्र सहस्र नृप किए सहित अनुराग।।155।।
jaṁh lagi kahe purāna śruti eka-eka saba jāga |bāra sahasra sahasra nṛpa kiē sahita anurāga ||155||
ပုရာဏ်နှင့် သုတိကျမ်းများက ဖော်ပြထားသည့် ယဇ်ပူဇော်ပွဲတိုင်းကို မင်းသည် တစ်ခုစီလျှင် ထောင်ကြိမ်ကျ ကြီးစွာသော ဘက္ကရာဖြင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့၏။
စောပိုင် 156.1-4
हृदयँ न कछु फल अनुसंधाना।भूप बिबेकी परम सुजाना।।
करइ जे धरम करम मन बानी।बासुदेव अर्पित नृप ग्यानी।।
चढ़ि बर बाजि बार एक राजा।मृगया कर सब साजि समाजा।।
बिंध्याचल गभीर बन गयऊ।मृग पुनीत बहु मारत भयऊ।।
फिरत बिपिन नृप दीख बराहू।जनु बन दुरेउ ससिहि ग्रसि राहू।।
बड़ बिधु नहि समात मुख माहीं।मनहुँ क्रोधबस उगिलत नाहीं।।
कोल कराल दसन छबि गाई।तनु बिसाल पीवर अधिकाई।।
घुरुघुरात हय आरौ पाएँ।चकित बिलोकत कान उठाएँ।।
hṛdayaṁ na kachu phala anusandhānā.bhūpa bibekī parama sujānā..
karai je dharama karama mana bānī.bāsudeva arpita nṛpa gyānī..
caṛhi bara bāji bāra eka rājā.mṛgayā kara saba sāji samājā..
biṁdhyācala gabhīra bana gayū.mṛga punīta bahu mārat bhayū..
phirata bipina nṛpa dīkha barāhū.janu bana dureu sasi-hi grasi rāhū..
baṛa bidhu nahi samāta mukha māhīṁ.manahuṁ krodha-basa ugilata nāhīṁ..
kola karāla dasana chabi gāī.tanu bisāla pīvara adhikāī..
ghuru-ghurāta haya ārau pāeṁ.cakita bilokata kāna uṭhāeṁ..
နှလုံးသားတွင် မိမိ၏အကျင့်တို့၏အသီးကို မည်သည့်ရှာဖွီမှုမျှ မရှိ၊ မင်းသည် ပိုင်းခြားစိတ်မိုက်သူဖြစ်ပြီး အလွန်ပညာနှင့် ပြည့်စုံသူဖြစ်၏။ စိတ်၊ နှုတ်၊ ကိုယ်တို့ဖြင့် ပြုခဲ့သော ဓမ္မကိစ္စအရာတို့ကို ပညာနှင့်ပြည့်စုံသော မင်းသည် ဝါသုဒေဝအား ဆက်ကပ်ခဲ့၏။ တစ်ကြိမ်တွင် မင်းသည် ကောင်းသောမြင်းကို စီးပြီး အမဲလိုက်ရန် ပစ္စည်းနှင့် အဖွဲ့အစည်းအားလုံးဖြင့် ဝိန္ဒျာတောင်၏ နက်ရှိုင်းသော တောအုပ်ကြီးထဲသို့ ဝင်ခဲ့ပြီး များစွာသော သန့်စင်သည့် သမင်များကို သတ်ခဲ့၏။ မင်းသည် တောထဲတွင် လှည့်လည်စဉ် တောဝက်ကို မြင်ခဲ့၏၊ ရာဟုသည် လကို ဖမ်းပြီး တောထဲတွင် ပုန်းကွယ်နေသကဲ့သို့။ ကြီးမားသော လသည် ၎င်း၏ ပါးစပ်အတွင်း မထပ်စဖြစ်ပြီး အမျက်ဒေါသဖြင့် ထွတ်ထုတ်မည်မဟုတ်သကဲ့သို့ ထင်၏။ တောဝက်၏ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော စွယ်တို့၏ အလှကို ဖော်ပြခဲ့ပြီးပြီ၊ ၎င်း၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် ကြီးမားပြီး အလွန်တုတ်ခိုင်၏။ မြင်းသံကို နီးကပ်စွာ ကြားသော် ၎င်းသည် ဟိန်းဟောက်သံပြုပြီး နားရွက်များထောင်ကာ ထိတ်လန့်စွာ ပတ်ဝန်းကျင်ကို ကြည့်ရှု၏။
ဒိုဟာ 156
नील महीधर सिखर सम देखि बिसाल बराहु।चपरि चलेउ हय सुटुकि नृप हाँकि न होइ निबाहु।।156।।
nīla mahīdhara śikhara sama dekhi bisāla barāhu |capari caleu haya suṭuki nṛpa hā̃ki na hoi nibāhu ||156||
မည်းညိုသောတောင်ထိပ်ကဲ့သို့ ကြီးမားသော နွားရိုင်းကို မြင်၍ ဘုရင်၏ မြင်းသည် လျှပ်တစ်ပြန် ပြေးလွှားပြီး ကြောက်၍ ဆုတ်နစ်သွားသည်။ ဘုရင်သည် အော်ဟစ်၍ မောင်းနှင်သော်လည်း ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်း မရှိချေ။
စောပိုင် 157.1-4
आवत देखि अधिक रव बाजी।चलेउ बराह मरुत गति भाजी।।
तुरत कीन्ह नृप सर संधाना।महि मिलि गयउ बिलोकत बाना।।
तकि तकि तीर महीस चलावा।करि छल सुअर सरीर बचावा।।
प्रगटत दुरत जाइ मृग भागा।रिस बस भूप चलेउ संग लागा।।
गयउ दूरि घन गहन बराहू।जहँ नाहिन गज बाजि निबाहू।।
अति अकेल बन बिपुल कलेसू।तदपि न मृग मग तजइ नरेसू।।
कोल बिलोकि भूप बड़ धीरा।भागि पैठ गिरिगुहाँ गभीरा।।
अगम देखि नृप अति पछिताई।फिरेउ महाबन परेउ भुलाई।।
āvata dekhi adhika rava bājī.caleu barāha maruta gati bhājī..
turata kīnha nṛpa sara saṁdhānā.mahi mili gayau bilokata bānā..
taki-taki tīra mahīsa calāvā.kari chala suara sarīra bacāvā..
pragaṭata durata jāi mṛga bhāgā.risa basa bhūpa caleu saṅga lāgā..
gayau dūri ghana gahana barāhū.jahã nāhina gaja bāji nibāhū..
ati akela bana bipula kalesū.tadapi na mṛga maga tajai naresū..
kola biloki bhūpa baṛa dhīrā.bhāgi paiṭha giriguhā̃ gabhīrā..
agama dekhi nṛpa ati pachitāī.phireu mahābana pareu bhulāī..
မြင်းတို့၏ အသံကိုကြား၍ တောဝက်သည် လေတိုက်သက်သက် အလျင်နှင့် ထွက်ပြေးသွား၏။ ဘုရင်သည် မျှားကို လေးတွင် ချက်ချင်းစီစဉ်၏။ သို့သော် တောဝက်သည် မျှားကို မြင်၍ မြေကြီးနှင့် ကပ်၍ နေ၏။ ဘုရင်သည် အဖန်ဖန် အပ်ဆိုး၍ မျှားများကို ပစ်ချ၏။ တောဝက်သည် လှည့်ဖျား၍ ကိုယ်ခန္ဓာကို ကာကွယ်၏။ တစ်ခါပေါ်တစ်ခါပျောက် သတ္တဝါသည် ပြေးလွှားသွား၏။ ဘုရင်သည် အမျက်ထွက်၍ နောက်ကို အနီးကပ် လိုက်၏။ တောဝက်သည် ဆင်နှင့် မြင်း ဖြတ်သန်း၍ မရသော ထူထပ်သည့် တောအုပ်ကြီးသို့ ဝေးစွာ သွား၏။ ဘုရင်သည် တောအတွင်း တစ်ဦးတစ်ယောက်တည်း ဖြစ်၍ အလွန် ဒုက္ခရောက်၏။ သို့သော် သတ္တဝါ၏ အရိပ်အကြောင်းကို စွန့်လွှတ်ခြင်း မပြု။ ဘုရင်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို မြင်၍ တောဝက်သည် ပြေး၍ နက်သော တောင်ဂူတစ်ခုတွင်း ဝင်၏။ ဝင်၍ မရကြောင်း မြင်၍ ဘုရင်သည် အလွန် နှလုံးနာ၏။ ပြန်လည်၏၊ သို့သော် ကြီးမားသော တောအုပ်တွင် လမ်းပျောက်၏။
ဒိုဟာ 157
खेद खिन्न छुद्धित तृषित राजा बाजि समेत।खोजत ब्याकुल सरित सर जल बिनु भयउ अचेत।।157।।
kheda khinna chuddhita tṛṣita rājā bāji sameta |khojata byākula sarita sara jala binu bhayu aceta ||157||
ဝေဒနာဖြင့် ပင်ပန်းနာကျင်ပြီး စိတ်ဓာတ်ကျကာ ဆာလောင်မွတ်သိပ်မှုဖြင့် ညှဉ်းပန်းခံရသော မင်းကြီးသည် - မြင်းနှင့်အတူ - စိတ်ပူပန်စွာ ရှာဖွေလျက် လှည့်လည်ခဲ့သည်။ သို့သော် မည်သည့်မြစ်၊ မည်သည့်ရေကန်၊ မည်သည့်ရေမျှ မတွေ့ရှိသောကြောင့် နောက်ဆုံးတွင် သတိလစ်သွားခဲ့သည်။
စောပိုင် 158.1-4
फिरत बिपिन आश्रम एक देखा।तहँ बस नृपति कपट मुनिबेषा।।
जासु देस नृप लीन्ह छड़ाई।समर सेन तजि गयउ पराई।।
समय प्रतापभानु कर जानी।आपन अति असमय अनुमानी।।
गयउ न गृह मन बहुत गलानी।मिला न राजहि नृप अभिमानी।।
रिस उर मारि रंक जिमि राजा।बिपिन बसइ तापस कें साजा।।
तासु समीप गवन नृप कीन्हा।यह प्रतापरबि तेहि तब चीन्हा।।
राउ तृषित नहि सो पहिचाना।देखि सुबेष महामुनि जाना।।
उतरि तुरग तें कीन्ह प्रनामा।परम चतुर न कहेउ निज नामा।।
phirata bipina āśrama eka dekhā |tahã̐ basa nṛpati kapaṭa munibeṣā ||
jāsu desa nṛpa līnha chaṛāī |samara sena taji gayau parāī ||
samaya pratāpabhānu kara jānī |āpana ati asamaya anumānī ||
gayau na gṛha mana bahuta galānī |milā na rājahi nṛpa abhimānī ||
risa ura māri raṅka jimi rājā |bipina basai tāpasa keṃ sājā ||
tāsu samīpa gavana nṛpa kīnhā |yaha pratāparabi tehi taba cīnhā ||
rāu tṛṣita nahi so pahicānā |dekhi subeṣa mahāmuni jānā ||
utari turaga teṃ kīnha pranāmā |parama catura na kaheu nija nāmā ||
တောအတွင်းသို့လှည့်လည်စဉ် သူသည် ရသေ့အသွင်ဆောင်ထားသော ဘုရင်တစ်ပါး နေထိုင်သည့် ကျောင်းတစ်ဆူကိုမြင်ခဲ့သည် ပြတပဘာနုက မိမိ၏နိုင်ငံကိုသိမ်းယူခဲ့ပြီး စစ်မြေပြင်တွင် စစ်တပ်ကိုစွန့်ခွာကာ ထွက်ပြေးခဲ့သော ဘုရင်ဖြစ်သည် အချိန်ကာလသည် ပြတပဘာနုကို အကျိုးပြုကြောင်းသိရှိပြီး မိမိ၏အချိန်ကာလသည် အဆိုးရွားဆုံးဖြစ်ကြောင်း ခန့်မှန်းခဲ့သည် စိတ်တွင်အရှက်ကွက်သဖြင့် နန်းတော်သို့မပြန်ဘဲ မာနထောင်သောဘုရင်ဖြစ်သောကြောင့် အခြားဘုရင်နှင့်လည်း မတွေ့ဆုံခဲ့ပါ စိတ်ထဲတွင်အမျက်ဒေါသကိုနှိပ်ကွပ်၍ ဘုရင်သည် ရသေ့၏အဝတ်အစားကိုဝတ်ကာ တောထဲတွင် ဘုန်းကြီးသူကဲ့သို့ နေထိုင်ခဲ့သည် ပြတပဘာနု ထိုကျော်စောမှု၏နေသည် သူ၏နီးကပ်သို့သွားရောက်ခဲ့ပြီး ရသေ့ဘုရင်သည် ထိုအချိန်တွင် သူ့ကိုအသိအမှတ်ပြုခဲ့သည် ရေငတ်နေသောဘုရင်သည် သူ့ကိုမသိခဲ့ပါ အဝတ်အစားကောင်းကိုမြင်၍ မဟာရသေ့ကြီးဟု ထင်မှတ်ခဲ့သည် မြင်းပေါ်မှဆင်းသက်ကာ ရှိခိုးခဲ့သော်လည်း အလွန်လိမ္မာသောကြောင့် မိမိ၏နာမည်ကိုမပြောခဲ့ပါ
ဒိုဟာ 158
भूपति तृषित बिलोकि तेहिं सरबरु दीन्ह देखाइ।मज्जन पान समेत हय कीन्ह नृपति हरषाइ।।158।।
bhūpati tṛṣita biloki tehiṁ sarabaru dīnha dekhāi |majjana pāna sameta haya kīnha nṛpati haraṣāi ||158||
ဘုရင်ရေပန်းစဲနေသည်ကို မြင်၍ ရသေ့သည် အိုင်အလှအလကို ပြသခဲ့သည်။ ထိုနေရာတွင် ဘုရင်ဝမ်းမြောက်စွာ ရေချိုးခြင်းနှင့် ရေသောက်ခြင်း ပြု၍ မြင်းကိုလည်း ရေချိုးစေကာ ရေသောက်စေခဲ့သည်။
စောပိုင် 159.1-4
गै श्रम सकल सुखी नृप भयऊ।निज आश्रम तापस लै गयऊ।।
आसन दीन्ह अस्त रबि जानी।पुनि तापस बोलेउ मृदु बानी।।
को तुम्ह कस बन फिरहु अकेलें।सुंदर जुबा जीव परहेलें।।
चक्रबर्ति के लच्छन तोरें।देखत दया लागि अति मोरें।।
नाम प्रतापभानु अवनीसा।तासु सचिव मैं सुनहु मुनीसा।।
फिरत अहेरें परेउँ भुलाई।बडे भाग देखउँ पद आई।।
हम कहँ दुर्लभ दरस तुम्हारा।जानत हौं कछु भल होनिहारा।।
कह मुनि तात भयउ अँधियारा।जोजन सत्तरि नगरु तुम्हारा।।
gai śrama sakala sukhī nṛpa bhayū.nija āśrama tāpasa lai gayū..
āsana dīnha asta rabi jānī.puni tāpasa boleu mṛdu bānī..
ko tumha kasa bana phirahu akelẽ.sundara jubā jīva parahẽlẽ..
cakrabarti ke lacchana torẽ.dekhata dayā lāgi ati morẽ..
nāma pratāpabhānu avanīsā.tāsu saciva maiṁ sunahu munīsā..
phirata ahērẽ pareuṁ bhulāī.baṛe bhāga dekhuṁ pada āī..
hama kahaँ durlabha darasa tumhārā.jānata hauṁ kachu bhala honihārā..
kaha muni tāta bhayau aँdhiyārā.jojana sattari nagaru tumhārā..
ပင်ပန်းမှုအားလုံးပျောက်၍ ဘုရင်သည် ချမ်းသာသာယာစွာဖြစ်၏။ ရသေ့သည် မိမိကျောင်းသို့ ခေါ်ဆောင်သွား၏။ နေဝင်ပြီဟုသိ၍ ရသေ့သည် နေရာပေးပြီးနောက် နူးညံသောစကားဖြင့် ပြောဆို၏။ အရှင်သည် အဘယ်သူနည်း၊ အဘယ်ကြောင့် တောထဲတွင် တစ်ဦးတည်း လှည့်လည်ဘိသနည်း၊ နှစ်သက်ဖွယ်ကောင်းသော လူပျိုဖြစ်ပါလျက် အသက်ကို မငဲ့မည်းဘဲ။ အရှင်တွင် စကြာမင်း၏ လက္ခဏာများရှိ၏၊ ကြည့်ရှု၍ အလွန်ကြင်နာစိတ် ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ပြတ်တ်ပဘာနု မည်သော မြေကြီး၏သခင်မင်းရှိ၏၊ နားထောင်ပါ ရသေ့တို့သခင်၊ ငါသည် ထိုမင်း၏ ဝန်ကြီးဖြစ်၏။ အမဲလိုက်ရာတွင် လှည့်လည်၍ လမ်းပျောက်ခဲ့၏၊ ကြီးစွာသော ကံကောင်းခြင်းကြောင့် အရှင့်ခြေကို ရောက်လာမြင်ရ၏။ အရှင့်ကို မြင်ရခြင်းသည် ငါတို့အတွက် ရရန်ခဲ၏၊ အကျိုးကောင်းတစ်ခု ဖြစ်လတ္တံ့ဟု ငါသိ၏။ ရသေ့သည် ပြော၏ - သားကြီး၊ မှောင်မိုက်လာပြီ၊ အရှင့်မြို့သည် ယောဇန ခုနစ်ဆယ်ဝေးကွာ၏။
ဒိုဟာ 159(क)-(ख)
निसा घोर गम्भीर बन पंथ न सुनहु सुजान।बसहु आजु अस जानि तुम्ह जाएहु होत बिहान।।159(क)।।
तुलसी जसि भवतब्यता तैसी मिलइ सहाइ।आपुनु आवइ ताहि पहिं ताहि तहाँ लै जाइ।।159(ख)।।
nisā ghora gambhīra bana pantha na sunahu sujāna |basahu āju asa jāni tumha jāehu hota bihāna ||159(ka)||
tulasī jasi bhavatabyatā taisī milai sahāi |āpunu āvai tāhi paiṁ tāhi tahāṁ lai jāi ||159(kha)||
ညသည် မှောင်၍ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသည်၊ တောကြီးငူငူးနက်နက်ဖြစ်ပြီး လမ်းကို မတွေ့နိုင်၊ နားထောင်ပါ ပညာရှိသူ၊ ဤသို့သိ၍ ယနေ့ည ဤနေရာတွင် နေပါ၊ မိုးလင်းသောအခါ မနက်စောစောတွင် ထွက်ခွာပါ။ တုလသီဒါသ် ပြောကြားသည် - မည်သူ၏ ကံကြမ္မာသည် အဘယ်သို့ဖြစ်စေ၊ ထိုသို့သော အကူအညီကို တွေ့ဆုံရသည်။ ကံကြမ္မာသည် ထိုသူထံသို့ ကိုယ်တိုင်လာသော်လည်းကောင်း၊ ထိုသူသည် ၎င်းထံသို့ သွားသော်လည်းကောင်း၊ ၎င်းသည် ထိုနေရာသို့ ခေါ်ဆောင်သွားသည်။
Frequently Asked Questions
परम्परानुसार मनु–सतरूपा प्रसंग का पाठ ‘विवेक-वृद्धि, संशय-निवृत्ति, और दाम्पत्य/गृहस्थ-धर्म में भगवत्-आश्रय’ को पुष्ट करता है। प्रतापभानु-प्रसंग का श्रवण ‘अहंकार-नाश’ और ‘कपट-मुनि/माया-जाल से सावधानी’ की बुद्धि देता है—अर्थात् भक्ति-सोपान पर गिरने से बचाता है।
सामान्य मानस-परम्परा में ‘राम-नाम’ संकीर्तन-सम्पुट (जैसे ‘श्रीराम जय राम जय जय राम’) या ‘सीताराम’ जप-सम्पुट जोड़ा जाता है। विशेषतः ‘चरण-सनेहु/भक्ति/विवेक’ वाले पदों पर ‘राम’ नाम-सम्पुट को साधक-समाज उपयोगी मानता है।
Ask anything about Prakarana 16 of the Ramcharitmanas
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Ramcharitmanas in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Awadhi recitation where available, and more.
