Prakarana 6

Verse 102 (चौपाई)

अस बिचारि उर छाड़हु कोहू। सोक कलंक कोठि जनि होहू।। भरतहि अवसि देहु जुबराजू। कानन काह राम कर काजू।। नाहिन रामु राज के भूखे। धरम धुरीन बिषय रस रूखे।। गुर गृह बसहुँ रामु तजि गेहू। नृप सन अस बरु दूसर लेहू।। जौं नहिं लगिहहु कहें हमारे। नहिं लागिहि कछु हाथ तुम्हारे।। जौं परिहास कीन्हि कछु होई। तौ कहि प्रगट जनावहु सोई।। राम सरिस सुत कानन जोगू। काह कहिहि सुनि तुम्ह कहुँ लोगू।। उठहु बेगि सोइ करहु उपाई। जेहि बिधि सोकु कलंकु नसाई।।

ဤသို့ တွေးတောပြီး နှလုံးသားမှ အမျက်ဒေါသကို စွန့်လွှတ်ကြ။ ဝမ်းနည်းမှုနှင့် အရှက်ကွဲမှု၏ ကျောက်အိုးမဖြစ်ကြနှင့်။ ဘရတကို အမှန်တကယ် အိမ်ရှေ့မင်းသား ပြုလုပ်ပေးကြ။ ရာမကို တောသို့ ပို့ရန် မည်သည့်အကြောင်းပြချက် ရှိပါသနည်း။ ရာမသည် နိုင်ငံအပေါ် ဆာလောင်မှုမရှိပါ။ သူသည် ဓမ္မတရား၏ ထောက်တိုင်ပင်ဖြစ်ပြီး လောကီသာယာမှုကို မနှစ်သက်ပါ။ ရာမသည် ဆရာ့အိမ်တွင် နေထိုင်ခဲ့ပြီး မိမိအိမ်ကို စွန့်ခဲ့သည်။ မင်းထံမှ ဤအခြား ဆုကို လက်ခံကြ။ ကျွန်ုပ်တို့၏ စကားကို နားမထောင်လျှင် သင့်လက်ထဲတွင် မည်သည့်အရာမှ ရှိမည်မဟုတ်ပါ။ ရယ်စရာအဖြစ် ပြောခဲ့လျှင် ထိုအရာကို အားလုံးရှေ့တွင် ထင်ရှားစွာ ကြေညာကြ။ ရာမကဲ့သို့သော သားတော်ကို တောသို့ ပို့သည်ကို လူများက ကြားသိသောအခါ မည်သို့ ပြောဆိုကြမည်နည်း။ မြန်မြန်ထကြ၍ ဤဝမ်းနည်းမှုနှင့် အရှက်ကွဲမှုကို ပျောက်ကွယ်စေမည့် နည်းလမ်းကို ရှာဖွေကြ။

Verse 103 (छंद)

जेहि भाँति सोकु कलंकु जाइ उपाय करि कुल पालही। हठि फेरु रामहि जात बन जनि बात दूसरि चालही।। जिमि भानु बिनु दिनु प्रान बिनु तनु चंद बिनु जिमि जामिनी। तिमि अवध तुलसीदास प्रभु बिनु समुझि धौं जियँ भामिनी।।

ဝမ်းနည်းမှုနှင့် အရှက်ကွဲမှု ပျောက်ကွယ်နိုင်သည့် နည်းလမ်းဖြင့် ထိုလမ်းကြောင်းကို လိုက်စေကြပြီး မျိုးရိုးဂုဏ်ကို ကာကွယ်ကြ။ အခြားနည်းလမ်းကို မလိုက်စားကြနှင့်။ သင်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် တောသို့သွားပြီး ရာမကို ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်ကြ။ အခြားနည်းလမ်းကို မလိုက်စားကြနှင့်။ နေမရှိသော နေ့ကဲ့သို့၊ အသက်မရှိသော ခန္ဓာကိုယ်ကဲ့သို့၊ လမရှိသော ညကဲ့သို့ တုလသီဒါသ၊ ထို့အတူ ပရဘူမရှင်မရှိသော အယေဓျာမြို့သည် ဤသို့ပင်ဖြစ်သည်။ အို လှပသူ၊ ဤသို့ ငါ၏နှလုံးသားတွင် ယူဆမိသည်။

Verse 104 (दोहा/सोरठा)

सखिन्ह सिखावनु दीन्ह सुनत मधुर परिनाम हित। तेइँ कछु कान न कीन्ह कुटिल प्रबोधी कूबरी।।50।।

သူမသည် သူမ၏ မိတ်ဆွေများအား အကြံပေးခဲ့ပြီး ထိုအကြံပေးချက်ကို ကြားသိသောအခါ ရလဒ်သည် ချိုမြိန်ပြီး အကျိုးရှိသည်။ သို့သော် လှည့်စားတတ်သော ကျောက်ကုန်းရှိသူ မိန်းမသည် ထိုအရာထဲမှ မည်သည့်အရာကိုမျှ နားမထောင်ပါ။

Verse 105 (चौपाई)

उतरु न देइ दुसह रिस रूखी। मृगिन्ह चितव जनु बाघिनि भूखी।। ब्याधि असाधि जानि तिन्ह त्यागी। चलीं कहत मतिमंद अभागी।। राजु करत यह दैअँ बिगोई। कीन्हेसि अस जस करइ न कोई।। एहि बिधि बिलपहिं पुर नर नारीं। देहिं कुचालिहि कोटिक गारीं।। जरहिं बिषम जर लेहिं उसासा। कवनि राम बिनु जीवन आसा।। बिपुल बियोग प्रजा अकुलानी। जनु जलचर गन सूखत पानी।। अति बिषाद बस लोग लोगाई। गए मातु पहिं रामु गोसाई।। मुख प्रसन्न चित चौगुन चाऊ। मिटा सोचु जनि राखै राऊ।।

သူမသည် မည်သည့်အဖြေမှ မပေးပါ။ သူမ၏ သ忍受မရသော အမျက်ဒေါသသည် ပြင်းထန်လှသည်။ သူမသည် သမင်မများကို ဆာလောင်နေသော ကျားမကဲ့သို့ ကြည့်ရှုသည်။ သူမ၏ ရောဂါသည် ကုသမရသည်ကို သိသောကြောင့် သူတို့သည် သူမကို စွန့်ပစ်ခဲ့ကြသည်။ သူမသည် ဘားသွားပြီး သူမကို မိုက်မဲသူနှင့် ကံမကောင်းသူဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ သူမသည် ဤမကောင်းသော ကံကြမ္မာဖြင့် နိုင်ငံကို ပျက်စီးစေခဲ့သည်။ အခြားမည်သူမျှ မပြုလုပ်မည့်အရာကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဤနည်းဖြင့် မြို့တော်ရှိ ယောက်ျားနှင့် မိန်းမများသည် ငိုကြွေးကြသည်။ မကောင်းသော မိန်းမအပေါ် သန်းပေါင်းများစွာသော ကျိန်စာများကို ပြောဆိုကြသည်။ သူတို့သည် ကြောက်မက်ဖွယ် ပူပြင်းမှုဖြင့် ပူပြင်းကြသည်။ တောက်တိုမှုများကို ခံယူကြသည်။ ရာမမရှိဘဲ အသက်ရှင်ရန် မည်သည့်မျှော်လင့်ချက် ရှိပါသနည်း။ လူများသည် ကွဲကွာခြင်းကြီးဖြင့် စိတ်ပျက်နေကြသည်။ ရေသတ္တဝါများသည် ရေမရှိဘဲ ခမ်းခြောက်နေသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ မြို့သူမြို့သားများသည် ကြီးမားသော ဝမ်းနည်းမှုဖြင့် နှိပ်စက်ခံခဲ့ကြသည်။ ပရဘူမင်းသား ရာမသည် မယ်တော်ထံသို့ သွားခဲ့သည်။ သူ၏မျက်နှာသည် ပျော်ရွှင်နေသော်လည်း သူ၏နှလုံးသားသည် လေးဆပို၍ စိတ်အားထက်သန်နေသည်။ မယ်တော်က သူ့ကို နောက်ကျိ ထားရှိမည်ကို စိုးရိမ်၍ ဝမ်းနည်းမှုအားလုံးကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။

Verse 106 (दोहा/सोरठा)

नव गयंदु रघुबीर मनु राजु अलान समान। छूट जानि बन गवनु सुनि उर अनंदु अधिकान।।51।।

ရघုဘုရား၏စိတ်သည် မင်းသစ်ကဲ့သို့ဖြစ်၏၊ သူ၏ပျော်ရွှင်မှုသည် လွတ်မြောက်သောအကျဉ်းသားကဲ့သို့၏။ သူ၏တောသို့သွားခြင်းသည် မုချဖြစ်ကြောင်းသိ၍၊ ထိုအကြောင်းကိုကြားလျှင် သူ၏နှလုံးသားသည် အလွန်ပျော်ရွှင်မှုဖြင့် ပြည့်နှက်လေ၏။

Verse 107 (चौपाई)

रघुकुलतिलक जोरि दोउ हाथा। मुदित मातु पद नायउ माथा।। दीन्हि असीस लाइ उर लीन्हे। भूषन बसन निछावरि कीन्हे।। बार बार मुख चुंबति माता। नयन नेह जलु पुलकित गाता।। गोद राखि पुनि हृदयँ लगाए। स्त्रवत प्रेनरस पयद सुहाए।। प्रेमु प्रमोदु न कछु कहि जाई। रंक धनद पदबी जनु पाई।। सादर सुंदर बदनु निहारी। बोली मधुर बचन महतारी।। कहहु तात जननी बलिहारी। कबहिं लगन मुद मंगलकारी।। सुकृत सील सुख सीवँ सुहाई। जनम लाभ कइ अवधि अघाई।।

ရဃုမင်းဆက်၏အဆင်တော်သည် လက်နှစ်ဖက်ပူး၍ ပျော်ရွှင်မှုဖြင့် မိခင်၏ခြေတော်၌ ဦးခေါင်းညွှတ်ခဲ့၏။ သူမသည် သူ့ကိုနှလုံးသားဖြင့်ဖက်၍ ကောင်းချီးပေးခဲ့၏၊ လည်ဆွဲတန်ဆာများနှင့် အဝတ်တန်ဆာများကို ပေါများစွာပေးလှူခဲ့၏။ ထပ်ခါထပ်ခါ မိခင်သည် သူ၏မျက်နှာကို နမ်းခဲ့၏၊ သူမ၏မျက်လုံးများသည် ချစ်ခြင်းမျက်ရည်ဖြင့် ပြည့်နှက်၍ သူမ၏ကိုယ်ခန္ဓာသည် တုန်လှုပ်ခဲ့၏။ သူမသည် သူ့ကိုချောင်းပေါ်တင်၍ နှလုံးသားဖြင့် ဖက်ယှက်ခဲ့၏၊ ချစ်ခြင်းအမယ်ရည်သည် လှပသောစီးကြောင်းများဖြင့် စီးဆင်းလေ၏။ ထိုချစ်ခြင်းနှင့် ပျော်ရွှင်မှုကို မပြောနိုင်ပါ၊ ဆင်းရဲသားတစ်ဦးသည် စည်းစိမ်နတ်ဘုရား၏အဆင့်ကို ရရှိသကဲ့သို့၏။ သူ၏လှပသောမျက်နှာကို ချစ်ခြင်းဖြင့်ကြည့်၍ မိခင်သည် ချိုသာသောစကားများ ပြောကြားခဲ့၏။ သားသမီး၊ ပြောပါ၊ ငါသည် သင့်ကိုရိုသေ၏။ မင်္ဂလာရှိသောအချိန်သည် မည်သည့်အခါဖြစ်သနည်း၊ ထိုအချိန်သည် ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ကောင်းချီးကို ဆောင်ယူလာသည်။ သင့်၏ကောင်းမှု၊ သင့်၏ကျင့်ဝတ်၊ သင့်၏ပျော်ရွှင်မှုနှင့် သင့်၏အလှတရားတို့ကြောင့် သင်သည် မွေးဖွားခြင်း၏အမြင့်မြတ်ဆုကို ရရှိခဲ့၏။

Verse 108 (दोहा/सोरठा)

जेहि चाहत नर नारि सब अति आरत एहि भाँति। जिमि चातक चातकि तृषित बृष्टि सरद रितु स्वाति।।52।।

သူ့ကိုတောင့်တသော လူယောက်ျားနှင့် မိန်းမများအားလုံးသည် ဤနည်းဖြင့် အလွန်စိတ်ဆင်းရဲကြကုန်၏၊ ဆောင်းရာသီ၌ သွာတီနက္ခတ်၏မိုးရေကို ရေငတ်နေသော စာတကာငှက်နှင့် သူ၏မယားကဲ့သို့၏။

Verse 109 (चौपाई)

तात जाउँ बलि बेगि नहाहू। जो मन भाव मधुर कछु खाहू।। पितु समीप तब जाएहु भैआ। भइ बड़ि बार जाइ बलि मैआ।। मातु बचन सुनि अति अनुकूला। जनु सनेह सुरतरु के फूला।। सुख मकरंद भरे श्रियमूला। निरखि राम मनु भवरुँ न भूला।। धरम धुरीन धरम गति जानी। कहेउ मातु सन अति मृदु बानी।। पिताँ दीन्ह मोहि कानन राजू। जहँ सब भाँति मोर बड़ काजू।। आयसु देहि मुदित मन माता। जेहिं मुद मंगल कानन जाता।। जनि सनेह बस डरपसि भोरें। आनँदु अंब अनुग्रह तोरें।।

သားသမီး၊ ငါသွား၍ မြန်မြန်ရေချိုးမည်၊ ငါ၏စိတ်နှလုံးကို နှစ်သက်စေသော ချိုမြိန်သောအရာတစ်ခုခုကို စားသောက်မည်။ ထို့နောက် သင့်ခမည်းတော်ထံသွားပါ၊ သားယောက်ျား။ နောက်ကျနေပြီ၊ သွားပါ၊ သားသမီး။ မိခင်၏စကားကိုကြား၍ သူသည် အလွန်နှစ်သက်ခဲ့၏၊ ချစ်ခြင်းသစ်ပင်၏ပန်းသည် ပွင့်သကဲ့သို့၏။ ပျော်ရွှင်မှုပျားရည်ဖြင့် ပြည့်နှက်၍၊ အလှတရား၏အမြစ်ဖြစ်၍၊ ရာမကိုကြည့်ရှုလျှင် သူ၏နှလုံးသားပျားသည် မရှုပ်ထွေးပါ။ တရားသဖြင့်အသက်ရှင်သူသည် တရား၏ရည်မှန်းချက်ဖြစ်ကြောင်း သိ၍ သူသည် မိခင်အား အလွန်နူးညံ့သောစကားဖြင့် ပြောကြားခဲ့၏။ ခမည်းတော်သည် ငါ့အား တောအုပ်၏နိုင်ငံကို ပေးခဲ့ပြီ၊ ထိုနေရာတွင် ငါ၏ကြီးမားသောလုပ်ငန်းများအားလုံး စောင့်ကြည့်နေကြ၏။ ပျော်ရွှင်သောစိတ်နှလုံးဖြင့် အမိန့်ပေးပါ၊ မိခင်၊ ထိုအခါ ငါသည် ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ကောင်းချီးဖြင့် တောအုပ်သို့ သွားနိုင်ပါမည်။ ချစ်ခြင်းကြောင့် မကြောက်ရွံ့ပါနှင့်၊ မိခင်၊ သင့်၏ကျေးဇူးတော်သည် ငါ၏ပျော်ရွှင်မှုဖြစ်၏။

Verse 110 (दोहा/सोरठा)

बरष चारिदस बिपिन बसि करि पितु बचन प्रमान। आइ पाय पुनि देखिहउँ मनु जनि करसि मलान।।53।।

တောအုပ်တွင် ဆယ့်လေးနှစ်တိုင် နေထိုင်၍ ခမည်းတော်၏စကားကို အာဏာအဖြစ် လိုက်နာပြီးနောက်၊ ငါပြန်လာ၍ သူ၏ခြေတော်ကို ထပ်မံကိုးကွယ်ပါမည်၊ သင့်နှလုံးသားကို စိတ်ပျက်မနေပါနှင့်။

Verse 111 (चौपाई)

बचन बिनीत मधुर रघुबर के। सर सम लगे मातु उर करके।। सहमि सूखि सुनि सीतलि बानी। जिमि जवास परें पावस पानी।। कहि न जाइ कछु हृदय बिषादू। मनहुँ मृगी सुनि केहरि नादू।। नयन सजल तन थर थर काँपी। माजहि खाइ मीन जनु मापी।। धरि धीरजु सुत बदनु निहारी। गदगद बचन कहति महतारी।। तात पितहि तुम्ह प्रानपिआरे। देखि मुदित नित चरित तुम्हारे।। राजु देन कहुँ सुभ दिन साधा। कहेउ जान बन केहिं अपराधा।। तात सुनावहु मोहि निदानू। को दिनकर कुल भयउ कृसानू।।

ရဃုဘုရား၏ နှိမ့်ချ၍ ချိုသာသောစကားများသည် သူ၏မိခင်၏နှလုံးသားကို မြားကဲ့သို့ ထိခဲ့၏။ ထိုအအေးစက်သောစကားများကို ကြားလျှင် သူမသည် ညှိုးနွမ်းခဲ့၏၊ မိုးရေသည် ခြောက်သွေ့သောလယ်ကွင်းပေါ်သို့ ကျရောက်သကဲ့သို့၏။ သူမ၏နှလုံးသားရှိ စိတ်ဆင်းရဲမှုကို မပြောနိုင်ပါ၊ သမင်မသည် ခြင်္သေ့၏အသံကို ကြားသကဲ့သို့၏။ သူမ၏မျက်လုံးများသည် စိုစွတ်၍၊ သူမ၏ကိုယ်ခန္ဓာသည် ပြင်းထန်စွာတုန်လှုပ်ခဲ့၏၊ သူမသည် ရေပေါ်တွင် မြောက်နေသောငါးကဲ့သို့ လေရှူရခက်ခဲခဲ့၏။ မိမိကိုယ်ကို တည်ငြိမ်စေ၍၊ သူမသည် သူ၏သား၏မျက်နှာကို ကြည့်ခဲ့၏၊ မိဖုရားသည် စိတ်လှုပ်ရှားမှုဖြင့် ပိတ်ဆို့နေသောအသံဖြင့် ပြောကြားခဲ့၏။ သားသမီး၊ သင်သည် ငါ့အား အသက်ထက်ဆုံးချစ်ခင်၏၊ ငါသည် သင့်၏ကျင့်ဝတ်များကို အမြဲတမ်းပျော်ရွှင်စွာ ကြည့်ရှုခဲ့၏။ မင်းသည် ကောင်းမွန်သောနေ့တွင် သင့်အား ပလ္လင်ပေးမည်ဟု ပြောခဲ့၏၊ သူသည် တောအုပ်တွင် ပြစ်မှုတစ်ခုခုကျူးလွန်ခဲ့ကြောင်း သိ၍ ပြောခဲ့၏။ သားသမီး၊ ငါ့အား အမှန်တရားပြောပါ၊ မည်သူသည် နေမင်းမင်းဆက်ပေါ်တွင် ပျက်စီးမှုဖြစ်စေသနည်း။

Verse 112 (दोहा/सोरठा)

निरखि राम रुख सचिवसुत कारनु कहेउ बुझाइ। सुनि प्रसंगु रहि मूक जिमि दसा बरनि नहिं जाइ।।54।।

ရာမ၏မျက်နှာကို ကြည့်၍ ဝန်ကြီး၏သားသည် အကြောင်းကို ရှင်းလင်းစွာပြောကြားခဲ့၏၊ ထိုအကြောင်းကိုကြား၍ သူမသည် ငုပ်ဆိတ်နေခဲ့၏၊ သူမ၏အခြေအနေကို မဖော်ပြနိုင်ပါ။

Verse 113 (चौपाई)

राखि न सकइ न कहि सक जाहू। दुहूँ भाँति उर दारुन दाहू।। लिखत सुधाकर गा लिखि राहू। बिधि गति बाम सदा सब काहू।। धरम सनेह उभयँ मति घेरी। भइ गति साँप छुछुंदरि केरी।। राखउँ सुतहि करउँ अनुरोधू। धरमु जाइ अरु बंधु बिरोधू।। कहउँ जान बन तौ बड़ि हानी। संकट सोच बिबस भइ रानी।। बहुरि समुझि तिय धरमु सयानी। रामु भरतु दोउ सुत सम जानी।। सरल सुभाउ राम महतारी। बोली बचन धीर धरि भारी।। तात जाउँ बलि कीन्हेहु नीका। पितु आयसु सब धरमक टीका।।

သူမသည် မိမိကိုယ်ကို မထိန်းနိုင်၊ မပြောနိုင်ပါ၊ နှစ်မျိုးလုံးဖြင့် သူမ၏နှလုံးသားတွင် ကြောက်မက်ဖွယ်မီးရှို့ခဲ့၏။ လသည် ရေးသားထားပြီး ထိုအပေါ်တွင် ရာဟုကို ရေးသားထားသကဲ့သို့၏၊ ကံကြမ္မာ၏လမ်းကြောင်းသည် အမြဲတမ်း ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်၏။ တရားနှင့် ချစ်ခြင်းနှစ်မျိုးလုံးသည် သူမ၏စိတ်ကို ဝိုင်းရံထား၏၊ သူမ၏အခြေအနေသည် မြွေနှင့် ကြွက်၏အခြေအနေကဲ့သို့ ဖြစ်ခဲ့၏။ ငါ၏သားကို တားမြစ်လျှင် တောင်းပန်ရမည်၊ တရားဆုံးရှုံး၍ ငါ၏ညီနှင့် ပဋိပက္ခဖြစ်မည်။ ပြောလျှင် သူသည် တောအုပ်သို့သွားမည်ကို သိ၍ ကြီးမားသောဆုံးရှုံးမှုဖြစ်မည်၊ ဤသို့ဖြင့် မိဖုရားသည် စိတ်ပင်ပန်းမှုနှင့် စိုးရိမ်မှုဖြင့် နှိပ်စက်ခံခဲ့ရ၏။ ထပ်မံစဉ်းစား၍၊ ထိုမိန်းမသည် တရားတွင် ပညာရှိ၍၊ ရာမနှင့် ဘရတနှစ်ဦးလုံးကို တူညီသောသားများအဖြစ် သိခဲ့၏။ ရာမ၏မိခင်သည် ရိုးရှင်းသောသဘာဝရှိ၍ ကြီးမားသောတည်ငြိမ်မှုဖြင့် စကားပြောခဲ့၏။ သားသမီး၊ ငါသင့်နှင့်အတူ သွားမည်၊ ကောင်းမွန်ပါမည်၊ ခမည်းတော်၏အမိန့်သည် တရား၏အလှတန်ဆာပင်ဖြစ်၏။

Verse 114 (दोहा/सोरठा)

राजु देन कहि दीन्ह बनु मोहि न सो दुख लेसु। तुम्ह बिनु भरतहि भूपतिहि प्रजहि प्रचंड कलेसु।।55।।

သူသည် နိုင်ငံပေးမည်ဟု ပြောခဲ့ပြီး ငါ့အား တောအုပ်ပေးခဲ့၏၊ ငါသည် ထိုအရာကို နှလုံးသားတွင် မယူပါ။ သို့သော် သင်မရှိလျှင် မင်း၊ ဘရတနှင့် တိုင်းသူပြည်သားများအတွက် ကြောက်မက်ဖွယ်ဆိုးရွားသော ဆင်းရဲဒုက္ခရှိလိမ့်မည်။

Verse 115 (चौपाई)

जौं केवल पितु आयसु ताता। तौ जनि जाहु जानि बड़ि माता।। जौं पितु मातु कहेउ बन जाना। तौं कानन सत अवध समाना।। पितु बनदेव मातु बनदेवी। खग मृग चरन सरोरुह सेवी।। अंतहुँ उचित नृपहि बनबासू। बय बिलोकि हियँ होइ हराँसू।। बड़भागी बनु अवध अभागी। जो रघुबंसतिलक तुम्ह त्यागी।। जौं सुत कहौ संग मोहि लेहू। तुम्हरे हृदयँ होइ संदेहू।। पूत परम प्रिय तुम्ह सबही के। प्रान प्रान के जीवन जी के।। ते तुम्ह कहहु मातु बन जाऊँ। मैं सुनि बचन बैठि पछिताऊँ।।

ခမည်းတော်၏အမိန့်သာဖြစ်လျှင်၊ ချစ်သောမိခင်၊ ထိုအခါ သင်သည် သူ့ထက် ကြီးကျယ်ကြောင်း သိပါ၊ မသွားပါနှင့်။ ခမည်းတော်နှင့် မိခင်နှစ်ဦးလုံးက တောအုပ်သို့သွားပါဟု ပြောခဲ့လျှင်၊ ထိုအခါ ငါ့အတွက် တောအုပ်တစ်ရာသည် အယောဓယာနှင့် တူညီ၏။ ခမည်းတော်သည် တောအုပ်၏နတ်ဘုရားဖြစ်၏၊ မိခင်သည် တောအုပ်၏နတ်ဘုရားမဖြစ်၏၊ ငှက်များနှင့် သမင်များသည် ငါ၏အဖော်များဖြစ်ကြ၏၊ ပဒုမ္မာပန်းများသည် ငါ၏အခစားများဖြစ်ကြ၏။ နောက်ဆုံးတွင်၊ တောအုပ်နေရာချထားခြင်းသည် မင်းအတွက် သင့်တော်၏၊ ဤကိုကြည့်၍ ငါ၏နှလုံးသားတွင် ဝမ်းနည်းမှုမရှိပါ။ တောအုပ်သည် ကံကောင်း၏၊ အယောဓယာသည် ကံမကောင်း၏၊ အကြောင်းမှာ သင်သည် ရဃုမင်းဆက်၏အဆင်တော်ကို စွန့်လွှတ်နေသောကြောင့်ဖြစ်၏။ သင်သား၊ ငါ့ကိုသင့်နှင့်အတူခေါ်ဆောင်ပါဟု ပြောလျှင်၊ ထိုအခါ သင့်နှလုံးသားတွင် သံသယဖြစ်လိမ့်မည်။ သင်သည် အားလုံး၏ချစ်ခင်ရသောသားဖြစ်၏၊ သင်သည် အသက်ရှင်သူများ၏အသက်၊ ဝိညာဉ်တိုင်း၏ဝိညာဉ်ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့်၊ မိခင်၊ ငါသည် တောအုပ်သို့သွားရမည်ဟု ပြောပါ၊ ထိုစကားကိုကြား၍ ငါသည် ထိုင်နေ၍ နောင်တရလိမ့်မည်။

Verse 116 (दोहा/सोरठा)

यह बिचारि नहिं करउँ हठ झूठ सनेहु बढ़ाइ। मानि मातु कर नात बलि सुरति बिसरि जनि जाइ।।56।।

ဤသို့ဆင်ခြင်၍ ငါသည် упрямствоကို မပြုအပ်၊ မမှန်သောစကားကိုလည်း မပြောအပ်၊ ချစ်ခြင်းကိုလည်း မတိုးစေအပ်။ မိခင်၏စကားကို လက်ခံ၍ ရိုသေစွာ ဦးညွတ်ပြီးလျှင် ထိုအမှတ်အသားကို မေ့မိ၍ မဖြစ်စေလင့်။

Verse 117 (चौपाई)

देव पितर सब तुन्हहि गोसाई। राखहुँ पलक नयन की नाई।। अवधि अंबु प्रिय परिजन मीना। तुम्ह करुनाकर धरम धुरीना।। अस बिचारि सोइ करहु उपाई। सबहि जिअत जेहिं भेंटेहु आई।। जाहु सुखेन बनहि बलि जाऊँ। करि अनाथ जन परिजन गाऊँ।। सब कर आजु सुकृत फल बीता। भयउ कराल कालु बिपरीता।। बहुबिधि बिलपि चरन लपटानी। परम अभागिनि आपुहि जानी।। दारुन दुसह दाहु उर ब्यापा। बरनि न जाहिं बिलाप कलापा।। राम उठाइ मातु उर लाई। कहि मृदु बचन बहुरि समुझाई।।

နတ်များနှင့် ဘိုးဘေးများအားလုံးသည် သင့်ကို အရှင်သခင်အဖြစ် မျှော်လင့်ကြသည်။ မျက်လုံးကို မျက်ခွံက စောင့်ရှောက်သကဲ့သို့ ငါ့ကို စောင့်ရှောက်ပါ။ ရေသည် ငါးအား ချစ်ခြင်းဖြစ်သကဲ့သို့ ဆွေမျိုးသားချင်းသည် သမင်အား ချစ်ခြင်းဖြစ်သည်။ သင်သည် ကရုဏာရှင်ဖြစ်ပြီး တရားမှု၏ ထောက်တိုင်ဖြစ်သည်။ ဤသို့ဆင်ခြင်၍ ငါ၏ဆွေမျိုးသားချင်းအားလုံး အသက်ရှင်နေစဉ် သင့်ကို တွေ့မြင်နိုင်သော နည်းလမ်းကို ရှာပါ။ ငါသည် ပျော်ရွှင်စွာဖြင့် တောသို့ သွားပါမည်။ ထိုတောတွင် ငါ့ဆွေမျိုးသားချင်းကို စွန့်ပြီး တောကိုပင် ဆွေမျိုးသားချင်းအဖြစ် ပြုပါမည်။ ယနေ့ ငါ၏အတိတ်ကုသိုလ်အကျိုးသည် ကုန်ဆုံးပြီ။ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ဆိုးရွားသည့် ကံကြမ္မာသည် ကျရောက်ပြီ။ အမျိုးမျိုးသော ငိုကြွေးမှုဖြင့် သူမသည် သူ၏ခြေထောက်ကို တွယ်တာ၍ မိမိကိုယ်ကို အလွန်ကံကောင်းမဲးသူဟု သိထားသည်။ ကြောက်မက်ဖွယ် သ忍受လို့မရသော ပူလောင်မှုသည် သူမ၏နှလုံးသားကို ဖြန့်ကျက်သည်။ သူမ၏ငိုကြွေးသံကို ဖော်ပြ၍ မရပါ။ ရာမသည် မိခင်ကို မြှောက်ယူ၍ ရင်ခွင်တွင် ပွေ့ဖက်ပြီး နူးညံ့သောစကားများဖြင့် သူမကို ပြန်လည်ရှင်းပြသည်။

Verse 118 (दोहा/सोरठा)

समाचार तेहि समय सुनि सीय उठी अकुलाइ। जाइ सासु पद कमल जुग बंदि बैठि सिरु नाइ।।57।।

ထိုအခိုက်တွင် သတင်းကိုကြား၍ သီတာသည် စိတ်ပျက်သောစိတ်ဖြင့် ထပြီး ယောက္ခမမိခင်၏ ပဒုမ္မာကြာပန်းကဲ့သို့သော ခြေထောက်တို့ကို လက်အုပ်ချီ၍ ရိုသေစွာ ဦးညွတ်ပြီး ခေါင်းငုံ့၍ ထိုင်နေသည်။

Verse 119 (चौपाई)

दीन्हि असीस सासु मृदु बानी। अति सुकुमारि देखि अकुलानी।। बैठि नमितमुख सोचति सीता। रूप रासि पति प्रेम पुनीता।। चलन चहत बन जीवननाथू। केहि सुकृती सन होइहि साथू।। की तनु प्रान कि केवल प्राना। बिधि करतबु कछु जाइ न जाना।। चारु चरन नख लेखति धरनी। नूपुर मुखर मधुर कबि बरनी।। मनहुँ प्रेम बस बिनती करहीं। हमहि सीय पद जनि परिहरहीं।। मंजु बिलोचन मोचति बारी। बोली देखि राम महतारी।। तात सुनहु सिय अति सुकुमारी। सासु ससुर परिजनहि पिआरी।।

ယောက္ခမမိခင်သည် နူးညံ့သောစကားဖြင့် ကောင်းချီးပေးသည်။ အလွန်နုညံ့သော သမီးကို စိတ်ပျက်နေသည်ကို မြင်၍ပေးသည်။ သီတာသည် ခေါင်းငုံ့၍ ထိုင်ပြီး တွေးတောနေသည်။ သူမသည် အလှတရား၏ ပုံသဏ္ဌာန်ဖြစ်ပြီး ခင်ပွန်းအပေါ် ချစ်ခြင်းဖြင့် စင်ကြယ်သည်။ သူမ၏အသက်၏အရှင်ဖြစ်သူသည် တောသို့သွားလိုသည်။ မည်သည့်ကုသိုလ်ကြောင့် ငါသည် သူ၏အဖော်ဖြစ်ပါမည်နည်း။ ဤသည်မှာ ငါ့ခန္ဓာနှင့် အသက်ဖြစ်သလား၊ သို့တည်းမဟုတ် အသက်သာလျှင်ဖြစ်သလား။ ကံကြမ္မာသည် အဘယ်အရာကို ရည်ရွယ်သည်ကို ငါမသိပါ။ သူမ၏ခြေလေးချောင်းသည် မြေကြီးပေါ်တွင် ကဗျာများကို ရေးသားသကဲ့သို့ ထင်သည်။ သူမ၏ခြေကျင်းကလေးများသည် ချိုမြိန်သော အသံကို ပြုသည်။ ကဗျာဆရာများသည် သူမ၏အလှကို ဖော်ပြကြသည်။ ချစ်ခြင်းတော်၏ လွှမ်းမိုးမှုအောက်တွင် ရှိသကဲ့သို့ သူတို့သည် တောင်းပန်ကြသည်။ သီတာ၊ ငါတို့ကို မငြင်းပယ်ပါနှင့်။ သူမ၏လှပသောမျက်လုံးများသည် မျက်ရည်များကို ကျွေးသည်။ ဤကိုမြင်၍ ရာမ၏မိခင်သည် ပြောသည်။ ဖခင်၊ နားထောင်ပါ။ သီတာသည် အလွန်နုညံ့သည်။ သူမသည် ယောက္ခမမိခင်၊ ယောက္ခမဖခင်နှင့် ဆွေမျိုးသားချင်းအားလုံးအား ချစ်ခင်သည်။

Verse 120 (दोहा/सोरठा)

पिता जनक भूपाल मनि ससुर भानुकुल भानु। पति रबिकुल कैरव बिपिन बिधु गुन रूप निधानु।।58।।

ငါ့ဖခင်သည် ဘုရင်ဇနကဖြစ်ပြီး မင်းများအနက် ရတနာကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ငါ့ယောက္ခမဖခင်သည် နေမင်းမျိုးနွယ်၏ နေမင်းဖြစ်သည်။ ငါ့ခင်ပွန်းသည် နေမင်းမျိုးနွယ်၏ လမြင့်ဖြစ်ပြီး ပဒုမ္မာကြာပန်းတောင်ကြီးဖြစ်သည်။ သူသည် ဂုဏ်တရားနှင့် အလှတရားတို့၏ ဘဏ္ဍာတိုက်ဖြစ်သည်။

Verse 121 (चौपाई)

मैं पुनि पुत्रबधू प्रिय पाई। रूप रासि गुन सील सुहाई।। नयन पुतरि करि प्रीति बढ़ाई। राखेउँ प्रान जानिकिहिं लाई।। कलपबेलि जिमि बहुबिधि लाली। सींचि सनेह सलिल प्रतिपाली।। फूलत फलत भयउ बिधि बामा। जानि न जाइ काह परिनामा।। पलँग पीठ तजि गोद हिंड़ोरा। सियँ न दीन्ह पगु अवनि कठोरा।। जिअनमूरि जिमि जोगवत रहऊँ। दीप बाति नहिं टारन कहऊँ।। सोइ सिय चलन चहति बन साथा। आयसु काह होइ रघुनाथा। चंद किरन रस रसिक चकोरी। रबि रुख नयन सकइ किमि जोरी।।

ထို့နောက် ငါသည် သူ၏သား၏ဇနီးဖြစ်၍ သူ၏ချစ်ခြင်းကို ရရှိသည်။ ငါသည် အလှတရား၊ ဂုဏ်တရားနှင့် ကောင်းသောစရိုက်တို့ဖြင့် ပြည့်စုံသည်။ သူသည် ငါ့ကို မိမိသမီးအဖြစ် ချစ်ခြင်းကို တိုးမြှင့်သည်။ ငါသည် သူ့ကို ငါ့အသက်အားလုံးအဖြစ် သိ၍ ပေးအပ်သည်။ ဥယျာဉ်သမားတစ်ဦးသည် အမျိုးမျိုးသောနည်းလမ်းများဖြင့် ချစ်ခြင်းရေဖြင့် ရေပေးပြီး လှော်ပင်ကလေးကို ပြုစုသကဲ့သို့ သူသည် ငါ့ကို ပြုစုသည်။ ငါသည် သူ၏ဂရုစိုက်မှုဖြင့် ပွင့်သီး၍ အသီးတည်သည်။ သို့သော် ရလဒ်သည် အဘယ်အရာဖြစ်မည်ကို မည်သူမျှ မသိပါ။ ခုတင်နှင့် ထိုင်ခုံကို စွန့်ပြီး သူ၏ပေါင်ပေါ်တွင် ငါ့အတွက် လှုံ့စဉ်းတစ်ခုကို ပြုလုပ်ပေးသည်။ သီတာအား သူသည် မတရားသောစကားကို မည်သည့်အခါမျှ မပြောခဲ့ပါ။ ငါသည် သူ့အပေါ် အသက်စွန့်သူကဲ့သို့ နေထိုင်သည်။ မီးထွန်းညှိထွန်းကိုပင် ငါငြင်းပယ်မည်မဟုတ်ပါ။ ထိုသီတာသည် ယခု သူနှင့်အတူ တောသို့သွားလိုသည်။ ရဃုနာထဘုရားသည် မည်သည့်အမိန့်ကို ပေးပါမည်နည်း။ လမြင့်ရောင်ခြည်ကို နှစ်သက်သော စကိုရီငှက်၏ မျက်လုံးများသည် နေမင်းကို မည်သို့ ခံနိုင်ပါမည်နည်း။

Verse 122 (दोहा/सोरठा)

करि केहरि निसिचर चरहिं दुष्ट जंतु बन भूरि। बिष बाटिकाँ कि सोह सुत सुभग सजीवनि मूरि।।59।।

ဆင်များ၊ ခြင်္သေ့များနှင့် ဘီလူးများသည် တောတွင် လှည့်လည်ကြသည်။ ဆိုးသွမ်းသော သတ္တဝါများသည် ထိုတောတွင် များစွာရှိကြသည်။ မိဘများ၏ အသက်တပ်အပ်သော ချစ်ခင်လှသည့် သမီးတော်သည် အဆိပ်ဥယျာဉ်တွင် ကောင်းစွာ နေနိုင်ပါမည်လော။