
သုတက နာရဒကို မိတ်ဆက်ပြီး ဘက္တိကြောင့် ပျော်ရွှင်သော နာရဒက သာသနာအဓိပ္ပါယ်ကို သိသော သနကကို “အကောင်းဆုံး” က္ရှೇತ್ರနှင့် တီရ္ထ ဘာလဲဟု မေးသည်။ သနကက လျှို့ဝှက်သော ဘြဟ္မသင်ခန်းစာနှင့် တီရ္ထကို လက်တွေ့ကျကျ ချီးမွမ်းကာ ပရယာဂ၌ ဂင်္ဂါ–ယမုနာ ဆုံရာကို က္ရှೇತ್ರနှင့် တီရ္ထတို့အနက် အမြင့်ဆုံးဟု ကြေညာပြီး ဒေဝတား၊ ရှိများ၊ မနုများ လာရောက်သွားလာကြသည်ဟု ဆိုသည်။ ဂင်္ဂါ၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှု (ဗိෂ္ဏု၏ ခြေဖဝါးမှ ပေါ်ထွန်း) ကို မြှင့်တင်ကာ အမည်ကို မှတ်မိခြင်း၊ ခေါ်ဆိုခြင်း၊ မြင်ခြင်း၊ ထိတွေ့ခြင်း၊ ရေချိုးခြင်း၊ တစ်စက်တောင် ရရှိခြင်းကပင် အပြစ်ပျက်စီးစေပြီး မြင့်မြတ်သော အခြေအနေများသို့ ပို့ဆောင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ကာရှီ/ဝါရာဏသီ (အဝိမုက္တ) ကို ချီးမွမ်းပြီး သေချိန်တွင် သတိရခြင်းက ရှိဝ၏ အခြေအနေသို့ ရောက်စေသည်ဟု ဆိုသော်လည်း ပရယာဂ ဆုံရာကို ပိုမိုမြင့်မြတ်ဟု သတ်မှတ်သည်။ အဓိက သဒ္ဓါန်ပိုင်းတွင် ဟရီနှင့် ရှင်ကရ (နှင့် ဘြဟ္မာ) တို့ မခွဲခြားနိုင်ကြောင်း သင်ကြားကာ အဖွဲ့ခွဲအမြင်ကို သတိပေးသည်။ နိဂုံးတွင် ပုရာဏဖတ်ကြားခြင်းနှင့် ပုရာဏဟောပြောသူကို ဂုဏ်ပြုခြင်း၏ ကုသိုလ်ကို ဂင်္ဂါ/ပရယာဂ ကုသိုလ်နှင့် တူညီဟု ဆိုပြီး ဂင်္ဂါကို ဂါယတရီနှင့် တုလစီတို့နှင့်အတူ ရှားပါးသော ကယ်တင်ရေး အထောက်အကူများဟု တွဲဖော်ပြသည်။
Verse 1
सूत उवाच । भगवद्भक्तिमाहात्म्यं श्रुत्वा प्रीतस्तु नारदः । पुनः पप्रच्छ सनकं ज्ञानविज्ञानपारगम् ॥ १ ॥
စူတက ပြောသည်။ ဘဂဝန်ထံသို့ ဘက္တိ၏ မဟာတန်ခိုးကို ကြားနာပြီး နာရဒသည် ဝမ်းမြောက်လျက်၊ ဉာဏ်နှင့် ဗိညာဏ၏ ကမ်းတစ်ဖက်သို့ ရောက်ပြီးသူ စနကကို ထပ်မံ မေးမြန်း하였다။
Verse 2
नारद उवाच । क्षेत्राणामुत्तमं क्षेत्रं तीर्थानां च तथोत्तमम् । परया दयया तथवं ब्रूहिं शास्त्रार्थपारग ॥ २ ॥
နာရဒက ပြောသည်။ အို သာသ္တရ၏ အဓိပ္ပါယ်အမှန်ကို ကျွမ်းကျင်သူ၊ အမြင့်မြတ်ဆုံး ကရုဏာဖြင့် ပြောကြားပါ—က்ஷೇತ್ರတို့အနက် အကောင်းဆုံး က္ෂೇತ್ರသည် မည်သည်နည်း၊ တီရ္ထတို့အနက်လည်း အထူးမြတ်ဆုံး တီရ္ထသည် မည်သည်နည်း။
Verse 3
सनक उवाच । शुणु ब्रह्मन्तरं गुह्यं सर्वसंपत्करं परम् । दुःस्वन्पनाशनं पुण्यं धर्म्यं पापहरं शुभम् ॥ ३ ॥
စနကက ပြောသည်။ ဗြဟ္မ၏ အတွင်းရေး လျှို့ဝှက်သင်ခန်းစာကို နားထောင်လော့—အမြင့်မြတ်၍ အကျိုးစီးပွား အစုံကို ပေးတတ်၏။ မကောင်းသော အိပ်မက်ကို ဖျက်ဆီး၍ ပုဏ္ဏ၊ ဓမ္မနှင့် ကိုက်ညီကာ အပြစ်ကို ဖယ်ရှားပြီး မင်္ဂလာဖြစ်စေ၏။
Verse 4
श्रोतव्यं मुनिभिर्नित्यं दुष्टग्रहनिवारणम् । सर्वरोगप्रशमनमायुर्वर्ध्दनकारणम् ॥ ४ ॥
ဤတရားကို မုနိတို့သည် နေ့စဉ် နားထောင်သင့်၏။ မကောင်းသော ဂြိုဟ်သက်ရောက်မှုကို တားဆီးပြီး ရောဂါအမျိုးမျိုးကို သက်သာစေကာ အသက်တမ်း တိုးပွားစေသော အကြောင်းဖြစ်၏။
Verse 5
क्षेत्राणामुत्तमं क्षेत्रं तीर्थानां च तथोत्तमम् । गङ्गायमुनयोर्योगं वदन्ति परमर्षयः ॥ ५ ॥
သန့်ရှင်းသော နယ်မြေတို့အနက် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော နယ်မြေဖြစ်၍၊ တီရ္ထများအနက်လည်း အထွတ်အထိပ်ဖြစ်သည်ဟု အမြတ်ဆုံး ရှင်ရဟန်းကြီးများက ဆိုကြသည်—ဂင်္ဂါနှင့် ယမုနာတို့၏ သန့်ရှင်းသော ဆုံရာတည်း။
Verse 6
सितासितोदकं तीर्थं ब्रह्माद्याः सर्वदेवताः । मुनयो मनवश्चैव सेवन्ते पुण्यकाङ्क्षिणः ॥ ६ ॥
စိတားစိတောဒက ဟုခေါ်သော တီရ္ထ၌ ဘြဟ္မာနှင့် အခြားသော ဒေဝတားများ—အမှန်တကယ် ဒေဝတားအားလုံး—မုနိများနှင့် မနုများပါ တို့သည် ကုသိုလ်ကို လိုလား၍ သွားရောက် ဆည်းကပ်ကြသည်။
Verse 7
गङ्गा पुण्यनदी ज्ञेया यतो विष्णुपदोद्भवा । रविजा यमुना ब्रह्मंस्तयोर्योगः शुभावहः ॥ ७ ॥
ဂင်္ဂါသည် အလွန်သန့်ရှင်းသော ကုသိုလ်မြစ်ဟု သိရမည်၊ အကြောင်းမှာ ဗိဿနု၏ ခြေတော်မှ ပေါ်ထွန်းလာသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အို ဘြာဟ္မဏ၊ ယမုနာသည် နေမင်းမှ မွေးဖွားလာ၏; ထိုနှစ်မြစ်၏ ဆုံရာသည် မင်္ဂလာကို ဆောင်ကြဉ်းပေးသည်။
Verse 8
स्मृतार्तिनाशिनी गङ्गा नदीनां प्रवरा मुने । सर्वपापक्षयकरी सर्वोपद्रवनाशिनी ॥ ८ ॥
အို မုနိ၊ မြစ်များအနက် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဂင်္ဂါသည် သတိရမိသော် ဒုက္ခကို ဖျက်ဆီးပေးသည်။ အပြစ်အားလုံးကို ချေဖျက်ကာ အန္တရာယ်အပေါင်းကိုလည်း ပယ်ရှားပေးသည်။
Verse 9
यानि क्षेत्राणि पुण्यानि समुद्रान्ते महीतले । तेषां पुण्यतमं ज्ञेयं प्रयागाख्यं महामुने ॥ ९ ॥
အို မဟာမုနိ၊ သမုဒ္ဒရာဖြင့် ဝန်းရံထားသော မြေပြင်ပေါ်ရှိ ကုသိုလ်ပြည့်ဝသည့် သန့်ရှင်းနယ်မြေများအနက် အကုသိုလ်အမြင့်ဆုံးဟု သိရမည်မှာ ပရယာဂ ဟုခေါ်သော အရပ်ဖြစ်သည်။
Verse 10
इयाज वेधा यज्ञेन यत्र देवं रमापतिम् । तथैव मुनयः सर्वे चक्रश्च विविधान्मखान् ॥ १० ॥
ထိုနေရာ၌ ဖန်ဆင်းရှင် (ဝေဓာ) သည် ရမာ (လက္ခမီ) ၏ အရှင်ဖြစ်သော ဘုရားသခင်ကို ယဇ္ဉပူဇော်ခြင်းဖြင့် ကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ ထိုနည်းတူ မုနိအပေါင်းတို့လည်း မခအမျိုးမျိုးကို ဆောင်ရွက်ကြ၏။
Verse 11
सर्वतीर्थाभिषेकाणि यानि पुण्यानि तानि वै । गङ्गाबिन्द्वभिषेकस्य कलां नार्हन्ति षोडशीम् ॥ ११ ॥
သန့်ရှင်းသော တီရ္ထအပေါင်းတို့၌ ရေချိုး/အဘိသေက ခံခြင်းမှ ရသော ကုသိုလ်များသည် အမှန်တကယ်ပင် ရှိ၏။ သို့သော် ဂင်္ဂါရေတစ်စက်ဖြင့် အဘိသေက ခံရသော ကုသိုလ်၏ ဆယ့်ခြောက်ပုံတစ်ပုံတောင် မမီနိုင်။
Verse 12
गङ्गा गङ्गेति यो ब्रूयाद्योजनानां शते स्थितः । सोऽपि मुच्येत पापेभ्यः किमु गङ्गाभिषेकवान् ॥ १२ ॥
ယောဇနာတစ်ရာအကွာ၌ ရှိနေသူတစ်ဦးပင် “ဂင်္ဂါ၊ ဂင်္ဂါ” ဟုသာ ဆိုလျှင် အပြစ်တို့မှ လွတ်မြောက်၏။ ထို့ထက်မက ဂင်္ဂါရေဖြင့် အဘိသေက ခံသူသည် မည်မျှပို၍ သန့်စင်မည်နည်း။
Verse 13
विष्णुपादोद्भवा देवी विश्वेश्वरशिरः स्थिता । संसेव्या मुनिभिर्देवः किं पुनः पामरैर्जनै ॥ १३ ॥
အို ဒေဝီ၊ ဗိဿနု၏ ခြေတော်မှ ပေါ်ထွန်းလာ၍ စကြဝဠာ၏ အရှင်၏ ဦးခေါင်းပေါ်၌ တည်နေသော သူမကို မုနိတို့တောင် ရိုသေစွာ ဆည်းကပ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် သာမန်လူတို့က မည်မျှပို၍ ဂုဏ်ပြုရမည်နည်း။
Verse 14
यत्सैकतं ललाटे तु ध्रियते मनुजोत्तमैः । तत्रैव नेत्रं विज्ञेयं विध्यर्द्धाधः समुज्ज्वलत् ॥ १४ ॥
အကောင်းဆုံးသော လူတို့သည် နဖူးပေါ်၌ သန့်ရှင်းသော မြေ/သဲဖြင့် တီလကအမှတ်ကို ဆောင်ထားကြသည်။ ထိုနေရာ၌ပင် ဘုရားသဘော၏ မျက်စိတော်ကို သိမှတ်ရမည်၊ မျက်ခုံးတန်းအပေါ် တိုင်းတာတစ်ဝက်ခန့် မြင့်၍ တောက်ပလင်းလက်နေသည်။
Verse 15
यन्मज्जनं महापुण्यं दुर्लभं त्रिदिवौकसाम् । सारूप्यदायकं विष्णोः किमस्मात्कथ्यते परम ॥ १५ ॥
ထိုသန့်ရှင်းရာဌာန၌ ရေချိုးမြုပ်နှံခြင်းသည် အလွန်ကြီးမားသော ကုသိုလ်ဖြစ်၍ ကောင်းကင်ဘုံနေသူတို့အတွက်တောင် ရှားပါးသည်။ ထို့ပြင် သခင် ဗိဿဏု၏ သဏ္ဍာန်တူညီမှုကို ပေးအပ်သည်။ ဤထက် မြင့်မြတ်သောအရာကို ဘာပြောနိုင်မည်နည်း။
Verse 16
यत्र स्नाताः पापिनोऽपि सर्वपापविवर्जिताः । महद्विमानमारूढाः प्रयान्ति परमं पदम् ॥ १६ ॥
ထိုနေရာ၌ ရေချိုးပြီးလျှင် အပြစ်ရှိသူတောင် အပြစ်အားလုံးမှ လုံးဝကင်းစင်သွားကြသည်။ ထို့နောက် မဟာကောင်းကင်ယာဉ်ကို စီးနင်း၍ အမြင့်ဆုံးသော အဘိဓမ္မပဒသို့ ထွက်ခွာကြသည်။
Verse 17
यत्र स्नाता महात्मानः पितृमातृकुलानि वै । सहस्राणि समुद्धृत्य विष्णुलोके व्रजन्ति वै ॥ १७ ॥
မဟာစိတ်ရှိသော ဘက္တိသမားတို့သည် ထိုနေရာ၌ ရေချိုးသည့်အခါ ဖခင်ဘက်၊ မိခင်ဘက် မျိုးရိုးအစုအဝေးများကို ထောင်ပေါင်းများစွာ ကယ်တင်မြှောက်တင်၍ အမှန်တကယ် ဗိဿဏုလောကသို့ သွားရောက်ကြသည်။
Verse 18
स स्नातः सर्वतीर्थेषु यो गङ्गां स्मरति द्विज । पुण्यक्षेत्रेषु सर्वेषु स्थितवान्नात्र संशयः ॥ १८ ॥
အို ဒွိဇာ၊ ဂင်္ဂါမြစ်ကို သတိရသူသည် သန့်ရှင်းသော တီရ္ထအားလုံး၌ ရေချိုးပြီးသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ကုသိုလ်မြေတော် အားလုံး၌ တကယ်တမ်း ရပ်တည်ခဲ့သူပင် ဖြစ်ကြောင်း သံသယမရှိ။
Verse 19
यत्र स्नातं नरं दृष्ट्वा पापोऽपि स्वर्गभूमिभाक् । मदङ्गस्पर्शेमात्रेण देवानामाधिपो भवेत् ॥ १९ ॥
ထိုသန့်ရှင်းရာဌာန၌ ရေချိုးပြီးသူတစ်ဦးကို မြင်ရုံမျှဖြင့်ပင် အပြစ်ရှိသူတောင် ကောင်းကင်ဘုံကို ခံစားထိုက်သူ ဖြစ်လာသည်။ ထို့ပြင် ငါ၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို ထိတွေ့ရုံမျှဖြင့်ပင် တစ်ဦးသည် ဒေဝတို့၏ အရှင်ဖြစ်နိုင်သည်။
Verse 20
तुलसीमूलसंभूता द्विजपादोद्भवा तथा । गङ्गोद्भवा तु मृल्लोकान्नयत्यच्युतरूपताम् ॥ २० ॥
တုလစီ၏ အမြစ်မှ ပေါက်ဖွားသော မြေ၊ ဗြာဟ္မဏ၏ ခြေဖဝါးမှ ထွက်လာသော မြေ၊ အထူးသဖြင့် ဂင်္ဂါမှ မွေးဖွားသော သန့်ရှင်းမြေ—ဤသန့်မြေသည် လောက၌ လူတို့ကို အချျုတ (ဗိෂ္ဏု) နှင့်တူသည့် အခြေအနေသို့ ခေါ်ဆောင်သည်။
Verse 21
गङ्गा च तुलसी चैव हरिभक्तिरचञ्चला । अत्यन्तदुर्ल्लभा नॄणां भक्तिर्द्धर्मप्रवक्तरि ॥ २१ ॥
ဂင်္ဂါ၊ တုလစီ၊ နှင့် ဟရိအပေါ် မလှုပ်မယှက်သော ဘက္တိ—ဤအရာများသည် လူသားတို့အတွက် အလွန်ရှားပါးသည်။ ထို့ပြင် ဓမ္မကို ကြေညာသင်ကြားသော ဆရာအပေါ် ဘက္တိလည်း အလွန်ရခက်၏။
Verse 22
सद्धर्मवक्तुः पदसंभवां मृदं गङ्गोद्भवां चैव तथा तुलस्याः । मूलोद्भवां भक्तियुतो मनुष्यो धृत्वा शिरस्येति पदं च विष्णोः ॥ २२ ॥
ဘက္တိရှိသော လူသည် စစ်မှန်သော ဓမ္မကို ဟောကြားသူ၏ ခြေရာမှ ထွက်သော သန့်မြေ၊ ဂင်္ဂါမှ ပေါက်ဖွားသော မြေ၊ နှင့် တုလစီအမြစ်မှ ထွက်သော မြေကို မိမိခေါင်းပေါ် တင်ဆောင်လျှင်—ဗိෂ္ဏု၏ အဆင့် (အဘောဒ်) သို့ ရောက်၏။
Verse 23
कदा यास्याम्यहं गङ्गां कदा पश्यामि तामहम् । वाञ्च्छत्यपि च यो ह्येवं सोऽपि विष्णुपदं व्रजेत् ॥ २३ ॥
“ငါ ဂင်္ဂါသို့ ဘယ်အချိန် သွားရမလဲ? ငါ သူမကို ဘယ်အချိန် မြင်ရမလဲ?” ဟူ၍ ဤသို့သာ ဆန္ဒပြုလျှင်ပင် ထိုသူသည် ဗိෂ္ဏုပဒ (ဗိṣṇု၏ အဘောဒ်) သို့ ရောက်နိုင်သည်။
Verse 24
गङ्गाया महिमा ब्रह्मन्वक्तुं वर्षशतैरपि । न शक्यते विष्णुनापि किमन्यैर्बहुभाषितैः ॥ २४ ॥
အို ဗြာဟ္မဏ၊ ဂင်္ဂါ၏ မဟိမကို နှစ်ရာနှစ်ပေါင်းများစွာ ပြောဆိုသော်လည်း ပြည့်စုံစွာ မဖော်ပြနိုင်—ဗိṣṇုတော်တိုင်ပင် မတတ်နိုင်လျှင်၊ အခြားသူများ အများကြီး ပြောဆိုခြင်းဖြင့် ဘာလုပ်နိုင်မည်နည်း။
Verse 25
अहो माया जगत्सर्वं मोहयत्येतदद्भुतम् । यतो वै नरकं यान्ति गङ्गानाम्नि स्थितेऽपि हि ॥ २५ ॥
အဟော! မာယာသည် လောကအလုံးစုံကို အံ့ဩဖွယ် မိုဟ်ဖြင့် လှည့်စား၏။ ထို့ကြောင့် «ဂင်္ဂါ» ဟူသော အမည်ရှိရာ၌ နေထိုင်သော်လည်း လူတို့သည် နరకသို့ပင် သွားကြသေး၏။
Verse 26
संसारदुःख विच्छेदि गङ्गानाम प्रकीर्तितम् । तथा तुलस्या भक्तिश्च हरिकीर्तिप्रवक्तरि ॥ २६ ॥
«ဂင်္ဂါ» ဟူသော နာမသည် သံသရာဒုက္ခကို ဖြတ်တောက်ပေးသောအရာဟု ကြေညာထား၏။ ထို့အတူ တုလစီအပေါ် ဘက္တိနှင့် ဟရီ၏ ကီർത്തိကို ကြေညာသူအပေါ် ဘက္တိလည်း အလွန်သန့်စင်မြင့်မြတ်၏။
Verse 27
सकृदप्युच्चरेद्यस्तु गङ्गेत्येवाक्षरद्वयम् । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकं स गच्छति ॥ २७ ॥
မည်သူမဆို «ဂင်္ဂါ» ဟူသော အက္ခရာနှစ်လုံးကို တစ်ကြိမ်တည်းပင် အသံထွက်ဆိုလျှင်၊ အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်ကင်း၍ ဗိဿနုလောကသို့ ရောက်၏။
Verse 28
योजनत्रितयं यस्तु गङ्गायामधिगच्छति । सर्वपापविनिर्मुक्तः सूर्यलोकं समेति हि ॥ २८ ॥
ဂင်္ဂါမြစ်တလျှောက် ယောဇန သုံးယောဇန အကွာအဝေးကို သွားလာသူသည် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်ကင်း၍ အမှန်တကယ် စူရျလောက (Sūryaloka) သို့ ရောက်၏။
Verse 29
सेयं गङ्गा महापुण्या नदी भक्त्या निषेविता । मेषतौलिमृगार्केषु पावयत्यखिलं जगत् ॥ २९ ॥
ဤဂင်္ဂါသည် မဟာပုဏ္ဏမြစ်တော်ဖြစ်၍ ဘက္တိဖြင့် ရိုသေစွာ ဆည်းကပ်ခံရ၏။ နေမင်းသည် မေဿ (Aries)၊ တောလီ (Libra) နှင့် မೃဂ (Mṛgaśīrṣa ကာလ/နေကြောင်း) တွင် ရှိသည့်အခါ၊ သူမသည် လောကအလုံးစုံကို သန့်စင်ပေး၏။
Verse 30
गोदावरी भीमरथी कृष्णा रेवा सरस्वती । तुङ्गभद्रा च कावेरी कालिन्दी बाहुदा तथा ॥ ३० ॥
သန့်ရှင်းမြစ်များဖြစ်သော ဂోదာဝရီ၊ ဘီမရထီ၊ ကృష్ణာ၊ ရေဝာ(နర్మဒါ)၊ စရஸဝတီ၊ တုင်္ဂဘဒ్రာ၊ ကာဝေရီ၊ ကာလင်ဒီ(ယမုနာ) နှင့် ဘာဟုဒါတို့ကို သတိရ၍ ပူဇော်ကန်တော့ရမည်။
Verse 31
वेत्रवती ताम्रपर्णी सरयूश्च द्विजोत्तम । एवमादिषु तीर्थेषु गङ्गा मुख्यतमा स्मृता ॥ ३१ ॥
အို ဒွိဇောတ္တမ၊ ဝေတ္ရဝတီ၊ တာမ္ရပရဏီ၊ စရယုတို့လည်းရှိ၏။ ဤသို့သော တီရ္ထများနှင့် အခြားတီရ္ထများအနက် ဂင်္ဂါကို အမြင့်မြတ်ဆုံးဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 32
यथा सर्वगतो विष्णुर्जगव्द्याप्य प्रतिष्टितः । तथेयं व्यापिनी गङ्गा सर्वपापप्रणाशिनी ॥ ३२ ॥
ဗိဿနုဘုရားသည် စကြဝဠာတစ်လျှောက်လုံးကို ဖုံးလွှမ်း၍ နေရာတိုင်း၌ တည်ရှိသကဲ့သို့၊ ဤဂင်္ဂါလည်း နေရာတိုင်းသို့ ပြန့်နှံ့ကာ အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးပေးသည်။
Verse 33
अहो गङ्गा जगद्धात्री स्नानपानादिभिर्जगत् । पुनाति पावनीत्येषा न कथं सेव्यते नृभिः ॥ ३३ ॥
အဟို! ဂင်္ဂါသည် လောကကို ထိန်းသိမ်းသော မိခင်တော်ဖြစ်၍ ရေချိုးခြင်း၊ သောက်သုံးခြင်း စသည်တို့ဖြင့် လောကကို သန့်စင်ပေးသည်။ သန့်စင်သူဟု ကျော်ကြားသော်လည်း လူတို့သည် အဘယ်ကြောင့် မဆည်းကပ် မပူဇော်ကြသနည်း။
Verse 34
तीर्थानामुत्तमं तीर्थं क्षेत्राणां क्षेत्रमुत्तमम् । वाराणसीति विख्यातं सर्वदेवनिषेवितम् ॥ ३४ ॥
တီရ္ထများအနက် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော တီရ္ထ၊ က္ෂೇತ್ರများအနက် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော က္ෂೇತ್ರဟူ၍—ဝါရာဏသီဟု ကျော်ကြားပြီး နတ်အပေါင်းတို့က ဆည်းကပ်ကန်တော့သော နေရာဖြစ်သည်။
Verse 35
ते एव श्रवणे धन्ये संविदाते बहुश्रुतम् । इह श्रुतिमतां पुंसां काशी याभ्यां श्रुताऽसकृत् ॥ ३५ ॥
နားနှစ်ဖက်သည် တရားကို နားထောင်နိုင်သဖြင့် အလွန်ကောင်းချီးမင်္ဂလာရှိ၏။ ထိုနားထောင်ခြင်းက ဗဟုသုတကြီးမားစေသည်။ ဤလောက၌ သာသနာဝေဒသိပ္ပံရှိသူတို့အတွက် ကာရှီသည် အမြဲတမ်း ထပ်ခါထပ်ခါ ချီးမွမ်းကြားနေရသော မြို့တော်ဖြစ်၏။
Verse 36
ये यं स्मरन्ति संस्थानमविमुक्तं द्विजोत्तमम् । निर्धूतसर्वपापास्ते शिवलोकं व्रजन्ति वै ॥ ३६ ॥
အို ဒွိဇအထွတ်အမြတ်ရေ၊ အဝိမုတ္တ (Avimukta) ဟူသော သန့်ရှင်းသော နေရာကို မှတ်မိသတိရသူတို့သည် အပြစ်အားလုံး ကင်းစင်သွားပြီး အမှန်တကယ် ရှိဝလောကသို့ သွားရောက်ကြ၏။
Verse 37
योजनानां शतस्थोऽपि अविमुक्तं स्मरेद्यदि । बहुपातकपूर्णोऽपि पदं गच्छत्यनामयम् ॥ ३७ ॥
ယောဇနာ တစ်ရာအကွာ၌ရှိနေသော်လည်း အဝိမုတ္တ (Avimukta) ကို သတိရလျှင်၊ အပြစ်များစွာဖြင့် ပြည့်နေသူပင်လျှင် ဒုက္ခကင်း၍ ရောဂါကင်းသော အမြင့်ဆုံးအခြေအနေသို့ ရောက်နိုင်၏။
Verse 38
प्राणप्रयाणसमये योऽविमुक्तं स्मरेद्द्विज । सोऽपि पापविनिर्मुक्तः शैवं पदमवाप्नुयात् ॥ ३८ ॥
အို ဒွိဇရေ၊ အသက်ထွက်ခွာချိန်၌ အဝိမုတ္တ (Avimukta) ကို သတိရသူသည်လည်း အပြစ်ကင်းစင်ကာ ရှိဝ၏ အမြင့်ဆုံးအခြေအနေကို ရရှိမည်။
Verse 39
काशीस्मरणजं पुण्यं भुक्त्वा स्वर्गे तदन्ततः । पृथिव्यामेकराड् भूत्वा काशीं प्राप्य च मुक्तिभाक् ॥ ३९ ॥
ကာရှီကို သတိရခြင်းမှ ပေါ်လာသော ကုသိုလ်ကို ကောင်းကင်ဘုံ၌ ခံစားပြီးနောက်၊ ထိုကုသိုလ်ကုန်ဆုံးသော် မြေပြင်ပေါ်၌ တစ်ဦးတည်းသော မင်းအဖြစ် မွေးဖွား၏။ ထို့နောက် ကာရှီသို့ ထပ်မံရောက်လျှင် မုတ်ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကို ခံစားရသူ ဖြစ်လာ၏။
Verse 40
बहुनात्र किमुक्तेन वाराणस्या गुणान्प्रति । नामापि गृह्णातां काश्याश्चतुर्वर्गो न दूरतः ॥ ४० ॥
ဗာရာဏသီ၏ ဂုဏ်သတ္တိများကို ဒီမှာ အများကြီး ပြောရန် အဘယ်လိုအပ်သနည်း။ «ကာရှီ» ဟူသော နာမကိုသာ ရွတ်ဆိုသူတို့အတွက်ပင် ဘဝ၏ ရည်မှန်းချက် လေးပါးသည် မဝေးတော့။
Verse 41
गङ्गायमुनयोर्योगोऽधिकः काश्या अपि द्विज । यस्य दर्शनमात्रेण नरा यान्ति परां गतिम् ॥ ४१ ॥
အို ဒွိဇာ၊ ဂင်္ဂါနှင့် ယမုနာတို့၏ သန့်ရှင်းသော ဆုံစည်းရာသည် ကာရှီထက်ပင် မြင့်မြတ်သည်။ ထိုကို မြင်ရုံဖြင့် လူတို့သည် အမြင့်ဆုံးသော အခြေအနေသို့ ရောက်ကြသည်။
Verse 42
मकरस्थे रवौ गङ्गा यत्र कुत्रावगाहिता । पुनाति स्नानपानाद्यैर्नयन्तीन्द्रपुरं जगत् ॥ ४२ ॥
နေသည် မကရာ (Capricorn) သို့ ဝင်သောအခါ၊ ဂင်္ဂါမြစ်၌ မည်သည့်နေရာ၌မဆို ရေချိုးသူကို သန့်စင်စေသည်။ ရေချိုးခြင်း၊ သောက်ခြင်း စသည့် ကုသိုလ်အကျင့်များဖြင့် လောကကို ပူနတ်စေကာ သတ္တဝါတို့ကို အိန္ဒြာ၏ ကောင်းကင်နန်းသို့ ဦးတည်စေသည်။
Verse 43
यो गङ्गां भजते नित्यं शंकरो लोकशंकरः । लिङ्गरूपीं कथं तस्या महिमा परिकीर्त्यते ॥ ४३ ॥
လောက၏ ကောင်းကျိုးပြုရှင် ရှင်ကရ (Śaṅkara) ပင် ဂင်္ဂါကို နေ့စဉ် ပူဇော်သည်။ သူမသည် လိင်္ဂ၏ ပုံသဏ္ဍာန်အဖြစ်တင် ရှိနေသဖြင့်၊ သူမ၏ မဟိမကို မည်သို့ ပြည့်စုံစွာ ချီးမွမ်းနိုင်မည်နည်း။
Verse 44
हरिरूपधरं लिङ्गं लिङ्गरूपधरो हरिः । ईषदप्यन्तरं नास्ति भेदकृच्चानयोः कुधीः ॥ ४४ ॥
လိင်္ဂသည် ဟရိ၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ဆောင်၍၊ ဟရိသည်လည်း လိင်္ဂ၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို ဆောင်သည်။ အနည်းငယ်မျှ ကွာခြားမှု မရှိ; နှစ်ခုအကြား ခွဲခြားသတ်မှတ်သူသည် မှားယွင်းသော ဉာဏ်ရှိသူ ဖြစ်သည်။
Verse 45
अनादिनिधने देवे हरिशंकरसंज्ञिते । अज्ञानसागरे मग्ना भेदं कुर्वन्ति पापिनः ॥ ४५ ॥
အစမရှိ အဆုံးမရှိသော ဘုရား—ဟရီနှင့် ရှင်ကရာဟု ခေါ်ကြသော အရှင်၌၊ အဝိဇ္ဇာပင်လယ်ထဲ နစ်မြုပ်နေသော အပြစ်ရှိသူတို့သည် မရှိသည့် ကွဲပြားမှုကို ဖန်တီးကြ၏။
Verse 46
यो देवो जगतामीशः कारणानां च कारणम् । युगान्ते निगदन्त्येतद्रुद्ररूपधरो हरिः ॥ ४६ ॥
ကမ္ဘာလောကတို့၏ အရှင်၊ အကြောင်းရင်းတို့၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်သော ထိုဘုရားကို—ယုဂအဆုံး၌ ဟရီသည် ရုဒ္ဒရရုပ်ကို ဆောင်ယူတော်မူသည်ဟု ကြေညာကြ၏။
Verse 47
रुद्रो वै विष्णुरुपेण पालयत्यखिलंजगत् । ब्रह्मरुपेण सृजति प्रान्तेः ह्येतत्त्रयं हरः ॥ ४७ ॥
အမှန်တကယ် ရုဒ္ဒရသည် ဗိဿနုရုပ်ဖြင့် စကြဝဠာအားလုံးကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းတော်မူ၏; ဘြဟ္မာရုပ်ဖြင့် ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။ ထို့ကြောင့် အဆုံးကာလနှင့် စကြဝဠာလှည့်ပတ်မှု၌ ဤသုံးပါးသည် ဟရ (ရှီဝ) တစ်ပါးတည်း၏ အဖြစ်တော်ဖြစ်၏။
Verse 48
हरिशंकरयोर्मध्ये ब्रह्मणश्चापि यो नरः । भेदं करोति सोऽभ्येति नरकं भृशदारुणम् ॥ ४८ ॥
ဟရီနှင့် ရှင်ကရာတို့အကြား၊ ထို့ပြင် သူတို့နှင့် ဘြဟ္မာအကြား ကွဲပြားမှုကို ပြုလုပ်သူသည် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် နရကသို့ ရောက်သွား၏။
Verse 49
हरं हरिं विधातारं यः पश्यत्येकरूपिणम् । स याति परमानन्दं शास्त्राणामेष निश्चयः ॥ ४९ ॥
ဟရ (ရှီဝ)၊ ဟရီ (ဗိဿနု) နှင့် ဝိဓာတೃ (ဘြဟ္မာ) တို့ကို ရုပ်နှင့် အတ္ထသဘောတရားအရ တစ်တည်းတစ်ရုပ်တည်းဟု မြင်သူသည် အမြင့်ဆုံး အာနန္ဒကို ရောက်၏—ဤသည်မှာ သာသနာကျမ်းတို့၏ အတည်ပြုဆုံးဖြတ်ချက်ဖြစ်၏။
Verse 50
योऽसावनादिः सर्वज्ञो जगतामादिकृद्विभुः । नित्यं संनिहितस्तत्र लिङ्गरूपी जनार्दनः ॥ ५० ॥
အစမရှိ၊ အရာအားလုံးကိုသိတတ်သော၊ လောကတို့၏အစပြုဖန်ဆင်းရှင်၊ အလုံးစုံနေရာတွင်ပြည့်နှံ့သော ဇနာရ္ဒနသည် လင်္ဂရူပဖြင့် ထိုနေရာ၌ အမြဲတမ်း တည်ရှိနေသည်။
Verse 51
काशीविश्वेश्वरं लिङ्गं ज्योतिर्लिङ्गं तदुच्यते । तं दृष्ट्वा परमं ज्योतिराप्नोति मनुजोत्तमः ॥ ५१ ॥
ကာရှီရှိ ဝိရှ္ဝေရှ္ဝရ လင်္ဂကို ဂျ्योတိရ္လင်္ဂဟု ခေါ်ကြသည်။ ထိုကို မြင်တွေ့လျှင် လူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး အလင်းတော်ကို ရောက်ရှိသည်။
Verse 52
काशीप्रदक्षिणा येन कृता त्रैलोक्यपावनी । सप्तद्वीपासाब्धिशैला भूः परिक्रमितामुना ॥ ५२ ॥
သူသည် သုံးလောကကို သန့်စင်စေသော ကာရှီပရဒက္ခိဏာကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုရဟန်းကြီးကြောင့် မြေကြီးတစ်လုံးလုံးကို—ကျွန်းကြီးခုနစ်ခု၊ သမုဒ္ဒရာများနှင့် တောင်တန်းများအပါအဝင်—ပတ်လည်လှည့်သကဲ့သို့ ဖြစ်လေသည်။
Verse 53
धातुमृद्दारपाषाणलेख्याद्या मूर्तयोऽमलाः । शिवस्य वाच्युतस्यापि तासु संनिहितो हरिः ॥ ५३ ॥
သတ္တု၊ မြေညက်၊ သစ်သား၊ ကျောက် သို့မဟုတ် ရေးဆွဲထားသည့် ပုံရိပ်တို့ကဲ့သို့သော မూర్తီများသည် သန့်ရှင်းကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ရှိဝ၏ပုံဖြစ်စေ၊ အချျုတ (ဗိဿနု) ၏ပုံဖြစ်စေ—ဟရီသည် ထိုပုံရိပ်များအတွင်း တည်ရှိနေသည်။
Verse 54
तुलसीकाननं यत्र यत्र पह्मवनं द्विजा । पुराणपठनं यत्र यत्र संनिहितो हरिः ॥ ५४ ॥
အို ဒွိဇတို့၊ တူလစီတောရှိရာရာ၊ ကြာပန်းတောရှိရာရာ၊ ပုရာဏများကို ရွတ်ဖတ်ရာရာ—ထိုနေရာတိုင်းတွင် ဟရီသည် အမှန်တကယ် တည်ရှိနေသည်။
Verse 55
पुराणसंहितावक्ता हरिरित्यभिधीयते । तद्भक्तिं कुर्वतां नॄणां गङ्गास्नानं दिने दिने ॥ ५५ ॥
ပုရာဏာစုစည်းတော်ကို ဟောကြားရှင်းလင်းသူကို ဟရီကိုယ်တိုင်ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ထိုသို့ သူ့အပေါ် ဘက္တိကို ပြုလုပ်သူတို့အတွက် နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ဂင်္ဂါမြစ်၌ ရေချိုးသကဲ့သို့ ဖြစ်၏။
Verse 56
पुराणश्रवणे भक्तिर्गङ्गास्नानसमा द्विज । तद्वक्तरि च या भक्तिः सा प्रयागोपमा स्मृता ॥ ५६ ॥
အို ဒွိဇာ (နှစ်ကြိမ်မွေး) ရေ၊ ပုရာဏာများကို နားထောင်ခြင်းဖြင့် ပေါ်ထွန်းသော ဘက္တိသည် ဂင်္ဂါ၌ ရေချိုးခြင်းနှင့် တူညီဟု ဆိုကြ၏။ ထို့ပြင် ထိုပုရာဏာကို ဟောကြားသူအပေါ်ထားသော ဘက္တိကိုလည်း ပရယာဂ၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုနှင့် တူသည်ဟု မှတ်ယူကြ၏။
Verse 57
पुराणधर्मकथनैर्यः समुद्धरते जगत् । संसारसागरे मग्नं स हरिः परिकीर्तितः ॥ ५७ ॥
ပုရာဏာနှင့် ဓမ္မကထာတို့ဖြင့် သံသရာပင်လယ်ထဲ နစ်မြုပ်နေသော လောကကို ဆယ်တင်မြှောက်ပေးသူကို ဟရီ (ဗိဿဏု) ဟု ကြေညာခေါ်ဆိုကြ၏။
Verse 58
नास्ति गङ्गासमं तीर्थं नास्ति मातृसमो गुरुः । नास्ति विष्णुसमं दैवं नास्ति तत्त्वं गुरोः परम् ॥ ५८ ॥
ဂင်္ဂါနှင့်တူသော တီရ္ထ (သန့်ရှင်းရာ) မရှိ၊ မိခင်နှင့်တူသော ဂုရု မရှိ၊ ဗိဿဏုနှင့်တူသော ဒေဝ မရှိ၊ ဂုရု၏ သစ္စာတရားထက် မြင့်သော တတ္တဝ မရှိ။
Verse 59
वर्णानां ब्राह्मणः श्रेष्टस्तारकाणां यथा शशी । यथा पयोधिः सिन्धूनां तथा गङ्गा परा स्मृता ॥ ५९ ॥
ဝဏ္ဏာတို့အနက် ဗြာဟ္မဏသည် အမြင့်မြတ်ဆုံးဖြစ်သည်၊ ကြယ်တို့အနက် လမင်းကဲ့သို့။ ထို့အတူ မြစ်တို့အနက် ပင်လယ်သည် အကြီးမားဆုံးဖြစ်သကဲ့သို့ ဂင်္ဂါကိုလည်း အမြတ်ဆုံးဟု မှတ်ယူကြ၏။
Verse 60
नास्ति शान्तिसमो बन्धुर्नास्ति सत्यात्परं तपः । नास्ति मोक्षात्परो लाभो नास्ति गङ्गासमा नदी ॥ ६० ॥
ငြိမ်းချမ်းမှုကဲ့သို့ မိတ်ဆွေမရှိ၊ သစ္စာထက် မြင့်သော တပဿမရှိ။ မောက္ခထက် ကြီးသော အကျိုးမရှိ၊ ဂင်္ဂါမြစ်ကဲ့သို့ မြစ်မရှိ။
Verse 61
गङ्गायाः परमं नाम पापारण्यदवानलः । भवव्याधिहरा गङ्गा तस्मात्सेव्या प्रयत्नतः ॥ ६१ ॥
ဂင်္ဂါ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး နာမသည် “အပြစ်တောကို လောင်ကျွမ်းစေသော တောမီး” ဟူ၏။ ဂင်္ဂါသည် သံသရာဖြစ်ပေါ်ခြင်း၏ ရောဂါကို ဖယ်ရှားသဖြင့် ထို့ကြောင့် ကြိုးစား၍ ရိုသေကာ ဆည်းကပ်သင့်သည်။
Verse 62
गायत्री जाह्नवी चोभे सर्वपापहरे स्मृते । एतयोर्भक्तिहीनो यस्तं विद्यात्पतितं द्विज ॥ ६२ ॥
ဂါယတြီနှင့် ဇာဟ္နဝီ (ဂင်္ဂါ) တို့နှစ်ပါးကို အပြစ်အားလုံး ဖယ်ရှားသူများဟု မှတ်ယူကြသည်။ ထိုနှစ်ပါးအပေါ် ဘက္တိမရှိသော ဒွိဇ (နှစ်ကြိမ်မွေး) ကို ကျဆုံးသူဟု သိရမည်။
Verse 63
गायत्री छन्दसां माता माता लोकस्य जाह्नवी । उभे ते सर्वपापानां नाशकारणतां गते ॥ ६३ ॥
ဂါယတြီသည် ဝေဒဓာတ် (ချန္ဒ) အားလုံး၏ မိခင်၊ ဇာဟ္နဝီ (ဂင်္ဂါ) သည် လောက၏ မိခင်ဖြစ်သည်။ ထိုနှစ်ပါးသည် အပြစ်အားလုံး ပျက်စီးစေရာ အကြောင်းတရားဖြစ်လာကြသည်။
Verse 64
यस्य प्रसन्ना गायत्री तस्य गङ्गा प्रसीदति । विष्णुशक्तियुते ते द्वे समकामप्रसिद्धेदे ॥ ६४ ॥
ဂါယတြီက ကြည်နူးပေးသောသူအပေါ် ဂင်္ဂါလည်း ကြည်နူးပေးသည်။ ဗိဿနု၏ သက္တိဖြင့် ပြည့်စုံသော ထိုနှစ်ပါးသည် လိုအင်ဆန္ဒများ ပြည့်ဝစေရာ၌ တူညီကြသည်။
Verse 65
धर्मार्थकामरूपाणां फलरुपे निरञ्जने । सर्वलोकानुग्रहार्थं प्रवर्तेते महोत्तमे ॥ ६५ ॥
အို အညစ်အကြေးကင်းသော အမြင့်မြတ်ဆုံးဘုရား—ဓမ္မ၊ အဓိပ္ပါယ်(အာဓာ) နှင့် ကာမ အဖြစ် ပေါ်ထွက်လာသည့် အကျိုးများဖြစ်သော်လည်း၊ အဆုံးတွင် လောကအားလုံး၏ ကောင်းကျိုးနှင့် မြှင့်တင်ခြင်းအတွက်သာ ဖြစ်ပေါ်လာသည်၊ အို အထူးမြတ်တော်မူသောအရှင်။
Verse 66
अतीव दुर्ल्लभा नॄणां गायत्री जाह्नवी तथा । तथैव तुलसीभक्तिर्हरिभक्तिश्च सात्त्विकी ॥ ६६ ॥
လူသားတို့အတွက် အလွန်ရှားပါးသည်မှာ—ဂါယတ္ရီကို ရိုသေသဒ္ဓါဖြင့် အာရုံပြုခြင်းနှင့် ဇာဟ္နဝီ (ဂင်္ဂါ) ကို ဂုဏ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုနည်းတူ တုလစီအပေါ် ဘက္တိနှင့် ဟရီအပေါ် သန့်ရှင်းသော (သာတ္တဝိက) ဘက္တိလည်း ရှားပါးလှသည်။
Verse 67
अहो गङ्गा महाभागा स्मृता पापप्रणाशिनी । हरिलोकप्रदा दृष्टा पीता सारूप्यदायिनी । यत्र स्नाता नरा यान्ति विष्णोः पदमनुत्तमम् ॥ ६७ ॥
အဟော! မဟာကံကောင်းသော ဂင်္ဂါ—အမှတ်ရုံဖြင့်ပင် အပြစ်များကို ဖျက်ဆီးတတ်၏။ မြင်ရုံဖြင့် ဟရီ၏ လောကကို ပေးတတ်၏။ သောက်ရုံဖြင့် သခင်နှင့် ဆင်တူသော သာရူပျ (sārūpya) ကို ပေးတတ်၏။ သူမ၌ ရေချိုးသော လူတို့သည် ဗိဿနု၏ အထူးမြတ်ဆုံး နေရာသို့ ရောက်ကြ၏။
Verse 68
नारायणो जगद्धाता वासुदेवः सनातनः । गङ्गास्नानपराणां तु वाञ्छितार्थफलप्रदः ॥ ६८ ॥
နာရာယဏ—လောကကို ထိန်းသိမ်းသူ၊ ဝါစုဒေဝ အနန္တ—ဂင်္ဂါ၌ ရေချိုးခြင်းကို အထူးအလေးထားသောသူတို့အား လိုလားသည့် အာရုံရည်မှန်းချက်တို့၏ အကျိုးဖလကို အမှန်တကယ် ပေးတော်မူ၏။
Verse 69
गङ्गाजलकणेनापि यः सिक्तो मनुजोत्तमः । सर्वपापविनिर्मुक्तः प्रयाति परमं पदम् ॥ ६९ ॥
ဂင်္ဂါရေတစ်စက်တည်းဖြင့်ပင် ပက်ဖျန်းခံရသော လူတို့အနက် အကောင်းဆုံးသူသည် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်ကာ အမြင့်ဆုံးသော အခြေအနေ (ပရမပဒ) သို့ ရောက်၏။
Verse 70
यद्बिन्दुसेवनादेव सगरान्वयसम्भवः । विसृज्य राक्षसं भावं संप्राप्तः परमं पदम् ॥ ७० ॥
ထိုသန့်ရှင်းသောရေတစ်စက်ကိုသာ သောက်သုံးခြင်းကြောင့်ပင် စဂရဝంశ၌ မွေးဖွားသူသည် အဆုရစိတ်သဘောကို စွန့်လွှတ်ကာ အမြင့်ဆုံးသော အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိ하였다။
Verse 71
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे गङ्गामाहात्म्यं नाम षष्टोऽध्यायः ॥ ६ ॥
ဤသို့ဖြင့် သီရိ ဘೃಹန်နာရဒီယ ပုရာဏ၏ ပူರ್ವဘားဂ၊ ပထမပဒ၌ «ဂင်္ဂါ၏ မဟိမ» ဟု အမည်ရသော ဆဋ္ဌမ အဓ್ಯಾಯ ပြီးဆုံး၏။
Sanaka states that the saṅgama is affirmed by ‘supreme sages’ as highest among kṣetras and tīrthas, being a divine resort for gods and sages and a concentrated locus where bathing/seeing/remembrance yields exceptional sin-destruction and auspicious results.
It asserts abheda: the liṅga bears Hari’s form and Hari bears the liṅga’s form; distinguishing Hari and Śaṅkara (and Brahmā) is condemned. Thus Kāśī’s Viśveśvara Jyotirliṅga is presented as a locus of the Supreme Light while remaining consistent with Vaiṣṇava devotion.