Śokanivāraṇa: Non-brooding, Impermanence, Contentment, and Śuka’s Renunciation

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अशोकं शोकनाशार्थं शास्त्रं शांतिकरं शिवम् । निशम्य लभ्यते बुद्धिर्लब्धायां सुखमेधते ॥ १ ॥

သနတ်ကုမာရ မိန့်တော်မူသည်– ဝမ်းနည်းမှုကင်း၍ စိုးရိမ်ပူပန်မှုကို ဖျက်ဆီးရန် ရည်ရွယ်သည့်၊ ငြိမ်းချမ်းမှုကို ပေးသော မင်္ဂလာရှိသည့် ဓမ္မကျမ်းကို နားထောင်လျှင် မှန်ကန်သော ဉာဏ်ပညာ ရရှိသည်။ ထိုဉာဏ်ပညာ ရရှိသော် သုခသည် တဖြည်းဖြည်း တိုးပွားလာသည်။

Verse 2

हर्षस्थानसहस्राणि शोकस्थानशतानि च । दिवसे दिवसे मूढमाविशंति न पंडितम् ॥ २ ॥

ပျော်ရွှင်စရာ အကြောင်းအရာ ထောင်ပေါင်းများနှင့် ဝမ်းနည်းစရာ အကြောင်းအရာ ရာပေါင်းများသည် နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ပေါ်ပေါက်လာသော်လည်း၊ ထိုအရာတို့သည် မိုက်မဲသူကိုသာ ဖမ်းဆီးပြီး ပညာရှိကို မဖမ်းဆီးနိုင်။

Verse 3

अनिष्टसंप्रंयोगाश्च विप्रयोगात्प्रियस्य च । मनुष्या मानसैर्दुःखैर्युज्यन्ते येऽल्पबुद्धयः ॥ ३ ॥

ဉာဏ်နည်းသူတို့သည် မလိုလားအပ်သောအရာနှင့် တွေ့ဆုံခြင်းကြောင့်လည်း၊ ချစ်မြတ်နိုးသောအရာနှင့် ခွဲခွာရခြင်းကြောင့်လည်း စိတ်ဒုက္ခများနှင့် ချည်နှောင်ခံရကြသည်။

Verse 4

द्रव्येषु समतीतेषु ये गुणास्तेन्न चिंदयेत् । ताननाद्रियमाणश्च स्नेहबन्धाद्विमुच्यते ॥ ४ ॥

အတိတ်သို့ လွန်သွားသော အရာဝတ္ထုတို့၏ အရည်အသွေးများကို စိတ်ကပ်ကပ် မတွေးမိစေသင့်။ ထိုအရာတို့ကို မတန်ဖိုးထားတော့လျှင် စွဲလမ်းမှု၏ ချည်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်သည်။

Verse 5

दोषदर्शी भवेत्तत्र यत्र रागः प्रवर्त्तते । अनिष्टबुद्धितां यच्छेत्ततः क्षिप्रं विराजते ॥ ५ ॥

ရာဂ (တွယ်တာမှု) ပေါ်လာရာနေရာ၌ အပြစ်မြင်သူ ဖြစ်လာတတ်သည်။ မနှစ်သက်ဟု မြင်လိုသည့် စိတ်အလေ့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်လျှင် စိတ်ကြည်လင်တည်ငြိမ်၍ လျင်မြန်စွာ တောက်ပလာမည်။

Verse 6

नार्थो न धर्मो न यशो योऽतीतमनुशोचति । अस्याभावेन युज्येतं तञ्चास्य तु निवर्तते ॥ ६ ॥

အတိတ်ကို မပြတ်မလျော့ ဝမ်းနည်းပူဆွေးနေသူအတွက် ဥစ္စာလည်း မရှိ၊ ဓမ္မလည်း မရှိ၊ ကောင်းသတင်းလည်း မရှိ။ ထိုအရာတို့၏ မရှိခြင်းနှင့်ပင် တွဲကပ်သွားပြီး မိမိရှိသမျှတောင် သူ့ထံမှ ဆုတ်ခွာသွားသည်။

Verse 7

गुणैर्भूतानि युज्यंते तथैव च न युज्यते । सर्वाणि नैतदेकस्य शोकस्थानं हि विद्यते ॥ ७ ॥

သတ္တဝါတို့သည် ဂုဏ်သုံးပါး (ဂုဏ) ကြောင့် ချည်နှောင်ခံရသကဲ့သို့ ထိုဂုဏတို့မှ လွတ်မြောက်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့ရာတွင် ဧကတော် (တစ်ပါးတည်းသော အရှင်) အတွက်မူ ထိုသို့မဟုတ်၊ အရှင်၌ ဝမ်းနည်းရာ အကြောင်းအရာ မရှိပေ။

Verse 8

मृतं वा यदि वा नष्टं योऽतीतमनुशोचति । दुःखेन लभते दुःखं महानर्थे प्रपद्यते ॥ ८ ॥

သေဆုံးသွားခြင်းဖြစ်စေ ပျောက်ဆုံးသွားခြင်းဖြစ်စေ အတိတ်ကို မပြတ်မလျော့ ဝမ်းနည်းနေသူသည် ဒုက္ခဖြင့် ဒုက္ခကိုသာ ရယူပြီး အကြီးမားဆုံး အနာဂတ်ပျက်စီးမှုသို့ ကျရောက်တတ်သည်။

Verse 9

दुःखोपघाते शारीरे मानसे चाप्युपस्थिते । यस्मिन्न शक्यते कर्तुं यत्नस्तन्नानुर्चितयेत् ॥ ९ ॥

ကိုယ်ခန္ဓာ၌ဖြစ်စေ စိတ်၌ဖြစ်စေ ဒုက္ခက ထပ်တလဲလဲ ပေါ်လာသောအခါ၊ ထိုအခြေအနေတွင် အမှန်တကယ် ကုစားရန် ကြိုးပမ်း၍ မရနိုင်လျှင် ထပ်မံစဉ်းစားကာ မပူပန်သင့်။

Verse 10

भैषज्यमेतद्दःखस्य यदेतन्नानुचिंतयेत् । चिंत्यमानं हि न व्येति भूयश्चाभिप्रवर्द्धते ॥ १० ॥

ဤသည်မှာ ဝမ်းနည်းမှု၏ ဆေးဖြစ်သည်—ထိုအရာကို စိတ်ထဲတွင် မကြာခဏ မတွေးမိစေပါနှင့်။ အကြောင်းမူကား ထပ်တလဲလဲ တွေးနေသော် မပျောက်ကွယ်ဘဲ ပို၍ တိုးပွားလာသည်။

Verse 11

प्रज्ञया मानसं दुःखं हन्याच्छारीरमौषधैः । एतद्विज्ञाय सामर्थ्यं न वान्यैः समतामियात् ॥ ११ ॥

ပညာဉာဏ်ဖြင့် စိတ်၏ဒုက္ခကို ဖျက်သိမ်းရမည်၊ ကိုယ်၏ရောဂါကိုတော့ ဆေးဝါးဖြင့် ကုသရမည်။ ဤအရာတို့၏ သင့်လျော်ရာစွမ်းအားကို သိပြီးနောက် တစ်ခုကို တစ်ခုနှင့် ရောထွေးကာ တူညီသကဲ့သို့ မယူဆသင့်။

Verse 12

अनित्यं जीवितं रूपं यौवनं द्रव्यसञ्चयः । आरोग्यं प्रियसंवासं न मृध्येत्पंडितः क्वचित् ॥ १२ ॥

အသက်တာသည် မတည်မြဲ၊ အလှအပ၊ လူငယ်ဘဝ၊ စည်းစိမ်စုဆောင်းမှု၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ချစ်သူခင်သူတို့နှင့် အတူနေထိုင်ခြင်းလည်း မတည်မြဲ။ ထိုသို့ သိမြင်သော ပညာရှိသည် မည်သည့်အရာကြောင့်မျှ မမောဟမဖြစ်သင့်။

Verse 13

नाज्ञानप्रभवं दुःखमेकं शोचितुमर्हति । अशोचन्प्रतिकुर्वीत यदि पश्येदुपक्रमम् ॥ १३ ॥

အဝိဇ္ဇာမှ ပေါက်ဖွားသော ဒုက္ခတစ်ခုတည်းကိုပင် ဝမ်းနည်း၍ မငိုကြွေးသင့်။ ကုသရန် စတင်နိုင်သော လမ်းကြောင်းကို မြင်လျှင် ငိုယိုမနေဘဲ တုံ့ပြန်ကာ ဖြေရှင်းလုပ်ဆောင်သင့်သည်။

Verse 14

सुखात्प्रियतरं दुःखं जीविते नात्र संशयः । जरामरणदुःखेभ्यः प्रियमात्मानमुद्धरेत् ॥ १४ ॥

ကိုယ်ခန္ဓာရှိသော ဘဝတွင် ဒုက္ခသည် သုခထက် ပို၍ ရင်းနှီးကပ်ကပ် ဖြစ်လာသည်—ဤအရာ၌ သံသယမရှိ။ ထို့ကြောင့် အိုမင်းခြင်းနှင့် သေခြင်း၏ ဒုက္ခတို့မှ မိမိချစ်မြတ်နိုးသော အတ္တကို ကယ်တင်မြှောက်တင်ရမည်။

Verse 15

भजंति हि शारीराणि रोगाः शरीरमानसाः । सायका इव तीक्ष्णाग्राः प्रयुक्ता दृढधन्विभिः ॥ १५ ॥

ကိုယ်ခန္ဓာရှိသူတို့ကို ကိုယ်ရော စိတ်ရော ရောဂါများက တကယ်ပင် တိုက်ခိုက်လာသည်။ ခိုင်မာသော မြားပစ်သမားတို့ ပစ်လွှတ်သော ထိပ်ချွန်မြားများကဲ့သို့။

Verse 16

व्याधितस्य चिकित्साभिस्त्रस्यतो जीवितैषिणः । आमयस्य विनाशाय शरीरमनुकृष्यते ॥ १६ ॥

ရောဂါကြောင့် နာကျင်သူ၊ ကြောက်ရွံ့၍ အသက်ကို ထိန်းလိုသူအတွက် ရောဂါပျောက်စေရန် ကိုယ်ခန္ဓာကို ကုသမှုများဖြင့် ဖိအားပေးကာ ထိန်းသိမ်းလေ့ကျင့်စေသည်။

Verse 17

स्रंसंति न निवर्तंते स्रोतांसि सरितामिव । आयुरादाय मर्त्यानां रात्र्यहानि पुनःपुनः ॥ १७ ॥

မြစ်ရေစီးကြောင်းများကဲ့သို့ စီးဆင်းသွားပြီး မပြန်လှန်သကဲ့သို့၊ ညနှင့်နေ့တို့သည် ထပ်ခါထပ်ခါ ကုန်လွန်ကာ သေမျိုးတို့၏ အသက်တမ်းကို ယူဆောင်သွားသည်။

Verse 18

अपयंत्ययमत्यंतं पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः । जातं मर्त्यं जरयति निमिषं नावतिष्टते ॥ १८ ॥

အချိန်သည် လပြည့်ပိုင်းနှင့် လကွယ်ပိုင်းတို့အတွင်း မရပ်မနား ကုန်လွန်သွားသည်။ မွေးဖွားလာသော သေမျိုးကို အိုမင်းစေပြီး တစ်ခဏမျှပင် မတည်နေ။

Verse 19

सुखदुःखाभिभूतानामजरो जरयत्यसून् । आदित्यो ह्यस्तमभ्येति पुनः पुनरुदेति च ॥ १९ ॥

မအိုမင်းသူတစ်ဦးပင်လျှင် ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ဝမ်းနည်းမှုတို့ကြောင့် လွှမ်းမိုးခံရသူ들의 အသက်ရှူသက်ကို ခြောက်သွေ့စေသည်။ နေရောင်လည်း ထပ်ခါထပ်ခါ ဝင်ပြီး ထပ်ခါထပ်ခါ ထွက်လာသည်။

Verse 20

अदृष्टपूर्वानादाय भावानपरिशंकितान् । इष्टानिष्टा मनुष्याणां मतं गच्छन्ति रात्रयः ॥ २० ॥

မမြင်ဖူးသေးသောအတွေ့အကြုံများနှင့် မမျှော်လင့်သောစိတ်အခြေအနေများကို သယ်ဆောင်လျက် ညများသည် ကုန်လွန်သွားပြီး၊ လူတို့အတွက် နှစ်သက်ရာနှင့် မနှစ်သက်ရာဟု ထင်မြင်သောအကျိုးများကို ထင်သကဲ့သို့ ယူဆောင်လာသည်။

Verse 21

यो यदिच्छेद्यथाकामं कामानां तत्तदाप्नुयात् । यदि स्यान्न पराधीनं पुरुषस्य क्रियाफलम् ॥ २१ ॥

လူ၏လုပ်ရပ်အကျိုးသည် အခြားအရာတစ်စုံတစ်ရာပေါ် မမှီခိုဘဲ ရှိနိုင်မယ်ဆိုလျှင်၊ မည်သူမဆို မိမိလိုချင်သမျှကို စိတ်ကြိုက်လိုသလို တိတိကျကျ ရရှိနိုင်မည်သာ ဖြစ်သည်။

Verse 22

संयताश्चैव तक्षाश्च मतिमंतश्च मानवाः । दृश्यंते निष्फलाः संतः प्रहीनाश्च स्वकर्मभिः ॥ २२ ॥

ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်နိုင်သူများ၊ လက်ရာကျွမ်းကျင်သောအလုပ်သမားများ၊ ဉာဏ်ပညာရှိသူများပင်လျှင် မိမိ၏သင့်တော်သောတာဝန်နှင့် ကုသိုလ်ကံအလုပ်များမှ လွဲချော်သဖြင့် ဘဝ၌ အကျိုးမဲ့ဖြစ်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။

Verse 23

अपरे निष्फलाः सन्तो निर्गुणाः पुरुषाधमाः । आशाभिरण्यसंयुक्ता दृश्यन्ते सर्वकामिनः ॥ २३ ॥

အခြားသူတချို့မှာလည်း ဘဝ၌ အကျိုးမဲ့ဖြစ်နေကြပြီး၊ ဂုဏ်သတ္တိကင်းမဲ့သော လူအနိမ့်ဆုံးများဖြစ်ကာ၊ မျှော်လင့်ချက်နှင့် ငွေကြေးတွင် ချည်နှောင်လျက် အလိုဆန္ဒမျိုးစုံကို လိုက်လံတောင့်တနေကြသည်။

Verse 24

भूतानामपरः कश्चिद्धिंसायां सततोत्थितः । वंचनायां च लोकेषु ससुखेष्वेव जीयते ॥ २४ ॥

အခြားသူတစ်ဦးမှာ သတ္တဝါများကို ထိခိုက်စေခြင်းနှင့် လောက၌ လူတို့ကို လှည့်ဖြားခြင်းတို့တွင် အမြဲတမ်းတက်ကြွနေပြီး၊ သို့သော်လည်း ပျော်ရွှင်မှုများအလယ်တွင် နေထိုင်သကဲ့သို့ ထင်ရနိုင်သည်။

Verse 25

अचेष्टमानमासीनं श्रीः कंचिदुपतिष्टति । कश्चित्कर्माणि कुरुते न प्राप्यमधिगच्छति ॥ २५ ॥

မကြိုးစားဘဲ ထိုင်နေသူတစ်ဦးကိုတောင် တခါတရံ လက္ခ္မီ (ကံကောင်းခြင်း) လာရောက်ကပ်နိုင်သည်။ သို့သော် အချို့က ကర్మများစွာလုပ်လည်း ရသင့်ရာကို မရောက်မီ မရနိုင်။

Verse 26

अपराधान्समाच्ष्टुं पुरुषस्य स्वभावतः । शुक्रमन्यत्र संभूतं पुनरन्यत्र गच्छति ॥ २६ ॥

လူသည် မိမိသဘာဝအရ အပြစ်များကို ကျူးလွန်လေ့ရှိသည်။ ထို့ပြင် တစ်နေရာတွင် ဖြစ်ပေါ်သော မျိုးစေ့သည် အခြားနေရာ (မိခင်ဝမ်း) သို့ ပြန်လည်သွားရောက်ကာ မွေးဖွားခြင်းဝန်းကျင် ဆက်လက်လည်ပတ်သည်။

Verse 27

तस्य योनौ प्रसक्तस्य गर्भो भवति मानवः । आम्रपुष्पोपमा यस्य निवृत्तिरुपलभ्यते ॥ २७ ॥

အဲဒီယောနီ (မွေးရာအရင်းအမြစ်) ကို စွဲလမ်းနေသူအတွက် လူသားအဖြစ် ဂರ್ಭတည်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ သို့သော် စွဲလမ်းမှုမှ နုတ်ထွက်ခြင်းကို ရရှိသူ၏ အဆုံးသတ်ခြင်းသည် သရက်ပန်းကဲ့သို့ တင်စားထားသည်။

Verse 28

केषांचित्पुत्रकामानामनुसन्तानमिच्छताम् । सिद्धौ प्रयतमानानां नैवांडमुपजायते ॥ २८ ॥

သားလိုချင်၍ မျိုးဆက်မပြတ် ဆက်လက်တည်စေလိုသူအချို့သည် သတ်မှတ်ထားသောနည်းလမ်းများဖြင့် အောင်မြင်ရန် ကြိုးစားသော်လည်း ဂರ್ಭတည်ခြင်း မဖြစ်ပေါ်လာနိုင်။

Verse 29

गर्भादुद्विजमानानां क्रुद्धादशीविषादिव । आयुष्मान् जायते पुत्रः कथं प्रेतः पितेव सः ॥ २९ ॥

ဝမ်းထဲက ဂರ್ಭကိုတောင် ဒေါသထွက်သော အဆိပ်မြွေကဲ့သို့ ကြောက်ရွံ့၍ လန့်ကာရှောင်သူတို့ထံမှ ကံကောင်း၍ အသက်ရှည်သော သားတော် မွေးဖွားလာသည်။ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် အဖေသည် ပရေတာ (မငြိမ်သေဝိညာဉ်) ဘယ်လိုဖြစ်နိုင်မည်နည်း။

Verse 30

देवानिष्ट्वा तपस्तप्त्वा कृपणैः पुत्रहेतुभिः । दशमासान्परिधृता जायते कुलपांसनाः ॥ ३० ॥

နတ်တို့ကို ပူဇော်၍ တပဿာကျင့်သော်လည်း—ကပ်စီးသူတို့က သားရရန်သာ ရည်ရွယ်၍ ပြုလုပ်လျှင်—လဆယ်လုံး ကိုယ်ဝန်ဆောင်ပြီးနောက် မွေးဖွားလာသောကလေးသည် မျိုးရိုး၏ «အညစ်အကြေး/ဖုန်မှုန့်» ဖြစ်လာ၏။

Verse 31

अपरे धनधान्यानि भोगांश्च पितृसंचितान् । विमलानभिजायन्ते लब्ध्वा तैरेव मङ्गलैः ॥ ३१ ॥

အခြားသူတို့သည် ဘိုးဘွားတို့ စုဆောင်းထားသော ငွေကြေး၊ စပါးသီးနှံနှင့် အပျော်အပါးတို့ကို ရရှိကြ၏။ ထိုမင်္ဂလာကောင်းသော ရရှိမှုတို့ကို ရယူခြင်းကြောင့် သူတို့သည် အပြစ်ကင်းသန့်ရှင်းသော လူအဖြစ် မွေးဖွားလာကြ၏။

Verse 32

अन्योन्य समभिप्रेत्य मैथुनस्य समागमे । उपद्रवइवादृष्टो योनौ गर्भः प्रपद्यते ॥ ३२ ॥

နှစ်ဦးအပြန်အလှန် သဘောတူ၍ လိင်ဆက်ဆံရာတွင် ပေါင်းစည်းသည့်အခါ၊ မမြင်ရသော အင်အားတစ်ရပ်သည် အနှောင့်အယှက်ကဲ့သို့ တွန်းအားပေးကာ သန္ဓေကို မိခင်အိမ် (သားအိမ်) ထဲသို့ ဝင်ရောက်စွဲကပ်စေ၏။

Verse 33

स्निग्धत्वादिंद्रियार्थेषु मोहान्मरणमप्रियम् । परित्यजति यो दुःखं सुखमप्युभयं नरः ॥ ३३ ॥

အာရုံခံအရာဝတ္ထုတို့အပေါ် ချစ်ကပ်မှုနှင့် မောဟကြောင့် လူသည် သေခြင်းကို မနှစ်သက်ဟု ထင်မြင်၏။ သို့သော် ဒုက္ခနှင့် သုခ နှစ်မျိုးလုံးကို စွန့်လွှတ်သူသည် ထိုနှစ်ပါးကို ကျော်လွန်၏။

Verse 34

अत्येति ब्रह्म सोऽत्यन्तं सुखमप्यश्नुते परम् । दुःखमर्था हि त्यज्यंते पालने च न ते सुखाः ॥ ३४ ॥

သူသည် ဗြဟ္မ (Brahman) ကိုပင် ကျော်လွန်၍ အဆုံးမရှိသော အမြင့်ဆုံး အာနန္ဒကို ခံစားရ၏။ အကြောင်းမူကား လောကီအကျိုး (artha) တို့သည် ဒုက္ခကို ယူဆောင်လာသဖြင့် စွန့်ပစ်ရပြီး၊ ထိုအရာတို့ကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရာတွင်ပင် စစ်မှန်သော သုခ မရှိကြ။

Verse 35

श्रुत्वैव नाधिगमनं नाशमेषां न चिंतयेत् । अन्यामन्यां धनावस्थां प्राप्य वैशेषिका नराः ॥ ३५ ॥

သင်ခန်းစာကို ကြားရုံသာဖြင့် အမှန်တကယ် သိမြင်ရောက်ရှိပြီဟု မထင်ရ၊ ထိုလောကီအခြေအနေများ ပျက်ဆုံးသွားခြင်းကိုလည်း မစိုးရိမ်မကောင်းစဉ်းစားရ။ ကိုယ်ပိုင်အယူအဆနှင့် လိုက်စားမှုတို့ကြောင့် လူတို့သည် ငွေကြေးအခြေအနေ အမျိုးမျိုးသို့ ထပ်ခါထပ်ခါ ပြောင်းလဲကူးပြောင်းကြ၏။

Verse 36

अतृप्ता यांति विध्वंसं सन्तोषं यांति पंडिताः । सर्वे क्षयांता निचयाः पतनांताः समुच्छ्रयाः ॥ ३६ ॥

မတင်းတိမ်သူတို့သည် ပျက်စီးရာသို့ သွားကြ၏၊ ပညာရှိတို့သည် စိတ်ကျေနပ်ခြင်းသို့ ရောက်ကြ၏။ စုဆောင်းထားသမျှသည် နောက်ဆုံးတွင် လျော့နည်းကုန်ဆုံးခြင်းသို့ ရောက်ပြီး၊ မြင့်တင်ထားသမျှသည် နောက်ဆုံးတွင် ကျဆင်းခြင်းသို့ ရောက်၏။

Verse 37

संयोगा विप्रयोगांता मरणांतं हि जीवितम् । अन्तो नास्ति पिपासायास्तुष्टिस्तु परमं सुखम् ॥ ३७ ॥

တွေ့ဆုံမှုအားလုံးသည် ခွဲခွာခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်ပြီး၊ အသက်တာသည် မရဏဖြင့် အဆုံးသတ်၏။ လိုချင်တပ်မက်မှုမှာ အဆုံးမရှိ၊ သို့သော် စိတ်ကျေနပ်ခြင်းသာ အမြင့်ဆုံးသော ချမ်းသာဖြစ်၏။

Verse 38

तस्मात्संतोषमेवेह धनं शंसन्ति पंडिताः । निमेषमात्रमपि हि योऽधिगच्छन्न तिष्टति ॥ ३८ ॥

ထို့ကြောင့် ဤလောက၌ ပညာရှိတို့သည် စိတ်ကျေနပ်ခြင်းတစ်ခုတည်းကိုသာ အမှန်တကယ်သော ဥစ္စာဟု ချီးမွမ်းကြ၏။ အကြောင်းမူကား ရရှိသမျှသည် မျက်တောင်ခတ်သကဲ့သို့ တစ်ခဏမျှပင် မတည်မြဲနိုင်။

Verse 39

सशरीरेष्वनित्येषु नित्यं किमनुचिंतयेत् । भूतेषु भावं संचिंत्य ये बुद्ध्या तमसः परम् ॥ ३९ ॥

ကိုယ်ခန္ဓာရှိသော သတ္တဝါတို့အတွင်း၌—ကိုယ်ခန္ဓာသည် မတည်မြဲသောကြောင့်—“နိစ္စ” ဟုခေါ်နိုင်သည့် အရာကို ဘာကို အမြဲတမ်း စဉ်းစားနေရမည်နည်း။ သတ္တဝါအားလုံးအတွင်းရှိ အတွင်းသဘောတရားကို ခွဲခြားစဉ်းစား၍ ပညာရှိတို့သည် ဉာဏ်ဖြင့် တမစ်(အမှောင်)ကို ကျော်လွန်သော အမြင့်တရားကို သိမြင်ကြ၏။

Verse 40

न शोचंति गताध्वानः पश्यंति परमां गतिम् । संचिन्वन्नेकमेवैनं कामानावितृप्तकम् ॥ ४० ॥

ခရီးကို ပြီးစီးသူတို့သည် မဝမ်းနည်းကြ၊ အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဂတိကို မြင်ကြ၏။ သို့ရာတွင် တဏှာကိုသာ စုဆောင်းနေသူသည် အမြဲမပြည့်ဝ မတင်းတိမ်နိုင်။

Verse 41

व्याघ्र पशुमिवासाद्य मृत्युरादाय गच्छति । अथाप्युपायं संपश्येद्दुःखस्यास्य विमोक्षणे ॥ ४१ ॥

ကျားက တိရစ္ဆာန်ကို ဖမ်းဆီး၍ ဆွဲယူသကဲ့သို့၊ မရဏသည် လူကို ဖမ်းယူကာ ခေါ်ဆောင်သွား၏။ ထို့ကြောင့် ဤဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်ရာ နည်းလမ်းကို အမှန်တကယ် ရှာဖွေသင့်၏။

Verse 42

अशोचन्नारभेन्नैव युक्तश्चाव्यसनी भवेत् । शब्दे स्पर्शे रसे रूपे गंधे च परमं तथा ॥ ४२ ॥

မဝမ်းနည်းဘဲ စိတ်လှုပ်ရှားမှုကြောင့် လုပ်ရပ်ကို မစတင်သင့်။ စည်းကမ်းတကျ နေထိုင်၍ စွဲလမ်းမှုကင်းရမည်။ အသံ၊ ထိတွေ့မှု၊ အရသာ၊ ရုပ်သဏ္ဌာန်၊ အနံ့တို့အပေါ် အမြင့်မြတ်ဆုံး ထိန်းချုပ်မှုကို ထားရမည်။

Verse 43

नोपभोगात्परं किंचिद्धनिनो वाऽधनस्य वा । वाक्संप्रयोगाद्भृतानां नास्ति दुःखमनामयम् ॥ ४३ ॥

ချမ်းသာသူဖြစ်စေ ဆင်းရဲသူဖြစ်စေ အာရုံခံစားမှုအပျော်အပါးထက် မြင့်မားသည့်အရာ မရှိဟု ထင်ကြ၏။ သို့သော် အားကိုးနေရသူတို့အတွက် ကြမ်းတမ်းနာကျင်သော စကားကြောင့် ကုရန်မလွယ်သော ဒုက္ခ ပေါ်ပေါက်၏။

Verse 44

विप्रयोगश्च सर्वस्य न वाचा न च विद्यया । प्रणयं परिसंहृत्य संस्तुतेष्वितरेषु च ॥ ४४ ॥

အရာအားလုံးအပေါ်ကပ်လျက်မှုမှ ခွဲခွာခြင်းသည် စကားပြောခြင်းသာဖြင့်လည်း မဟုတ်၊ ပညာသင်ယူခြင်းသာဖြင့်လည်း မရနိုင်။ ရင်းနှီးမှုနှင့် ချစ်ခင်မှုကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းကာ ချီးမွမ်းခံရသူနှင့် အခြားသူတို့အပေါ် တူညီစွာ နေထိုင်ရမည်။

Verse 45

विचरेदसमुन्नद्धः स सुखी स च पंडितः । अध्यात्मगतमालीनो निरपेक्षो निरामिषः ॥ ४५ ॥

မာနမရှိဘဲ လှုပ်ရှားနေထိုင်စေ; ထိုသူသည် အမှန်တကယ် ပျော်ရွှင်သူ၊ အမှန်တကယ် ပညာရှိ—အတ္တမ၌ စိမ့်ဝင်တည်ငြိမ်၍ အတွင်း၌ တည်ကြည်၊ မမှီခို၊ အာရုံဝတ္ထုတို့ကို မလိုလားသူ ဖြစ်၏။

Verse 46

आत्मनैव सहायेन चश्चरेत्स सुखी भवेत् । सुखदुःखविपर्यासो यदा समुपपद्यते ॥ ४६ ॥

အတ္တကိုသာ အကူအညီအဖြစ်ထား၍ ဘဝကို လျှောက်လှမ်းသူသည် ပျော်ရွှင်လာ၏—အထူးသဖြင့် စုခနှင့် ဒုက္ခတို့၏ အလှည့်အပြောင်း ပြန်လှန်မှုသည် မလွဲမသွေ ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ။

Verse 47

नैनं प्रज्ञा सुनियतं त्रायते नापि पौरुषम् । स्वभावाद्यत्नमातिष्ठेद्यत्नवान्नावसीदति ॥ ४७ ॥

ပညာတတ်ခြင်းသာမက စည်းကမ်းတကျ ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းတောင် လူကို မကယ်တင်နိုင်၊ သတ္တိခွန်အားသာလည်း မကယ်တင်နိုင်။ ထို့ကြောင့် ကိုယ့်သဘာဝအပေါ်မူတည်၍ တည်ကြည်သော ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုကို စတင်ယူဆောင်ရမည်; ကြိုးစားသူသည် ပျက်စီးမှုထဲ မကျရောက်။

Verse 48

उपद्रव इवानिष्टो योनिं गर्भः प्रपद्यते । तानि पूर्वशरीराणि नित्यमेकं शरीरिणम् ॥ ४८ ॥

မလိုလားအပ်သော ဘေးအန္တရာယ်တစ်ခုကဲ့သို့ သန္ဓေကလေးသည် မိခင်ဝမ်းထဲသို့ ဝင်ရောက်၏; သို့သော် ကိုယ်ခန္ဓာရှိသော အတ္တတစ်ပါးတည်းသည် အမြဲတမ်း တူညီနေပြီး၊ ထိုကိုယ်ခန္ဓာများသည် ယခင်က ကိုယ်ခန္ဓာများသာ ဖြစ်၍ ချန်ထားခဲ့သည့်အရာများ ဖြစ်၏။

Verse 49

प्राणिनां प्राणसंरोधे मांसश्लेष्मविचेष्टितम् । निर्दग्धं परदेहेन परदेंहं बलाबलम् ॥ ४९ ॥

သတ္တဝါတို့၏ အသက်ရှူသံ (ပရာဏ) ကို တားဆီးခံရသောအခါ၊ အသားနှင့် ချွဲသာဖြင့် လှုပ်ရှားနေသော ကိုယ်ခန္ဓာသည် ဆက်လက် ရုန်းကန်၏; ထို့နောက် အခြားကိုယ်ခန္ဓာတစ်ပါး (ပြင်ပအင်အားများနှင့် အခြားသတ္တဝါများ) ကြောင့် ဤကိုယ်ခန္ဓာသည် လောင်ကျွမ်းပျက်စီးသွားပြီး၊ ၎င်း၏ အင်အားနှင့် အားနည်းမှုတို့ပင် အခြားကိုယ်ခန္ဓာပေါ် မူတည်ကြောင်း ထင်ရှား၏။

Verse 50

विनश्यति विनाशांते नावि नावमिवाचलाम् । संगत्या जठरे न्यस्तं रेतोबिंदुमचेतनम् ॥ ५० ॥

ပျက်သုဉ်းကာလရောက်သော် ပျက်စီးသွားသည်—ပင်လယ်ပေါ်ရှိ လှေတစ်စင်းက တည်ငြိမ်သကဲ့သို့ ထင်ရသော်လည်း။ ထိုနည်းတူ ပေါင်းစည်းမှုသာဖြင့် စိတ်မရှိသော သုက်ရည်တစ်စက်ကို သားအိမ်၌ ထားရှိလာသည်။

Verse 51

केन यत्नेन जीवंतं गर्भं त्वमिह पश्यसि । अन्नपानानि जीर्यंते यत्र भक्ष्याश्च भक्षिताः ॥ ५१ ॥

ဘယ်လိုကြိုးစားမှုကြောင့် ဒီမှာ အသက်ရှိသော သန္ဓေကို မင်းမြင်နိုင်သနည်း။ အစာနှင့်ရေ သက်သာပျက်ကွက်၍ ချေဖျက်ခံရသည့်နေရာ၌၊ စားရန်အရာများတောင် စားခံရသွားသည်။

Verse 52

तस्मिन्नेवोदरे गर्भः किं नान्नमिव जीर्यति । गर्भे मूत्रपुरीषाणां स्वभावनियता गतिः ॥ ५२ ॥

အဲဒီဝမ်းဗိုက်တစ်ခုတည်းထဲမှာပင် သန္ဓေက အစာလို မချေဖျက်ခံရဘူးလား။ ထို့ပြင် သားအိမ်အတွင်း၌ ဆီးနှင့်အညစ်အကြေးတို့၏ လှုပ်ရှားသွားလာမှုသည် သဘာဝအတိုင်း၊ မွေးရာပါစည်းကမ်းဖြင့် စီမံထားသကဲ့သို့ ဖြစ်ပေါ်သည်။

Verse 53

धारणे वा विसर्गे च न कर्तुं विद्यतेऽवशः । प्रभवंत्युदरे गर्भा जायमानास्तथापरे ॥ ५३ ॥

ထိန်းသိမ်းထားခြင်းဖြစ်စေ၊ ထုတ်လွှတ်ခြင်းဖြစ်စေ၊ အကူအညီမဲ့သောသူသည် အခြားသို့ မလုပ်နိုင်။ ဝမ်းအတွင်း၌ သန္ဓေများ ပေါ်ပေါက်လာပြီး၊ အခြားသူများလည်း မွေးဖွားလာသည်—အကုန်လုံး ထိုမလွဲမသွေသော အတင်းအကျပ်အတိုင်း။

Verse 54

आगमेन महान्येषां विनाश उपपद्यते । एतस्माद्योनिसंबंधाद्यो जीवन्परिमुच्यते ॥ ५४ ॥

အာဂမ (Āgama) အာဏာရှိသော သဒ္ဓာတရားများအားဖြင့် မဟာသူတော်ကောင်းတို့အတွက် ချည်နှောင်မှု၏ အပြည့်အဝပျက်သုဉ်းခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့ပြင် အသက်ရှင်နေစဉ်ပင် ယောနိ-ဆම්බန္ဓ (မွေးဖွားခြင်းနှင့် ဆက်နွယ်မှု) မှ လုံးဝလွတ်မြောက်သူသည် လွတ်မြောက်ခြင်းကို ရရှိသည်။

Verse 55

पूजां न लभते कांचित्पुनर्द्धंद्वेषु मज्जति । गर्भस्य सह जातस्य सप्तमीमीदृशीं दशाम् ॥ ५५ ॥

သူသည် မည်သည့်ဂုဏ်ပြုဘုဇာကိုမျှ မရရှိဘဲ၊ ထပ်မံ၍ ဆန့်ကျင်ဖက်နှစ်ဖက် (ပျော်–နာ၊ အမြတ်–အရှုံး) ထဲသို့ နစ်မြုပ်သွားသည်။ ဤသည်မှာ မိခင်ဝမ်းမှ မွေးဖွားလာသော ကိုယ်ခန္ဓာနှင့်အတူ မွေးချိန်မှစ၍ အဆင့်(၇)၌ရှိသော ဇီဝ၏ အခြေအနေဖြစ်သည်။

Verse 56

प्राप्नुवंति ततः पंच न भवंति शतायुषः । नाभ्युत्थाने मनुष्याणां योगाः स्युर्नात्र संशयः ॥ ५६ ॥

ထိုသို့သော အားထုတ်မှုမရှိခြင်းကြောင့် ငါးနှစ်သာ ရရှိတတ်ပြီး၊ ရာနှစ်အသက်ရှည်သူ မဖြစ်နိုင်။ လူတို့တွင် စိတ်အားထက်သန်စွာ ထတက်၍ စည်းကမ်းတကျ ကြိုးပမ်းမှုမရှိလျှင် ယောဂသိဒ္ဓိများ မပေါ်ပေါက်—ဤအပေါ် သံသယမရှိ။

Verse 57

व्याधिभिश्च विवध्यंते व्याघ्रैः क्षुद्रमृगा इव । व्याधिभिर्भक्ष्यमाणानां त्यजतां विपुलंधनम् ॥ ५७ ॥

သူတို့သည် ရောဂါများကြောင့် နှိပ်စက်ခံရသည်၊ ကျားများကြောင့် အားနည်းသေးငယ်သော တိရစ္ဆာန်များကဲ့သို့။ ရောဂါက စားသောက်သကဲ့သို့ ခံနေရစဉ်၌ပင် သူတို့သည် များပြားသော ဥစ္စာဓနကို စွန့်လွှတ်ကြသည်။

Verse 58

वेदना नापकर्षंति यतमानास्चिकित्सकाः ॥ ५८ ॥

ဆရာဝန်များက ကြိုးစားအားထုတ်သော်လည်း ထိုနာကျင်မှုကို ဖယ်ရှားမပေးနိုင်ကြ။

Verse 59

ते चापि विविधा वैद्याः कुशला संमतौषधाः । व्याधिभिः परिकृष्यंते मृगा ज्याघ्रैरिवार्दिताः ॥ ५९ ॥

ထိုအမျိုးမျိုးသော ဆရာဝန်များသည် ဆေးဝါးအတည်ပြုခံရပြီး ကျွမ်းကျင်သော်လည်း၊ သူတို့ကိုယ်တိုင်ပင် ရောဂါများကြောင့် ဆွဲချနှိပ်စက်ခံရသည်—ကျားများက နှိပ်စက်သည့် သမင်များကဲ့သို့။

Verse 60

ते पिबंति कषायांश्च सर्पीषि विविधानि च । दृश्यंते जरया भग्ना नागैर्नागा इवोत्तमाः ॥ ६० ॥

သူတို့သည် ဆေးရည်ပြုတ်များနှင့် ဂျီ (ghee) အမျိုးမျိုးကို သောက်ကြသော်လည်း၊ အိုမင်းခြင်းကြောင့် ပျက်ယွင်းကျိုးကြေသွားသည်ကို မြင်ရသည်—အကောင်းဆုံး ဆင်ကြီးများပင် ဆင်ကြီးအခြားတို့က ဖျက်လှဲသကဲ့သို့။

Verse 61

कैर्वा भुवि चिकित्स्येंत रोगार्त्ता मृगपक्षिणः । श्वापदाश्च दरिद्राश्च प्रायो नार्ता भवंति ते ॥ ६१ ॥

ဤလောက၌ ရောဂါဒဏ်ခံရသော သမင်နှင့် ငှက်တို့ကို ဘယ်သူက ကုသမည်နည်း။ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များနှင့် ဆင်းရဲသူများလည်း အများအားဖြင့် အကူအညီမရဘဲ ဒုက္ခထဲတွင် ဆက်လက်နေကြသည်။

Verse 62

घोरानपि दुराधर्षान्नृपतीनुग्रतेजस । आक्रम्य रोग आदत्ते पशून्पशुपचो यथा ॥ ६२ ॥

အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၍ အနိုင်ယူရန်ခက်ခဲကာ တေဇောအလင်းပြင်းထန်သော မင်းများပင်—ရောဂါက တိုက်ခိုက်၍ ခေါ်ဆောင်သွားသည်၊ တိရစ္ဆာန်သတ်သမားက တိရစ္ဆာန်ကို ဖမ်းယူသကဲ့သို့။

Verse 63

इति लोकमनाक्रंदं मोहशोकपरिप्लुतम् । स्रोतसा महसा क्षिप्रं ह्रियमाणं बलीयसा ॥ ६३ ॥

ထို့ကြောင့် လောကသည်—အော်ဟစ်တောင် မတတ်နိုင်ဘဲ မောဟနှင့် ဝမ်းနည်းခြင်းတို့တွင် နစ်မြုပ်ကာ—အင်အားကြီးမားသော စီးဆင်းမှုတစ်ခုက လျင်မြန်စွာ ဆွဲယူသွားလေသည်။

Verse 64

न धनेन न राज्येन नोग्रेण तपसा तथा । स्वभावा ह्यतिवर्तंते ये निर्मुक्ताः शरीरिषु ॥ ६४ ॥

ဥစ္စာဖြင့်မဟုတ်၊ မင်းအာဏာဖြင့်မဟုတ်၊ ထို့အပြင် ပြင်းထန်သော တပသျာဖြင့်ပင် မဟုတ်—ကိုယ်ပိုင်သဘာဝအလေ့အထများကို မလွန်ကျူးနိုင်။ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် အတူတကွဟု စွဲကပ်ခြင်းမှ အမှန်တကယ် လွတ်မြောက်သူတို့သာ မိမိသဘာဝကို ကျော်လွန်နိုင်သည်။

Verse 65

उपर्यपरि लोकस्य सर्वो भवितुमिच्छति । यतते च यथाशक्ति न च तद्वर्तते तथा ॥ ६५ ॥

လူတိုင်းသည် လူအများအနက် အမြင့်ဆုံးဖြစ်လိုကြသည်။ မိမိစွမ်းအားအတိုင်း ကြိုးစားသော်လည်း အရာရာသည် ထိုသို့ပင် မဖြစ်တတ်။

Verse 66

न म्रियेरन्नजीर्येरन्सर्वे स्युः सार्वकामिकाः । नाप्रियं प्रतिपद्येरन्नुत्थानस्य फलं प्रति ॥ ६६ ॥

သတ္တဝါအားလုံးတွင် မလျော့မတင်း ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုရှိလျှင် မည်သူမျှ မသေမအိုမည်။ အားလုံးသည် ဆန္ဒအားလုံးကို ပြည့်စုံစေသူများဖြစ်ကာ ထိုအားထုတ်မှု၏ အကျိုးကြောင့် မနှစ်သက်ရာကို မတွေ့ရမည်။

Verse 67

ऐश्वर्यमदमत्ताश्च मानान्मयमदेन च । अप्रमत्ताः शठाः क्रूरा विक्रांताः पर्युपासते ॥ ६७ ॥

အာဏာနှင့် ဥစ္စာကြောင့် မူးယစ်သူများ၊ ဂုဏ်မာန်နှင့် အဟင်္ကာရကြောင့်လည်း မူးယစ်သူများသည်—နောင်တမရှိဘဲ လိမ်လည်၊ ရက်စက်၊ အထက်စီးဆန်ကာ—သီလရှိသူတို့ကို စောင့်ကြည့်၍ ချောင်းမြောင်းနေကြသည်။

Verse 68

शोकाः प्रतिनिवर्तंते केषांचिदसमीक्षताम् । स्वं स्वं च पुनरन्येषां न कंचिदतिगच्छति ॥ ६८ ॥

သေချာစွာ မစဉ်းစားမမြင်ကွင်းသူတို့အပေါ်တွင် ဝမ်းနည်းမှုတို့သည် ပြန်လှန်၍ ပြန်ရောက်လာသည်။ အမှန်တကယ်တော့ သတ္တဝါတိုင်းသည် မိမိ၏ အစိတ်အပိုင်းကိုသာ ခံယူရပြီး အခြားသူ၏ အပိုင်းကို မည်သူမျှ မကျော်လွန် မယူနိုင်။

Verse 69

महञ्च फलवैषम्यं दृश्यते कर्मसंधिषु । वहंति शिबिकामन्ये यांत्यन्ये शिबिकारुहः ॥ ६९ ॥

ကံ၏ လှုပ်ရှားမှုများအတွင်း အကျိုးရလဒ် မညီမျှမှုကြီးကို မြင်ရသည်။ တချို့က စင်္ကြံ (ပလင်ကင်) ကို ထမ်းရပြီး တချို့က စင်္ကြံပေါ် စီးနင်းသွားကြသည်။

Verse 70

सर्वेषामृद्धिकामानामन्ये रथपुरः सराः । मनुजाश्च गतश्रीकाः शतशो विविधाः स्त्रियाः ॥ ७० ॥

စည်းစိမ်တိုးပွားမှုကို လိုလားသူတို့အတွက် တချို့မှာ ရထားများ၊ အလှအပမြို့များ၊ ပျော်ရွှင်ရာကန်များရှိ၏။ ထို့ပြင် ကံစည်းစိမ်ကျဆုံးသွားသော ယောက်ျားများလည်းရှိပြီး အမျိုးမျိုးသော မိန်းမများ ရာချီရှိ၏။

Verse 71

द्वंद्वारामेषु भूतेषु गच्छन्त्येकैकशो नराः । इदमन्यत्परं पश्य नात्र मोहं करिष्यसि ॥ ७१ ॥

ဆန့်ကျင်ဘက်တို့၏ ကစားပွဲကို နှစ်သက်သော သတ္တဝါများအကြား၌ လူတို့သည် တစ်ယောက်ချင်းစီ တစ်ကိုယ်တော်သာ သွားလာကြ၏။ ထိုအရာတို့နှင့် ကွဲပြားသော အမြင့်ဆုံးသစ္စာကို ကြည့်ရှုလော့; ထိုအခါ ဤအမှု၌ မောဟမကျရောက်လိမ့်မည်မဟုတ်။

Verse 72

धर्मं चापि त्यजा धर्मं त्यज सत्यानृतां धियम् । सर्वं त्यक्त्वा स्वरूपस्थः सुखी भव निरामयः ॥ ७२ ॥

ရိုးရာဓမ္မကိုတောင် စွန့်လွှတ်လော့; ဓမ္မကိုလည်း အတ္တနှင့်ကပ်လျက်ထားခြင်းအဖြစ် စွန့်လွှတ်လော့။ အမှန်နှင့်အမှားကြား လှုပ်ရှားနေသော စိတ်အယူကို ပယ်ရှားလော့။ အရာအားလုံးကို စွန့်ပြီး ကိုယ့်အနှစ်သာရသဘော၌ တည်နေကာ ပျော်ရွှင်၍ ရောဂါကင်းစင်လော့။

Verse 73

एतत्ते परमं गुह्यमाख्यातमृषिसत्तम । येन देवाः परित्यज्य भर्त्यलोकं दिवं गताः ॥ ७३ ॥

အရှင် ရှင်တော်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးသော ရှင်ရသီရေ၊ ဤအမြင့်ဆုံး လျှို့ဝှက်ချက်ကို သင့်အား ငါဖော်ပြပြီးပြီ။ ထိုအရာကြောင့်ပင် ဒေဝတားတို့သည် ကျွန်ဘဝ၏ လောကကို စွန့်၍ ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်ကြ၏။

Verse 74

सनंदन उवाच । इत्युक्त्वा व्यासतनयं समापृच्छ्य महामुनिः । सनत्कुमारः प्रययौ पूजितस्तेन सादरम् ॥ ७४ ॥

စနန္ဒနက ပြော၏—ဤသို့ဆိုပြီးနောက် မဟာမုနိ စနတ်ကုမာရသည် ဗျာသ၏သားထံမှ လာရောက်နှုတ်ဆက်ခွင့်တောင်းကာ ပြန်ထွက်သွား၏။ ထိုသူကလည်း လေးစားစွာ ပူဇော်ကာ ကြိုဆိုသဖြင့် စနတ်ကုမာရသည် ဂုဏ်ပြုခံရလျက် ထွက်ခွာသွား၏။

Verse 75

शुकोऽपि योगिनां श्रेष्टः सम्यग्ज्ञात्वा ह्यवस्थितम् । ब्रह्मणः पदमन्वेष्टुमुत्सुकः पितरं ययौ ॥ ७५ ॥

ယောဂီတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော သုကာသည် တည်မြဲသော သစ္စာတရားကို မှန်ကန်စွာ သိမြင်ပြီး၊ ဗြဟ္မန်၏ အမြင့်ဆုံး အဘောဒ်ကို ရှာဖွေရန် စိတ်အားထက်သန်စွာ ဖခင်ထံသို့ သွားလေ၏။

Verse 76

ततः पित्रा समागम्य प्रणम्य च महामुनिः । शुकः प्रदक्षिणीकृत्य ययौ कैलासपर्वतम् ॥ ७६ ॥

ထို့နောက် ဖခင်နှင့် တွေ့ဆုံကာ ဦးချ၍ နမස්ကာရပြုပြီး၊ မဟာမုနိ သုကာသည် လေးစားစွာ လှည့်ပတ်ပူဇော်ကာ ကైలాసတောင်သို့ ထွက်ခွာသွားလေ၏။

Verse 77

व्यासस्तद्विरहाद्दूनः पुत्रस्नेहसमावृतः । क्षणैकं स्थीयतां पुत्र इति च क्रोश दुर्मनाः ॥ ७७ ॥

သူနှင့် ခွဲခွာရခြင်းကြောင့် ဝျာသသည် ဝမ်းနည်းပူဆွေးကာ သားအပေါ် ချစ်မြတ်နိုးမှုဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေ၍ စိတ်မကောင်းစွာ “သားရေ၊ တစ်ခဏလောက်ပဲ နေပါဦး” ဟု အော်ဟစ်လေ၏။

Verse 78

निरपेक्षः शुको भूत्वा निःस्नेहो मुक्तबन्धनः । मोक्षमेवानुसंचित्य गत एव परं पदम् ॥ ७८ ॥

သုကာကဲ့သို့ ဖြစ်လာ၍ အားကိုးရာမရှိ၊ ချစ်တွယ်မှုကင်း၊ ချည်နှောင်မှုအားလုံးမှ လွတ်မြောက်ကာ မောက္ခသာကိုသာ ရည်မှန်းချက်တစ်ခုတည်းအဖြစ် စုစည်း၍ အမြင့်ဆုံး အခြေအနေသို့ အမှန်တကယ် ရောက်လေ၏။

Verse 79

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने द्वितीयपादे एकषष्टितमोऽध्यायः ॥ ६१ ॥

ဤသို့ဖြင့် သရီ ဘೃಹန္နာရဒီယ ပုရာဏ၏ ပထမပိုင်း၊ ဘೃಹဒုပါခ္ယာန အကြောင်းအရာ၊ ဒုတိယပါဒအတွင်းရှိ အခန်းခြောက်ဆယ်တစ် (၆၁) ပြီးဆုံး၏။