Janaka Instructs Śuka: Āśrama-Sequence, Guru-Dependence, and Marks of Liberation

Verse 1

सनन्दन उवाच । ततः स राजा सहितो मंत्रिभिर्द्विजसत्तम । पुरः पुरोहितं कृत्वा सर्वाण्यंतः पुराणि च ॥ १ ॥

စနန္ဒနက ပြော၏—ထို့နောက် အို ဒွိဇသတ္တမ၊ ထိုမင်းသည် မန္တ្រីများနှင့်အတူ၊ ရာဇပုရောဟိတ်ကို ရှေ့တန်းထားကာ၊ အတွင်းနန်းတော်ရှိ အမှုထမ်းအပေါင်း (ဟာရမ်တစ်လုံးလုံး) ကိုပါ ခေါ်ဆောင်၍ ရှေ့သို့ ထွက်ခွာသွား하였다။

Verse 2

शिरसा चार्ध्यमादाय गुरुपुत्रं समभ्यगात् । महदासनमादाय सर्वरत्नतम् ॥ २ ॥

အရ္ဃျ (လေးစားပူဇော်သက္ကာ) ကို ခေါင်းပေါ်တင်၍ သူသည် ဆရာ၏သားထံ ချဉ်းကပ်သွား၏။ ထို့နောက် ရတနာအမျိုးမျိုးဖြင့် အလှဆင်ထားသော အထူးမြတ်သော အာသနကြီးတစ်ခုကို ယူဆောင်၍ (ပူဇော်ပေး၏)။

Verse 3

प्रददौ गुरुपुत्राय शुकाय परमोचितम् । तत्रोपविष्टं तं कार्ष्णिशास्त्रदृष्टेन कर्मणा ॥ ३ ॥

သူသည် ဆရာ၏သား ရှုကာအား အလွန်သင့်တော်သော အရာကို ပူဇော်ပေး၏။ ရှုကာသည် ထိုနေရာ၌ ထိုင်ပြီးနောက် ကာဋ္ရှ္ဏိ (ကృష్ణနှင့် ဆက်နွယ်သော) သာස්တြာတွင် ပြထားသည့် ကర్మပူဇာနည်းအတိုင်း သူ့ကို ဆောင်ရွက်ဝတ်ပြုခဲ့သည်။

Verse 4

पाद्यं निवेद्य प्रथमं सार्ध्यं गां च न्यद्दे । स च तांमंत्रतः पूजां प्रतिगृह्य द्विजोत्तमः ॥ ४ ॥

ပထမဦးစွာ ခြေသုတ်ရေ (ပာဒျ) ကို ပူဇော်တင်ဆက်၍၊ ထို့နောက် နိဝေဒျ ပူဇော်ပစ္စည်းနှင့်အတူ နွားတစ်ကောင်ကိုလည်း ဆက်ကပ်하였다။ မန္တရဖြင့် ပြုသော ပူဇော်မှုကို လက်ခံယူပြီးနောက်၊ ဒွိဇအထက်မြတ်သော ဗြာဟ္မဏသည် သင့်တော်စွာ ဂုဏ်ပြုခံရ하였다။

Verse 5

पर्यपृच्छन्महातेजाराज्ञः कुशलमव्ययम् । उदारसत्त्वाभिजनो राजापि गुरुसूनवे ॥ ५ ॥

တောက်ပအာနုဘော်ကြီးသောသူသည် ဘုရင်၏ မလျော့မယုတ်သော ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို မေးမြန်း하였다။ ထို့အတူ စိတ်ဓာတ်မြင့်မြတ်၍ မျိုးရိုးဂုဏ်ရှိသော ဘုရင်လည်း ဂုရု၏သား၏ ကျန်းမာချမ်းသာကို မေးမြန်း하였다။

Verse 6

आवेद्य कुशलं भूमौ निषसाद तदाज्ञया । सोऽपि वैयासकिं भूयः पृष्ट्वा कुशलमव्ययम् । किमागमनिमित्येव पर्यपृच्छद्विधानवित् ॥ ६ ॥

အရာအားလုံး ကောင်းမွန်ကြောင်း တင်ပြပြီးနောက်၊ အမိန့်အတိုင်း မြေပြင်ပေါ်၌ ထိုင်하였다။ ထို့နောက် အကျင့်ဝတ်စည်းကမ်းကို သိကျွမ်းသူသည် ဝိုင်ယာသကိ၏ မလျော့မယုတ်သော ကောင်းကျိုးချမ်းသာကို ထပ်မံမေးမြန်းကာ၊ “ဘာအကြောင်းကြောင့် လာရသနည်း” ဟု စုံစမ်း하였다။

Verse 7

शुक उवाच । पित्राहमुक्तो भद्रं ते मोक्षधर्मार्थकोविदः । विदेहराजोह्याद्योमे जनको नाम विश्रुतः ॥ ७ ॥

ရှုက ပြောသည်— “သင်၌ မင်္ဂလာရှိပါစေ။ မောက္ခဓမ္မ၏ အဓိပ္ပါယ်နှင့် သဘောတရားကို ကျွမ်းကျင်သော အဖေက ငါ့ကို ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ ဗိဒေဟနိုင်ငံ၏ ဘုရင် ဂျနကဟု နာမည်ကျော်ကြားသူသည် ငါ့အတွက် အဓိက စံနမူနာဖြစ်하였다။”

Verse 8

तत्र त्वं गच्छ तूर्णं वै स ते हृदयसंशयम् । प्रवृत्तौ च निवृत्तौ च सर्वं छेत्स्यत्यसंशयम् ॥ ८ ॥

ထို့ကြောင့် အဲဒီနေရာသို့ ချက်ချင်းသွားပါ။ သူသည် သင်၏နှလုံးထဲ၌ ကပ်နေသော သံသယကို ဖြတ်တောက်ပေးလိမ့်မည်။ လုပ်ဆောင်ခြင်း (ပရဝೃತ್ತိ) နှင့် ဆုတ်ခွာခြင်း (နိဝೃತ್ತိ) နှစ်မျိုးစလုံးအကြောင်းကိုလည်း သံသယမရှိအောင် အကုန်လုံး ဖြေရှင်းပေးလိမ့်မည်။

Verse 9

सोऽहं पितुर्नियोगात्त्वा मुपप्रष्टुमिहागतः । तन्मे धर्मभृतां श्रेष्ट यथावद्वक्तुमर्हसि ॥ ९ ॥

ထို့ကြောင့် အဖေ၏အမိန့်အရ ဤနေရာသို့ သင့်အား မေးမြန်းရန် ကျွန်ုပ်လာရောက်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဓမ္မကို ထိန်းသိမ်းသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသောအရှင်၊ အကြောင်းအရာကို မှန်ကန်စွာ အစဉ်လိုက် မိန့်ကြားပေးသင့်ပါသည်။

Verse 10

किं कार्यं ब्राह्मणेनेह मोक्षार्थश्च किमात्मकः । कथं च मोक्षः कर्तव्यो ज्ञानेन तपसापि वा ॥ १० ॥

ဤလောက၌ ဗြာဟ္မဏ၏ တာဝန်သည် အဘယ်နည်း။ မောက္ခဟု ခေါ်သော လွတ်မြောက်ခြင်း၏ အမှန်တကယ် သဘောသဘာဝသည် မည်သို့နည်း။ ထို့ပြင် မောက္ခကို ဉာဏ်ဖြင့်လား၊ တပသ (အာသီတိ) ဖြင့်လည်းကောင်း မည်သို့ ဆောင်ရွက်ရမည်နည်း။

Verse 11

जनक उवाच । यत्कार्यं ब्राह्मणेनेह जन्मप्रभृति तच्छुणु । कृतोपनयनस्तात भवेद्वेदपरायणः ॥ ११ ॥

ဇနက မိန့်တော်မူသည်—ဤလောက၌ ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးက မွေးဖွားချိန်မှစ၍ ဘာလုပ်သင့်သည်ကို နားထောင်လော့။ ချစ်သားရေ၊ ဥပနယန အခမ်းအနားကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် ဝေဒကို လေ့လာဖတ်ရှုခြင်းနှင့် ရွတ်ဆိုခြင်း၌ အပ်နှံသူ ဖြစ်ရမည်။

Verse 12

तपसा गुरुवृत्त्या च ब्रह्मचर्येण चान्वितः । देवतानां पितॄणां च ह्यतृष्णश्चानसूयकः ॥ १२ ॥

တပသဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဆရာအပေါ် သင့်လျော်သော အကျင့်အကြံဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဗြဟ္မစရိယ (သန့်ရှင်းသော သီလ) ဖြင့်လည်းကောင်း ပြည့်စုံ၍၊ သူသည် ဒေဝတားတို့နှင့် ပိတೃတို့အပေါ် တဏှာမရှိဘဲ၊ မနာလိုခြင်းနှင့် အပြစ်ရှာခြင်းကင်းစင်နေသည်။

Verse 13

वेदानधीत्य नियतो दक्षिणामपवर्त्य च । अभ्यनुज्ञामनुप्राप्य समावर्तेत वै द्विजः ॥ १३ ॥

ဝေဒများကို စည်းကမ်းတကျ လေ့လာပြီးနောက်၊ ဒက္ခိဏာ (ဆရာကြေး) ကိုလည်း သင့်တော်စွာ ပေးအပ်ကာ၊ ဆရာ၏ ခွင့်ပြုချက်ကို ရရှိပြီးလျှင်၊ ဒွိဇသည် သမာဝတ္တန အပြီးသတ်အခမ်းအနားကို ပြုလုပ်၍ အိမ်ထောင်ရေးဘဝသို့ ပြန်လည်ဝင်ရမည်။

Verse 14

समावृत्तस्तु गार्हस्थ्ये सदारो नियतो वसेत् । अनसूयुर्यथान्यायमाहिताग्निरनादृते ॥ १४ ॥

ဗြဟ္မစရိယာကို ပြီးဆုံးပြီးနောက်၊ အိမ်ထောင်ရှင်အာရှရမ၌—ဇနီးရှိ၍ စည်းကမ်းတကျ၊ မနာလိုမဖြစ်—ဝိဓိအတိုင်း သန့်ရှင်းသော မီးပူဇော်ကို ထိန်းသိမ်းကာ မည်သူ့ကိုမျှ မလေးစားမပြုဘဲ နေထိုင်ရမည်။

Verse 15

उत्पाद्य पुत्रपौत्रांश्च वन्याश्रमपदे वसेत् । तानेवाग्नीन्यथान्यायं पूजयन्नतिथिप्रियः ॥ १५ ॥

သားနှင့် မြေးတို့ကို မွေးဖွားပြီးနောက်၊ တောအာရှရမ (ဝါနပရಸ್ಥ) တွင် နေထိုင်ရမည်။ ဧည့်သည်ကို ကြိုဆိုခြင်းကို ချစ်မြတ်နိုးသူအဖြစ်၊ ထိုသန့်ရှင်းသော မီးများကိုပင် ဝိဓိအတိုင်း ထိုက်တန်စွာ ပူဇော်ရမည်။

Verse 16

सर्वानग्नीन्यथान्यायमात्मन्यारोप्य धर्मवित् । निर्द्वंद्वो वीतरागात्मा ब्रह्माश्रमपदे वसेत् ॥ १६ ॥

ဓမ္မကို သိမြင်သူသည် သတ်မှတ်ထားသော ဝိဓိအတိုင်း သန့်ရှင်းသော မီးအားလုံးကို ကိုယ်တွင်းသို့ တင်မြှောက်၍ အတွင်း၌ ထိန်းသိမ်းရမည်။ ထို့နောက် ဆန့်ကျင်မှုနှစ်ဖက်မှ လွတ်ကင်း၍ အာရုံကပ်မှုမရှိသော စိတ်ဖြင့် ဗြဟ္မ-အာရှရမ အဆင့်၌ နေထိုင်ရမည်။

Verse 17

शुक उवाच । उत्पन्ने ज्ञानविज्ञाने प्रत्यक्षे हृदि शश्वते । न विना गुरुसंवासाज्ज्ञानस्याधिगमः स्मृतः ॥ १७ ॥

ရှုက မိန့်တော်မူသည်—အသိပညာနှင့် အတွေ့အကြုံဖြင့် သိမြင်ခြင်းသည် နှလုံးသား၌ တိုက်ရိုက် ထင်ရှားကာ အမြဲတည်နေသော်လည်း၊ ဂုရုနှင့် နီးကပ်စွာ အတူနေထိုင်ခြင်း မရှိလျှင် စစ်မှန်သော အသိပညာကို ရရှိခြင်း မဖြစ်ဟု မှတ်သားထားကြသည်။

Verse 18

किमवश्यं तु वस्तव्यमाश्रमेषु न वा नृप । एतद्भवंतं पृच्छामि तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १८ ॥

အို မင်းကြီး၊ မဖြစ်မနေ နေထိုင်ဖြတ်သန်းရမည့်အရာသည် အာရှရမများအတွင်းလား၊ သို့မဟုတ် အာရှရမများအပြင်လား။ ဤအကြောင်းကို မင်းကြီးအား မေးမြန်းပါသည်; မင်းကြီးက ရှင်းလင်းပြောကြားရန် ထိုက်တန်ပါသည်။

Verse 19

जनक उवाच । न विना ज्ञानविज्ञाने मोक्षस्याधिगमो भवेत् । न विना गुरुसंबधाज्ज्ञानस्याधिगमस्तथा ॥ १९ ॥

ဇနက မင်းကြီး မိန့်တော်မူသည်။ ဉာဏ်နှင့် အတွေ့အကြုံဖြင့် သိမြင်ခြင်း မရှိလျှင် မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကို မရနိုင်။ ထို့အတူ ဂုရုနှင့် ဆက်နွယ်မှု မရှိလျှင် စစ်မှန်သော ဉာဏ်ကိုလည်း မရနိုင်။

Verse 20

आचार्यः प्लाविता तस्य ज्ञानं प्लव इहोच्यते । विज्ञाय कृतकृत्यस्तु तीर्णस्तत्रोभयं त्यजेत् ॥ २० ॥

သူ့အတွက် အာစာရျ (ācārya) သည် ကူးမြောက်စေသူ ဖြစ်ပြီး၊ ဉာဏ်ကို ဤနေရာ၌ လှေကူး (ဖယ်ရီ) ဟု ခေါ်သည်။ အမှန်တရားကို သိမြင်ကာ လုပ်စရာပြီးစီးသူ ဖြစ်သွားလျှင် ကူးမြောက်ပြီးနောက် နည်းလမ်းအဖြစ်သော ဆရာနှင့် ဉာဏ် နှစ်ပါးလုံးကို စွန့်လွှတ်ရမည်။

Verse 21

अनुच्छेदाय लोकानामनुच्छेदाय कर्मणाम् । कृत्वा शुभाशुभं कर्म मोक्षो नामेह लभ्यते ॥ २१ ॥

လောကများ ဆက်လက်တည်တံ့စေရန်နှင့် ကမ္မ၏ လှုပ်ရှားမှု ဆက်လက်ဖြစ်စေရန်အတွက် လူသည် ကောင်းကမ္မ၊ မကောင်းကမ္မ နှစ်မျိုးလုံးကို ပြုလုပ်သည်။ ထိုသို့ဖြင့် ‘မောက္ခ’ ဟု ခေါ်သော လွတ်မြောက်ခြင်းကို ဤဘဝ၌ပင် ရရှိသည်။

Verse 22

भावितैः कारणैश्चार्यं बहुसंसारयोनिषु । आसादयति शुद्धात्मा मोक्षं हि प्रथमाश्रमे ॥ २२ ॥

အို အလေးအနက်ထားရသော အရှင်၊ သံသရာအတွင်း မွေးဖွားမှုများစွာ၌ စုဆောင်း၍ ကောင်းစွာ ပြုစုပျိုးထောင်ထားသော အကြောင်းရင်းများ (မှန်ကန်သော သာသနာကျင့်စဉ်များ) ကြောင့် စင်ကြယ်သော အတ္တသည် ပထမ အာရှရမ၌ပင် မောက္ခကို အမှန်တကယ် ရရှိနိုင်သည်။

Verse 23

तमासाद्य तु मुक्तस्य दृष्टार्थस्य विपश्चितः । त्रिधाश्रमेषु कोन्वर्थो भवेत्परमभीप्सतः ॥ २३ ॥

သို့ရာတွင် ‘အဲဒီအရာ’ ကို ရောက်ရှိပြီး လွတ်မြောက်ကာ ရည်ရွယ်ချက် ပြည့်စုံသွားသော ပညာရှိအတွက်၊ အမြင့်ဆုံးသော ပရမကိုသာ အလွန်တန်ဖိုးထား ရှာဖွေသူအတွက် အာရှရမ သုံးပါး၌ ဘာအဓိပ္ပါယ် ကျန်နိုင်မည်နည်း။

Verse 24

राजसांस्तामसांश्चैव नित्यं दोषान्विसर्जयेत । सात्त्विकं मार्गमास्थाय पश्येदात्मानमात्मना ॥ २४ ॥

ရဇစ်နှင့် တမစ်မှ ပေါက်ဖွားသော အပြစ်အနာအဆာတို့ကို အမြဲတမ်း ပယ်ဖျက်ရမည်။ သတ္တဝိက မာဂ္ဂကို အားကိုးကာ အတ္တကို အတ္တဖြင့် ကိုယ်တိုင် မြင်ရမည်။

Verse 25

सर्वभूतेषु चात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि । संपश्यन्नैव लिप्येत जले वारिचरगो यथा ॥ २५ ॥

သတ္တဝါအားလုံးထဲတွင် အတ္တကို မြင်၍၊ သတ္တဝါအားလုံးကိုလည်း အတ္တအတွင်း၌ မြင်သူသည် ကర్మ သို့မဟုတ် ထိတွေ့မှုကြောင့် မညစ်ပတ်ဘဲ၊ ရေထဲ၌ လှုပ်ရှားသော်လည်း မစိုသော ရေငှက်ကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 26

पक्षीवत्पवनाद्वर्ध्वममुत्रानुंत्यश्नुते । विहाय देहं निर्मुक्तो निर्द्वंद्वः शुभसंगतः ॥ २६ ॥

လေတံခွန်ပေါ်တက်သည့် ငှက်ကဲ့သို့ သူသည် အထက်သို့ တက်မြောက်ကာ နောက်ဘဝ၌ ထိုအမြင့်မြတ်သော အခြေအနေကို ရရှိ၏။ ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်ပစ်ပြီး လုံးဝလွတ်မြောက်ကာ၊ ဒွန္ဒွမှ ကင်းလွတ်၍၊ မင်္ဂလာသုခနှင့် ပေါင်းစည်းကာ ပြည့်စုံခြင်းသို့ ရောက်၏။

Verse 27

अत्र गाथाः पुरा गीताः श्रृणु राज्ञा ययातिना । धार्यते या द्विजैस्तात मोक्षशास्त्रविशारदैः ॥ २७ ॥

ယခု ချစ်သားရေ၊ ရှေးက ဘုရင် ယယာတီ သီဆိုခဲ့သော ဂါထာဟောင်းများကို နားထောင်လော့။ ထိုဂါထာများကို မောက္ခသတ်တရားကျမ်း၌ ကျွမ်းကျင်သော ပညာရှိ ဒွိဇများက ထိန်းသိမ်းကာ ရွတ်ဆိုကြ၏။

Verse 28

ज्योतिश्चात्मनि नान्यत्र रत्नं तत्रैव चैव तत् । स्वयं च शक्यं तद्द्रष्टुं सुसमाहितर्चतसा ॥ २८ ॥

အလင်းရောင်သည် အတ္တအတွင်း၌သာ ရှိပြီး အခြားနေရာမရှိ။ ထိုရတနာလည်း ထိုနေရာ၌ပင် တည်၏။ စိတ်ကို အပြည့်အဝ စုစည်းတည်ငြိမ်စွာ ပူဇော်သူသည် ထိုအရာကို ကိုယ်တိုင် မြင်နိုင်၏။

Verse 29

न बिभेति परो यस्मान्न बिभेति पराच्च यः । यश्च नेच्छति न द्वेष्टि ब्रह्म संपद्यते स तु ॥ २९ ॥

အခြားသူတို့က သူ့ကို မကြောက်ရွံ့သကဲ့သို့၊ သူလည်း အခြားသူတို့ကို မကြောက်ရွံ့သူ; လိုချင်တပ်မက်မှုမရှိ၊ မုန်းတီးမှုမရှိသူ—ထိုသူသည် အမှန်တကယ် ဗြဟ္မန် (Brahman) ကို ရောက်ရှိသည်။

Verse 30

यदा भावं न कुरुते सर्वभूतेषु पापकम् । पूर्वैराचरितो धर्मश्चतुराश्रमसंज्ञकः ॥ ३० ॥

အသက်ရှိသတ္တဝါအားလုံးအပေါ် မကောင်းသော (အပြစ်ရှိသော) စိတ်ရည်မထားသည့်အခါ၊ ထိုအရာသည် ရှေးဘိုးဘွားတို့ လိုက်နာခဲ့သော ဓမ္မ—အာရှရမ်လေးပါး၏ စည်းကမ်း (catur-āśrama) ဟု ခေါ်သည်။

Verse 31

अनेन क्रमयोगेन बहुजातिसुकर्मणाम् । कर्मणा मनसा वाचा ब्रह्म संपद्यते तदा ॥ ३१ ॥

ဤအဆင့်လိုက် ယောဂ (krama-yoga) ဖြင့်၊ မွေးဖွားမှုများစွာအတွင်း စုဆောင်းလာသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုများကြောင့်—လုပ်ရပ်ဖြင့်၊ စိတ်ဖြင့်၊ စကားဖြင့်—ထိုအခါ ဗြဟ္မန် (Brahman) ကို ရောက်ရှိသည်။

Verse 32

संयोज्य तपसात्मानमीर्ष्यामुत्सृज्य मोहिनीम् । त्यक्त्वा कामं च लोभं च ततो ब्रह्मत्वमश्नुते ॥ ३२ ॥

တပစ် (tapas) ဖြင့် ကိုယ်ကို စည်းကမ်းတကျ ထိန်းသိမ်းကာ၊ စိတ်ကို မောဟဖြစ်စေသော မနာလိုမှုကို စွန့်ပစ်၍၊ ကာမနှင့် လောဘကိုလည်း စွန့်လွှတ်လျှင်—ထို့နောက် ဗြဟ္မန်ဖြစ်ခြင်း (Brahman-hood) ကို ရရှိသည်။

Verse 33

यदा श्राव्ये च दृश्ये च सर्वभूतेषु चाव्ययम् । समो भवति निर्द्वुद्वो ब्रह्म संपद्यते तदा ॥ ३३ ॥

ကြားသမျှနှင့် မြင်သမျှအပေါ်၌လည်းကောင်း၊ သတ္တဝါအားလုံးအတွင်းရှိ မပျက်မယွင်းသော အဝျယ (အမတ) အပေါ်၌လည်းကောင်း၊ ဒွိသဘောအားလုံးမှ လွတ်ကင်း၍ စိတ်တည်ငြိမ်ညီမျှလာသည့်အခါ—ထိုအခါ ဗြဟ္မန် (Brahman) ကို ရောက်ရှိသည်။

Verse 34

यदा स्तुति च र्निदां च समत्वेन च पश्यति । कांचनं चाऽयसं चैव सुखदुःखे तथैव च ॥ ३४ ॥

ချီးမွမ်းခြင်းနှင့် အပြစ်တင်ခြင်းကို တူညီသောမြင်ကွင်းဖြင့် မြင်နိုင်၍၊ ရွှေနှင့် သံကိုလည်းကောင်း၊ ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ဝေဒနာကိုလည်းကောင်း တူတူဟု မြင်သောအခါ၊ ထိုသူသည် စစ်မှန်သော ညီမျှတည်ငြိမ်မှု၌ တည်၏။

Verse 35

शीतमुष्णं तथैवार्थमनंर्थं प्रियमप्रियम् । जीवितं मरणं चैव ब्रह्म संपद्यते तदा ॥ ३५ ॥

ထိုအခါ အအေးနှင့် အပူ၊ အမြတ်နှင့် အရှုံး၊ နှစ်သက်ဖွယ်နှင့် မနှစ်သက်ဖွယ်၊ ထို့ပြင် အသက်နှင့် သေခြင်းတိုင်အောင်—အားလုံးကို ဘြဟ္မန် (Brahman) ဟူ၍ သိမြင်လာသည်။

Verse 36

प्रसार्येह यथांगानि कूर्मः संहरते पुनः । तर्थेद्रियाणि मनसा संयंतव्यानि भिक्षुणा ॥ ३६ ॥

လက်ကာလက်ချောင်းများကို ဖြန့်ထုတ်ပြီးနောက် တိရစ္ဆာန်ကာလိပ်က ပြန်လည်ဆုတ်ယူသကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူ ဘိက္ခုသည် စိတ်အားဖြင့် အင်္ဒြိယများကို ထိန်းချုပ်ရမည်။

Verse 37

तमः परिगतं वेश्य यथा दीपेन दृश्यते । तथा बुद्धिप्रदीपेन शक्य आत्मा निरीक्षितुम् ॥ ३७ ॥

အမှောင်ထဲတွင် ဖုံးလွှမ်းနေသော အရာဝတ္ထုကို မီးအိမ်ဖြင့် မြင်နိုင်သကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူ သန့်စင်သော ဉာဏ်၏ မီးအိမ်ဖြင့် အတ္တမ (Self) ကိုလည်း ခွဲခြားမြင်နိုင်သည်။

Verse 38

एतत्सर्वं प्रपश्यामि त्वयि बुद्धिमतांवर । यञ्चान्यदपि वेत्तव्यं तत्त्वतो वेत्ति तद्भवान् ॥ ३८ ॥

ဉာဏ်ရှိသူတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသောအရှင်၊ ဤအရာအားလုံးကို အရှင်၌ ကျွန်ုပ်မြင်ပါ၏။ ထို့ပြင် သိရမည့် အခြားအရာရှိသမျှကိုလည်း အရှင်သည် အမှန်တရားအတိုင်း သိမြင်တော်မူ၏။

Verse 39

ब्रह्मर्षे विदितश्वासि विषयांतमुपागतः । गुरोश्चैव प्रसादेन तव चैवोपशिक्षया ॥ ३९ ॥

အို ဗြဟ္မရ္ရှိ၊ သင်သည် အောင်မြင်သူဟု ထင်ရှားလျက်ရှိ၏။ အာရုံခံအရာတို့၏ အဆုံးသတ်သို့ ရောက်ပြီးပြီ—ဂုရု၏ ကရုဏာတော်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ သင်၏ ကိုယ်တိုင် စည်းကမ်းတကျ သင်ယူလေ့ကျင့်မှုကြောင့်လည်းကောင်း။

Verse 40

तस्य चैव प्रसादेन प्रादुर्भूतं महामुनेः । ज्ञानं दिव्यं समादीप्तं तेनासि विदितो विदितो मम ॥ ४० ॥

သူ၏ ကရုဏာတော်တစ်ပါးတည်းကြောင့်ပင်၊ အို မဟာမုနိ၊ တောက်ပသော ဒိဗ္ဗဉာဏ်တော် ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထိုဉာဏ်ကြောင့် သင်သည် ငါ့အတွက် အပြည့်အဝ သိမြင်ခံရသူ—အမှန်တကယ် သိမြင်ခံရသူ ဖြစ်လာ၏။

Verse 41

अर्धिकं तव विज्ञानमधि कावगतिस्तव । अधिकं च तवैश्वर्यं तञ्च त्वं नावबुध्यसे ॥ ४१ ॥

သင်၏ ဗိဇ္ဇာဉာဏ်သည် မပြည့်စုံသေး၊ ကဗျာအနုပညာကို နားလည်မှုလည်း ကန့်သတ်နေ၏။ သင်၏ အိုင်ශ්ဝရျ (အာဏာတော်) သည် ထို့ထက်ပင် ကြီးမားသော်လည်း—ထိုအရာကိုပင် သင် အမှန်တကယ် မသိမြင်နိုင်သေး။

Verse 42

बाल्याद्वा संशयाद्वापि भयाद्वापि विमेषजात् । उत्पन्ने चापि विज्ञा ने नाधिगच्छंति तांगतिम् ॥ ४२ ॥

ကလေးဆန်မှုကြောင့်ဖြစ်စေ၊ သံသယကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ကြောက်ရွံ့မှုကြောင့်ဖြစ်စေ၊ ခဏတာ မေ့လျော့လှုပ်ရှားမှုကြောင့်ဖြစ်စေ—ဉာဏ်ပေါ်လာသော်လည်း ထိုအမြင့်မြတ်သော အခြေအနေသို့ မရောက်နိုင်ကြသေး။

Verse 43

व्यवसायेन शुद्धेन मद्विधैश्छिन्नसंशयाः । विमुच्य हृदयग्रंथीनार्तिमासादयंति ताम् ॥ ४३ ॥

သန့်ရှင်း၍ दृढသော ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုဖြင့်၊ ငါကဲ့သို့ သံသယများ ဖြတ်တောက်ပြီးသူတို့သည် နှလုံးသား၏ ချည်နှောင်မှုများကို ဖြေလျော့ကာ၊ ဒုက္ခအားလုံး ပျောက်ကင်းသည့် ထိုအခြေအနေသို့ ရောက်ကြ၏။

Verse 44

मवांश्चोत्पन्नविज्ञानः स्थिरबगुद्धिरलोलुपः । व्यवसायादृते ब्रह्यन्नासादयति तत्पदम् ॥ ४४ ॥

အို ဘြဟ္မဏာရေ၊ ခွဲခြားသိမြင်မှုရရှိပြီး ဉာဏ်တည်ငြိမ်ကာ လောဘကင်းသူဖြစ်သော်လည်း၊ အ दृঢ়သော ကြိုးပမ်းမှု (vyavasāya) မရှိလျှင် ထိုအမြင့်ဆုံးအခြေအနေသို့ မရောက်နိုင်ပါ။

Verse 45

नास्ति ते सुखदुःखेषु विशेषो नास्ति वस्तुषु । नौत्सुक्यं नृत्यगीतेषु न राग उपजायते ॥ ४५ ॥

သင်အတွက် စိတ်ချမ်းသာမှုနှင့် စိတ်ဒုက္ခတို့တွင် ခွဲခြားမှုမရှိ၊ အရာဝတ္ထုများအပေါ်လည်း အထူးတန်ဖိုးထားမှုမရှိ။ အကနှင့် သီချင်းတို့အပေါ် စိတ်လှုပ်ရှားမှုမရှိ၊ ချိတ်ဆက်သံယောဇဉ်လည်း မပေါ်ပေါက်ပါ။

Verse 46

न बंधुषु निबंधस्ते न भयेष्वस्ति ते भयम् । पश्यामित्वां महाभाग तुल्यनिंदात्मसंस्तुतिम् ॥ ४६ ॥

သင်သည် ဆွေမျိုးများအပေါ်တောင် ချည်နှောင်မှုမရှိ၊ ကြောက်ဖွယ်အခြေအနေများအတွင်းလည်း သင့်တွင် ကြောက်ရွံ့မှုမရှိ။ အို ကံကောင်းလှသူ၊ သင့်ကို အပြစ်တင်ခြင်းနှင့် ကိုယ်ကိုချီးမွမ်းခြင်းကို တူညီစွာမြင်သူဟု ငါမြင်၏။

Verse 47

अहं च त्वानुपश्यामि ये चान्येऽपि मनीषिणः । आस्थितं परमं मार्गे अक्षयं चाप्यनामयम् ॥ ४७ ॥

ငါလည်း သင့်ကို မြင်၏၊ အခြား ပညာရှိမြင်သူများလည်း ထိုနည်းတူပင်—သင်သည် အမြင့်ဆုံးလမ်းကြောင်းပေါ်၌ တည်ကြည်နေပြီး၊ ထိုလမ်းသည် မပျက်စီးနိုင်သကဲ့သို့ ဝေဒနာကင်းစင်၏။

Verse 48

यत्फलं ब्राह्मणस्येह मोक्षार्थश्चापदात्मकः । तस्मिन्वै वर्तसे विप्रकिमन्यत्परिपृच्छसि ॥ ४८ ॥

ဤလောက၌ ဘြဟ္မဏာတစ်ဦးက မောက္ခအတွက် ရည်ရွယ်၍ တပဿာနှင့် သာသနာစည်းကမ်းအပေါ် အခြေခံကာ ရှာဖွေသော ထိုအကျိုးကိုပင် သင်သည် ရှိပြီးသားအတိုင်း လိုက်နာနေသည်၊ အို ပညာရှိရေ။ ထို့ကြောင့် နောက်ထပ် ဘာကို မေးလိုသနည်း။

Verse 49

सनंदन उवाच । एतच्छ्रुत्वा तु वचनं कतात्मा कृतनिश्चयः । आत्मनात्मानमास्थाय दृष्ट्वा चात्मानमात्मना ॥ ४९ ॥

သနန္ဒန မိန့်တော်မူသည်။ ဤစကားကို ကြားသော် စိတ်တည်ငြိမ်၍ ဆုံးဖြတ်ချက်ခိုင်မာလာ၏။ အတ္တ၌ အတ္တကို တည်စေကာ အတ္တဖြင့် အတ္တကို မြင်တော်မူ၏။

Verse 50

कृतकार्यः सुखी शांतस्तूष्णीं प्रायादुदङ्मुखः । शैशिरं गिरिमासाद्य पाराशर्यं ददर्श च ॥ ५० ॥

မိမိကိစ္စပြီးစီးသဖြင့် ပျော်ရွှင်ကျေနပ်၍ ငြိမ်းချမ်းတည်ငြိမ်လာ၏။ တိတ်ဆိတ်စွာ မြောက်ဘက်မျက်နှာမူ၍ ထွက်ခွာသွားပြီး၊ ရှိုင်ရှီရ တောင်သို့ ရောက်သော် ပါရာရှာရျ (ဗျာသ) ကို တွေ့မြင်၏။

Verse 51

शिष्यानध्यापयंतं च पैलादीन्वेदसंहिताः । आरर्णेयो विशुद्धात्मा दिवाकरसमप्रभः ॥ ५१ ॥

ထို့နောက် သူသည် တပည့်များဖြစ်သော ပိုင်လ စသည့်သူတို့အား ဝေဒ သံဟိတာများကို သင်ကြားနေ၏။ ထို အာရားဏေးယ သည် စိတ်ဝိညာဉ်သန့်ရှင်း၍ နေရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပ၏။

Verse 52

पितुर्जग्राह पादौ चज सादरं हृष्टमानसः । ततो निवेदयामास पितुः सर्वमुदारधीः ॥ ५२ ॥

စိတ်နှလုံးပျော်ရွှင်လျက် အဖ၏ခြေတော်ကို လေးစားစွာ ဆုပ်ကိုင်ကာ ဦးညွှတ်၏။ ထို့နောက် စိတ်ဓာတ်မြင့်မြတ်သူဖြစ်၍ အဖထံ အကြောင်းအရာအားလုံးကို ပြည့်စုံစွာ လျှောက်တင်၏။

Verse 53

शुको जनकराजेन संवादं मोक्षसाधनम् । तच्छ्रत्वा वेदकर्तासौ प्रहृष्टेनांतरात्मना ॥ ५३ ॥

ရှုက သည် ဇနကမင်းထံ မောက္ခရောက်ရန် အထောက်အကူဖြစ်သော ဆွေးနွေးပွဲကို ပြောကြား၏။ ထိုကို ကြားသော် ဝေဒကို စီစဉ်တော်မူသူသည် အတွင်းစိတ်၌ အလွန်ပျော်ရွှင်မြူးတူး၏။

Verse 54

समालिंग्य सुतं व्यासः स्वपार्श्वस्थं चकार च ॥ ५४ ॥

သားကိုဖက်လျက် ဗျာသသည် မိမိဘေးနားတွင် နီးကပ်စွာ ထားလိုက်သည်။

Verse 55

ततः पैलादयो विप्रा वेदान् व्यासादधीत्य च । शैलश्रृंगाद्भुवं प्राप्ता याजनाध्यापने रताः ॥ ५५ ॥

ထို့နောက် ပိုင်လာတို့အစရှိသော ဗြာဟ္မဏ ရှင်တော်များသည် ဗျာသထံမှ ဝေဒများကို သင်ယူပြီး တောင်ထိပ်မှ မြေပြင်သို့ ဆင်းလာကာ အခြားသူတို့အတွက် ယဇ္ဈပူဇော်ပွဲများကို ဆောင်ရွက်ခြင်းနှင့် ဝေဒသင်ကြားခြင်း၌ အလွန်တက်ကြွကြသည်။