Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 79
Vyākaraṇa-saṅgraha: Pada–Vibhakti–Kāraka–Lakāra–Samāsa
अचोरयञ्चोरयेच्चोर्यात् अचूचुरदचोरिष्यदित्येवं दश वै गणाः । प्रयोजके भावयति सनीच्छायां बुभूषति । क्रियासमभिहारे तु पंडितो बोभूयते मुने ॥ ७९ ॥
acorayañcorayeccoryāt acūcuradacoriṣyadityevaṃ daśa vai gaṇāḥ | prayojake bhāvayati sanīcchāyāṃ bubhūṣati | kriyāsamabhihāre tu paṃḍito bobhūyate mune || 79 ||
ထို့ကြောင့် “ခိုးစေပါ”, “ခိုးစေနိုင်သည်”, “ခိုးမည်”, “သူတို့ ခိုးခဲ့ကြသည်”, “မခိုးမည်” စသည့်ပုံစံများဖြင့် ဂဏ (gaṇa) ဆယ်မျိုးရှိသည်ဟု ဆို၏။ Causative တွင် “သူသည် အခြားသူကို လုပ်စေသည်” ဟူသောအနက်ကို ပေး၏; Desiderative တွင် “ဖြစ်လို/လုပ်လို” ဟူသော ဆန္ဒကို ပေး၏; Intensive (အကြိမ်ကြိမ်/အလေးပေး) တွင် လုပ်ရပ်ကို ထပ်ခါထပ်ခါ သို့မဟုတ် အားကောင်းကောင်း ပြုလုပ်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်—အို မုနိ။
Sanatkumara (teaching Narada in a Vedanga/Vyakarana context)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: none
FAQs
It frames disciplined śāstric learning—especially Vyākaraṇa (grammar)—as a tool for clarity of meaning, which supports right understanding (samyag-jñāna) in Mokṣa-dharma.
Indirectly: by emphasizing precise language and intention (causative, desiderative, intensive meanings), it supports accurate recitation and comprehension of mantras and Vishnu-stuti, which strengthens bhakti through correct understanding.
Vyākaraṇa (Sanskrit grammar): verb-class groupings (daśa gaṇāḥ) and how causative (ṇij), desiderative (san), and intensive (yaṅ) usages shift meaning in real sentences.