Adhyaya 32
Bhīma–Duryodhana Gadāyuddha Saṃkalpa (Resolve for the Mace Duel)
Upa-parva: Gadāyuddha-prastāva (Prelude to the Mace Duel)
Saṃjaya reports Duryodhana’s repeated roaring challenge. Vāsudeva Kṛṣṇa, angered on Yudhiṣṭhira’s behalf, criticizes the proposal that Yudhiṣṭhira might accept single combat to become king by killing only one opponent, characterizing it as a hazardous repetition of the earlier ‘uneven wager’ logic associated with dice-play. Kṛṣṇa assesses Duryodhana as exceptionally trained (kṛtī) in mace-fighting and doubts that Arjuna, Yudhiṣṭhira, or the Mādrī sons can match him in that weapon-domain; he warns that facing Duryodhana ‘by the rules’ introduces uncertainty. Bhīma responds by dispelling despondency, asserting superior equipment and confidence, and declaring his intent to end the enmity decisively. Kṛṣṇa then affirms Bhīma’s prior battlefield achievements and frames the duel as both strategic necessity and vow-fulfillment, advising sustained effort against a capable opponent. Bhīma addresses Yudhiṣṭhira, publicly reiterates grievances (Vāraṇāvata, the dice-hall episode, losses of elders and allies), and challenges Duryodhana directly. Duryodhana replies with counter-boasting, asserting readiness and superiority in gadā-yuddha. The allied forces respond with acclamation; the battlefield soundscape (drums, elephants, horses) marks formal escalation into the duel.
Chapter Arc: युधिष्ठिर की वाणी—राजधर्म की मर्यादा और युद्ध-न्याय की कसौटी—तालाब में छिपे दुर्योधन को ललकारती है: बाहर आओ, और किसी एक पाण्डव के साथ गदायुद्ध स्वीकार करो। → राजभाव से पूजित दुर्योधन पहली बार ऐसी कठोर फटकार सुनता है; उसका अभिमान आहत होता है—जिसके सिर पर छत्र की छाया रही, वह अब कटु वचन कैसे सहे? भीतर-भीतर प्रतिशोध की ज्वाला भड़कती है, और वह शर्तें व विकल्प रखता है कि पाण्डवों में से कोई भी एक उसके साथ गदा लेकर उतरे। → अन्तर्जल से वह नागेन्द्र-सा निःश्वास छोड़ता हुआ उभरता है—स्वर्णाभूषित अंगद, लोहे की भारी गदा हाथ में—और पंचाल-पाण्डव उसे देखकर हर्ष से तालियाँ बजाते हैं; दुर्योधन उसी क्षण उपहास का प्रतिफल चुकाने की प्रतिज्ञा करता है और यमलोक भेजने की धमकी देता है। → दुर्योधन औपचारिक रूप से गदायुद्ध के लिए प्रस्तुत होता है, गदा को अपना चुना हुआ आयुध घोषित करता है, और पाण्डव-पक्ष से किसी एक योद्धा को सामने आने की चुनौती देता है—युद्ध अब नियमबद्ध द्वंद्व की देहरी पर आ खड़ा होता है। → कौन उतरेगा—भीम, अर्जुन, या कोई अन्य—और क्या यह द्वंद्व धर्म-नियमों के भीतर रह पाएगा?
Shlokas
Verse 1
न२्चक्स्स्त्तािस्सि (9) £:-.१/०्ट द्वात्रिशोड्थ्याय: युधिष्ठिरके कहनेसे दुर्योधनका तालाबसे बाहर होकर किसी एक पाण्डवके साथ गदायुद्धके लिये तैयार होना धृतराष्ट्र रवाच एवं संतर्ज्यमानस्तु मम पुत्रो महीपति: । प्रकृत्या मन्युमान् वीर: कथमासीत् परंतप:
ဓೃತရာෂ္ဌရက ပြောသည်– «စဉ္ဇယ၊ ငါ့သား—ဘုရင်—ကို ထိုသို့ ပြစ်တင်၍ လှုံ့ဆော်သည့်အခါ၊ သဘာဝအားဖြင့် ဒေါသထန်ပြီး ရန်သူတို့ကို မီးလောင်စေသော သူရဲကောင်း ဒုရ്യೋಧနသည် မည်သို့ တုံ့ပြန်သနည်း။ ယုဓိဋ္ဌိရ၏ ထက်မြက်သော စကားများနောက်တွင် သူ၏ စိတ်အခြေအနေသည် မည်သို့ ဖြစ်သွားသနည်း။»
Verse 2
न हि संतर्जना तेन श्रुतपूर्वा कथठ्चन । राजभावेन मान्यश्व सर्वलोकस्य सो5भवत्,उसने पहले कभी किसी तरह ऐसी फटकार नहीं सुनी थी; क्योंकि राजा होनेके कारण वह सब लोगोंके सम्मानका पात्र था
သူသည် ယခင်က မည်သို့မျှ ထိုကဲ့သို့သော ပြစ်တင်ခြင်းကို မကြားဖူးခဲ့ပေ။ ဘုရင်ဖြစ်သည့် အဆင့်အတန်းကြောင့် လူအပေါင်းတို့က သူ့ကို ဂုဏ်ပြုထိုက်သူဟု သဘောထားခဲ့ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 3
यस्यातपत्रच्छायापि स्वका भानोस्तथा प्रभा । खेदायैवाभिमानित्वात् सहेत् सैवं कथं गिर:
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်— «မိမိ၏ မင်းရိုးရာ ထီး(ပရဆောလ်)၏ အရိပ်တောင် နေရောင်ကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်နေသူတစ်ယောက်သည်၊ မာနကြီးမှုကြောင့် ထိုတောက်ပမှုကိုပင် စိတ်ဆင်းရဲရာ အကြောင်းအဖြစ် ပြောင်းလဲစေတတ်လျှင်—ထိုသူက ဤကဲ့သို့သော စကားများကို မည်သို့ ခံနိုင်မည်နည်း?»
Verse 4
अभिमानी होनेके कारण जिसके मनमें अपने छत्रकी छाया और सूर्यकी प्रभा भी खेद ही उत्पन्न करती थी, वह ऐसी कठोर बातें कैसे सह सकता था? ।।
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်— «မာနကြီးမှုကြောင့် မိမိ၏ မင်းထီးအရိပ်နှင့် နေရောင်တောက်ပမှုတောင် စိတ်ပင်ပန်းစေသလို ခံစားရသူက၊ ဤကဲ့သို့ ကြမ်းတမ်းသော စကားများကို မည်သို့ ခံနိုင်မည်နည်း။ ထို့ပြင် မလေစ္ဆာတို့နှင့် တောနေမျိုးနွယ်များဖြင့် ပြည့်နှက်နေသော ဤကမ္ဘာမြေတစ်လုံးလုံးကိုပင်၊ သင်ကိုယ်တိုင် မျက်မြင်တွေ့ခဲ့သော သူ၏ အာဏာနှင့် ကျေးဇူးတော်ကြောင့်သာ ထိန်းသိမ်းတည်တံ့စေခဲ့သည်၊ စဉ္ဇယာ။»
Verse 5
स तथा तर्ज्यमानस्तु पाण्डुपुत्रैर्विशेषत: । विहीनश् स्वकैर्भुत्यर्निर्जने चावृतो भूशम्
ထို့ကြောင့် သူသည်—အထူးသဖြင့် ပाण्डု၏ သားများက—ပြင်းထန်စွာ ဆူပူတားမြစ်ခံရသဖြင့်၊ မိမိ၏ အမှုထမ်းများမှ ကင်းကွာသွားကာ လူသူကင်းသော နေရာ၌ အရပ်လေးမျက်နှာမှ ပိတ်ဆို့ခံနေရသည်။
Verse 6
स श्रुत्वा कटुका वाचो जययुक्ता: पुनः पुनः । किमब्रवीत् पाण्डवेयांस्तन्ममाचक्ष्व संजय
အကြိမ်ကြိမ် အောင်ပွဲအကြွားအဝါများပါဝင်သော ကြမ်းတမ်းသည့် စကားများကို ကြားပြီးနောက် ယုဓိဋ္ဌိရက မေးသည်— «သူက ပाण्डု၏ သားများကို ဘာပြောခဲ့သနည်း။ အဲဒါကို ငါ့အား ပြောပြပါ၊ စဉ္ဇယာ»။
Verse 7
इस समय वह अपने सेवकोंसे हीन हो चुका था और एकान्त स्थानमें घिर गया था। उस दशामें विशेषत: पाण्डवोंने जब उसे वैसी कड़ी फटकार सुनायी, तब शत्रुओंके विजयसे युक्त उन कटुवचनोंको बारंबार सुनकर दुर्योधनने पाण्डवोंसे क्या कहा? यह मुझे बताओ ।।
စဉ္ဇယာက ပြောသည်— «အို မင်းကြီး၊ ထိုအချိန်၌ သင်၏သားသည် ရေထဲ၌ ရပ်လျက် ပြင်းထန်စွာ ဆူပူတားမြစ်ခံနေရသည်။ အို မင်းတို့၏ မင်းကြီး၊ ယုဓိဋ္ဌိရက သူ၏ ညီအစ်ကိုများနှင့်အတူ ထိုသူကို ပြစ်တင်နေခဲ့သည်»။
Verse 8
श्रुत्वा स कटुका वाचो विषमस्थो नराधिप: । दीर्घमुष्णं च नि:श्वस्य सलिलस्थ: पुन: पुन:
သဉ္ဇယက ပြောသည်—ထိုခက်ထန်သောစကားတို့ကို ကြားသော် အန္တရာယ်ကြား၌ ကျရောက်နေသော မင်းသည် ရေထဲ၌ နစ်မြုပ်သကဲ့သို့ အလွန်ပင်ဖိစီးခံရကာ ကိုယ်ကိုတည်ငြိမ်စေရန် ကြိုးစားရင်း ပူပြင်းသော ရှည်လျားသက်ပြင်းများကို ထပ်တလဲလဲ ချလိုက်၏။
Verse 9
सलिलान्तर्गतो राजा धुन्वन् हस्तौ पुनः पुन: । मनश्लकार युद्धाय राजानं चाभ्यभाषत
သဉ္ဇယက ပြောသည်—ရေထဲ၌ နစ်မြုပ်နေသော မင်းသည် လက်နှစ်ဖက်ကို ထပ်တလဲလဲ လှုပ်ခါကာ စစ်ပွဲအတွက် စိတ်ကို ခိုင်မာစေပြီး၊ အခြားမင်းကိုလည်း စကားဆို၍ တိုက်ပွဲသို့ ခေါ်ဆောင်ကာ သတ္တိအသစ်ဖြင့် စိန်ခေါ်၏။
Verse 10
संजयने कहा--राजाधिराज! राजन! उस समय भाइयोंसहित युधिष्ठिरने जब इस प्रकार फटकारा
သဉ္ဇယက ပြောသည်—အို မဟာဧကရာဇ်၊ အို မင်းကြီး! ယုဓိဋ္ဌိရသည် ညီအစ်ကိုတို့နှင့်အတူ ဤသို့ ဆူပူတားမြစ်သော်၊ ရေထဲ၌ ရပ်နေသော သင်၏သားသည် ထိုခက်ထန်သောစကားတို့ကို ကြားကာ ပူပြင်းသော ရှည်လျားသက်ပြင်းများကို ထပ်တလဲလဲ ချလိုက်၏။ ဒုရျောဓနမင်းသည် အလွန်အမင်း အန္တရာယ်ကြား၌ ကျရောက်ကာ ရေထဲ၌ ရှိနေသဖြင့် သက်ပြင်းကြီးများကို မကြာခဏ ဆွဲထုတ်နေ၏။ ရေထဲ၌ပင် လက်နှစ်ဖက်ကို အကြိမ်ကြိမ် လှုပ်ယမ်းကာ စိတ်ထဲ၌ စစ်ပွဲကို ဆုံးဖြတ်ပြီးနောက် ယုဓိဋ္ဌိရမင်းကို ဤသို့ ပြော၏—“ပဏ္ဍဝတို့၊ သင်တို့သည် မိတ်ဆွေကောင်းများနှင့်အတူ လာကြပြီး၊ ရထားနှင့် စီးနင်းယာဉ်တို့လည်း ပြည့်စုံ၏။ ငါတစ်ယောက်တည်း ပင်ပန်းနွမ်းနယ်၍ ရထားမရှိ၊ စီးနင်းယာဉ်လည်း ပျက်စီးသွားပြီ”။
Verse 11
आत्तशस्त्रै रथोपेतैर्बहुभि: परिवारित: । कथमेकः पदातिः सन्नशस्त्रो योद्धुमुत्सहे
“သင်တို့သည် အရေအတွက်များ၍ လက်နက်ကိုင်ကာ ရထားစီးသူများစွာဖြင့် ဝိုင်းရံထားသည်။ ငါတစ်ယောက်တည်း ခြေလျင်ဖြစ်၍ လက်နက်မရှိဘဲ ဘယ်လို စစ်တိုက်ရန် သတ္တိရှိနိုင်မည်နည်း?”
Verse 12
एकैकेन तु मां यूयं योधयध्वं युधिष्ठिर । न होको बहुभिववीरिर्याय्यो योधयितुं युधि
သဉ္ဇယက ပြောသည်—“အို ယုဓိဋ္ဌိရ၊ သင်တို့သည် ငါနှင့် တစ်ဦးချင်းစီ တိုက်ခိုက်ကြလော့။ စစ်မြေပြင်၌ သူရဲကောင်းများစွာကို တစ်ယောက်တည်းနှင့် တပြိုင်နက် တိုက်ခိုက်စေရန် အတင်းအကျပ် ခိုင်းစေခြင်းသည် မတရားပါ”။
Verse 13
विशेषतो विकवच: श्रान्तश्षापत्समाश्रित: । भृशं विक्षतगात्रश्न श्रानन््लवाहनसैनिक:
အထူးသဖြင့် ကာဝတ်မရှိ၍ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ကာ အန္တရာယ်အတွင်းကျရောက်ပြီး အလွန်အမင်းဒဏ်ရာရထားသည့်သူ၊ ထို့ပြင် သူ၏ယာဉ်နှင့် စစ်သည်တို့ပါ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေသည့်အခါ၊ ထိုသူကို စစ်ပွဲသို့ အတင်းအကျပ် တွန်းလှန်စေခြင်းသည် မျှတမှုမဟုတ်။
Verse 14
न मे त्वत्तो भयं राजन् न च पार्थाद् वकोदरात् । फाल्गुनाद् वासुदेवाद् वा पञज्चालेभ्यो5थवा पुन:
သဉ္ဇယက ပြော၏—“အို မင်းကြီး၊ သင်ကိုလည်းကောင်း၊ ပါဋ္ဌ၏သား ဝೃကောဒရ (ဘီမ) ကိုလည်းကောင်း၊ ဖာလ္ဂုန (အာర్జုန) ကိုလည်းကောင်း၊ ဝာစုဒေဝ (ကృష్ణ) ကိုလည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် ပဉ္စာလတို့ကိုလည်းကောင်း—ငါ မကြောက်ရွံ့။”
Verse 15
यमाभ्यां युयुधानाद् वा ये चान्ये तव सैनिका: । एक: सर्वानहं क्रुद्धो वारयिष्ये युधि स्थित:
မဒရီ၏ အမွှာနှစ်ဦးဖြစ်စေ၊ ယုယုဓာန (သာတျကီ) ဖြစ်စေ၊ သင်၏တပ်တွင်းရှိ အခြားစစ်သူရဲမည်သူမဆိုဖြစ်စေ—စစ်မြေပြင်၌ ငါသည် ဒေါသဖြင့် တည်ကြည်စွာ ရပ်တည်လျက်၊ ငါတစ်ယောက်တည်းပင် သူတို့အားလုံးကို တားဆီးမည်။
Verse 16
धर्ममूला सतां कीर्तिर्मिनुष्याणां जनाधिप । धर्म चैवेह कीर्ति च पालयन् प्रबवीम्पहम्
သဉ္ဇယက ပြော၏—“အို လူတို့၏အရှင်၊ သုတၱမတို့၏ဂုဏ်သတင်း၏ အမြစ်မှာ ဓမ္မပင် ဖြစ်၏။ ဤလောက၌ ဓမ္မနှင့် ဂုဏ်သတင်းကို ထိန်းသိမ်းကာကွယ်လျက်ပင် ငါသည် ဤစကားတို့ကို ဆို၏။”
Verse 17
अहमुत्थाय सर्वान् वै प्रतियोत्स्यामि संयुगे । अनुगम्यागतान् सवनितून् संवत्सरो यथा
သဉ္ဇယက ပြော၏—“ငါ ထ၍ စစ်မြေပြင်၌ သင်တို့အားလုံးကို ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်မည်—တစ်ယောက်ချင်းစီ လာသလို လာသလို အလှည့်ကျ—နှစ်တစ်နှစ်က ရာသီများကို အစဉ်လိုက် လက်ခံသိမ်းပိုက်သကဲ့သို့ပင်။”
Verse 18
अद्य वः सरथान् साथ्वानशस्त्रो विरथोडपि सन् | नक्षत्राणीव सर्वाणि सविता रात्रिसंक्षये
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «ယနေ့ သင်တို့သည် ရထားမရှိသော်လည်း၊ လက်နက်မရှိသော်လည်း၊ ခြေလျင်စစ်သည်အဖြစ်သာ ရပ်နေသော်လည်း၊ ထိုသူတို့အားလုံးကို မီးရောင်ဖြင့် လွှမ်းမိုးကာ ဖျောက်ပစ်လိမ့်မည်—ညအဆုံး၌ နေမင်းထွက်လာသကဲ့သို့ ကြယ်တို့၏ အလင်းကို လျော့နည်းစေသကဲ့သို့»။
Verse 19
अद्यानण्यं गमिष्यामि क्षत्रियाणां यशस्विनाम्
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «ယနေ့ ငါသည် ထင်ရှားဂုဏ်သရေရှိသော က္ଷတ္တရိယတို့အပေါ် ငါ့အကြွေးကို ဆပ်ပြီးနောက် အခြားလောကသို့ သွားမည်»။ ထိုမျှသာ ပြောပြီး လူတို့၏အရှင်သည် တိတ်ဆိတ်သွား၏။
Verse 20
बाह्लीकद्रोणभीष्माणां कर्णस्य च महात्मन: । जयद्रथस्य शूरस्य भगदत्तस्य चोभयो:
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «(သူသည်) ဘာဟ္လီက၊ ဒ్రోဏ၊ ဘီష္မတို့ကိုလည်းကောင်း၊ မဟာစိတ်ဓာတ်ရှိသော ကර්ဏကိုလည်းကောင်း၊ သူရဲကောင်း ဂျယဒြထကိုလည်းကောင်း၊ ဘဂဒတ္တကိုလည်းကောင်း—နှစ်ဖက်စလုံး၏ ထိပ်တန်းသူရဲကောင်းများကို ရည်ညွှန်း၍ ပြောခဲ့သည်»။
Verse 21
मद्रराजस्य शल्यस्य भूरिश्रवस एव च | पुत्राणां भरतश्रेष्ठ शकुने: सौबलस्य च
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အို ဘာရတမျိုး၏ အကောင်းဆုံးသူ၊ (သူသည်) မဒ္ရနိုင်ငံ၏ ဘုရင် ရှလျ၏ သားများကိုလည်းကောင်း၊ ဘူရိရှ္ရဝသကိုလည်းကောင်း၊ စုဘလ၏သား ရှကುನိ၏ သားများကိုလည်းကောင်း ရည်ညွှန်းခဲ့သည်»။
Verse 22
मित्राणां सुह्ृदां चैव बान्धवानां तथैव च । आनृण्यमद्य गच्छामि हत्वा त्वां भ्रातृभि: सह
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «ယနေ့ ငါသည် မိတ်ဆွေများ၊ ကောင်းကြံသူများ၊ ဆွေမျိုးသားချင်းများအပေါ် ငါ့အကြွေးမှ လွတ်မြောက်မည်—သင်ကို သင်၏ညီအစ်ကိုများနှင့်အတူ သတ်ဖြတ်ခြင်းဖြင့်»။
Verse 23
युधिछिर उवाच दिष्ट्या त्वमपि जानीषे क्षत्रधर्म सुयोधन
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်– «ကောင်းချီးမင်္ဂလာပင်၊ သင်လည်း က္ଷတ္တရိယဓမ္မကို နားလည်သိရှိနေသည်၊ အို စုယောဓန!»
Verse 24
दिष्ट्या ते वर्तते बुद्धिर्युद्धायैव महाभुज । दिष्ट्या शूरोडसि कौरव्य दिष्ट्या जानासि संगरम्
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်– «ကောင်းချီးမင်္ဂလာပင်၊ မဟာဗာဟုရေ၊ သင်၏စိတ်ဓာတ်နှင့် အကြံဉာဏ်သည် စစ်ပွဲအတွက်သာ တစ်လုံးတစ်ခဲ တည်နေ၏။ ကောင်းချီးမင်္ဂလာပင်၊ ကောရဝရေ၊ သင်သည် သူရဲကောင်းဖြစ်၏။ ကောင်းချီးမင်္ဂလာပင်၊ သင်သည် တိုက်ပွဲ၏သဘောကို သိနားလည်၏။»
Verse 25
युधिष्ठिर बोले--सुयोधन! सौभाग्यकी बात है कि तुम भी क्षत्रिय-धर्मको जानते हो। महाबाहो! यह जानकर प्रसन्नता हुई कि अभी तुम्हारा विचार युद्ध करनेका ही है। कुरुनन्दन! तुम शूरवीर हो और युद्ध करना जानते हो--यह हर्ष और सौभाग्यकी बात है ।।
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်– «စုယောဓနရေ၊ သင်လည်း က္ෂတ္တရိယဓမ္မကို သိနားလည်သည်မှာ ကောင်းချီးမင်္ဂလာပင်။ မဟာဗာဟုရေ၊ ယခုတိုင် သင်၏အကြံသည် စစ်ပွဲကိုသာ ရည်ရွယ်နေသည်ကို သိရ၍ ဝမ်းမြောက်၏။ ကုရုမျိုးနွယ်ရေ၊ သင်သည် သူရဲကောင်းဖြစ်၍ တိုက်ပွဲကို သိတတ်သည်—ဤသည်မှာ ဝမ်းမြောက်ဖွယ်နှင့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာပင်။ သင်တစ်ယောက်တည်းဖြင့်ပင် စစ်မြေပြင်၌ ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးနှင့် တိုက်လိုသည်ဟု ဆိုသော်၊ ထို့ကြောင့် တစ်ယောက်ချင်းစီနှင့် တွေ့ဆုံတိုက်ခိုက်လော့၊ သင်နှစ်သက်သည့် အာယုဓကို ရွေးချယ်လော့။»
Verse 26
स्वयमिष्टं च ते काम॑ वीर भूयो ददाम्यहम्
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်– «ထို့ပြင်၊ သူရဲကောင်းရေ၊ သင်ကိုယ်တိုင် ဆန္ဒရှိသည့် အခွင့်အရေးကို ငါ ထပ်မံပေးအပ်၏။»
Verse 27
दुर्योधन उवाच एकश्चेद् योद्धुमाक्रन्दे शूरोडद्य मम दीयताम्
ဒုရ്യောဓနက ပြောသည်– «ဤစစ်ကြွေးကြော်သံထွက်နေသော စစ်မြေပြင်၌ တိုက်မည့် သူရဲကောင်း တစ်ယောက်တည်းပင် ရှိလျှင်၊ ယနေ့ ငါ့အား ပေးအပ်ပါစေ။»
Verse 28
हन्तैक॑ भवतामेक: शक्यं मां योडभिमन्यते
ဒုရျောဓနက ပြောသည်— «လာကြစို့—သင်တို့ထဲမှ ကိုယ့်ကိုယ်ကို တတ်နိုင်သည်ဟု ထင်သူ တစ်ယောက်တည်းပဲ ရှေ့ထွက်လာ၍ ငါနှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင်ရင်ဆိုင်ပါစေ!» စစ်မြေ၏ အပူအရှိန်အတွင်း၌ သူသည် ရန်ဘက်သူရဲများကို တစ်ဦးချင်း တိုက်ပွဲသို့ ခေါ်ဆောင်ကာ အင်အားနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာကို စမ်းသပ်ရန် ယုံကြည်မှုနှင့် မာန်မာနကို ထုတ်ဖော်ပြသသည်—စစ်၏ ကန့်သတ်ချက်များ ပျက်ယွင်းကျိုးကြောင်းသွားသည့် အချိန်၌ပင်။
Verse 29
पदातिर्गदया संख्ये स युध्यतु मया सह | मैं हर्षक साथ कह रहा हूँ कि 'तुममेंसे कोई भी एक वीर जो मुझ अकेलेको जीत सकनेका अभिमान रखता हो, वह रणभूमिमें पैदल ही गदाद्वारा मेरे साथ युद्ध करे' ।।
ဒုရျောဓနက ပြောသည်— «စစ်မြေမှာ ငါနဲ့ တိုက်ပါစေ—ခြေလျင်နဲ့၊ ဂဒါ (မေ့စ်) ကိုင်ပြီး။ ငါ ယုံကြည်ချက်နဲ့ ကြေညာတယ်—သင်တို့ထဲက ငါကို တစ်ယောက်တည်း အနိုင်ယူနိုင်မယ်လို့ မာန်တင်သူ သူရဲကောင်းတစ်ယောက်ပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ စစ်မြေထဲ ဝင်လာပြီး ခြေလျင် ဂဒါနဲ့ ငါနဲ့ တိုက်ခိုက်စေ။ ရထားစစ်ပွဲတွေကတော့ အဆုံးသတ်သွားပြီ; ခြေလှမ်းတိုင်းမှာ ပြိုင်ပွဲက ထူးဆန်းစွာ လှည့်ကွေ့လာခဲ့တယ်»။
Verse 30
|| अस्त्राणामपि पर्यायं कर्तुमिच्छन्ति मानवा:
ဒုရျောဓနက ပြောသည်— «လက်နက်ရှိသော်လည်း လူတို့သည် အလှည့်အပြောင်းကို ရှာကြသည်—လမ်းကြောင်းကို ပြောင်းလဲပြီး အသာစီးကို ပြန်ယူချင်ကြသည်»။ စစ်၏ သီလအရိပ်အောက်တွင် ဤစကားသည် ကံကြမ္မာကို မည်သို့မဆို ပြန်လှန်လိုသည့် လူ့စိတ်၏ မငြိမ်မသက်မှုကို ညွှန်ပြပြီး၊ တာဝန်နှင့် အကျိုးဆက်ကို လက်ခံရန်ထက် အသာစီးပြန်ရလိုမှုကို ထင်ဟပ်စေသည်။
Verse 31
इस प्रकार श्रीमह्याभारत शल्यपर्वके अन्तर्गत गदापवरमें दुर्योधन-युधिष्ठिरसंवादविषयक इकतीसवाँ अध्याय पूरा हुआ
ဒုရျောဓနက ယုဓိဋ္ဌိရကို မာန်တက်သည့် စစ်သူရဲ၏ အဟင်္ကာရမူးယစ်မှုဖြင့် ကြေညာသည်— «မဟာဗာဟို (လက်တန်ခိုးကြီးသူ)၊ ငါ့ဂဒါနဲ့ သင်ကို သင့်ညီအစ်ကိုများနဲ့အတူ ငါ အနိုင်ယူမယ်။ ဒီဂဒါနဲ့ပဲ ပာဉ္စာလာတွေ၊ စೃဉ္ဇယတွေ၊ သင်ဘက်က ရပ်တည်တဲ့ တခြားတပ်ဖွဲ့အားလုံးကိုလည်း ငါ ချေမှုန်းမယ်။ ယုဓိဋ္ဌိရ၊ ငါက အင်ဒြာကိုတောင် မကြောက်ဘူး»။ ဤစကားသည် ဒွဲလ်ကို ဓမ္မအတိုင်း တိုင်းတာထားသော ပြိုင်ပွဲမဟုတ်ဘဲ အာဏာအလွန်အကျွံ အော်ဟစ်ကြွားဝါမှုအဖြစ် ဖော်ပြကာ၊ မာန်မာနနှင့် သင့်လျော်သော ထိန်းချုပ်မှုကို မထင်မှတ်ခြင်းက စစ်၏ နောက်ဆုံးအကြမ်းဖက်မှုကို မောင်းနှင်နေကြောင်း ထင်ဟပ်စေသည်။
Verse 32
पज्चालान् सृञ्जयांश्वैव चे चान्ये तव सैनिका: । न हि मे सम्भ्रमो जातु शक्रादपि युधिष्ठिर
ဒုရျောဓနက ပြောသည်— «ပာဉ္စာလာတွေ၊ စೃဉ္ဇယတွေ၊ သင့်တပ်ဖွဲ့အခြားသူတွေ—သူတို့အားလုံးကို ငါ့ဂဒါနဲ့ ငါ အနိုင်ယူမယ်၊ သင်နဲ့ သင့်ညီအစ်ကိုတွေကိုပါ အတူတကွ။ ယုဓိဋ္ဌိရ မဟာဗာဟို၊ ငါက ဘယ်တော့မှ မကြောက်ဘူး—ရှကရ (အင်ဒြာ) ကိုတောင် မဟုတ်ဘူး»။
Verse 33
युधिछ्िर उवाच उत्तिषोत्तिष्ठ गान्धारे मां योधय सुयोधन । एक एकेन संगम्य संयुगे गदया बली
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်— «ထပါ၊ ထပါ၊ ဂန္ဓာရီ၏သား—ဆုယောဓနာ! ငါနှင့်လာတိုက်ခိုက်လော့။ သင်သည် အမှန်တကယ် အင်အားကြီး၏။ ထို့ကြောင့် ဤစစ်ပွဲတွင် ဂဒါဖြင့် သူရဲကောင်းတစ်ဦးတည်းကို မျက်နှာချင်းဆိုင် တွေ့ဆုံကာ သင်၏ က္ଷတ္တရိယ သတ္တိကို ပြသလော့။ စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာ စုစည်း၍ တိုက်ခိုက်လော့။»
Verse 34
पुरुषो भव गान्धारे युध्यस्व सुसमाहित: । अद्य ते जीवितं नास्ति यदीन्द्रोडपि तवाश्रयः
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်— «ယောကျ်ားကောင်းဖြစ်လော့၊ ဂန္ဓာရီ၏သား; စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာ စုစည်း၍ တိုက်ခိုက်လော့။ ယနေ့ သင်၏အသက် မလွတ်နိုင်—အင်ဒြာတောင် သင်၏အကာအကွယ်ဖြစ်လာသော်လည်းပင်။»
Verse 35
संजय उवाच एतत् स नरशार्दूलो नामृष्यत तवात्मज: । सलिलान्तर्गतः श्वभ्रे महानाग इव श्वसन्
စဉ္ဇယက ပြောသည်— အို မင်းကြီး၊ လူတို့အကြား ကျားတစ်ကောင်ကဲ့သို့သော သင်၏သား ဒုရ്യောဓနသည် ထိုစကားများကို မခံနိုင်ခဲ့။ ရေထဲရှိ သူ၏အပေါက်တွင် ပုန်းကွယ်နေစဉ် အိမ်မြှောင်ကြီးတစ်ကောင်ကဲ့သို့ အရှည်ရှည် အလေးအနက် အသက်ရှူလေ၏။
Verse 36
तथासौ वाक्प्रतोदेन तुद्यमान: पुनः पुनः । वचो न ममृषे राजन्नुत्तमाश्वचः कशामिव
စဉ္ဇယက ပြောသည်— အို မင်းကြီး၊ စကားဟူသော ကြာပွတ်ဖြင့် ထပ်ခါထပ်ခါ ထိုးနှက်ခံရသကဲ့သို့ သူသည် ထိုစကားကို မခံနိုင်ခဲ့။ ကောင်းမွန်သော မြင်းတစ်ကောင်သည် ကြာပွတ်ဒဏ်ကို မခံနိုင်သကဲ့သို့ပင်။
Verse 37
संक्षो भ्य सलिलं वेगाद् गदामादाय वीर्यवान् | अद्विसारमयीं गुर्वीं काड्चनाड्रद भूषणाम्
စဉ္ဇယက ပြောသည်— ရုတ်တရက် အရှိန်ဖြင့် ရေကို လှုပ်ခတ်ကာ လှိုင်းထစေပြီး၊ အင်အားကြီးသော သူရဲကောင်းသည် မိမိ၏ ဂဒါကို ဆွဲယူလေ၏—မချိုးမကွဲ သတ္တုခိုင်မာဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော အလေးကြီးတစ်လက်၊ ရွှေအလှဆင်များဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည်။
Verse 38
स भिवत्त्वा स्तम्भितं तोयं स्कन््धे कृत्वा5ड5यसीं गदाम्
သဉ္ဇယက ပြောသည်။ ဦးညွှတ်ကန်တော့ပြီးနောက် သူသည် ကိုယ်ကို တည်ငြိမ်စေကာ သံဂဒါကို ပခုံးပေါ်တင်၍ စိတ်ကိုထိန်းချုပ်ထားသော သတ္တိနှင့် ရှေ့သို့ တိုးလျှောက်သွား하였다။ ဤခဏသည် စစ်သူရဲ၏ စည်းကမ်းကို ထင်ဟပ်စေသည်—အကြမ်းဖက်မှုအလယ်၌ပင် လုပ်ရပ်သည် ရိုသေမှုနှင့် ကိုယ်ကိုထိန်းသိမ်းမှုဖြင့် စတင်တည်ဆောက်ထားသည်။
Verse 39
ततः शैक्यायसीं गुर्वी जातरूपपरिष्कृताम्
သဉ္ဇယက ပြောသည်။ ထို့နောက် သံဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော လက်နက်ကြီးတစ်လက် ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ၎င်းကို သေချာစွာ ထုလုပ်ကာ ရွှေဖြင့် အလှဆင်ထားသည်—စစ်ပွဲ၏ မည်းမှောင်သော လက်ရာပညာကို ပြသသကဲ့သို့၊ ဖျက်ဆီးနိုင်စွမ်းကို အပြင်ပန်းတွင် တင့်တယ်စေထားသည်။
Verse 40
गदाहस्तं तु तं दृष्टवा सशृुदड्भमिव पर्वतम्
သဉ္ဇယက ပြောသည်။ ဂဒါကို လက်တွင်ကိုင်ထားသော သူကို မြင်ကြသော်—တောင်ထိပ်များဖြင့် မျက်နှာပြင်ထူထပ်သော တောင်တန်းတစ်ခုကဲ့သို့—စစ်သူရဲတို့သည် မလှုပ်မယှက် ခိုင်မာကြမ်းတမ်းသော အင်အားကို မြင်တွေ့ကြ၏။ ၎င်းသည် စစ်ပွဲ၏ ရက်စက်သော တိုးမြှင့်မှုကို သင်္ကေတပြု၍ ထိုခဏ၌ အင်အားနှင့် သတ္တိတည်ကြည်မှုက အရာအားလုံးကို အုပ်စိုးနေသည်။
Verse 41
प्रजानामिव संक़्रुद्धं शूलपाणिमिव स्थितम् । हाथमें गदा लिये हुए दुर्योधनको पाण्डवोंने इस प्रकार देखा, मानो कोई शुंगयुक्त पर्वत हो अथवा प्रजापर कुपित होकर हाथमें त्रिशूल लिये हुए रुद्रदेव खड़े हों ।।
သဉ္ဇယက ပြောသည်။ ပाण्डဝတို့သည် ဂဒါကို လက်တွင်ကိုင်ထားသော ဒုရျောဓနကို မြင်ကြ၏—သတ္တဝါတို့အတွက် အမျက်ထွက်သော ရုဒြဒေဝက တြိရှူလ်ကိုင်၍ ရပ်နေသကဲ့သို့၊ သို့မဟုတ် ချိုရှိသော တောင်ကြီးတစ်လုံးက သူတို့ရှေ့တွင် ထမြောက်လာသကဲ့သို့။ ဂဒါကိုင်သော ဘာရတဝంశသူရဲသည် လောင်ကျွမ်းသော နေမင်းကဲ့သို့ တောက်ပလျက်ရှိ၏။ ရန်သူဖိနှိပ်သူ မဟာလက်မောင်း ဒုရျောဓနသည် ရေထဲမှ လက်နက်ကိုင်ကာ ထွက်ပေါ်လာသည်ကို မြင်သော် သတ္တဝါအားလုံးသည် ဒဏ်တံကိုင် ယမမင်း ပေါ်ထွန်းလာသကဲ့သို့ ခံစားကြ၏—စစ်ပွဲ၏ နৈতিকအမှောင်ထဲတွင် မရပ်မနား ဖျက်ဆီးမှု၏ နိမိတ်တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
Verse 42
तमुत्तीर्ण महाबाहुं गदाहस्तमरिंदमम् | मेनिरे सर्वभूतानि दण्डपाणिमिवान्तकम्
သဉ္ဇယက ပြောသည်။ မဟာလက်မောင်း သူရဲကောင်းသည် (ရေထဲမှ) ထွက်ပေါ်လာသော် ဂဒါကို လက်တွင်ကိုင်ထားပြီး ရန်သူဖျက်ဆီးသူဖြစ်၏။ သတ္တဝါအားလုံးသည် ဒဏ်တံကိုင်ထားသော သေမင်းအရှင် ယမမင်းကဲ့သို့ သူ့ကို ထင်မြင်ကြ၏။ ဤမြင်ကွင်းသည် စစ်ပွဲ၏ နৈতিকတင်းမာမှုကို မြှင့်တင်သည်—သူရဲကောင်းတစ်ဦး၏ အမျက်နှင့် သတ္တိတည်ကြည်မှုတစ်ခုတည်းက ကမ္ဘာပေါ်သို့ ကြောက်ရွံ့မှု၏ အရိပ်ကို ချနိုင်ပြီး အကြမ်းဖက်မှုသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်း၏ အံ့ဩဖွယ်ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ဆောင်ယူလာသည်။
Verse 43
वज्हस्तं यथा शक्रं शूलहस्तं यथा हरम् । ददृशु: सर्वपञ्चाला: पुत्रं तव जनाधिप,नरेश्वर! सम्पूर्ण पांचालोंने आपके पुत्रको वज्रधारी इन्द्र और त्रिशूलधारी रुद्रके समान देखा
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အို လူတို့၏အရှင်၊ အို မင်းမြတ်—ပဉ္စာလာတို့အားလုံးသည် သင်၏သားကို မိုးကြိုးလက်နက် ဝဇ္ဇရကို ကိုင်ဆောင်သော သက္ကရ (အိန္ဒြ) ကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ တြိရှူလကို ကိုင်ဆောင်သော ဟရ (ရုဒ္ဒ/ရှီဝ) ကဲ့သို့လည်းကောင်း မြင်ကြသည်»။
Verse 44
तमुत्तीर्ण तु सम्प्रेक्ष्य समहृष्यन्त सर्वश: । पज्चाला: पाण्डवेयाश्व तेडन्योन्यस्य तलान् ददुः,उसे जलसे बाहर निकला देख समस्त पांचाल और पाण्डव हर्षसे खिल उठे और एक- दूसरेसे हाथ मिलाने लगे
သဉ္ဇယက ပြောသည်– သူသည် အန္တရာယ်ကင်းစွာ ထွက်လာသည်ကို မြင်လျှင် ပဉ္စာလာတို့နှင့် ပाण्डဝသားတို့အားလုံး ဝမ်းမြောက်လွန်စွာ ဖြစ်ကြ၍ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး လက်ကိုင်ကာ အပြန်အလှန် ချီးကျူးအောင်ပွဲခံကြသည်။
Verse 45
अवहासं तु त॑ मत्वा पुत्रो दुर्योधनस्तव । उद्वृत्य नयने क्रुद्धों दिधक्षुरिव पाण्डवान्
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထိုအပြုအမူကို လှောင်ပြောင်ခြင်းဟု ထင်မြင်၍ သင်၏သား ဒုရျောဓနသည် ဒေါသထွက်ကာ မျက်လုံးကို လှိမ့်၍ ပाण्डဝတို့ကို စိုက်ကြည့်လေသည်၊ အို မင်းမြတ်—မီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းအောင် ပြာဖြစ်စေချင်သကဲ့သို့။
Verse 46
त्रिशिखां भ्रुकुटीं कृत्वा संदष्टदशनच्छद: । प्रत्युवाच ततस्तान् वै पाण्डवान् सह केशवान्,उसने अपनी भौंहोंको तीन जगहसे टेढ़ी करके दाँतोंसे ओठको दबाया और श्रीकृष्णसहित पाण्डवोंसे इस प्रकार कहा
သဉ္ဇယက ပြောသည်– သူသည် မျက်ခုံးကို သုံးထောင့်သဖွယ် ချုံ့ကာ သွားကိုက်၍ နှုတ်ခမ်းကို ဖိထားပြီးနောက်၊ ကေရှဝ (ကృష్ణ) နှင့်အတူရှိသော ပाण्डဝတို့ကို ထိုသို့ ပြန်လည်ပြောဆိုလေသည်။
Verse 47
दुर्योधन उवाच अस्यावहासस्य फल प्रतिभोक्ष्यथ पाण्डवा: । गमिष्यथ हता: सद्यः: सपञ्चाला यमक्षयम्
ဒုရျောဓနက ပြောသည်– «ပाण्डဝတို့၊ ဤလှောင်ပြောင်ခြင်း၏ အကျိုးကို ယခု သင်တို့ ခံစားရလိမ့်မည်။ ချက်ချင်း သတ်ဖြတ်ခံရ၍ သင်တို့သည် ပဉ္စာလာတို့နှင့်အတူ ယမ၏ နေရာသို့ သွားရလိမ့်မည်»။
Verse 48
संजय उवाच उत्थितश्न जलात् तस्मात् पुत्रो दुर्योधनस्तव । अतिष्ठत गदापाणी रुधिरेण समुक्षित:,संजय कहते हैं--राजन्! आपका पुत्र दुर्योधन उस जलसे निकलकर हाथमें गदा लिये खड़ा हो गया। वह रक्तसे भीगा हुआ था
သဉ္ဇယက ပြောသည်– အရှင်မင်းကြီး၊ သင်၏သား ဒုရျောဓနသည် ထိုရေထဲမှ ထလာ၍ ရေချိုးသန့်စင်ပြီးနောက် ဂဒါကို လက်တွင်ကိုင်ကာ မတ်တပ်ရပ်နေ하였다။ သူ၏ကိုယ်ခန္ဓာသည် သွေးဖြင့်စိုစွတ်နေသော်လည်း စစ်ပွဲကို ဆက်လက်ရင်ဆိုင်ရန် စိတ်ဓာတ်မလျော့ခဲ့။
Verse 49
तस्य शोणितदिग्धस्य सलिलेन समुक्षितम् शरीरं सम तदा भाति ख्रवन्निव मही धर:,उस समय खूनसे लथपथ हुए दुर्योधनका शरीर पानीसे भीगकर जलका स्रोत बहानेवाले पर्वतके समान प्रतीत होता था
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထိုအခါ သွေးဖြင့်လိမ်းကျံနေသော ဒုရျောဓန၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် ရေဖြင့်စိုစွတ်သွားရာ၊ စမ်းချောင်းများ စီးဆင်းထွက်နေသည့် တောင်တစ်လုံးကဲ့သို့ ထင်မြင်ရ하였다။
Verse 50
तमुद्यतगदं वीर मेनिरे तत्र पाण्डवा: | वैवस्वतमिव क्ुद्धं शूलपाणिमिव स्थितम्
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထိုနေရာတွင် ဂဒါကို မြှောက်ထားသော သူရဲကောင်း ဒုရျောဓနကို ပाण्डဝတို့သည် ဒေါသထန်သော ဝိဝသွာန်၏သား ယမမင်းကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ လက်တွင် တြိရှူးလ်ကိုင်၍ ရပ်နေသော ရုဒ္ဒရကဲ့သို့လည်းကောင်း ထင်မြင်ကြ하였다။
Verse 51
स मेघनिनदो हर्षन्नर्दन्निव च गोवृष: । आजुहाव ततः: पार्थान् गदया युधि वीर्यवान्
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထိုအင်အားကြီးသူရဲကောင်းသည် ဝမ်းမြောက်လျက် နွားထီးကဲ့သို့ ဟိန်းဟောက်ပြီး မိုးတိမ်မိုးကြိုးသံကဲ့သို့ နက်ရှိုင်းသော အသံဖြင့် ဂဒါယုទ្ធအတွက် ပाण्डဝမင်းသားတို့ကို စစ်မြေပြင်တွင် လှုံ့ဆော်စိန်ခေါ်하였다။
Verse 52
दुर्योधन उवाच एकैकेन च मां यूयामासीदत युधिष्छिर । न होको बहुभिन्याय्यो वीरो योधयितुं युधि
ဒုရျောဓနက ပြောသည်– ယုဓိဋ္ဌိရ၊ သင်တို့သည် တစ်ယောက်ချင်းစီ ငါနှင့် စစ်တိုက်ရန် လာကြလော့။ စစ်မြေပြင်တွင် သူရဲကောင်းတစ်ဦးကို သူရဲကောင်းများစွာနှင့် တိုက်ခိုက်ရန် အတင်းအကျပ်လုပ်ခြင်းသည် တရားမျှတမှု မဟုတ်။
Verse 53
न्यस्तवर्मा विशेषेण श्रान्तश्नाप्सु परिप्लुत: । भृशं विक्षतगात्रश्न हतवाहनसैनिक:
ဒုရ്യောဓနက ပြောသည်– «ကာဝචကို ချွတ်ထားပြီး၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်၍ အားပြန်ယူရန် ရေထဲတွင် မြုပ်နေသူ၊ ကိုယ်အင်္ဂါများ ပြင်းထန်စွာ ဒဏ်ရာရထားသူ၊ ရထား (သို့) စီးနင်းတိရစ္ဆာန်နှင့် စစ်သည်တို့လည်း သတ်ဖြတ်ခံထားရသူကို—အထူးသဖြင့် အုပ်စုလိုက် တိုက်ခိုက်ရန် အတင်းအကျပ် ခေါ်ဆောင်ခြင်းသည် လုံးဝ မသင့်တော်ပါ။»
Verse 54
अवश्यमेव योद्धव्यं सर्वरेव मया सह । युक्त त्वयुक्तमित्येतद् वेत्सि त्वं चैव सर्वदा
ဒုရ്യောဓနက ပြောသည်– «ငါသည် မလွဲမသွေ သင်တို့အားလုံးနှင့်အတူ တိုက်ရမည်။ သို့သော် ဤအမှု၌ သင့်တော်သည် မသင့်တော်သည်ကိုတော့ သင်က အမြဲတမ်း ပြတ်သားစွာ သိနေသည်။»
Verse 55
युधिछिर उवाच मा भूदियं तव प्रज्ञा कथमेवं सुयोधन । यदाभिमन्युं बहवो जघ्नुर्युधि महारथा:
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်– «အို စုယောဓန၊ ဒီလို ‘ပညာ’ မျိုး မင်းမှာ မရှိပါစေနှင့်။ မင်း ဘယ်လိုလုပ်ပြီး ဒီလို ပြောနိုင်သနည်း။ စစ်မြေပြင်တွင် မဟာရထများ အများအပြား ပေါင်း၍ အဘိမညုကို သတ်ခဲ့စဉ်က မင်းစိတ်ထဲမှာ ဒီလို အတွေး ဘာကြောင့် မပေါ်လာခဲ့သနည်း။»
Verse 56
क्षत्रधर्म भृशं क्रूरं निरपेक्षं सुनिर्धणम् । अन्यथा तु कथं हन्युरभिमन्युं तथा गतम्
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်– «ခတ္တရိယဓမ္မသည် အလွန်ကြမ်းတမ်း၏—ကရုဏာမဲ့၊ တောင်းပန်မှုကို မစဉ်းစား၊ သနားကြင်နာမှုကင်းမဲ့လှ၏။ မဟုတ်လျှင် အဘိမညုကို အဲဒီလို အခြေအနေမှာ ဘယ်လိုလုပ် သတ်နိုင်ကြမလဲ။»
Verse 57
सर्वे भवन्तो धर्मज्ञा: सर्वे शूरास्तनुत्यज: । वास्तवमें क्षत्रियधर्म बड़ा ही क्रूर, किसीकी भी अपेक्षा न रखनेवाला तथा अत्यन्त निर्दय है; अन्यथा तुम सब लोग धर्मज्ञ, शूरवीर तथा युद्धमें शरीरका विसर्जन करनेको उद्यत रहनेवाले होकर भी उस असहाय-अवस्थामें अभिमन्युका वध कैसे कर सकते थे ।।
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်– «သင်တို့အားလုံးသည် ဓမ္မကို သိသူများ၊ သင်တို့အားလုံးသည် သူရဲကောင်းများဖြစ်၍ စစ်တွင် ကိုယ်ကို စွန့်လွှတ်ရန် အသင့်ရှိကြသည်။ သို့သော် အမှန်တကယ် ခတ္တရိယဓမ္မသည် အလွန်ကြမ်းတမ်း၏—မည်သူ့ကိုမျှ မမျှော်လင့်၊ မည်သူ့အပေါ်မျှ အကြွေးမရှိသကဲ့သို့၊ သနားကြင်နာမှုကင်းမဲ့လှ၏။ မဟုတ်လျှင် ဓမ္မသိသူ၊ ရဲရင့်သူ၊ အသက်စွန့်ရန် အမြဲအသင့်ရှိသူ သင်တို့က အကူအညီမဲ့အခြေအနေရှိသော အဘိမညုကို ဘယ်လိုလုပ် သတ်နိုင်ကြမလဲ။ တရားမျှတစွာ တိုက်ခိုက်သူတို့အတွက် အမြင့်ဆုံးသွားရာသည် သက္ကရာ (အိန္ဒြ) ၏ လောကဟု ဆိုကြသည်။»
Verse 58
यद्येकस्तु न हन्तव्यो बहुभिर्धर्म एव तु । तदाभिमन्युं बहवो निजघ्नुस्त्वन्मते कथम्
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်– «တစ်ယောက်တည်းသော စစ်သူရဲကို လူအများက မပေါင်း၍ မသတ်သင့်ခြင်းဟာ ဓမ္မဖြစ်တယ်ဆိုလျှင်၊ သင်၏အမြင်အတိုင်းပင် အဘိမန္ယူကို စစ်သူရဲအများက ပေါင်း၍ သတ်ခဲ့တာ ဘယ်လိုဖြစ်နိုင်သနည်း။ သင်က တရားမျှတစွာ တိုက်ခိုက်သော သူရဲကောင်းတို့အတွက် အင်ဒြာလောကသို့ ရောက်ခြင်းကို အမြင့်ဆုံးအကျိုးဟု ဆိုသော်လည်း၊ ဤလုပ်ရပ်သည် တရားသော စစ်ပွဲ၏ စည်းကမ်းကို ချိုးဖောက်သကဲ့သို့ ထင်ရှားသည်။»
Verse 59
सर्वो विमृशते जन्तुः कृच्छुस्थो धर्मदर्शनम् । पदस्थ: पिद्ठितं द्वारं परलोकस्य पश्यति
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်– «အသက်ရှိသတ္တဝါတိုင်းသည် အခက်အခဲထဲကျသွားသောအခါ မိမိကိုကာကွယ်ရန် ဓမ္မကို စဉ်းစား၍ အားကိုးတောင်းဆိုတတ်သည်။ သို့သော် အာဏာနှင့် အဆင့်အတန်း၌ တည်မြဲလာသောအခါ နောက်လောကသို့ သွားရာတံခါးကို ပိတ်ထားသကဲ့သို့ မြင်ပြီး၊ အရေးပေါ်မဖြစ်မချင်း တရားမျှတမှု၏ တောင်းဆိုချက်များကို မေ့လျော့သွားတတ်သည်။»
Verse 60
आमुज्च कवचं वीर मूर्थजान् यमयस्व च । यच्चान्यदपि ते नास्ति तदप्यादत्स्व भारत
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်– «အို သူရဲကောင်း၊ သင်၏ ကာဝတ်ကို ချွတ်လော့၊ ဆံပင်ကိုလည်း ထိန်းချုပ်၍ ချည်နှောင်လော့။ ထို့ပြင် သင်၌ မရှိသေးသော အရာတစ်စုံတစ်ရာရှိလျှင်လည်း ယူသွားလော့၊ အို ဘာရတ။»
Verse 61
वीर भरतनन्दन! तुम कवच धारण कर लो, अपने केशोंको अच्छी तरह बाँध लो तथा युद्धकी और कोई आवश्यक सामग्री जो तुम्हारे पास न हो, उसे भी ले लो ।।
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်– «အို ဘာရတမျိုးရိုး၏ ဂုဏ်ယူစရာ သူရဲကောင်း၊ ကာဝတ်ကို ဝတ်လော့၊ ဆံပင်ကို ခိုင်ခိုင်မာမာ ချည်နှောင်လော့၊ စစ်ပွဲအတွက် လိုအပ်သမျှ သင်၌ မရှိသေးသည်များကိုလည်း ယူလော့။ ထို့ပြင် အို စစ်သူရဲ၊ ငါသည် သင့်အား နောက်ထပ် ဆုတောင်းတစ်ခု ပေးမည်– ပဏ္ဍု၏ သားငါးယောက်အနက် သင် တိုက်လိုသူ မည်သူမဆို၊ ထိုတစ်ယောက်တည်းကို သတ်နိုင်လျှင် သင်သည် ဘုရင်ဖြစ်နိုင်မည်။ သို့မဟုတ် သင်ကိုယ်တိုင် သတ်ခံရလျှင် ကောင်းကင်လောကသို့ ရောက်မည်။ ရဲရင့်သူရဲကောင်း၊ စစ်ပွဲ၌ သင့်အသက်ကို ကာကွယ်ပေးခြင်းမှ လွဲ၍ သင်နှစ်သက်သော အခြားမည်သည့်အမှုကို ငါတို့ ပြုနိုင်မည်နည်း။»
Verse 62
त॑ हत्वा वै भवान् राजा हतो वा स्वर्गमाप्रुहि । ऋते च जीवितादू वीर युद्धे कि कर्म ते प्रियम्
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်– «ထိုတစ်ယောက်ကို သင်သတ်နိုင်လျှင် သင်သည် ဘုရင်ဖြစ်မည်။ သို့မဟုတ် သင်ကိုယ်တိုင် သတ်ခံရလျှင် ကောင်းကင်လောကသို့ ရောက်မည်။ အို သူရဲကောင်း၊ အသက်ကို ကာကွယ်ပေးခြင်းမှ လွဲ၍ ဤစစ်ပွဲ၌ သင်နှစ်သက်သော အခြားမည်သည့်အမှုကို ငါတို့ ပြုစေလိုသနည်း။»
Verse 63
संजय उवाच ततस्तव सुतो राजन् वर्म जग्राह काउ्चनम् | विचित्र च शिरस्त्राणं जाम्बूनदपरिष्कृतम्,संजय कहते हैं--राजन्! तदनन्तर आपके पुत्रने सुवर्णमय कवच तथा स्वर्णजटित विचित्र शिरस्त्राण धारण किया
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထို့နောက် မင်းကြီးရေ၊ မင်း၏သားသည် ရွှေအင်္ကျီကာဝတ်ကို ဝတ်ဆင်၍၊ သန့်စင်သော ဇမ္ဗူနဒ ရွှေဖြင့် အလှဆင်ထားသော အံ့ဖွယ်ခေါင်းကာကိုလည်း ဆောင်းနတ်တင်하였다။
Verse 64
सो<वबद्धशिरस्त्राण: शुभकाञ्चनवर्म भृत् । रराज राजन पुत्रस्ते काउ्चन: शैलराडिव,महाराज! शिरस्त्राण बाँधकर सुन्दर सुवर्णमय कवच धारण करके आपका पुत्र स्वर्णमय गिरिराज मेरुके समान शोभा पाने लगा
သဉ္ဇယက ပြောသည်– မင်းကြီးရေ၊ ခေါင်းကာကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ချည်နှောင်၍ လှပသော ရွှေအင်္ကျီကာဝတ်ကို ဝတ်ဆင်ထားသော မင်း၏သားသည် ရွှေရောင်တောင်မင်း မေရုတောင်ကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်하였다။
Verse 65
संनद्ध: सगदो राजन् सज्ज: संग्राममूर्धनि । अब्रवीत् पाण्डवान् सर्वान् पुत्रो दुर्योधनस्तव
သဉ္ဇယက ပြောသည်– မင်းကြီးရေ၊ မင်း၏သား ဒုရ္ယောဓနသည် သံချပ်ကာဝတ်ဆင်ပြီး၊ ဂဒါ (လက်နက်တုတ်) ကို ကိုင်လျက်၊ စစ်မျက်နှာစာအရှေ့ဆုံးတွင် အပြည့်အဝ ပြင်ဆင်ကာ ပဏ္ဍဝတို့အားလုံးကို မိန့်ကြား하였다။
Verse 66
भ्रातृणां भवतामेको युध्यतां गदया मया । सहदेवेन वा योत्स्ये भीमेन नकुलेन वा
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «သင်တို့ညီအစ်ကိုတို့ထဲမှ တစ်ယောက်ယောက်က ဂဒါဖြင့် ငါနှင့် တိုက်ခိုက်ရန် ထွက်လာပါစေ။ ငါသည် ဆဟဒေဝဖြစ်စေ၊ ဘီမဖြစ်စေ၊ နကူလဖြစ်စေ တိုက်ခိုက်ရန် အသင့်ရှိသည်» ဟု ဆို하였다။
Verse 67
योत्स्ये5हं संगरं प्राप्प विजेष्ये च रणाजिरे
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «စစ်မြေပြင်သို့ ရောက်လျှင် ငါသည် ဤတိုက်ပွဲ၌ တိုက်ခိုက်မည်၊ စစ်ပွဲအလယ်၌လည်း အောင်မြင်မည်ဟု ယုံကြည်သည်။ စစ်ကွင်းပေါ်တွင် သင်တို့ထဲမှ တစ်ယောက်နှင့် ငါ တိုက်မည်၊ အောင်ပွဲကိုလည်း ယုံကြည်ထားသည်။ လူသတ္တဝါတို့၏ ခြင်္သေ့ရေ! ယနေ့ ရွှေပြားများဖြင့် အလှဆင်ထားသော ငါ၏ ဂဒါဖြင့် ရန်ငြိုးကို ကျော်လွန်၍ မည်သူမဆို ရောက်ရန် အလွန်ခက်ခဲသော အခြေအနေသို့ ငါ ကူးမြောက်မည်» ဟု ဆို하였다။
Verse 68
अहमटद्य गमिष्यामि वैरस्यान्तं सुदुर्गमम् । गदया पुरुषव्याप्र हेमपट्टनिबद्धया
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «ယနေ့ ငါသည် ရောက်ရန်ခက်ခဲသော ရန်ငြိုး၏ အဆုံးသို့ သွားမည်။ လူတို့အနက် ကျားတော်မင်းရေ၊ ရွှေကြိုးပတ်ထားသော ငါ့ဂဒါဖြင့် ဤရန်ငြိုး၏ အဝေးကမ်းကို ကျော်လွန်သွားမည်»။
Verse 69
गदायुद्धे न मे कश्चित् सदृशो5स्तीति चिन्तये । गदया वो हनिष्यामि सर्वानेव समागतान्
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «ဂဒါတိုက်ပွဲတွင် ငါနှင့်တူသူ မရှိဟု ငါ အမြဲသတိထား၏။ မင်းတို့ ငါ့ရှေ့သို့ ရောက်လာသောအခါ ငါ့ဂဒါဖြင့် ဒီမှာ စုဝေးလာသူ အားလုံးကို ငါ ချေမှုန်းမည်»။
Verse 70
न मे समर्था: सर्वे वै योद्धुं न््यायेन केचन । न युक्तमात्मना वक्तुमेवं गर्वोद्धतं वच: । अथवा सफल होतत् करिष्ये भवतां पुर:
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «မင်းတို့အားလုံးမက၊ မင်းတို့ထဲက တစ်ယောက်တည်းတောင် ငါနှင့် တရားမျှတစွာ တိုက်ခိုက်နိုင်သော အင်အား မရှိ။ ကိုယ့်အကြောင်းကို ဂုဏ်မာန်ထောင်လွှားစွာ ပြောဆိုခြင်း မသင့်တော်သော်လည်း စကားက ထွက်ပြီးပြီ။ သို့မဟုတ် စကားပြောရန် ဘာလိုသေးသနည်း။ မင်းတို့မျက်စိရှေ့တင် ငါ့စကားကို အမှန်ဖြစ်အောင် ပြမည်»။
Verse 71
अस्मिन् मुहुर्ते सत्यं वा मिथ्या वै तद् भविष्यति । गृह्नातु च गदां यो वै योत्स्यतेडद्य मया सह
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «ငါ့စကားသည် အမှန်လား မမှန်လား ဤခဏတင်ပင် ထင်ရှားလာမည်။ ယနေ့ ငါနှင့် တိုက်ခိုက်ရန် အသင့်ရှိသူ မည်သူမဆို ဂဒါကို ကောက်ယူစေ»။
Verse 183
तेजसा नाशयिष्यामि स्थिरीभवत पाण्डवा: । 'पाण्डवो! स्थिर होकर खड़े रहो। आज मैं अस्त्र-शस्त्र एवं रथसे हीन होकर भी घोड़ों और रथोंपर चढ़कर आये हुए तुम सब लोगोंको उसी तरह अपने तेजसे नष्ट कर दूँगा
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «ပाण्डဝတို့၊ တည်ငြိမ်စွာ ရပ်တည်ကြလော့။ ယနေ့ ငါသည် လက်နက်နှင့် ရထားမရှိသော်လည်း ငါ့တန်ခိုးတောက်ပမှုသာဖြင့် မင်းတို့အားလုံးကို ဖျက်ဆီးမည်—ညအဆုံး၌ နေမင်း၏ ရောင်ခြည်က ကြယ်အားလုံးကို မမြင်ရအောင် ပျောက်ကွယ်စေသကဲ့သို့»။
Verse 226
एतावदुकक््त्वा वचनं विरराम जनाधिप: । “भरतश्रेष्ठ) आज मैं भाइयोंसहित तुम्हारा वध करके उन यशस्वी क्षत्रियोंक ऋणसे उऋण हो जाऊँगा। बाह्लीक
သဉ္ဇယက ပြောသည်။ လူတို့၏အရှင်သည် ထိုစကားများကို ပြောပြီးနောက် တိတ်ဆိတ်သွား၏။ «အို ဘာရတမျိုး၏ အကောင်းဆုံးသူရေ၊ ယနေ့ ငါသည် ငါ့ညီအစ်ကိုတို့နှင့်အတူ သင်တို့ကို သတ်ဖြတ်၍ ထိုဂုဏ်သရေရှိသော က္ṣတ္ရိယတို့အပေါ် ငါတင်ရှိသော အကြွေးမှ လွတ်မြောက်မည်။ ငါသည် ဘာဟ္လီက၊ ဒြောဏ၊ ဘီရှ္မ၊ စိတ်ဓာတ်ကြီးမားသော ကရဏ၊ သူရဲကောင်း ဂျယဒြထ၊ ဘဂဒတ္တ၊ မဒြာနိုင်ငံ၏ ရာဇာ ရှလျ၊ ဘူရီရှ္ရဝါ၊ စုဗလ၏သား ရှကူနိတို့အပေါ် တင်ရှိသော အကြွေးမှလည်း လွတ်မြောက်မည်။ ထို့ပြင် ငါ့သားများ၊ မိတ်ဆွေများ၊ ကောင်းကြံသူများနှင့် ဆွေမျိုးသားချင်းတို့အပေါ် တင်ရှိသော အကြွေးမှလည်း လွတ်မြောက်မည်» ဟု ဆိုပြီးနောက် ရာဇာ ဒုရ္ယောဓနသည် တိတ်ဆိတ်သွား၏။
Verse 253
तत् त्वमादाय युध्यस्व प्रेक्षकास्ते वयं स्थिता: । तुम रणभूमिमें अकेले ही एक-एकके साथ भिड़कर हम सब लोगोंसे युद्ध करना चाहते हो तो ऐसा ही सही। जो हथियार तुम्हें पसंद हो
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်။ «ဒါဆို သင်နှစ်သက်ရာ လက်နက်ကို ယူ၍ တိုက်ခိုက်လော့။ ငါတို့သည် ဒီမှာ ကြည့်ရှုသူအဖြစ် ရပ်နေမည်။ သင်က စစ်မြေပြင်ပေါ်တွင် ငါတို့တစ်ယောက်ချင်းစီနှင့် တစ်ဦးချင်းတွေ့ဆုံကာ ငါတို့အားလုံးနှင့် တိုက်လိုလျှင်—အဲဒီလိုပဲ ဖြစ်စေ။ သင်ကြိုက်နှစ်သက်ရာ လက်နက်ကို ရွေးပြီး တစ်ယောက်ချင်းစီနှင့် ထိပ်တိုက်ယှဉ်ပြိုင်လော့; ငါတို့သည် သက်သေအဖြစ် ရပ်နေမည်»။
Verse 263
हत्वैकं भवतो राज्यं हतो वा स्वर्गमाप्तुहि | वीर! मैं स्वयं ही पुनः तुम्हें यह अभीष्ट वर देता हूँ कि “हममेंसे एकका भी वध कर देनेपर सारा राज्य तुम्हारा हो जायगा अथवा यदि तुम्हीं मारे गये तो स्वर्गलोक प्राप्त करोगे”
ယုဓိဋ္ဌိရက ပြောသည်။ «ငါတို့ထဲမှ တစ်ယောက်တည်းကိုပင် သင်သတ်နိုင်လျှင် နိုင်ငံတော်တစ်ခုလုံး သင့်အပိုင် ဖြစ်မည်။ သို့မဟုတ် သင်ကိုယ်တိုင် သတ်ခံရလျှင်လည်း အမှန်တကယ် ကောင်းကင်ဘုံကို ရောက်လိမ့်မည်»။
Verse 293
इदमेकं गदायुद्ध॑ भवत्वद्याद्भुतं महत् । रथके विचित्र युद्ध तो पग-पगपर हुए हैं। आज यह एक अत्यन्त अद्भुत गदायुद्ध भी हो जाय
ဒုရ္ယောဓနက ပြောသည်။ «ယနေ့ ဤတစ်ကြိမ်တည်းသော ဂဒါ(လှံတံ) တိုက်ပွဲကို အလွန်ကြီးမား၍ အံ့ဩဖွယ် ဖြစ်စေကြပါစို့»။
Verse 306
युद्धानामपि पर्यायो भवत्वनुमते तव | मनुष्य बारी-बारीसे एक-एक अस्त्रका प्रयोग करना चाहते हैं; परंतु आज तुम्हारी अनुमतिसे युद्ध भी क्रमश: एक-एक योद्धाके साथ ही हो
ဒုရ္ယောဓနက ပြောသည်။ «သင်၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် တိုက်ပွဲတွင်ပင် အစဉ်အလာတကျ အလှည့်ကျ ဖြစ်စေကြပါစို့။ လူတို့သည် လက်နက်ကိုလည်း တစ်ခုချင်းစီ အစဉ်လိုက် အသုံးပြုလိုကြသကဲ့သို့—သင်၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့်—စစ်ပွဲလည်း အစဉ်လိုက်၊ သူရဲကောင်းတစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အလှည့်ကျ တိုက်ခိုက်စေကြပါစို့»။
Verse 373
अन्तर्जलात् समुत्तस्थौ नागेन्द्र इव नि:श्वसन् । वह पराक्रमी वीर बड़े वेगसे सोनेके अंगदसे विभूषित एवं लोहेकी बनी हुई भारी गदा हाथमें लेकर पानीको चीरता हुआ उसके भीतरसे उठ खड़ा हुआ और सर्पराजके समान लंबी साँस खींचने लगा
သဉ္ဇယက ပြောသည်– သူသည် ရေထဲမှ ထွက်ပေါ်လာ၍ နဂါးမင်းကဲ့သို့ ပြင်းပြင်းထန်ထန် အသက်ရှူလေ၏။ အင်အားကြီးသော သူရဲကောင်းသည် ရွှေလက်ကောက်များဖြင့် အလှဆင်ထားပြီး သံဖြင့်လုပ်သော လေးလံသော ဂဒါကို ကိုင်ဆောင်ကာ ရေကို ခွဲဖောက်၍ ပေါ်ထွက်လာသည်။ ထို့နောက် အားပြင်းသော ရှည်လျားသည့် အသက်ရှူသံတစ်ချက်ကို ဆွဲယူလေ၏—စစ်၏ အကြမ်းဖက်မှုအလယ်၌ မလျော့သော စစ်သဘောတရားကို ထင်ဟပ်စေသည်။
Verse 383
उदतिष्ठत पुत्रस्ते प्रतपन् रश्मिवानिव । कंधेपर लोहेकी गदा रखकर बँधे हुए जलका भेदन करके आपका वह पुत्र प्रतापी सूर्यके समान ऊपर उठा
သဉ္ဇယက ပြောသည်– သင်၏သားသည် နေရောင်တောက်ပသကဲ့သို့ ထပ်မံ ထမြောက်လာလေ၏။ သံဂဒါကို ပခုံးပေါ်တင်ထားကာ ချုပ်နှောင်နေသော ရေကို ခွဲဖောက်၍ အပေါ်သို့ ပေါ်ထွက်လာသည်—နေရောင်ကဲ့သို့ ရဲရင့်တောက်ပလျက်။ ဤမြင်ကွင်းသည် ဖိနှိပ်ချုပ်တည်းခံရသော်လည်း သူသည် မလျော့မနည်း ထပ်မံ ရပ်တည်ကာ တိုက်ပွဲထဲသို့ ပြန်ဝင်လိုသည့် မတုန်မလှုပ်သော စိတ်ဓာတ်ကို ဖော်ပြသည်။
Verse 393
गदां परामृशद् धीमान् धार्तराष्ट्री महाबल: । इसके बाद महाबली बुद्धिमान् दुर्योधनने लोहेकी बनी हुई वह सुवर्णभूषित भारी गदा हाथमें ली
သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထို့နောက် ဓೃತရာഷ്ടရ၏ သားတော်ဖြစ်သော ဉာဏ်ပညာနှင့် အင်အားကြီးမားသူသည် မိမိ၏ ဂဒါကို ဆုပ်ကိုင်လေ၏—လေးလံ၍ သံဖြင့် ဖန်တီးထားကာ ရွှေဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။ စစ်၏ ကြမ်းတမ်းသော ကျင့်ဝတ်အတွင်း၌ ဤအခိုက်အတန့်သည် ဒုရ്യೋಧန၏ ရည်ရွယ်ချက်ပြတ်သားသော အဆင်သင့်ဖြစ်မှုကို အမှတ်အသားပြုသည်—နောက်ဆုတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြန်လည်ညှိနှိုင်းခြင်းမဟုတ်ဘဲ အင်အားနှင့် လက်နက်ကျွမ်းကျင်မှုဖြင့် ရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်ရန် လမ်းကို ရွေးချယ်ခြင်းဖြစ်သည်။
Verse 663
अथवा फाल््गुनेनाद्य त्वया वा भरतर्षभ । “भरतश्रेष्ठ! तुम्हारे भाइयोंमेंसे कोई एक मेरे साथ गदाद्वारा युद्ध करे। मैं सहदेव, नकुल, भीमसेन, अर्जुन अथवा स्वयं तुमसे भी युद्ध कर सकता हूँ
သဉ္ဇယက ပြောသည်– «မဟုတ်လျှင်၊ ဗာရတမျိုး၏ နွားထီးတော်၊ ယနေ့ ဖာလ္ဂုန (အာర్జုန) ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် သင်ကိုယ်တိုင် ဖြစ်စေ။ ‘ဗာရတတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ၊ သင်၏ညီအစ်ကိုတို့ထဲမှ မည်သူမဆို ဂဒါဖြင့် ငါနှင့် စစ်တိုက်စေ။ ငါသည် သဟဒေဝ၊ နကူလ၊ ဘီမစೇန၊ အာర్జုန သို့မဟုတ် သင်ကိုယ်တိုင်နှင့်ပင် တိုက်နိုင်သည်’» ဟု။
Verse 2736
आयुधानामियं चापि वृता त्वत्सम्मते गदा । दुर्योधन बोला--राजन्! यदि ऐसी बात है तो इस महासमरमें मेरे साथ लड़नेके लिये आज किसी भी एक शूरवीरको दे दो और तुम्हारी सम्मतिके अनुसार हथियारोंमें मैंने एकमात्र इस गदाका ही वरण किया है
ဒုရ്യೋಧနက ပြောသည်– «လက်နက်များအနက်၊ မင်းကြီး၏ သဘောတူညီချက်ဖြင့် ငါသည် ဤဂဒါကိုသာ တစ်ခုတည်းသော လက်နက်အဖြစ် ရွေးချယ်ထားသည်» ဟု။
Frequently Asked Questions
Whether it is ethically and strategically defensible for Yudhiṣṭhira to accept a ‘win-the-kingdom-by-killing-one’ proposal when the opponent is a specialist in mace combat—raising the tension between duty to conclude war and duty to avoid reckless, unfairly stacked contests.
Competence and context matter in dharmic action: righteous intent does not substitute for prudent means. Leadership must evaluate skill asymmetry, procedural legitimacy, and vow-bound responsibilities before committing to irreversible decisions.
No explicit phalaśruti is stated here; the meta-function is narrative-ethical rather than ritual-promissory, positioning the duel as a morally charged culmination of earlier actions and vows within the epic’s karmic logic.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.