Mahabharata Adhyaya 186
Drona ParvaAdhyaya 18670 Versesरात्रि-थकान से क्षणिक शिथिलता के बाद पाण्डव-पक्ष द्रोण-वध हेतु वेग पकड़ता है; कौरव-पक्ष द्रोण-रक्षा में सघन होता है।

Adhyaya 186

Chapter Arc: घटोत्कच के कर्ण-हस्तों मारे जाने के बाद शोक और अमर्ष से भरी वह रात रणभूमि पर उतरती है; थके हुए दलों के बीच अर्जुन की आज्ञा से सेना को क्षणिक निद्रा का सहारा मिलता है। → युधिष्ठिर का दुःख क्रोध में बदलता है और दृष्टि द्रोण-वध पर टिकती है; भीम के प्रचण्ड प्रतिरोध से कौरव-सेना रुकती दिखती है, और धृष्टद्युम्न को द्रोणाचार्य को रोकने/घेरने का निर्देश मिलता है। → चन्द्र-उदय के बाद पुनः उठकर युद्ध में लगने की पुकार के साथ दोनों पक्षों में अचानक हलचल मचती है—कई सैनिक नींद से अन्धे होकर अस्त्र-शस्त्र छोड़ देते हैं, कोई रथों पर, कोई गजों-हयों पर ही बेसुध पड़ा है; जागे हुए योद्धा ऐसे असावधानों को यमलोक भेजते हैं। → महारथी अर्जुन की प्रशंसा करते हुए भी अनेक रथी निद्रा के वश मौन और निष्क्रिय हो जाते हैं; फिर भी स्वधर्म और लज्जा के कारण कुछ दल अपनी-अपनी पंक्तियाँ नहीं छोड़ते और बिखरती व्यवस्था को समेटकर पुनः युद्ध-क्रम में लौटने का यत्न करते हैं। → द्रोण-वध की आकांक्षा से पाण्डव-पक्ष का समवेत आह्वान तेज होता है, जबकि दुर्योधन द्रोण के प्राणों की रक्षा हेतु उग्र होकर आगे बढ़ता है—अगले क्षणों में द्रोण के चारों ओर निर्णायक घेरा बनने वाला है।

Shlokas

Verse 1

अरी-क्रा (ट्रोणवधपर्व) चतुरशीत्यधिकशततमो<ध्याय: निद्रासे तल है सैनिकोंका अर्जुनके कहनेसे सो जाना और चन्द्रोदयके बाद पुन: उठकर युद्धमें लग जाना संजय उवाच व्यासेनैवमथोक्तस्तु धर्मराजो युधिष्ठिर: । स्वयं कर्णवधादू वीरो निवृत्तो भरतर्षभ

သဉ္ဇယက ပြောသည်—«ဗျာသ၏ ထိုစကားကို ကြားပြီးနောက် ဓမ္မရာဇ ယုဓိဋ္ဌိရ မဟာဝီရသည် ကာဏ္ဏကို ကိုယ်တိုင် သတ်မည်ဟူသော ဆုံးဖြတ်ချက်မှ နုတ်ထွက်လေ၏။ အို ဘာရတတို့၏ အထွတ်အမြတ်၊ သူသည် စစ်အလယ်၌ တရားမျှတသော ဒေါသကိုတောင် ထိန်းချုပ်စေသော အမြင့်မားသည့် အကြံဉာဏ်ကို လိုက်နာ၍ ထိုရည်ရွယ်ချက်ကို စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်»။

Verse 2

घटोत्कचे तु निहते सूतपुत्रेण तां निशाम्‌ । दुःखामर्षवशं प्राप्तो धर्मराजो युधिछिर:,सूतपुत्रके द्वारा घटोत्कचके मारे जानेपर उस रातमें धर्मराज युधिष्ठिर दुःख और अमर्षके वशीभूत हो गये

သဉ္ဇယက ပြောသည်—«ဃဋောတ္ကချကို စုတပုတြ ကာဏ္ဏက သတ်ဖြတ်ပြီးနောက် ထိုည၌ ဓမ္မရာဇ ယုဓိဋ္ဌိရသည် ဝမ်းနည်းခြင်းနှင့် မခံချင်စိတ်ပြင်းထန်ခြင်းတို့၏ လက်အောက်သို့ ကျရောက်လေ၏။ ဤဖြစ်ရပ်သည် စစ်၏ ဓမ္မဆိုင်ရာ အလေးချိန်ကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစေသည်—အင်အားကြီး မဟာမိတ်တစ်ဦး ကျဆုံးသွားပြီး၊ တရားသမားမင်း၏ တည်ငြိမ်မှုသည် ဝမ်းနည်းမှုနှင့် ထိခိုက်သွားသော ဂုဏ်သိက္ခာကြောင့် လှုပ်ရှားသွားသည်»။

Verse 3

दृष्टवा भीमेन महतीं वार्यमाणां चमूं तव । धृष्टद्युम्नमुवाचेदं कुम्भयोनिं निवारय

သဉ္ဇယက ပြောသည်။ သင်၏ အင်အားကြီးမားသော စစ်တပ်ကို ဘီမက တားဆီးထားသည်ကို မြင်လျှင်၊ သူသည် ဓೃဋ္ဌဒျုမ္နအား ဤသို့ ဆို၏— «သူရဲကောင်း၊ ကုမ္ဘယောနိ (ဒ్రోဏာචာရ्य) ကို ရှေ့တိုးမလာစေရန် တားဆီးလော့»။

Verse 4

त्वं हि द्रोणविनाशाय समुत्पन्नो हुताशनात्‌ । सशर: कवची खड््‌गी धन्वी च परतापन:

သဉ္ဇယက ပြောသည်။ «သင်သည် ဒ్రోဏာကို ဖျက်ဆီးရန်အတွက်ပင် ယဇ်မီးမှ မွေးဖွားလာသူ ဖြစ်၏။ မြားများကိုင်ဆောင်၍ သံချပ်ဝတ်ဆင်ကာ ဓားနှင့် လေးကိုင်ထားသည့် ရန်သူတို့ကို လောင်ကျွမ်းစေသူ ဖြစ်၏»။

Verse 5

अभिद्रव रणे हृष्टो मा च ते भी: कथंचन । जनमेजय: शिखण्डी च दौर्मुखिश्व॒ यशोधर:

သဉ္ဇယက ပြောသည်။ «ပျော်ရွှင်စိတ်ဖြင့် စစ်မြေပြင်သို့ ထိုးဝင်လော့; မည်သို့မျှ မကြောက်ပါနှင့်။ ဇနမေဇယ၊ ရှိခဏ္ဍီ၊ ထို့ပြင် ဒေါုర్మုခိ နှင့် ယသောဓရ တို့လည်း ရှိကြသည်»။

Verse 6

नकुल: सहदेवश्न द्रौपदेया: प्रभद्रका:

«နကူလ၊ သဟဒေဝ၊ ဒရൗပဒီ၏ သားငါးယောက်၊ ပရဘဒ္ရက စစ်သည်တို့—ကုမ္ဘယောနိ (ဒ్రోဏာ) ကို သတ်လိုသော ဆန္ဒဖြင့် အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ထိုးစစ်ဆင်ကြစေ»။

Verse 7

द्रुपदश्न विराटश्न पुत्रभ्रात्समन्वितौ । सात्यकि: केकयाश्रैव पाण्डवक्ष धनंजय:

သဉ္ဇယက ပြောသည်။ ဒြုပဒနှင့် ဝိရာဋ၊ သားများနှင့် ညီအစ်ကိုများပါဝင်လျက်၊ စာတျကီနှင့် ကေကယတို့လည်းကောင်း၊ ပाण्डဝတို့နှင့် ဓနဉ္ဇယ (အာర్జုန) တို့လည်းကောင်း—စစ်ပွဲအလယ်၌ အားလုံး စုဝေးကာ တစ်ဖက်တည်းအဖြစ် ရပ်တည်ကြ၏။

Verse 8

तथैव रथिन: सर्वे हस्त्यश्वचं यच्च किउचन

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «ထိုနည်းတူပင် ရထားစစ်သည်တို့ အားလုံးနှင့် ဆင်၊ မြင်းတို့အနက် ကျန်ရှိသမျှ—အဲဒီနေရာ၌ ရှိသမျှ အရာအားလုံးပင်—တူညီသကဲ့သို့ ထိခိုက်ခံစားခဲ့ကြသည်»။

Verse 9

पदाताश्च रणे द्रोणं पातयन्तु महारथम्‌ । “इसी प्रकार हमारे समस्त रथी, हाथी-घोड़ोंकी जो कुछ भी सेना अवशिष्ट है वह और पैदल सैनिक--ये सभी रणभूमिमें महारथी द्रोणाचार्यको मार गिरावें” ।।

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «စစ်မြေပြင်၌ ခြေလျင်တပ်သားတို့သည် မဟာရထီ ဒ್ರೋဏကို လဲကျစေကြစေ»။ ပဏ္ဍု၏ သဘောကြီးသော သားတော်၏ အမိန့်ကို ခံယူပြီးနောက်၊ ရထားစစ်သည်မှ ခြေလျင်တပ်သားအထိ ကျန်ရှိသမျှ တပ်ဖွဲ့အားလုံးသည် စစ်မြေပြင်ပေါ်တွင် ဒ್ರೋဏာစာရျကို ပြိုလဲစေရန် တစ်စုတစ်စည်းတည်း လှုပ်ရှားကြ၏။

Verse 10

आगच्छतस्तान्‌ सहसा सर्वोद्योगेन पाण्डवान्‌

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «ပဏ္ဍဝတို့သည် ရုတ်တရက် ရှေ့တိုးလာကာ အားလုံးကို စုစည်း၍ အပြည့်အဝ ပြင်ဆင်လျက် စစ်ပွဲ၏ အပူထဲသို့ တိုးဝင်ကြသည်»။

Verse 11

ततो दुर्योधनो राजा सर्वोद्योगेन पाण्डवान्‌

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထို့နောက် ဘုရင် ဒုရျောဓနသည် အားလုံးသော ကြိုးပမ်းမှုဖြင့် ပဏ္ဍဝတို့ကို တိုက်ဆိုင်ရန် ထွက်ရပ်ကာ စစ်၏ အရေးတကြီးမှုကြောင့် မာန်မာနနှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်ပြင်းထန်လျက် ရင်ဆိုင်하였다။

Verse 12

ततः प्रववृते युद्धे श्रान्‍्नवाहनसैनिकम्‌

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထို့နောက် စစ်ပွဲသည် ဆက်လက် တက်ကြွလာကာ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေသော စစ်သည်များနှင့် ၎င်းတို့၏ စီးနင်းတိရစ္ဆာန်များအထိပါ တိုက်ပွဲ၏ ဖိစီးမှုထဲသို့ ဆွဲခေါ်သွား하였다။

Verse 13

निद्रान्धास्ते महाराज परिश्रान्ताश्न संयुगे

သဉ္ဇယက ပြောသည်– အို မဟာရာဇာ၊ သူတို့သည် အိပ်ငိုက်မှုကြောင့် မျက်စိကွယ်သကဲ့သို့ ဖြစ်၍ စစ်မြေပြင်အလယ်၌ အလွန်ပင် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ကာ—စစ်ပွဲ၏ တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း၌ပင် ပင်ပန်းမှုက လွှမ်းမိုးသွားကြ၏။

Verse 14

त्रियामा रजनी चैषा घोररूपा भयानका

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «ယာမသုံးပိုင်းဖြင့် ခွဲထားသော ဤညသည် ရုပ်သဏ္ဌာန်အားဖြင့် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းလာ၍—အမှန်တကယ် ထိတ်လန့်စရာ ဖြစ်လာပြီ»။

Verse 15

वध्यतां च तथा तेषां क्षतानां च विशेषत:ः

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «သူတို့ကို သတ်ကြလော့—အထူးသဖြင့် အနာတရရှိပြီးသားသူတို့ကို»။

Verse 16

सर्वे ह्यासन्‌ निरुत्साहा: क्षत्रिया दीनचेतस:

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထိုကွ်သတရိယ စစ်သူရဲအားလုံးသည် စိတ်ဓာတ်ကျဆင်း၍ အားမရှိတော့ဘဲ—နှလုံးသားတို့သည် စိတ်ပျက်အားငယ်မှုတွင် နစ်မြုပ်သွားကြ၏။

Verse 17

ते तदापारयन्तश्न हीमन्तश्ष विशेषत:

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထိုအချိန်၌ သူတို့သည် အဆုံးတိုင်အောင် ပြီးမြောက်စေရန် ကြိုးပမ်းကြ၏—အထူးသဖြင့် ဆောင်းရာသီဝင်လာချိန်တွင်—စစ်ဆင်ရေး၏ ကြမ်းတမ်းသော အခြေအနေများအောက်၌ ပိုမိုအားထုတ်ကာ ဆက်လက်တိုးတက်ကြ၏။

Verse 18

अस्त्राण्यन्ये समुत्सृज्य निद्रान्धा: शेरते जना:

သဉ္ဇယက ပြော၏—အချို့တို့သည် လက်နက်များကို ပစ်ချ၍ အိပ်စက်မှုကြောင့် မျက်စိကွယ်သကဲ့သို့ လဲလျောင်းနေကြ၏။ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကြောင့် သတိလစ်ကာ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အန္တရာယ်ကို မမြင်မိကြ။

Verse 19

निद्रान्धा नो बुबुधिरे काज्चिच्चेष्टां नराधिप

သဉ္ဇယက ပြော၏—အရှင်မင်းကြီး၊ အိပ်စက်မှုကြောင့် မျက်စိကွယ်နေသဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့၏သူရဲများသည် လှုပ်ရှားမှုတစ်စုံတစ်ရာကိုမျှ မနိုးမိကြ။ ထို့ကြောင့် အန္တရာယ်ကို မသိမိဘဲ အချိန်မီ တုံ့ပြန်မှုလည်း မပေါ်ပေါက်ခဲ့။

Verse 20

स्वप्लायमानांस्त्वपरे परानतिविचेतस:

သဉ္ဇယက ပြော၏—အချို့တို့သည် စိတ်မတည်ငြိမ်လွန်စွာဖြစ်၍ ရန်သူကို အိပ်မက်ထဲသို့ကျသကဲ့သို့ မြင်ကာ ထိုးသတ်ကြ၏။ ထိုမဟာစစ်မြေပြင်တွင် အိပ်စက်မှုကြောင့် မျက်စိကွယ်နေသူအချို့သည် အဓိပ္ပာယ်မဲ့စကားများ ပြောရင်း တစ်ခါတစ်ရံ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ထိခိုက်စေကာ၊ တစ်ခါတစ်ရံ မိမိဘက်သားကို သတ်ကာ၊ တစ်ခါတစ်ရံ ရန်သူကိုပါ သတ်ကြ၏။

Verse 21

आत्मानं समरे जघ्नु: स्वानेव च परानपि | नानावाचो विमुञ्चन्तो निद्रान्धास्ते महारणे

သဉ္ဇယက ပြော၏—ထိုမဟာစစ်မြေပြင်တွင် အိပ်စက်မှုကြောင့် မျက်စိကွယ်နေသူတို့သည် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုတောင် ထိုးသတ်ကြ၏—မိမိဘက်သားကိုလည်း သတ်ကြပြီး ရန်သူကိုလည်း သတ်ကြ၏။ အမျိုးမျိုးသော စကားများကို အဓိပ္ပာယ်မဲ့ ပြောရင်း မူးဝေသကဲ့သို့ လှုပ်ရှားကာ ခွဲခြားသိမြင်မှုမရှိဘဲ ထိုးနှက်ကြ၏။

Verse 22

अस्माकं च महाराज परेभ्यो बहवो जना: । योद्धव्यमिति तिष्ठन्तो निद्रासंरक्तलोचना:

သဉ္ဇယက ပြော၏—အရှင်မင်းကြီး၊ ကျွန်ုပ်တို့ဘက်မှ လူအများတို့လည်း “ရန်သူနှင့် တိုက်ရမည်” ဟု ယုံကြည်ကာ ရပ်တည်နေကြသော်လည်း အိပ်မပျော်သဖြင့် မျက်လုံးများ နီရဲလာခဲ့၏။

Verse 23

संसर्पन्तो रणे केचिचन्निद्रान्धास्ते तथा परान्‌ । जघ्नु: शूरा रणे शूरांस्तस्मिंस्तमसि दारुणे

သဉ္ဇယက ပြောသည်။ ထိုကြောက်မက်ဖွယ် အမှောင်ထူထပ်သည့်အခါ၌ စစ်သူရဲအချို့သည် အိပ်ငိုက်မှုကြောင့် မျက်စိပိတ်သကဲ့သို့ ဖြစ်နေသော်လည်း စစ်မြေပြင်အနှံ့ လှုပ်ရှားနေကြပြီး ထိုနေရာ၌ ရန်သူဘက်၏ သူရဲကောင်းများကို ထိုးနှက်သတ်ဖြတ်ကြ၏။ စစ်၏တင်းကျပ်မှုအတွင်း သူရဲကောင်းက သူရဲကောင်းကို သတ်လေရာ၊ သဘောတရားမြင်ကွင်း ပျောက်ကွယ်သည့်အခါ အကြမ်းဖက်မှုသည် အလေ့အထလို စက်ကိရိယာတစ်ခုကဲ့သို့ ဆက်လက်လှုပ်ရှားသွားသည်ကို ပြသ၏။

Verse 24

हन्यमानमथात्मानं परेभ्यो बहवो जना: । नाभ्यजानन्त समरे निद्रया मोहिता भृूशम्‌

သဉ္ဇယက ပြောသည်။ လူအများသည် အိပ်ငိုက်မှုကြောင့် အာရုံများ အလွန်အမင်း မိုဃ်းတိမ်ဖုံးသကဲ့သို့ ဖြစ်နေ၍ စစ်မြေပြင်ပေါ်တွင် ရန်သူက မိမိတို့ကို ထိုးနှက်သတ်ဖြတ်ရန် ကြိုးပမ်းနေသည်ကို မသိမမြင်နိုင်ကြ။ ထို့ကြောင့် တိုက်ခိုက်ခံနေရသော်လည်း အန္တရာယ်ကို မှန်ကန်စွာ မမြင်မိကြ၏။ ဤကဗျာသည် စစ်တွင်းရှိ ပေါ့လျော့မှုနှင့် မောဟတို့က ကိုယ်ကာယနှင့် သဘောတရားဆိုင်ရာ အန္တရာယ်ကိုပါ မမြင်နိုင်အောင် လုပ်နိုင်ကြောင်း ထင်ဟပ်စေသည်။

Verse 25

तेषामेतादृशीं चेष्टां विज्ञाय पुरुषर्षभ: । उवाच वाक्यं बीभत्सुरुच्चै: संनादयन्‌ दिश:,उनकी ऐसी अवस्था जानकर पुरुषप्रवर अर्जुनने सम्पूर्ण दिशाओंको प्रतिध्वनित करते हुए उच्चस्वरसे इस प्रकार कहा--

သဉ္ဇယက ပြောသည်။ ထိုသူရဲများ၏ အခြေအနေနှင့် လှုပ်ရှားမှုကို သိမြင်ပြီးနောက် လူတို့အနက် အထွဋ်အမြတ်ဖြစ်သော အာర్జုနသည် လမ်းညွှန်သံကဲ့သို့ အရပ်လေးမျက်နှာလုံးကို တုန်လှုပ်စေမည့် အသံမြင့်ဖြင့် ဟောကြားကာ ဤစကားတို့ကို ပြောလေ၏။ ဤအခိုက်အတန့်သည် အာర్జုန၏ စကားကို ပေါ့ပေါ့ပါးပါး မဟုတ်ဘဲ မဟာဗျူဟာနှင့် သဘောတရားအလေးချိန်ပါသော ကြေညာချက်အဖြစ် ထင်ဟပ်စေသည်—မိတ်ဘက်ကို တည်ငြိမ်စေ၍ ရန်ဘက်ကို ရင်ဆိုင်ကာ စစ်၏အလှုပ်အရှားအတွင်း ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ထူထောင်ရန် ဖြစ်၏။

Verse 26

श्रान्ता भवन्तो निद्रान्धा: सर्व एव सवाहना: । तमसा च वृते सैन्ये रजसा बहुलेन च

သဉ္ဇယက ပြောသည်။ «စစ်သည်တို့၊ သင်တို့အားလုံးသည် မိမိတို့၏ မြင်းများနှင့် ရထားယာဉ်များနှင့်တကွ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်၍ အိပ်ငိုက်မှုကြောင့် မျက်စိမမြင်သကဲ့သို့ ဖြစ်နေကြပြီ။ ထို့ပြင် ဤတပ်မတော်တစ်ခုလုံးသည် အမှောင်ထူထပ်မှုနှင့် ဖုန်မှုန့်အလွန်များကြောင့် ဖုံးလွှမ်းနေ၏။ ထိုသို့သောအခြေအနေတွင် သင်တို့က သင့်တော်သည်ဟု ထင်လျှင် တိုက်ပွဲကို ရပ်နား၍ စစ်မြေပြင်ပေါ်၌ ခဏတာ အနားယူကြလော့»။

Verse 27

ते यूयं यदि मन्यध्वमुपारमत सैनिका: । निमीलयत चात्रैव रणभूमौ मुहूर्तकम्‌

သဉ္ဇယက ပြောသည်။ «စစ်သည်တို့၊ သင်တို့က သင့်တော်သည်ဟု ထင်လျှင် တိုက်ပွဲကို ရပ်နားကြလော့။ ဤနေရာ စစ်မြေပြင်ပေါ်၌ပင် မျက်စိပိတ်၍ ခဏတာ အိပ်နားကြလော့»။ စစ်၏ဖိအားအတွင်း ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှု၊ အမှောင်နှင့် ဖုန်မှုန့်တို့က အာရုံကို လွှမ်းမိုးသည့်အခါ ဤခဏရပ်နားရန် အကြံသည် ကြောက်ရွံ့ခြင်းမဟုတ်ဘဲ အလက်ခံနိုင်သော လက်တွေ့ကျမှုနှင့် လူသားဆန်သော ထိန်းချုပ်မှုကို ဖော်ပြသည်။

Verse 28

ततो विनिद्रा विश्रान्ताश्रन्द्रमस्युदिते पुन: । संसाधयिष्यथान्योन्यं संग्रामं कुरुपाण्डवा:

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «ထို့နောက် အနားယူပြီးသော်လည်း မအိပ်မပျော်ဘဲ၊ လပြန်တက်လာသောအခါ ကုရုနှင့် ပाण्डဝတို့သည် ယခင်ကဲ့သို့ အချင်းချင်း စစ်ပွဲကို ပြန်လည်စတင်ကြလိမ့်မည်»။

Verse 29

तद्‌ वच: सर्वधर्मज्ञा धार्मिकस्य विशाम्पते । अरोचयन्त सैन्यानि तथा चान्योन्यमब्रुवन्‌

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အို ပြည်သူတို့၏ အရှင်၊ ဓမ္မကို သိမြင်သူတို့အားလုံးသည် ဓမ္မတရားရှိသူ၏ ထိုစကားကို သဘောကျကြ၏။ စစ်တပ်အပေါင်းတို့လည်း ထိုစကားကို နှစ်သက်၍ လူတို့သည် အချင်းချင်း ထိုအတိုင်းပင် ပြောဆိုကြလေ၏»။

Verse 30

चुक्ुशु: कर्ण कर्णेति तथा दुर्योधनेति च । उपारमत पाण्डूनां विरता हि वरूथिनी

သဉ္ဇယက ပြောသည်– သူတို့သည် အသံကျယ်ကျယ်ဖြင့် «ကဏ္ဏ! ကဏ္ဏ!» ဟုလည်းကောင်း «အို ဘုရင် ဒုရျောဓန!» ဟုလည်းကောင်း အော်ဟစ်ကြ၏။ ထို့နောက် အသံမြင့်မြင့်ဖြင့် «တိုက်ပွဲကို ရပ်ကြပါ; ပाण्डဝတို့၏ စစ်တပ်သည် စစ်မှ နုတ်ထွက်သွားပြီ» ဟု ကြွေးကြော်ကြ၏။

Verse 31

तथा विक्रोशमानस्य फाल्गुनस्य ततस्तत: । उपारमत पाण्डूनां सेना तव च भारत,भारत! जब अर्जुनने सब ओर इधर-उधर उच्चस्वरसे पूर्वोक्त प्रस्ताव उपस्थित किया, तब पाण्डवोंकी तथा आपकी सेना भी युद्धसे निवृत्त हो गयी

သဉ္ဇယက ပြောသည်– အို ဘာရတ၊ ဖာလ္ဂုန (အာర్జုန) သည် အရပ်ရပ်သို့ အသံကျယ်ကျယ်ဖြင့် ထပ်တလဲလဲ အခုတင် ကြေညာခဲ့သော အကြောင်းကို တိုက်တွန်းအော်ဟစ်နေစဉ် ပाण्डဝတို့၏ စစ်တပ်နှင့် သင်၏ စစ်တပ်တို့လည်း စစ်ကို ရပ်တန့်ကြလေ၏။

Verse 32

तामस्य वाचं देवाशक्ष ऋषयश्नल महात्मन: । सर्वसैन्यानि चाक्षुद्रां प्रह्ृष्टा: प्रत्यपूजयन्‌,महात्मा अर्जुनके इस श्रेष्ठ वचनका सम्पूर्ण देवताओं, ऋषियों और समस्त सैनिकों ने बड़े हर्षके साथ स्वागत किया

သဉ္ဇယက ပြောသည်– မဟာစိတ်ရှိသော အာర్జုန၏ ထိုမြတ်သော စကားကို နတ်တို့၊ ရှင်ရသီတို့နှင့် စစ်တပ်အပေါင်းတို့သည် ဝမ်းမြောက်စွာ ကြိုဆိုကာ ဂုဏ်ပြုကြလေ၏။

Verse 33

तत्‌ सम्पूज्य वचो5क्रूरं सर्वसैन्यानि भारत | मुहूर्तमस्वपन्‌ राजउश्रान्तानि भरतर्षभ,भरतवंशी नरेश! भरतकुलभूषण! अर्जुनके उस क्रूरताशून्य वचनका आदर करके थकी हुई सारी सेनाएँ दो घड़ीतक सोती रहीं

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အို ဘာရတ၊ ကြမ်းကြုတ်မှုမရှိသော နူးညံ့သိမ်မွေ့သည့် ထိုစကားကို လေးစားချီးမြှောက်ပြီးနောက် စစ်တပ်အပေါင်းတို့သည် စစ်ပွဲ၏ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကြောင့် ခဏတာ အိပ်စက်အနားယူကြ၏၊ အို မင်းကြီး၊ အို ဘာရတမျိုး၏ အထွတ်အမြတ်သူရဲကောင်း»။

Verse 34

सातु सम्प्राप्य विश्रामं ध्वजिनी तव भारत । सुखमाप्तवती वीरमर्जुनं प्रत्यपूजयत्‌,भारत! आपकी सेना विश्रामका अवसर पाकर सुखका अनुभव करने लगी। उसने वीर अर्जुनकी भूरि-भूरि प्रशंसा करते हुए कहा--

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အို ဘာရတ၊ သင်၏စစ်တပ်သည် နောက်ဆုံးတွင် အနားယူခွင့်ရသဖြင့် သက်သာမှုတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို ခံစားရ၏။ ထိုခဏတွင် သူရဲကောင်း အာర్జုနကို ချီးကျူးကာ ဂုဏ်ပြုလေးစားခဲ့၏»။

Verse 35

त्वयि वेदास्तथास्त्राणि त्वयि बुद्धिपराक्रमौ । धर्मस्त्वयि महाबाहो दया भूतेषु चानध

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «သင်၌ ဝေဒများနှင့် လက်နက်ပညာတို့ တည်ရှိ၏။ သင်၌ ဉာဏ်ပညာနှင့် သူရဲကောင်းစွမ်းအားတို့လည်း တည်၏။ အို လက်တံကြီးသူ၊ သင်၌ ဓမ္မတရားနှင့် သတ္တဝါအပေါင်းတို့အပေါ် ကရုဏာတရားလည်း ရှိ၏၊ အို အပြစ်ကင်းသူ»။

Verse 36

यच्चाश्वस्तास्तवेच्छाम: शर्म पार्थ तदस्तु ते । मनसश्ष प्रियानर्थान्‌ वीर क्षिप्रमवाप्रुहि

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အို ပါර්ထ၊ သင်၏ဆုံးဖြတ်ချက်ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့ စိတ်ချမ်းသာ၍ အားတက်လာကြသဖြင့် သင်၏ကောင်းကျိုးကို ဆန္ဒပြု၏။ သင်၌ ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ကောင်းမွန်ခြင်း ရှိပါစေ။ အို သူရဲကောင်း၊ သင်၏စိတ်နှစ်သက်သော ရည်မှန်းချက်များနှင့် အရာဝတ္ထုများကို မြန်မြန်ဆန်ဆန် ရရှိပါစေ»။

Verse 37

इति ते त॑ं नरव्याघ्र॑ प्रशंसन्‍्तो महारथा: । निद्रया समवाक्षिप्तास्तृष्णीमासन्‌ विशाम्पते,प्रजानाथ! इस प्रकार आपके महारथी नरश्रेष्ठ अर्जुनकी भूरि-भूरि प्रशंसा करते हुए निद्राके वशीभूत हो मौन हो गये

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အို လူတို့အကြား ကျားကဲ့သို့သောသူ၊ ထိုမဟာရထားသူရဲကောင်းတို့သည် ထိုအထွတ်အမြတ်သူရဲကောင်းကို ထပ်တလဲလဲ ချီးကျူးကြပြီး အိပ်ငိုက်ခြင်း၏ အာဏာအောက်သို့ ကျရောက်ကာ၊ အို ပြည်သူတို့၏အရှင်၊ တိတ်ဆိတ်သွားကြ၏»။

Verse 38

अश्वपृष्लेषु चाप्यन्ये रथनीडेषु चापरे । गजस्कन्धगताश्षान्ये शेरते चापरे क्षितौ

သဉ္ဇယက ပြောသည်– လူအချို့သည် မြင်းကျောပေါ်တွင် အိပ်နေကြပြီး၊ အချို့သည် စစ်ရထား၏ ထိုင်ခုံများပေါ်တွင် အိပ်နေကြသည်။ အချို့သောသူတို့သည် ဆင်၏ ပခုံးပေါ်တွင် နားနေကြသော်လည်း၊ အခြားစစ်သည်အများစုသည် မြေပြင်ပေါ်တွင် တိုက်ရိုက် အိပ်နေကြ၏။ ထိုသို့ စစ်ကိရိယာများနှင့် အသက်ရှိသော စီးနင်းတိရစ္ဆာန်များကြားတွင် စစ်သူရဲတို့သည် မိမိမိမိ နေရာ၌ပင် အိပ်စက်သွားကြရာ၊ မရပ်မနားသော စစ်၏ သီလပိုင်းဖိအားအောက်၌ လူသား၏ ခဏတာ အနားယူမှုတစ်ခု ဖြစ်လေသည်။

Verse 39

सायुधा: सगदाश्रैव सखड््‌गा: सपरकश्वधा: । सप्रासकवचाश्नान्ये नरा: सुप्ता: पृथक्‌ पृथक्‌

သဉ္ဇယက ပြောသည်– လူအချို့သည် လက်နက်များကို အနီးကပ်ထားလျက် အိပ်နေကြ၏—အချို့မှာ ဂဒါ (လက်တံတုတ်ကြီး) ကိုင်ထားပြီး၊ အချို့မှာ ဓားနှင့် စစ်ပုဆိန်ကိုင်ထားကြသည်။ အခြားအချို့မှာ လှံနှင့် သံချပ်ကာဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားလျက် ရှိကြ၏။ ထိုစစ်စခန်း၌ စစ်သူရဲတို့သည် တစ်ယောက်တစ်နေရာစီ ခွဲခွာအိပ်စက်နေကြရာ၊ အပြင်ပန်းအားဖြင့် အကြမ်းဖက်မှုအတွက် ပြင်ဆင်ထားသော်လည်း အတွင်းပန်းအားဖြင့် အိပ်စက်သည့် မကာကွယ်နိုင်သော အခြေအနေတွင် အားနည်းလွယ်ကြောင်းကို ပြသသကဲ့သို့ ဖြစ်လေသည်။

Verse 40

गजास्ते पन्नगा भोगैह्हस्तैर्भूरिणुगुण्ठितै: । निद्रान्धा वसुधां चक्रुर्प्राणनि:श्वासशीतलाम्‌

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထိုဆင်တို့၏ နှာခေါင်းများသည် မြွေ၏ အလိမ်အကွေးကဲ့သို့ ကွေးကောက်၍ ဖုန်မှုန့်ဖြင့် ထူထပ်စွာ လိမ်းကျန်နေသည်။ အိပ်စက်ခြင်းကြောင့် မျက်စိမှိတ်ကာ မသိမသာဖြစ်လျက်၊ ရှည်လျားလေးလံသော အသက်ရှူသံများကို ထုတ်လွှတ်ကြသဖြင့် မြေပြင်ကိုပင် အေးမြစေသကဲ့သို့ ထင်ရ၏။ ဤကဗျာသည် စစ်၏ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကို ထင်ဟပ်စေသည်—အသက်အားသည် အသက်ရှူခြင်းသာ ကျန်သကဲ့သို့ ဖြစ်လာပြီး၊ စစ်ကြောင့် အင်အားကြီးသတ္တဝါများပင် အကူအညီမဲ့ ပင်ပန်းခြင်းသို့ တွန်းပို့ခံရသော သီလပိုင်းကုန်ကျစရိတ်ကို ညွှန်ပြလေသည်။

Verse 41

सुप्ता: शुशुभिरे तत्र नि:श्वसनन्‍्तो महीतले । विकीर्णा गिरयो यद्वन्नि:श्वसद्धिर्महोरगै:

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထိုနေရာ၌ ဆင်တို့သည် မြေပြင်ပေါ်တွင် အိပ်နေကြပြီး လေးလံသော အသက်ရှူသံများ ထွက်လျက် ရှိကြ၏။ ထိုအခါ သူတို့သည် တင့်တယ်လှပသကဲ့သို့ ထင်ရသည်—ပြန့်ကျဲနေသော တောင်တန်းများကဲ့သို့၊ ထိုတောင်များအတွင်း နေထိုင်သော မြွေကြီးများက ရှည်လျားသော အသက်ရှူသံများ ထုတ်လွှတ်နေသကဲ့သို့ပင်။ ဤပုံရိပ်သည် စစ်၏ အပြီးသတ်ကို ထင်ဟပ်စေသည်—အင်အားကြီးသတ္တဝါများပင် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်သော တိတ်ဆိတ်မှုသို့ ကျဆင်းလာပြီး၊ စစ်မြေပြင်သည် ဂုဏ်ရည်ထက် ဒုက္ခ၏ မြင်ကွင်းတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။

Verse 42

समां च विषमां चक्ु: खुराग्रैरविकृतां महीम्‌ । हया: काञ्चनयोक्त्रास्ते केसरालम्बिभियुगै:

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ရွှေရောင်ကြိုးကွင်းများဖြင့် ချည်နှောင်ထားသော ထိုမြင်းတို့သည် လည်ပင်းမွှေးပေါ်တွင် ချိတ်ဆွဲထားသော ရထားယိုက်ကို ထမ်းလျက်၊ ခြေခွာအဖျားများဖြင့် မြေကို ထိုးဖောက်ကာ ခုတ်ထွင်နေကြသဖြင့် ပြားညီသော မြေပြင်ပင် မညီမညာ ဖြစ်လာ၏။ ဤမြင်ကွင်းသည် စစ်၏ မရပ်မနားသော အရှိန်ကို ထင်ဟပ်စေသည်—လက်နက်တပ်အင်အား၏ အလျင်အမြန်ကြောင့် မြေမျက်နှာသွင်ပြင်တောင် လှုပ်ရှားပျက်စီးလာပြီး၊ ပဋိပက္ခသည် သဘာဝအတိုင်း တည်ငြိမ်သောအရာကိုပင် ပုံပျက်စေကြောင်းကို ညွှန်ပြလေသည်။

Verse 43

सुषुपुस्तत्र राजेन्द्र युक्ता वाहेषु सर्वश: । एवं हयाश्ष नागाश्न योधाश्ष भरतर्षभ । युद्धाद्‌ विरम्य सुषुपु: श्रमेण महतान्विता

သဉ္ဇယက ပြော၏—အို မင်းကြီး၊ ထိုနေရာ၌ သူတို့သည် အရပ်ရပ်၌ အိပ်ပျော်ကြ၏၊ ရထားနှင့် ဆက်လက်ချည်နှောင်ထားသော မြင်းအုပ်များပင် မဖြုတ်မလွှတ်သေး။ ထို့ကြောင့် အို ဘာရတမျိုး၏ အထွတ်အမြတ်တော်မူသော မင်းကြီး၊ မြင်းတို့၊ ဆင်တို့၊ စစ်သူရဲတို့လည်း စစ်ပွဲမှ ရပ်နားကာ အလွန်ကြီးမားသော ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကြောင့် အိပ်ပျော်သွားကြ၏။

Verse 44

राजेन्द्र! वे रथोंमें जुते हुए ही चारों ओर सो गये। भरतश्रेष्ठ! इस प्रकार घोड़े, हाथी और सैनिक भारी थकावटसे युक्त होनेके कारण युद्धसे विरत हो सो गये ।।

သဉ္ဇယက ပြော၏—အို မင်းတို့၏ အရှင်၊ သူတို့သည် အရပ်ရပ်၌ လဲလျောင်းအိပ်ပျော်ကြ၏၊ ရထားများပင် ယုတ်ထားသည့်အတိုင်း မဖြုတ်မလွှတ်သေး။ အို ဘာရတတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသော မင်းကြီး၊ ထို့ကြောင့် မြင်း၊ ဆင်၊ စစ်သည်တို့သည် ပြင်းထန်လှသော ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကြောင့် စစ်ပွဲမှ ရပ်နားကာ အိပ်ပျော်သွားကြ၏။ ထိုသို့ နိဒ္ဒရာကြောင့် ချိုးဖျက်ခံရ၍ မသိမသာဖြစ်သွားသော စစ်တပ်အစုအဝေးသည် အလွန်နက်ရှိုင်းစွာ အိပ်ပျော်နေပြီး၊ ကျွမ်းကျင်သော ပန်းချီဆရာတို့က အထည်ပေါ်တွင် အံ့ဩဖွယ် ပန်းချီတစ်ပုဒ် ထားသကဲ့သို့ မြင်ရ၏။

Verse 45

ते क्षत्रिया: कुण्डलिनो युवान: परस्परं सायकविक्षताड्रा: । कुम्भेषु लीना: सुषुपुर्गजानां कुचेषु लग्ना इव कामिनीनाम्‌

သဉ္ဇယက ပြော၏—နားကပ်ဝတ်ဆင်သော လူငယ် က္ṣတ္ရိယတို့သည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မြားဒဏ်ကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာစိုစွတ်ကာ ပျက်စီးဒဏ်ရာများဖြင့် ပြည့်နှက်လျက်၊ ဆင်တို့၏ နဖူးတောင်ပေါ်သို့ ကပ်လျက် အိပ်ပျော်နေကြ၏—မိန်းမတို့၏ ရင်ခွင်၌ ချစ်သူတို့ ကပ်ကပ်လျက် အနားယူသကဲ့သို့ပင်။

Verse 46

ततः कुमुदनाथेन कामिनीगण्डपाण्डुना । नेत्रानन्देन चन्द्रेण माहेन्द्री दिगलड्कृता,तत्पश्चात्‌ कामिनियोंके कपोलोंके समान श्वेत-पीतवर्णवाले नयनानन्ददायी कुमुदनाथ चन्द्रमाने पूर्व दिशाको सुशोभित किया

သဉ္ဇယက ပြော၏—ထို့နောက် အရှေ့ဘက်၊ အင်္ဒြာ၏ ဒိဂ်သည် ကုမုဒပန်းတို့၏ အရှင်ဖြစ်သော လမင်းကြောင့် အလှဆင်ခံရ၏။ ၎င်း၏ ဖျော့ဝါဝါ အလင်းရောင်သည် ချစ်သူမ၏ ပါးပြင်ကဲ့သို့ ဖြစ်၍ မျက်စိကို ပျော်ရွှင်စေ၏။

Verse 47

दशशताक्षककुब्दरिनि:सृतः किरणकेसरभासुरपिज्जर: । तिमिरवारणयूथविदारण: समुदियादुदयाचलकेसरी

သဉ္ဇယက ပြော၏—အရှေ့ဘက်၏ ဂူအတွင်းမှ ဥဒယတောင်၏ ခြင်္သေ့ဖြစ်သော လမင်းသည် ထွက်ပေါ်လာ၏။ ၎င်းသည် ရောင်ခြည်များကို ခြင်္သေ့မုတ်ဆိတ်ကဲ့သို့ တောက်ပစေ၍ အဝါညိုရောင်ဖြစ်ကာ၊ အမှောင်ဟူသော ဆင်အုပ်စုများကို ခွဲဖောက်ဖျက်ဆီးလျက် ထွန်းလင်းလာ၏။

Verse 48

हरवृषोत्तमगात्रसमद्युति: स्मरशरासनपूर्णसमप्रभ: । नववधूस्मितचारुमनोहर: प्रविसृत: कुमुदाकरबान्धव:

သဉ္ဇယက ပြောသည်—နန္ဒိကေရှဝရဟူသော သီဝ၏ နွား၏ အထူးကောင်းမွန်သော ကိုယ်အင်္ဂါများကဲ့သို့ ဖြူစင်တောက်ပ၍၊ ကာမဒေဝ၏ ဖြူပန်းဖြင့် ပြုလုပ်သော လေးတံကဲ့သို့ ပြည့်ဝသန့်ရှင်းသော တောက်ပမှုဖြင့် လင်းလက်၍၊ မင်္ဂလာသစ်သတို့သမီး၏ နူးညံ့သော အပြုံးကဲ့သို့ ချစ်စဖွယ်လှပသော လမင်းသည် တဖြည်းဖြည်း ထွက်ပေါ်လာကာ မိုးကောင်းကင်တစ်လျှောက် လရောင်ကို ဖြန့်ချိလေ၏။

Verse 49

ततो मुहूर्ताद्‌ भगवान्‌ पुरस्ताच्छशलक्षण: । अरुणं दर्शयामास ग्रसन्‌ ज्योति:प्रभा: प्रभु:

သဉ္ဇယက ပြောသည်—အချိန်အနည်းငယ်ကြာပြီးနောက်၊ ယုန်အမှတ်အသားဖြင့် တင့်တယ်သော အာဏာရှင် လမင်းသည် အရှေ့မိုးကောင်းကင်၌ ထွက်ပေါ်လာ၏။ သူ၏ ဖြူဖျော့သော အလင်းကို ဖြန့်ချိသော်၊ ကြယ်တို့၏ တောက်ပမှုကို မျိုသိမ်းသကဲ့သို့ ဖြစ်လာပြီး၊ ရှေ့တော်၌ အရုဏ၏ နီမြန်းသော အလင်းရောင်ကို ထင်ရှားစေ၏။

Verse 50

अरुणस्य तु तस्यानु जातरूपसमप्रभम्‌ | रश्मिजालं महच्चन्द्रो मन्‍्दं मन्दमवासृजत्‌,अरुण कान्तिके पश्चात्‌ चन्द्रदेवने धीरे-धीरे सुवर्णके समान प्रभावाले विशाल किरण- जालका प्रसार आरम्भ किया

သဉ္ဇယက ပြောသည်—အရုဏ၏ အလင်းရောင်နောက်တော်၌၊ လမင်းကြီးသည် ရွှေရည်ကဲ့သို့ တောက်ပသော ကြီးမားသည့် ရောင်ခြည်ကွန်ယက်ကို တဖြည်းဖြည်း၊ အနည်းငယ်စီ ဖြန့်လွှတ်လေ၏။

Verse 51

उत्सारयन्तः प्रभया तमस्ते चन्द्ररश्मय: । पर्यगच्छन्‌ शनै: सर्वा दिश: खं च क्षितिं तथा

သဉ္ဇယက ပြောသည်—လရောင်ခြည်တို့သည် မိမိတို့၏ အလင်းဖြင့် အမှောင်ကို နှင်ထုတ်ကာ၊ တဖြည်းဖြည်း အရပ်အနှံ့—အရပ်တစ်ပါးလုံး၊ မိုးကောင်းကင်နှင့် မြေပြင်တစ်လျှောက်—ပျံ့နှံ့သွားလေ၏။

Verse 52

ततो मुहूर्ताद्‌ भुवनं ज्योतिर्भूतमिवाभवत्‌ । अप्रख्यमप्रकाशं च जगामाशु तमस्तथा

သဉ္ဇယက ပြောသည်—ထို့နောက် တစ်မုဟုတ်အတွင်းပင် ကမ္ဘာလောကတစ်ခုလုံးသည် အလင်းတည်းဟူသကဲ့သို့ ဖြစ်သွား၏။ အမှောင်သည် မည်သည့်နေရာတွင်မျှ မမြင်ရတော့ဘဲ ချက်ချင်း ပျောက်ကွယ်သွားကာ မမြင်နိုင်သောနေရာသို့ လျှောထွက်သွားသကဲ့သို့ ဖြစ်လေ၏။

Verse 53

अभिद्रवन्तु संहृष्टा: कुम्भयोनिं समन्ततः । “अतः हर्षमें भरकर रणभूमिमें द्रोणाचार्यपर धावा करो। तुम्हें किसी प्रकार भय नहीं होना चाहिये। जनमेजय

သဉ္ဇယက ပြောသည်— «ဝမ်းမြောက်အားတက်လျက် ကုမ္ဘယောနိ (ဒြောဏာ) ကို အရပ်လေးမျက်နှာမှ တပြိုင်နက်တည်း တိုက်ခိုက်ကြစေ» ဟု။ ထို့နောက် လပြည့်လ၏ အလင်းရောင်က ကမ္ဘာကို နေ့ကဲ့သို့ ထွန်းလင်းစေသဖြင့်၊ အို မင်းကြီး၊ ညအချိန်တွင်သာ လှုပ်ရှားလေ့ရှိသော သတ္တဝါအချို့က လှုပ်ရှားလာကြပြီး အချို့ကတော့ နေရာတင် မလှုပ်မရှား ရပ်တန့်နေကြသည်—စစ်ပွဲ၏ ဆူညံသံကြားမှ မကောင်းသင်္ကေတတစ်ရပ်ပင် ဖြစ်၏။

Verse 54

बोध्यमान तु तत्‌ सैन्यं राजंश्रन्द्रस्य रश्मिभि: । बुबुधे शतपत्राणां वन॑ सूर्याशुभिर्यथा

သဉ္ဇယက ပြောသည်— အို မင်းကြီး၊ လရောင်ခြည်တို့က ထိတွေ့၍ စစ်တပ်တစ်ရပ်လုံးကို နှိုးဆော်သကဲ့သို့၊ ထိုတပ်သည် နေရောင်ခြည်ထိလျှင် ကြာပန်းအုပ်ကြီး ပွင့်လန်းလာသကဲ့သို့ နိုးထလာ၏၊ အို လူတို့၏ အရှင်။

Verse 55

यथा चन्द्रोदयोद्धूत: क्षुभितः सागरो5भवत्‌ | तथा चन्द्रोदयोद्धूत: स बभूव बलार्णव:

သဉ္ဇယက ပြောသည်— လပြည့်လ ထွက်ပေါ်လာသဖြင့် လှုပ်ရှားရင်ခုန်လာသော သမုဒ္ဒရာကြီးတွင် ရေတက်လှိုင်းထလာသကဲ့သို့၊ ထိုအခိုက်အတန့်တွင်လည်း လထွက်ခြင်းကြောင့် စစ်တပ်သမုဒ္ဒရာကြီးတစ်ရပ်လုံး အလွန်အမင်း ရုန်းကန်လှုပ်ရှား၍ ဆူညံသွား၏။

Verse 56

ततः: प्रववृते युद्ध पुनरेव विशाम्पते । लोके लोकविनाशाय परं लोकमभीप्सताम्‌,प्रजानाथ! तदनन्तर इस जगतमें महान्‌ जनसंहारके लिये परलोककी इच्छा रखनेवाले योद्धाओंका वह युद्ध पुन: आरम्भ हो गया

သဉ္ဇယက ပြောသည်— ထို့နောက် အို ပြည်သူတို့၏ အရှင်၊ စစ်ပွဲသည် ထပ်မံ စတင်လေ၏။ ဤလောက၌ လောကပျက်စီးမှုကြီးကို ဖြစ်စေကာ၊ ပရလောကကို တောင့်တသော စစ်သူရဲတို့သည် နောက်ဘဝအောင်မြင်မှုကို ရယူလိုသဖြင့် ရှေ့သို့ တိုးဝင်ကြ၏—ဤဘဝ၌ သတ်ဖြတ်မှုကြီးကို ပေးဆပ်ရသော်လည်း။

Verse 73

अभिद्रवन्तु वेगेन कुम्भयोनिवधेप्सया । “नकुल

သဉ္ဇယက ပြောသည်— «ကုမ္ဘယောနိ (ဒြောဏာ) ကို သတ်လိုသော ဆန္ဒဖြင့် အရှိန်အဟုန်ပြင်းပြင်း ရှေ့သို့ တိုက်ခိုက်စေ» ဟု။ နကူလ၊ သဟဒေဝ၊ ဒြော်ပဒီ၏ သားငါးယောက်၊ ပရဘဒ္ဒရကအဖွဲ့၊ သားများနှင့် ညီအစ်ကိုများပါသော ဒြုပဒနှင့် ဝိရာဋ၊ စာတျကိ၊ ကေကယနှင့် ပाण्डုသား အာర్జုန—ဤသူတို့အားလုံးသည် ဒြောဏာကို သတ်လိုသော စိတ်ဖြင့် အရှိန်တင်၍ ထိုးစစ်ဆင်ကြစေ။

Verse 96

अभ्यद्रवन्त वेगेन कुम्भयोनिवधेप्सया । पाण्डुनन्दन महात्मा युधिष्ठिरके इस प्रकार आदेश देनेपर वे सब वीर द्रोणाचार्यके वधकी इच्छासे वेगपूर्वक उनपर टूट पड़े

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ယုဓိဋ္ဌိရ၏ အမိန့်ညွှန်ကြားချက်ကြောင့် လှုံ့ဆော်ခံရသဖြင့် ပाण्डု၏ သားတော်များ—မဟာစိတ်ဓာတ်ရှိသော သူရဲကောင်းများ—သည် ကုမ္ဘယောနိဟု ခေါ်သော ဒ్రోဏာචာရ្យကို သတ်ရန် ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် အရှိန်ပြင်းစွာ တိုက်ခိုက်ရန် ပြေးဝင်ကြသည်။ စစ်၏အပူထဲတွင် အမိန့်နာခံမှုနှင့် မဟာဗျူဟာရည်ရွယ်ချက်တို့သည် တစ်စိတ်တစ်သဘောတည်းဖြစ်ကာ၊ ဂုရုကို ပစ်မှတ်ထားရခြင်း၏ အကျင့်သိက္ခာဆိုင်ရာ တင်းမာမှုကို ထင်ဟပ်စေသည်။

Verse 106

प्रतिजग्राह समरे द्रोण: शस्त्रभृतां वर: । उन समस्त पाण्डव-सैनिकोंको पूरे उद्योगके साथ सहसा आक्रमण करते देख शस्त्रधारियोंमें श्रेष्ठ द्रोणाचार्यने समरभूमिमें आगे बढ़कर उनका सामना किया

သဉ္ဇယက ပြောသည်– စစ်မြေပြင်အလယ်၌ လက်နက်ကိုင်တို့အနက် အထွဋ်အမြတ်ဖြစ်သော ဒ్రోဏာသည် ရှေ့တိုးထွက်ကာ၊ အားအပြည့်ဖြင့် တစ်ပြိုင်နက်တည်း ထိုးစစ်ဆင်လာသော ပाण्डဝတပ်များ၏ အရှိန်ကို ခိုင်မာစွာ တားဆီးရင်ဆိုင်하였다။ ဤခဏသည် က္ଷတ္တရိယ စစ်ဓမ္မကို ထင်ဟပ်စေသည်—အလွန်အကျွံ တိုက်ခိုက်ခံရသော်လည်း စစ်ခေါင်းဆောင်သည် မိမိနေရာကို မလွှတ်ဘဲ စည်းကမ်းတကျ ပြန်လည်တုံ့ပြန်ရမည်။

Verse 116

अभ्यद्रवत्‌ सुसंक्रुद्ध इच्छन्‌ द्रोणस्प जीवितम्‌ । उस समय द्रोणाचार्यके जीवनकी रक्षा चाहते हुए राजा दुर्योधनने अत्यन्त कुपित हो पूरे प्रयत्नके साथ पाण्डवोंपर धावा किया

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ဒ్రోဏာ၏ အသက်ကို ကာကွယ်လိုသော ရည်ရွယ်ချက်နှင့် ပြင်းထန်သော ဒေါသမီးလောင်လျက် ဘုရင် ဒုర్యೋಧနသည် အင်အားအကုန်ဖြင့် ပाण्डဝတို့အပေါ်သို့ ထိုးစစ်ဆင်၍ ချီတက်ဝင်ရောက်하였다။ ဤခဏသည် စစ်၏ အကျင့်သိက္ခာပျက်ပြားမှုအလယ်တွင်ပင် ခေါင်းဆောင်အပေါ် သစ္စာနှင့် အဖွဲ့ဘက်တာဝန်တို့က ဒေါသပြင်းထန်သော ရန်လိုမှုအဖြစ် တင်းမာကာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော သမာဓိထိန်းချုပ်မှုကို ဖုံးကွယ်သွားနိုင်ကြောင်း ပြသသည်။

Verse 126

पाण्डवानां कुरूणां च गर्जतामितरेतरम्‌ । तदनन्तर एक-दूसरेको लक्ष्य करके गर्जते हुए पाण्डव तथा कौरव योद्धाओंमें पुन: युद्ध आरम्भ हो गया। वहाँ जितने वाहन और सैनिक थे, वे सभी थक गये थे

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ပाण्डဝတို့နှင့် ကုရုတို့သည် တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် ပစ်မှတ်ထားကာ ဟိန်းဟောက်ကြသဖြင့် စစ်ပွဲသည် ပြန်လည်စတင်လာ하였다။ သို့သော် ထိုစစ်မြေပြင်၌ ရထားမြင်းများနှင့် စစ်သည်များ အားလုံးပင် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေကြပြီး—မရပ်မနား အကြမ်းဖက်မှုသည် လူနှင့် အင်အားပစ္စည်းတို့ကိုပါ ချွတ်ယွင်းစေကြောင်းကို ပြသသည်၊ မာနနှင့် ဒေါသက စစ်ကို ဆက်လက်မောင်းနှင်နေသော်လည်း။

Verse 133

नाभ्यपद्यन्त समरे काज्चिच्चेष्टां महारथा: । महाराज! युद्धमें अत्यन्त थके हुए महारथी योद्धा निद्रासे अंधे हो रहे थे; अतः संग्राममें कोई चेष्टा नहीं कर पाते थे

သဉ္ဇယက ပြောသည်– မဟာရာဇာကြီး၊ စစ်မြေပြင်၌ မဟာရထ စစ်သည်ကြီးများသည် မည်သည့် လှုပ်ရှားမှုကိုမျှ စတင်မလုပ်နိုင်ကြတော့။ ရှည်လျားသော တိုက်ပွဲကြောင့် အလွန်ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ကာ အိပ်ငိုက်မှုက မျက်စိကို ဖုံးလွှမ်းသကဲ့သို့ ဖြစ်လာ၍ စစ်တွင် ကြိုးပမ်းနိုင်ခြင်း မရှိတော့하였다။ ဤမြင်ကွင်းသည် စစ်၏ သင်ခန်းစာတစ်ရပ်ကို ထင်ဟပ်စေသည်—ဗျူဟာနှင့် သတ္တိထက်ပင် လူ့ကန့်သတ်ချက်များ၊ ပင်ပန်းမှု၊ ရှုပ်ထွေးမှုနှင့် အမြင်အာရုံမထင်ရှားမှုတို့က အင်အားအကြီးဆုံးကိုပါ ရည်ရွယ်ချက်ရှိသော လုပ်ဆောင်မှုမှ ခဏတာ ရပ်တန့်စေနိုင်သည်။

Verse 146

सहस््रयामप्रतिमा बभूव प्राणहारिणी । यह तीन पहरकी रात उनके लिये सहसौरों प्रहरोंकी रात्रिके समान घोर, भयानक एवं प्राणहारिणी प्रतीत होती थी

သဉ္ဇယက ပြောသည်– ထိုညသည် သုံးယာမသာရှိသော်လည်း သူတို့အတွက် ယာမထောင်ပေါင်းများသောညကဲ့သို့ ကြမ်းတမ်း၍ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းကာ အသက်ကို လုယူသကဲ့သို့ ထင်မြင်ရ၏။ စစ်၏ဓမ္မအလင်းအမှောင်အတွင်း ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုက အချိန်ကို ရှည်လျားသကဲ့သို့ ဖြစ်စေပြီး စိတ်၏ဒဏ်ရာသည်လည်း လက်နက်ကဲ့သို့ သေစေနိုင်၏။

Verse 156

अर्धरात्रि: समाजज्ञे निद्रान्धानां विशेषत: । वहाँ बाणोंकी चोट सहते और विशेषत: क्षत-विक्षत होते हुए निद्रान्ध सैनिकोंकी आधी रात बीत गयी

သဉ္ဇယက ပြောသည်– အလယ်ညအနက်—လူတို့ အနည်းဆုံး သတိရှိသည့်အချိန်တွင်—အိပ်ငိုက်မှုကြောင့် မျက်စိမှောင်နေသော စစ်သည်တို့သည် မြားဒဏ်ကို ခံရင်း အပြင်းအထန် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရကာ အလယ်ညကို ဖြတ်သန်းသွားကြ၏။

Verse 163

तव चैव परेषां च गतास्त्रा विगतेषव: । उस समय आपकी और शत्रुओंकी सेनाके समस्त क्षत्रिय उत्साहहीन एवं दीनचित्त हो गये थे; उनके हाथोंसे अस्त्र और बाण गिर गये थे

သဉ္ဇယက ပြောသည်– သင်တို့ဘက်နှင့် ရန်သူဘက် နှစ်ဖက်စလုံးတွင် လက်နက်တို့ ပျောက်ဆုံး၍ မြားတို့လည်း ကုန်ခမ်းသွားရာ၊ က္ଷတ္တရိယ စစ်သူရဲတို့သည် စိတ်အားလျော့၍ စိတ်ညှိုးနွမ်းကာ လက်မှ လက်နက်များ ကျသွားကြ၏။

Verse 183

इस प्रकार श्रीमह्याभारत द्रोणपर्वके अन्तर्गत घटोत्कचवधपर्वमें रात्रियुद्धके प्रसंगमें व्यासवाक्यविषयक एक सौ तिरासीवाँ अध्याय पूरा हुआ

ဤသို့ဖြင့် «သီရိ မဟာဘာရတ» ၏ ဒြောဏပဗ္ဗအတွင်း၊ ဂဋောတ္ကစ သတ်ဖြတ်ခြင်းဆိုင်ရာ ပုဒ်မ၌၊ ညစစ်ပွဲအကြောင်းအရာတွင်၊ ဗျာသ၏ အမိန့်တော်/စကားတော်ကို အကြောင်းပြုသော အခန်းတစ်ရာရှစ်ဆယ်သုံး ပြီးဆုံး၏။

Verse 184

इति श्रीमहाभारते द्रोणपर्वणि द्रोणवधपर्वणि रात्रियुद्धे सैन्यनिद्रायां चतुरशीत्यधिकशततमो<ध्याय:

ဤသို့ဖြင့် «သီရိ မဟာဘာရတ» ၏ ဒြောဏပဗ္ဗအတွင်း၊ ဒြောဏ သတ်ဖြတ်ခြင်းဆိုင်ရာ ပုဒ်မ၌၊ ညစစ်ပွဲနှင့် စစ်တပ်အိပ်စက်ခြင်းအကြောင်းအရာပါသော အခန်းတစ်ရာရှစ်ဆယ်လေး ပြီးဆုံး၏။

Verse 186

रथेष्वन्ये गजेष्वन्ये हयेष्वन्ये च भारत । भारत! दूसरे बहुत-से सैनिक अपने अस्त्र-शस्त्र छोड़कर नींदसे अन्धे होकर सो रहे थे। कुछ लोग रथोंपर, कुछ हाथियोंपर और कुछ लोग घोड़ोंपर ही सो गये थे

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «အို ဘာရတ၊ အချို့သည် စစ်ရထားပေါ်၌၊ အချို့သည် ဆင်ပေါ်၌၊ အချို့သည် မြင်းပေါ်၌ အိပ်ပျော်နေကြ၏»။ အကြောင်းအရာအရ စစ်တပ်တစ်ရပ်လုံးသည် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုနှင့် သတိလက်လွတ်မှုကြောင့် ဖုံးလွှမ်းခံရပြီး—စောင့်ကြည့်မှုကိုပင် လျှော့ချကာ လက်နက်များကိုချထား၍ အိပ်စက်သွားကြသဖြင့် စစ်မြေပြင်၌ ပင်ပန်းမှုနှင့် မသတိမထားမှုသည် သီလနှင့် မဟာဗျူဟာအရ အားနည်းချက်ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်းကို ထင်ဟပ်စေသည်။

Verse 193

तानन्ये समरे योधा: प्रेषयन्तो यमक्षयम्‌ | नरेश्वर! नींदसे बेसुध होनेके कारण वे किसी भी चेष्टाको समझ नहीं पाते थे और उन्हें दूसरे योद्धा समरांगणमें यमलोक भेज देते थे

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «ထိုစစ်ပွဲ၌ အခြားသော ယောဓာတို့သည် သူတို့ကို ထိုးနှက်သတ်ဖြတ်ကာ ယမ၏ မပျက်မယွင်းသော နယ်မြေသို့ ပို့ဆောင်နေကြ၏»။ အို မင်းကြီး၊ အိပ်ငိုက်ခြင်းကြောင့် သတိလစ်သကဲ့သို့ ဖြစ်သွားရာ မည်သည့်လှုပ်ရှားမှုမဆို မသိမမြင်နိုင်၊ တုံ့ပြန်ရန်လည်း မတတ်နိုင်ကြသဖြင့် ရန်သူယောဓာတို့က စစ်မြေပြင်မှ ယမလောကသို့ ပို့လိုက်ကြသည်။ ဤပိုဒ်သည် စစ်၏ ကြမ်းတမ်းသော သီလကို ထင်ဟပ်စေသည်—သတိလက်လွတ်မှုနှင့် အသိအမြင်ပျောက်ဆုံးခြင်းသည် ချက်ချင်း သေမင်း၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်လာပြီး စစ်မြေပြင်သည် မပြင်ဆင်သူကို မညှာမတာကြောင်းကို။

Verse 1736

स्वधर्ममनुपश्यन्तो न जहु: स्वामनीकिनीम्‌ । वे उस समय अच्छी तरह युद्ध नहीं कर पा रहे थे, तो भी विशेषत: लज्जाशील होनेके कारण अपने धर्मपर दृष्टि रखते हुए अपनी सेना छोड़कर जा न सके

သဉ္ဇယက ပြောသည်– «မိမိတို့၏ သဝဓမ္မကို မြင်ရှုလျက် သူတို့သည် မိမိတို့၏ စစ်တပ်ကို မစွန့်ပစ်ကြ»။ ထိုအချိန်၌ ကောင်းစွာ မတိုက်နိုင်ကြသော်လည်း အထူးသဖြင့် အရှက်အကြောက်နှင့် ဂုဏ်သိက္ခာကြောင့် မိမိတို့၏ ဓမ္မကို မှတ်သားကာ တန်းစီရာမှ ထွက်ခွာရန် မတတ်နိုင်ကြ။

Read Mahabharata in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App