Shloka 43

Devanagari script

सुषुपुस्तत्र राजेन्द्र युक्ता वाहेषु सर्वश: । एवं हयाश्ष नागाश्न योधाश्ष भरतर्षभ । युद्धाद्‌ विरम्य सुषुपु: श्रमेण महतान्विता

Transliteration

suṣupus tatra rājendra yuktā vāheṣu sarvaśaḥ | evaṃ hayāś ca nāgāś ca yodhāś ca bharatarṣabha | yuddhād viramya suṣupuḥ śrameṇa mahatānvitāḥ ||

Translation

သဉ္ဇယက ပြော၏—အို မင်းကြီး၊ ထိုနေရာ၌ သူတို့သည် အရပ်ရပ်၌ အိပ်ပျော်ကြ၏၊ ရထားနှင့် ဆက်လက်ချည်နှောင်ထားသော မြင်းအုပ်များပင် မဖြုတ်မလွှတ်သေး။ ထို့ကြောင့် အို ဘာရတမျိုး၏ အထွတ်အမြတ်တော်မူသော မင်းကြီး၊ မြင်းတို့၊ ဆင်တို့၊ စစ်သူရဲတို့လည်း စစ်ပွဲမှ ရပ်နားကာ အလွန်ကြီးမားသော ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုကြောင့် အိပ်ပျော်သွားကြ၏။

Word by Word

सुषुपुःslept

तत्रthere

राजेन्द्रO king of kings

युक्ताःyoked / harnessed

वाहेषुin/at the vehicles (chariots, mounts)

सर्वशःeverywhere / in every way

एवम्thus

हयाःhorses

नागाःelephants

चand

योधाःwarriors

चand

भरतर्षभO bull among the Bharatas

युद्धात्from the battle

विरम्यhaving ceased / having desisted

सुषुपुःslept

श्रमेनwith fatigue / due to exertion

महताgreat

अन्विताःendowed with / accompanied by

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Dhṛtarāṣṭra (implied by rājendra)

Bharatas (dynastic epithet)

horses

elephants

warriors

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes