
प्रसाद-ज्ञान-योग-मोक्षक्रमः तथा व्यास-रुद्रावतार-मन्वन्तर-परम्परा
သုတက သင်္ကရာ၏ မူလမဟာတန်ခိုးအကြောင်း «ရဟಸ್ಯ» ကို ဖော်ပြသည်။ ယောဂီများတွင် ပရာဏာယာမ စသည့် အဋ္ဌ-သာဓနာနှင့် ကရုဏာကဲ့သို့ သီလဂုဏ်များရှိသော်လည်း ကမ္မလုပ်ရပ်က ဆွာဂ္ဂ သို့မဟုတ် နရကသို့ ဆောင်ကြဉ်းနိုင်သည်။ အဆုံးအဖြတ်ဖြစ်စေသော အချက်မှာ «ပရာသာဒ → ဉာဏ → ယောဂ → မောက္ခ» ဟူသော အစဉ်ဖြစ်ပြီး လွတ်မြောက်ခြင်း၏ အင်ဂျင်မှာ ရှိဝ၏ ကရုဏာတော်ဖြစ်ကြောင်းကို ထင်ရှားစေသည်။ ရှိဝသည် စိတ်ကူးမရှိသော (စိန္တာ-ရဟိတ) ဖြစ်သော်လည်း ပရာသာဒကို မည်သို့ပေးသနည်း၊ ယောဂလမ်းကြောင်းတွင် မည်သည့်အချိန် ပေါ်ပေါက်သနည်းဟု ရှိများက မေးမြန်းကြသည်။ ရောမဟရ္ရှဏက မျိုးရိုးစဉ်ဆက်နှင့် ကောသမစ်ကာလစက်ဝိုင်းအရ ဖြေကြားကာ ဒွာပရယုဂများတွင် ဗျာသအဝတားများ၊ ကလိယုဂတွင် ယောဂာစာရိယ ရုဒြအဝတားများနှင့် «စက်ဝိုင်းအားလုံး» (sarvāvarteṣu) ထဲက တပည့်များကို စာရင်းပြုသည်။ ထို့ပြင် ဝရာဟကလ္ပအတွင်း မန္ဝန္တရများကို ရေတွက်ပြီး သတ္တဝါအားလုံးကို «ပရှု» ဟု သတ်မှတ်ကာ ရှိဝကို ပရှုပတိဟု ချုပ်ဆိုသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် ရုဒြဖော်ပြသော ပာရှုပတယောဂသည် အမြင့်အနိမ့် အာဏာများနှင့် နောက်ဆုံး မောက္ခသို့ ရောက်စေသော နည်းလမ်းဟု ထူထောင်ကာ နောက်ပိုင်းတွင် ကရုဏာ၊ ဒီက္ခာနှင့် ရှိုင်ဝယောဂစည်းကမ်းများကို ဆက်လက်ရှင်းလင်းရန် အခြေခံတည်ဆောက်သည်။
Verse 1
सूत उवाच रहस्यं वः प्रवक्ष्यामि भवस्यामिततेजसः प्रभावं शंकरस्याद्यं संक्षेपात्सर्वदर्शिनः
စူတက ပြောသည်— “အမိတတေဇရှိသော ဘဝ၊ အလုံးစုံမြင်တော်မူသော သင်္ကရာ၏ မူလအာနုဘော်ကို လျှို့ဝှက်ချက်အဖြစ် သင်တို့အား အကျဉ်းချုပ်၍ ငါ ပြောပြမည်။”
Verse 2
योगिनः सर्वतत्त्वज्ञाः परं वैराग्यमास्थिताः
ယောဂီတို့သည်—တတ္တဝအားလုံးကို သိမြင်သူများ—အမြင့်ဆုံး ဝိုင်ရာဂျျ၌ တည်ကြပြီး၊ ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) ကို လှည့်ကွာ၍ ပတိ အမြင့်ဆုံး အရှင်ထံ ဦးတည်ရာ၌ နားရပ်ကြ၏။
Verse 3
प्राणायामादिभिश्चाष्टसाधनैः सहचारिणः
ပရာဏာယာမာ စသည့် စည်းကမ်းလေ့ကျင့်မှု အထောက်အကူ ၈ မျိုးနှင့်အတူ မိတ်ဖက်တည်ငြိမ်စွာ ပာရှုပတ မာဂ်ဂါပေါ်တွင် လျှောက်လှမ်း၍ ပတိ (ရှီဝ) ထံသို့ ရောက်ရန် ကြိုးပမ်းကြသည်။ ထိုပတိသည် ပာရှု (ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်) ကို ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) မှ လွတ်မြောက်စေသော အလွတ်ပေးရှင် ဖြစ်သည်။
Verse 4
करुणादिगुणोपेताः कृत्वापि विविधानि ते कर्माणि नरकं स्वर्गं गच्छन्त्येव स्वकर्मणा
ကရုဏာစသည့် ဂုဏ်သတ္တိများရှိသူများပင် အမျိုးမျိုးသော ကမ္မများကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် မိမိကမ္မ၏ အင်အားကြောင့် နရက သို့မဟုတ် သုခဝတီ (ကောင်းကင်) သို့ သွားရတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပာရှု (ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်) သည် ကမ္မပာရှ (ကမ္မချည်နှောင်မှု) ၏ အင်အားအောက်တွင် အကျိုးရလဒ်များအတွင်း လှည့်ပတ်နေပြီး ပတိ ရှီဝ—အလွတ်ပေးရှင်—ထံသို့ မျက်နှာမူသည့်အခါမှသာ ရပ်တန့်သည်။
Verse 5
प्रसादाज्जायते ज्ञानं ज्ञानाद्योगः प्रवर्तते योगेन जायते मुक्तिः प्रसादादखिलं ततः
ရှီဝ၏ ပရသာဒ (ကျေးဇူးတော်) မှ စစ်မှန်သော ဉာဏ်ပညာ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ဉာဏ်မှ ယောဂ လှုပ်ရှားစတင်သည်။ ယောဂအားဖြင့် မုတ်ခိ (လွတ်မြောက်မှု) မွေးဖွားလာသည်။ ထို့ကြောင့် အရာအားလုံး၏ အဆုံးသတ်အရင်းမြစ်မှာ ကျေးဇူးတော်တစ်ပါးတည်း ဖြစ်သည်။
Verse 6
ऋषय ऊचुः प्रसादाद् यदि विज्ञानं स्वरूपं वक्तुमर्हसि दिव्यं माहेश्वरं चैव योगं योगविदां वर
ရိရှီတို့က ပြောကြသည်– “ကျေးဇူးတော်ကြောင့် သင်က ပြောရန် သင့်တော်သည်ဟု ထင်ပါက၊ ဒိဗ္ဗ ဗိညာဏ (သိမြင်မှု) ၏ စစ်မှန်သော သဘောတရား—မဟေရှ္ဝရ၏ အနှစ်သာရ—နှင့် ယောဂပညာရှင်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးသော သင်၊ မာဟေရှ္ဝရ ယောဂကိုလည်း ရှင်းလင်းပေးပါ” ဟု။
Verse 7
कथं करोति भगवान् चिन्तया रहितः शिवः प्रसादं योगमार्गेण कस्मिन्काले नृणां विभुः
စိတ်ကူးယဉ်တည်ဆောက်မှုများမှ လုံးဝကင်းလွတ်သော ဘဂဝန် ရှီဝသည် ယောဂလမ်းကြောင်းအားဖြင့် လူသားတို့အပေါ် မည်သို့ ကျေးဇူးတော် ပေးသနည်း။ ထို့အပြင် အလုံးစုံပြည့်စုံသော အရှင်သည် မည်သည့်အချိန်၌ ထိုကျေးဇူးကို ချီးမြှင့်သနည်း။
Verse 8
रोमहर्षण उवाच देवानां च ऋषीणां च पितॄणां संनिधौ पुरा शैलादिना तु कथितं शृण्वन्तु ब्रह्मसूनवे
ရောမဟർഷဏက ဆိုသည်– ယခင်က ဒေဝတားများ၊ ရှိသီများနှင့် ပိတೃများ၏ ရှေ့မှောက်၌ ဤအကြောင်းကို ရှೈလာဒီက ဟောကြားခဲ့သည်။ ယခုမူ ဗြဟ္မာ၏ သားအတွက် အကျိုးရှိစေရန် နားထောင်ကြပါစေ။
Verse 9
व्यासावताराणि तथा द्वापरान्ते च सुव्रताः योगाचार्यावताराणि तथा तिष्ये तु शूलिनः
ဒွာပရယုဂ၏ အဆုံးတွင်၊ သီလဝတမြတ်သောသူတို့ရေ၊ ထိုအရှင်သည် ဗျာသအဝတားများအဖြစ် ပေါ်ထွန်းတော်မူ၏။ ထို့ပြင် တိရှျယကာလ၌လည်း သုံးချွန်လက်နက်ကိုင် အရှင်ရှီဝသည် ယောဂဆရာအဝတားများအဖြစ် ပေါ်ထွန်းကာ ပာရှုတို့ကို စည်းကမ်းဖြင့် ပတိထံသို့ ဦးဆောင်တော်မူ၏။
Verse 10
तत्रतत्र विभोः शिष्याश् चत्वारः शमभाजनाः प्रशिष्या बहवस्तेषां प्रसीदत्येवमीश्वरः
နေရာနေရာ၌ အလုံးစုံပျံ့နှံ့သော အရှင်၌ သမ (အတွင်းစိတ်ထိန်းချုပ်မှု) ကို ခံယူနိုင်သော တပည့်လေးဦး ရှိ၏။ ထိုသူတို့ထံမှ တပည့်ခွဲများ များစွာ ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ဤသို့ပင် အရှင် (ပတိ) ဣရှ္ဝရသည် ကရုဏာတော်ဖြင့် ကျေးဇူးပြုတော်မူ၏။
Verse 11
एवं क्रमागतं ज्ञानं मुखादेव नृणां विभोः वैश्यान्तं ब्राह्मणाद्यं हि घृणया चानुरूपतः
ဤသို့ အစဉ်အဆက် လက်ဆင့်ကမ်းလာသော သန့်ရှင်းသည့် ဉာဏ်ပညာသည် သတ္တဝါတို့၏ အရှင်၊ အထွဋ်အမြတ်သော ဘုရား၏ မျက်နှာတော်မှပင် ထွက်ပေါ်လာ၏။ ဗြာဟ္မဏမှ စ၍ ဝိုင်ရှျယအထိ၊ တစ်ဦးချင်း၏ သင့်လျော်မှုအတိုင်း၊ ထိန်းချုပ်မှုနှင့် ကရုဏာ၏ အတိုင်းအတာအရ သင်ကြားပေးခဲ့သည်။
Verse 12
ऋषय ऊचुः द्वापरे द्वापरे व्यासाः के वै कुत्रान्तरेषु वै कल्पेषु कस्मिन्कल्पे नो वक्तुमर्हसि चात्र तान्
ရှိသီတို့က မေးလျှောက်ကြသည်– “ဒွာပရယုဂတိုင်းတွင် ဗျာသများသည် မည်သူနည်း။ မည်သည့် မန္ဝန္တရများတွင်၊ မည်သည့် ကလ္ပများတွင်၊ ထို့ပြင် မည်သည့် ကလ္ပတစ်ခုတည်း၌ ထင်ရှားပေါ်ထွန်းကြသနည်း။ ဤနေရာ၌ ကျွန်ုပ်တို့အား ပြောကြားရန် သင့်တော်ပါသည်—သူတို့ကို ဖော်ပြပေးပါ။”
Verse 13
सूत उवाच शृण्वन्तु कल्पे वाराहे द्विजा वैवस्वतान्तरे व्यासांश् च साम्प्रतं रुद्रांस् तथा सर्वान्तरेषु वै
သုတက ပြော၏ — «အို ဒွိဇ ပညာရှိတို့၊ နားထောင်ကြလော့။ ဝရာဟ ကလ္ပ၌၊ ယခု ဝိုင်ဝသွတ မန္ဝန္တရအတွင်း၌၊ ဗျာသများနှင့် ရုဒြများကို ယခု ငါ ပြောကြားမည်၊ ထို့ပြင် မန္ဝန္တရ အားလုံး၌ရှိသမျှကိုလည်း ထိုနည်းတူ ပြောမည်»။
Verse 14
वेदानां च पुराणानां तथा ज्ञानप्रदर्शकान् यथाक्रमं प्रवक्ष्यामि सर्वावर्तेषु साम्प्रतम्
ယခု ငါသည် အစဉ်အလာအတိုင်း အစဉ်လိုက်ဖြင့် ဝေဒများနှင့် ပုရာဏများကိုလည်း—အမှန်တရား၏ ဉာဏ်ကို ထွန်းလင်းပြသသော သာသနာကျမ်းများကို—ယနေ့ အစဉ်အလာအားလုံး၌ သင်ကြားသကဲ့သို့ တိတိကျကျ ရှင်းလင်းပြမည်။
Verse 15
क्रतुः सत्यो भार्गवश् च अङ्गिराः सविता द्विजाः मृत्युः शतक्रतुर्धीमान् वसिष्ठो मुनिपुंगवः
သူသည် ကရတု (ယဇ္ဈာ၏ အင်အား)၊ သတ္တျ (အမှန်တရား)၊ ဘာဂဝ နှင့် အင်္ဂိရသ ဖြစ်၏။ သူသည် သဝိတೃ (သတ္တဝါအားလုံးကို လှုံ့ဆော်သူ) နှင့် ဒွိဇ (အတွင်းပိုင်း နိုးကြားမှု၏ ဒုတိယမွေးဖွားခြင်း) ဖြစ်၏။ သူသည် မృတျု (အရာအားလုံးကို အဆုံးသတ်စေသော မရဏ)၊ ရာယဇ္ဈာ၏ အရှင် သတကရတု၊ ဓီမာန် (အမြင့်ဆုံး ဉာဏ်ပညာ)၊ ဝသိဋ္ဌ နှင့် မုနိတို့အနက် အထွဋ်အမြတ် ဖြစ်၏။
Verse 16
सारस्वतस्त्रिधामा च त्रिवृतो मुनिपुंगवः शततेजाः स्वयंधर्मो नारायण इति श्रुतः
သူသည် သာရသွတ (သန့်ရှင်းသော ဉာဏ်ပညာ၏ အရှင်)၊ တ్రိဓာမန် (လောကသုံးပါး၌ တည်သော တေဇော)၊ နှင့် တ్రိဝృတ (သုံးမျိုးသော သဘောတရားအဖြစ် တည်ရှိသူ) ဟု သိကြ၏။ သူသည် မုနိတို့အနက် အထွဋ်အမြတ်၊ တေဇော ရာဆတိန်ကဲ့သို့ တောက်ပသူ၊ ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသော ဓမ္မ ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် “နာရာယဏ” ဟုလည်း ကြားရသည်—နာမတော်များ များစွာဖြင့် ပေါ်ထွန်းသော်လည်း ပတိ (ရှီဝ) တစ်ပါးတည်းကို ပြသခြင်း ဖြစ်၏။
Verse 17
तरक्षुश्चारुणिर्धीमांस् तथा देवः कृतंजयः ऋतंजयो भरद्वाजो गौतमः कविसत्तमः
ထို့ပြင် တရက္ရှု၊ ဉာဏ်ကြီးသော ချာရုဏိ၊ ဒေဝ၊ ကృతံဇယ၊ ဠတံဇယ၊ ဘရဒ္ဝါဇ၊ ဂေါတမ နှင့် ကဝိသတ္တမ (မြင်သူတို့အနက် အမြတ်ဆုံး) တို့လည်း ရှိ၏။ သူတို့သည် ပတိ (ရှီဝ) ကို သိမြင်ရသော မာဂ္ဂကို လိုက်နာသည့် ထင်ရှားသော သိမြင်သူများဖြစ်၍ ပာရှု (ဝိညာဉ်) အကျိုးအတွက် ချည်နှောင်မှု၏ ပာရှ (ပာသ) ကို ဖြတ်တောက်ကြ၏။
Verse 18
वाचश्रवा मुनिः साक्षात् तथा शुष्मायणिः शुचिः तृणबिन्दुर् मुनी रूक्षः शक्तिः शाक्तेय उत्तरः
ပရမသန့်ရှင်းသော မုနိ ဝါစရှရဝါ သည် မျက်မြင်တော်မူရသကဲ့သို့ ထင်ရှားတော်မူ၏။ ထို့အတူ သန့်ရှင်းသော ရှုရှ္မာယဏိ၊ တပသျာပြင်းထန်သော မုနိ တೃဏဘိန္ဒု၊ နှင့် “ရှာက္တေယ” ဟုခေါ်သော သက္တိသည် ဤဝంశစဉ်၏ နောက်ပိုင်းဆရာတော်များအနက် ထင်ရှားမြင့်မြတ်သူ ဖြစ်၏။
Verse 19
जातूकर्ण्यो हरिः साक्षात् कृष्णद्वैपायनो मुनिः व्यासास्त्वेते च शृण्वन्तु कलौ योगेश्वरान् क्रमात्
ဇာတူကဏ္ဏျ—ဟရိကိုယ်တိုင် မျက်မြင်ရုပ်ဖြင့်—နှင့် မုနိ ကೃષ્ણဒွൈပာယန၊ အမည်တော် ဗျာသ။ ကလိယုဂ၌ ယောဂ၏အရှင်များ (ယောဂေရှ္ဝရ) ဟူ၍ အစဉ်လိုက် နာယူကြစေ။
Verse 20
असंख्याता हि कल्पेषु विभोः सर्वान्तरेषु च कलौ रुद्रावताराणां व्यासानां किल गौरवात्
အမှန်တကယ်ပင် မရေတွက်နိုင်သော ကလ္ပများတစ်လျှောက်လုံးနှင့် အလုံးစုံပြန့်နှံ့သော အရှင်၏ မန်ဝန္တရ အားလုံးတွင် ရုဒြ၏ အဝတားများ မရေတွက်နိုင်သကဲ့သို့ ဗျာသများလည်း မရေတွက်နိုင်ပေ။ သူတို့၏ မဟိမသည် တိုင်းတာမရအောင် ကြီးမြတ်သောကြောင့် ဖြစ်၏။
Verse 21
वैवस्वतान्तरे कल्पे वाराहे ये च तान् पुनः अवतारान् प्रवक्ष्यामि तथा सर्वान्तरेषु वै
ဝိုင်ဝသ္ဝတ မန်ဝန္တရအတွင်း၊ ဝရာဟ ကလ္ပ၌၊ ထိုအဝတားများကို ငါ ထပ်မံ ဖော်ပြမည်။ ထို့အတူပင် အခြား မန်ဝန္တရ အားလုံးတွင်လည်း (ဖော်ပြမည်)။
Verse 22
ऋषय ऊचुः मन्वन्तराणि वाराहे वक्तुमर्हसि साम्प्रतम् तथैव चोर्ध्वकल्पेषु सिद्धान्वैवस्वतान्तरे
ဋ္ဌာနရှင် ရှိများက ပြောကြသည်— “အို ဝရာဟာ၊ ယခု မန်ဝန္တရများကို ကျွန်ုပ်တို့အား ဖော်ပြပေးသင့်ပါသည်။ ထို့အတူ အထက်ကလ္ပများ၌ အောင်မြင်ပြီးသော စိဒ္ဓအစုများနှင့် ဝိုင်ဝသ္ဝတ မန်ဝန္တရအတွင်း ပေါ်ထွန်းလာသည့် အရာများကိုလည်း (ဖော်ပြပါ)။”
Verse 23
रोमहर्षण उवाच मनुः स्वायम्भुवस्त्वाद्यस् ततः स्वारोचिषो द्विजाः उत्तमस्तामसश्चैव रैवताश्चाक्षुषस् तथा
ရောမဟർഷဏက ပြော၏— «ပထမ မနုမှာ စွာယမ္ဘူဝ ဖြစ်၏။ ထို့နောက် အို ဒွိဇ ပညာရှိတို့၊ စွာရောစိသ မနု လာ၏။ ထို့နောက် ဥတ္တမ၊ တာမသ၊ ရိုင်ဝတ နှင့် စာක්ෂုသ တို့ ဖြစ်ကြ၏»။
Verse 24
वैवस्वतश् च सावर्णिर् धर्मः सावर्णिकः पुनः पिशङ्गश्चापिशङ्गाभः शबलो वर्णकस् तथा
ထို့ပြင် ဝိုင်ဝස්ဝတ နှင့် စာဝဏ္ဏိ ရှိ၏။ ထို့အပြင် ဓမ္မ နှင့် ထပ်မံ စာဝဏ္ဏိက; ပိသင်္ဂ နှင့် ပိသင်္ဂါဘ; ရှဗလ နှင့် ဝဏ္ဏက တို့လည်း ရှိ၏။
Verse 25
औकारान्ता अकाराद्या मनवः परिकीर्तिताः श्वेतः पाण्डुस् तथा रक्तस् ताम्रः पीतश्च कापिलः
မနုတို့ကို ‘a’ ဖြင့်အစပြု၍ ‘o’ ဖြင့်အဆုံးသတ်သည့် အစဉ်အလာအတိုင်း ကြေညာထား၏။ ထို့ပြင် ၎င်းတို့ကို အဖြူ၊ အဖျော့၊ အနီ၊ ကြေးရောင်၊ အဝါ၊ နှင့် အညိုဝါ (ကာပိလ) ဟူ၍ ဖော်ပြကြ၏။
Verse 26
कृष्णः श्यामस् तथा धूम्रः सुधूम्रश् च द्विजोत्तमाः अपिशङ्गः पिशङ्गश् च त्रिवर्णः शबलस् तथा
အို ဒွိဇအထွတ်အမြတ်တို့၊ (အရှင်ကို) ကೃષ્ણ၊ ရှျာမ၊ ဓూమ్ర နှင့် သုဓూమ್ರ ဟူ၍ ချီးမွမ်းကြ၏။ ထို့ပြင် အပိသင်္ဂ နှင့် ပိသင်္ဂ၊ ထို့အတူ တြိဝဏ္ဏ နှင့် ရှဗလ ဟူသော နာမများလည်း ရှိ၏—ဤနာမတို့သည် ပတိဖြစ်သော အရှင်သည် အရောင်အဆင်း မျိုးစုံဖြင့် ပေါ်ထွန်းသော်လည်း ဂုဏ်သတ္တိအားလုံးကို ကျော်လွန်သော တစ်ပါးတည်းသော သီဝ ဖြစ်ကြောင်းကို ညွှန်ပြ၏။
Verse 27
कालंधुरस्तु कथिता वर्णतो मनवः शुभाः नामतो वर्णतश्चैव वर्णतः पुनरेव च
ဤသို့ ကာလံဓုရ ကို ဖော်ပြပြီးပြီ။ မင်္ဂလာရှိသော မနုတို့ကိုလည်း အမျိုးအစားအလိုက်၊ နာမအလိုက် ဖော်ထုတ်ထားပြီး၊ ထပ်မံ၍ အမျိုးအစားခွဲခြားမှုအလိုက်လည်း ပြန်လည် ဖော်ပြထား၏။
Verse 28
स्वरात्मानः समाख्याताश् चान्तरेशाः समासतः वैवस्वत ऋकारस्तु मनुः कृष्णः सुरेश्वरः
ဤသို့ အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် ကိုယ်တိုင်တောက်ပသော အတွင်းအုပ်ချုပ်ရှင်များ (အန္တရေရှ) ကို ကြေညာပြီးပြီ။ ထိုတို့အနက် ရိက္ (ဝေဒသီချင်း) ကို အရင်းသဘောထားသော ဝိုင်ဝသ္ဝတသည် မနု၊ ကృష్ణနှင့် ဒေဝတို့၏ အရှင်ဖြစ်၍၊ အတွင်း၌ တည်သော အုပ်ချုပ်ရှင်အဖြစ် သတ္တဝါတို့အတွင်း စည်းကမ်းကို ထိန်းသိမ်းတော်မူ၏။
Verse 29
सप्तमस्तस्य वक्ष्यामि युगावर्तेषु योगिनः समतीतेषु कल्पेषु तथा चानागतेषु वै
ယခု ငါသည် ထိုအရှင်၏ ယောဂသရုပ်ပေါ်ထွန်းမှုတို့အနက် ခုနစ်မြောက်ကို ကြေညာမည်။ ယောဂီတော် (ရှီဝ၊ ပတိ) သည် ယုဂများ လှည့်ကွေ့ရာအခါ၌၊ လွန်ခဲ့ပြီးသော ကလ္ပများ၌လည်းကောင်း၊ မလာသေးသော ကလ္ပများ၌လည်းကောင်း ထင်ရှားတော်မူပုံကို ဆိုမည်။
Verse 30
वाराहः साम्प्रतं ज्ञेयः सप्तमान्तरतः क्रमात् योगावतारांश् च विभोः शिष्याणां संततिस् तथा
ယခုလက်ရှိ အစဉ်အလာအရ၊ သခင်၏ ပေါ်ထွန်းမှုကို ခုနစ်မြောက် မနုဝန္တရ စက်ဝန်းအတွင်း အစဉ်လိုက် “ဝရာဟ” (ဝက်တောရုပ်) ဟု သိမှတ်ရမည်။ ထို့အတူ အလုံးစုံပြန့်နှံ့သော သခင် (ရှီဝ) ၏ ယောဂဆင်းသက်မှုများနှင့်၊ သူ၏ တပည့်တို့၏ ဆက်တိုက်မျိုးဆက်များကိုလည်း နားလည်သင့်၏။
Verse 31
सम्प्रेक्ष्य सर्वकालेषु तथावर्तेषु योगिनाम् आद्ये श्वेतः कलौ रुद्रः सुतारो मदनस् तथा
ကာလအားလုံး၏ လမ်းကြောင်းနှင့် ယောဂီတို့၏ ပြန်လည်လှည့်ပတ်သော စက်ဝန်းများကို စူးစမ်းကြည့်လျှင် (သခင်သည် အမျိုးမျိုးသော ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းတော်မူသည်)။ ပထမယုဂ၌ ရှွေတ၊ ကလိယုဂ၌ ရုဒြ၊ ထို့အပြင် စုတာရ နှင့် မဒန ဟူ၍လည်း ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 32
सुहोत्रः कङ्कणश्चैव लोकाक्षिर् मुनिसत्तमाः जैगीषव्यो महातेजा भगवान् दधिवाहनः
“(ထိုအခါ) စုဟောထရ နှင့် ကင်္ကဏ; လောကာක්ෂိ—မုနိတို့အနက် အမြတ်ဆုံးများ; ထို့ပြင် တောက်ပကြီးမားသော ဇိုင်ဂီရှဗျ; နှင့် လေးစားအပ်သော ဘဂဝန် ဒဓိဝာဟန” ဟူ၍။
Verse 33
ऋषभश् च मुनिर्धीमान् उग्रश्चात्रिः सुबालकः गौतमश्चाथ भगवान् सर्वदेवनमस्कृतः
ထို့ပြင် ဩဿဘ (Ṛṣabha) ဟူသော ပညာရှိ မုနိ၊ ဥဂ္ဂရ (Ugra)၊ အတြိ (Atri)၊ သုဗာလက (Subālaka) နှင့် ဂေါတမ (Gautama) တို့လည်း ရှိကြ၏—ဤအရှင်မြတ်ကို နတ်အားလုံးက နမസ്കာရပြုကြသည်။
Verse 34
वेदशीर्षश् च गोकर्णो गुहावासी शिखण्डभृत् जटामाल्यट्टहासश् च दारुको लाङ्गली तथा
သူသည် ဗေဒကို မကွတ်အဖြစ် ဆောင်ထားသူ၊ ဂိုကဏ္ဏ (Gokarṇa) ဟူသော အရှင်၊ ဂူဝါသီ—ဂူတွင် နေထိုင်သူ၊ ရွှေ့တောင်ပင်ပေါ်က မျက်နှာဖုံး (peacock-plume) ကို ဆောင်သူ၊ ဇဋာမാലာ—ဇဋာဆံပင်ပန်းကုံးဖြင့် တန်ဆာဆင်သူ၊ အတ္တဟာသ—အသံမြည်၍ လွတ်မြောက်စေသော ရယ်သံ၏ အရှင်၊ ဒါရုက (Dāruka) ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြပြီး၊ လောင်းဂလီ—ထွန်ကို ကိုင်ဆောင်သူလည်း ဖြစ်၏။ ဤနာမများဖြင့် ပတိ၊ သီဝ (Śiva) ကို ချီးမွမ်းကြသည်။
Verse 35
महाकायमुनिः शूली दण्डी मुण्डीश्वरः स्वयम् सहिष्णुः सोमशर्मा च नकुलीशो जगद्गुरुः
သူသည် မဟာကာယမုနိ—ကိုယ်ခန္ဓာကြီးမြတ်သော မုနိ၊ ရှူလီ—သုံးခွ (trident) ကိုင်ဆောင်သူ၊ ဒဏ္ဍီ—တောင်ဝှေးကိုင် အကျင့်ရှင်၊ မုဏ္ဍီဣශ්ဝရ—ခေါင်းရိတ် ရဟန်းရုပ်ဖြင့် အရှင်၊ စွယံ—ကိုယ်တိုင်တည်ရှိသူ ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် သဟိṣṇု—အမြဲတမ်း သည်းခံသူ၊ သောမရှර්မာ—သောမနှင့် ဆက်နွယ်သော မင်္ဂလာရှိသူ၊ နကူလီရှ—လောကဂုရု ဖြစ်၏။ ပတိသည် ပာရှု (paśu) ကို ပာရှ (pāśa) ချည်နှောင်မှုမှ ကျော်လွန်စေတော်မူ၏။
Verse 36
वैवस्वते ऽन्तरे सम्यक् प्रोक्ता हि परमात्मनः योगाचार्यावतारा ये सर्वावर्तेषु सुव्रताः
ဝိုင်ဝස්ဝတ မန်ဝန္တရ (Vaivasvata Manvantara) အတွင်း၌ ပရမాత္မန်၏ ယောဂာစာရျ အဝတားများကို မှန်ကန်စွာ ကြေညာထားပြီးဖြစ်သည်—စည်းကမ်းတကျ သီလဝတကောင်းမွန်သော ဆရာတော်များသည် စက်ဝိုင်းတိုင်း၌ ပေါ်ထွန်းကာ အကျင့်သမာဓိကို ထိန်းသိမ်းကြသည်။
Verse 37
व्यासाश्चैवं मुनिश्रेष्ठा द्वापरे द्वापरे त्विमे योगेश्वराणां चत्वारः शिष्याः प्रत्येकमव्ययाः
ထို့ကြောင့် မုနိတို့အထဲ၌ အမြတ်ဆုံးရေ၊ ဒွာပရယုဂ တစ်ခါတစ်လေတိုင်း၌ ဤဗျာသ (Vyāsa) များ ပေါ်ထွန်းလာကြသည်။ ထို့ပြင် ယောဂီဣශ්ဝရ များအတွက် တပည့် လေးဦး ရှိပြီး—တစ်ဦးချင်းစီသည် မိမိ၏ သာသနာလိုင်းအလိုက် မပျက်မယွင်းသော သီဝ (Śaiva) သင်ကြားမှု အမတကို ထမ်းဆောင်သူ ဖြစ်ကြ၏။
Verse 38
श्वेतः श्वेतशिखण्डी च श्वेताश्वः श्वेतलोहितः दुन्दुभिः शतरूपश् च ऋचीकः केतुमांस् तथा
ပတိ (သီဝ) ကို ဤနာမများဖြင့် သတိရကြသည်—သွေးဖြူသန့်ရှင်းသော သွေးဖြူတော်; သွေးဖြူမုခွံရှိသူ; မြင်းဖြူစီးသူ; ဖြူနှင့် နီရောင်တောက်ပသူ; သာသနာတော် ဒုန္ဒုဘိ စည်တော်ကဲ့သို့ မြည်ဟည်းသူ; ရုပ်ပုံတစ်ရာရှိသူ; Ṛk မန္တရများဖြင့် ချီးမွမ်းခံရသူ; တောက်ပသော တံခွန်ကို ကိုင်ဆောင်သူ။
Verse 39
विशोकश्च विकेशश् च विपाशः पापनाशनः सुमुखो दुर्मुखश्चैव दुर्दमो दुरतिक्रमः
သခင်သည် အဝိသောက—ဝမ်းနည်းခြင်းမရှိသူ; ဝိကေရှ—ဆံမဖြတ်မချွတ်သူ; ဝိပါရှ—ချည်နှောင်မှုကို ကျော်လွန်သူ; ပာပနာရှန—အပြစ်ဖျက်သိမ်းသူ ဖြစ်တော်မူ၏။ ထို့ပြင် သုမုခ—မျက်နှာလှသူလည်း ဖြစ်ပြီး၊ ဒုರ್ಮုခ—ကြောက်မက်ဖွယ် မျက်နှာတော်လည်း ဖြစ်တော်မူ၏။ ဒုර්ဒမ—မနှိမ်နင်းနိုင်သူ၊ ဒုရတိක්ရမ—မည်သူမျှ မကျော်လွန်နိုင်သူ ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 40
सनकश् च सनन्दश् च प्रभुर्यश् च सनातनः ऋभुः सनत्कुमारश् च सुधामा विरजास् तथा
သနက၊ သနန္ဒန၊ ပရဘု၊ သနာတန; Ṛဘု၊ သနတ်ကူမာရ; ထို့အပြင် သုဓာမာ နှင့် ဝိရဇာ—ဤအလေးအမြတ် ရှိသော ရှင်တော်များကို သီဝသိဒ္ဓာန္တ အတွင်းရှိ သီဝ-ဉာဏ်စီးကြောင်းကို ထမ်းဆောင်သူများဟု ရေတွက်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ပရှု (တစ်ဦးချင်းဝိညာဉ်) ကို ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) ထက် ကျော်လွန်စေ၍ ပတိ (သခင် သီဝ) ကို သိမြင်အောင် ဦးတည်စေသော လမ်းကြောင်းသို့ လှည့်ညွှန်ကြသည်။
Verse 41
शङ्खपाद् वैरजश्चैव मेघः सारस्वतस् तथा सुवाहनो मुनिश्रेष्ठो मेघवाहो महाद्युतिः
ရှင်ခပာဒ၊ ဝိုင်ရဇ၊ မေဃ၊ စာရသွဝတ; ထို့အတူ မုနိအထူးမြတ် သုဝာဟန နှင့် မဟာတေဇရှိ မေဃဝာဟ—ဤတို့ကို သခင် (ပတိ) နှင့် ဆက်နွယ်သော မင်္ဂလာရှိသော အဖွဲ့အစည်းနှင့် သာသနာတော် အစဉ်အလာအတွင်း ထင်ရှားသော သတ္တဝါများဟု အမည်တပ်ကြသည်။ ၎င်းတို့၏ ရှိနေခြင်းသည် သီဝ၏ ကောသမစ် လုပ်ငန်း ပွင့်လင်းဖြစ်ထွန်းမှုကို ထောက်ပံ့ပေးသည်။
Verse 42
कपिलश्चासुरिश्चैव तथा पञ्चशिखो मुनिः वाल्कलश् च महायोगी धर्मात्मानो महौजसः
ကပိလ နှင့် အာဆုရိ၊ ထို့အတူ ပဉ္စသိခ မုနိ၊ ဝါလ္ကလလည်း—မဟာယောဂီ—တို့အားလုံးသည် ဓမ္မစိတ်ရှိ၍ ဖြောင့်မတ်သန့်ရှင်းကာ ဝိညာဉ်တေဇ အလွန်ကြီးမားသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ချည်နှောင်ခံ ပရှု ကို ပတိ (သခင်) ထံသို့ ဦးတည်စေသော သီဝ-စီးကြောင်းအတွင်း တည်ရှိကြသည်။
Verse 43
पराशरश् च गर्गश् च भार्गवश्चाङ्गिरास् तथा बलबन्धुर् निरामित्रः केतुशृङ्गस्तपोधनः
ထို့နောက် ပရာရှရ၊ ဂါရ္ဂ၊ ဘာရ္ဂဝ နှင့် အင်္ဂိရသ တို့လည်းရှိ၏။ ထို့ပြင် ဘလဗန္ဓု၊ နိရာမိတ္ရ၊ ကေတုရှೃင်္ဂ တို့—ဤသူတို့သည် တပဓန၊ တပဿာဓနကြွယ်ဝသော ရှိဝမဂ္ဂကို ထိန်းသိမ်းကာ လွတ်မြောက်ရေး သာသနာကို ဆောင်ရွက်သူများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 44
लम्बोदरश् च लम्बश्च लम्बाक्षो लम्बकेशकः सर्वज्ञः समबुद्धिश् च साध्यः सर्वस्तथैव च
သူသည် လမ္ဗောဒရ (ဗိုက်ကြီးတော်မူသောသူ)၊ လမ္ဗ (ကျယ်ဝန်းမြင့်မားသောသူ)၊ လမ္ဗာက္ṣ (မျက်စိရှည်တော်မူသော အရှင်)၊ လမ္ဗကေရှက (ဆံပင်ရှည်လျားစီးဆင်းသောသူ) ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် သာဝဇ္ဉ (အရာအားလုံးကို သိမြင်သူ)၊ သမဗုဒ္ဓိ (သတ္တဝါအားလုံးအပေါ် တန်းတူစိတ်ရှိသူ)၊ သာဓျ (စည်းကမ်းကျင့်စဉ်ဖြင့် သိမြင်ရမည့်သူ) နှင့် သာဝ (အလုံးစုံပြည့်ဝသော ပတိ) ဖြစ်တော်မူ၏။
Verse 45
सुधामा काश्यपश्चैव वासिष्ठो विरजास् तथा अत्रिर् देवसदश्चैव श्रवणो ऽथ श्रविष्ठकः कुणिश् च कुणिबाहुश् च कुशरीरः कुनेत्रकः
စူတက ပြောသည်– «ထို့ပြင် စုဓာမာ၊ ကာရှျပ၊ ဝါသိဋ္ဌ၊ နှင့် ဝိရာဇာ တို့လည်းရှိ၏။ ထို့အတူ အတြိ နှင့် ဒေဝသဒ; ထို့နောက် ရှရဝဏ နှင့် ရှရဝိဋ္ဌက; ကုဏိ နှင့် ကုဏိဗာဟု; ကုရှရီရ နှင့် ကုနေထရက» ဟု။ ဤသို့ မျိုးရိုးများကို ဖန်ဆင်းခြင်း၏ ဖြန့်ကျက်မှုအတွင်း ပတိ၏ အုပ်စိုးမှုအောက်၌ ရေတွက်ဖော်ပြပြီး၊ ပာရှု (ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်) သည် မျိုးဆက်စဉ်အလိုက် ကိုယ်ခန္ဓာရှိဘဝသို့ ဝင်ရောက်လာသည်။
Verse 46
कश्यपो ऽप्युशनाश्चैव च्यवनो ऽथ बृहस्पतिः उतथ्यो वामदेवश् च महायोगो महाबलः
ကာရှျပ၊ ဥရှနာသ (ရှုကြာ)၊ ချျဝန၊ နှင့် ဗြဟ္စပတိ; ထို့အတူ ဥတထျယ နှင့် ဝါမဒေဝ—ဤမဟာရိရှီတို့သည် အင်အားကြီးမား၍ မဟာယောဂီများဖြစ်ကာ၊ ချည်နှောင်ခံ ပာရှုကို ပတိထံသို့ ဦးတည်စေသော အမြင့်ဆုံး စည်းကမ်းတရား၌ တည်မြဲကြသည်။
Verse 47
वाचश्रवाः सुधीकश्च श्यावाश्वश् च यतीश्वरः हिरण्यनाभः कौशल्यो लोगाक्षिः कुथुमिस् तथा
ဝါစရှရဝါ၊ စုဓီက၊ ရှျာဝါရှွ၊ နှင့် ယတီဣရှွရ; ဟိရဏျနာဘ၊ ကောသလျ၊ လောဂာက္ṣi၊ နှင့် ကုထုမိ တို့လည်း—ဤသူတို့သည် ရှိဝသရိုက်အတွင်း ဂုဏ်ပြုခံရသော ရှင်တော်များဖြစ်၍၊ ပာရှုကို ပာရှ (ချည်နှောင်မှု) မှ လွတ်မြောက်စေသော ပတိ-ဇ္ဉာန၏ ဆက်လက်ပို့ဆောင်မှုကို ထိန်းသိမ်းကြသည်။
Verse 48
सुमन्तुर्बर्बरी विद्वान् कबन्धः कुशिकंधरः प्लक्षो दाल्भ्यायणिश्चैव केतुमान् गोपनस् तथा
သုမန္တု၊ ပညာရှိ ဘာဘာရီ၊ ကဗန္ဓ၊ ကုသိကန္ဓရ၊ ပလက္ခ၊ ဒာလ္ဘျာယဏိ—ကေတုမာန်နှင့် ဂိုပနတို့နှင့်အတူ—ဤသူတို့သည် သန့်ရှင်းသော ဉာဏ်ပညာ၏ ဆက်ခံစဉ်ဆက်မပြတ်တွင် အလေးအမြတ်ထားရသော လက်ဆင့်ကမ်းသူများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 49
भल्लावी मधुपिङ्गश्च श्वेतकेतुस्तपोनिधिः उशिको बृहदश्वश् च देवलः कविरेव च
ဘလ္လာဝီ၊ မဓုပင်္ဂ၊ သွေတကေတု—တပစ်၏ သိုက်တန်ဆာ—ဦသိက၊ ဗြဟဒသွဝ၊ ဒေဝလ၊ ကဝိတို့လည်းပါဝင်သည်။ ဤအလေးအမြတ်ထားရသော ရှင်ရသီတို့ကို ဤနေရာ၌ သန့်ရှင်းသော ဆက်ခံစဉ်ဆက်မပြတ်အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး၊ တပစ်၊ စည်းကမ်းနှင့် လက်ဆင့်ကမ်း ဉာဏ်ပညာအားဖြင့် ပတိ (သခင် ရှိဝ) ကို သိမြင်စေသော ရှိုင်ဝဒർശနကို ထိန်းသိမ်းကြသည်။
Verse 50
शालिहोत्रो ऽग्निवेशश्च युवनाश्वः शरद्वसुः छगलः कुण्डकर्णश् च कुम्भश्चैव प्रवाहकः
ရှာလိဟောထရ၊ အဂ္နိဝေရှ၊ ယုဝနာရှွ၊ ရှရဒ္ဝသု၊ ချဂလ၊ ကုဏ္ဍကဏ္ဏ၊ ကုမ္ဘ၊ နှင့် ပ္ရဝါဟက—ဤသူတို့လည်း ရှိဝ၏ ယောဂသရုပ်ပေါ်ထွန်းမှု ဆက်ခံစဉ်ဆက်မပြတ်အတွင်း အလေးအမြတ်ထားရသော အမည်များအဖြစ် ရေတွက်ကြသည်။ သူတို့၏ စည်းကမ်းတပစ်ကြောင့် ပာရှု (ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်) သည် ပတိ (သခင်) ထံသို့ ဦးတည်စေခံရသည်။
Verse 51
उलूको विद्युतश्चैव मण्डूको ह्याश्वलायनः अक्षपादः कुमारश् च उलूको वत्स एव च
ဦလူက၊ ဝိဒ္ယုတ၊ မဏ္ဍူက၊ ထို့ပြင် အာရှွလာယန; အက္ခပာဒနှင့် ကုမာရ—ထို့အတူ ဦလူကနှင့် ဝတ္စလည်းပါဝင်သည်။ ဤသူတို့သည် ဤရှိုင်ဝသင်ကြားမှုကို ထိန်းသိမ်းထားသော သန့်ရှင်းသော ဆက်ခံစဉ်ဆက်မပြတ်အတွင်း အမည်တင် လက်ဆင့်ကမ်းသူများ ဖြစ်ကြသည်။
Verse 52
कुशिकश्चैव गर्भश् च मित्रः कौरुष्य एव च शिष्यास्त्वेते महात्मानः सर्वावर्तेषु योगिनाम्
ကုသိက၊ ဂರ್ಭ၊ မိတ္တရ၊ နှင့် ကောရုရှျ—ဤမဟာအတ္မာတို့သည် ရှိုင်ဝစီးကြောင်းအတွင်းရှိ တပည့်များဖြစ်ပြီး၊ ယောဂီတို့အကြား စက်ဝန်းတိုင်း၌ တည်မြဲကာ ပာရှုပတ-ယောဂ၏ စီးဆင်းမှုကို ယုဂအဆက်ဆက် ထိန်းသိမ်းကြသည်။
Verse 53
विमला ब्रह्मभूयिष्ठा ज्ञानयोगपरायणाः एते पाशुपताः सिद्धा भस्मोद्धूलितविग्रहाः
အညစ်အကြေးကင်းစင်၍ ဗြဟ္မတွင်တည်ကာ လွတ်မြောက်ရေးဉာဏ်ယောဂ၌ အလေးထားသူများ—ဤသူတို့သည် ပာရှုပတ စိဒ္ဓများ ဖြစ်၍ ကိုယ်ခန္ဓာကို သန့်ရှင်းသော ဘသ္မ (ပြာ) ဖြင့် လိမ်းဖုံးထားကြသည်။
Verse 54
शिष्याः प्रशिष्याश्चैतेषां शतशो ऽथ सहस्रशः प्राप्य पाशुपतं योगं रुद्रलोकाय संस्थिताः
သူတို့၏ တပည့်များနှင့် တပည့်၏တပည့်များသည် ရာချီ၊ ထောင်ချီအထိ—ပာရှုပတ ယောဂကို ရရှိကာ ထိုသဘောတရား၌ တည်မြဲသဖြင့် ရုဒ္ရလောက (Rudraloka) သို့ သင့်တော်သူများ ဖြစ်လာကြသည်။
Verse 55
देवादयः पिशाचान्ताः पशवः परिकीर्तिताः तेषां पतित्वात्सर्वेशो भवः पशुपतिः स्मृतः
ဒေဝများမှစ၍ ပိသာချာများအထိ ကိုယ်ရှိသတ္တဝါအားလုံးကို «ပရှု» (ပာသဖြင့် ချုပ်နှောင်ခံရသော ဝိညာဉ်) ဟု ဆိုကြသည်။ ထိုသူတို့၏ အရှင်ဖြစ်သောကြောင့် အားလုံးကို အုပ်စိုးသော ဘဝ (Bhava) ကို «ပရှုပတိ»—ပရှုတို့၏ အရှင် ဟု မှတ်ယူကြသည်။
Verse 56
तेन प्रणीतो रुद्रेण पशूनां पतिना द्विजाः योगः पाशुपतो ज्ञेयः परावरविभूतये
အို ဒွိဇတို့၊ ရုဒ္ရ—ပရှုတို့၏ ပတိ (အရှင်)—က ထုတ်ပြန်ထားသော ပာရှုပတ ယောဂကို သိမှတ်ကြလော့။ ၎င်းသည် အမြင့်နှင့် အနိမ့် အင်အားများကို ရရှိစေပြီး နောက်ဆုံးတွင် လောကီနှင့် လောကုတ္တရာ နှစ်ပါးလုံးအပေါ် အာဏာတည်စေခြင်းအတွက် ဖြစ်သည်။
It gives a direct causal ladder: from Śiva’s prasāda arises jñāna; from jñāna yoga becomes operative; through yoga mokṣa is attained—making grace the initiating principle of liberation.
Pāśupata Yoga is taught as Rudra’s revealed yogic path for the uplift of beings; since devas through piśācas and all creatures are termed ‘paśu’ (bound beings), Śiva is ‘Paśupati’ (Lord of paśus), and the yoga promulgated by him is therefore Pāśupata.
To authenticate Śaiva knowledge as an unbroken, cyclically renewed transmission: Vyāsa preserves revelation in Dvāpara, while Rudra manifests yogācāryas in Kali—together grounding practice in Purāṇic paramparā across yugas and kalpas.