
Īśvara-gītā: Antaryāmin, Kāla, and the Divine Ordinance Governing Creation, Preservation, and Pralaya
Uttara-bhāga ထဲရှိ Īśvara-gītā ဆက်လက်ဟောကြားရာတွင် Īśvara သည် စုဝေးနေသော ရှင်ရသေ့များအား ဗေဒတွင်သိရှိထားသော အမြင့်ဆုံးသခင်တော်သည် ကမ္ဘာလောကများ၏ တစ်ဦးတည်းသော ဖန်ဆင်းသူ၊ ထိန်းသိမ်းသူ၊ ပျက်သိမ်းသူ ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာသည်။ မိမိ၏ ထင်ရှားသော သရုပ်ပြမှုသည် Māyā ဖြင့် ပြသသည့် ဥပမာတစ်ရပ်သာဖြစ်ပြီး အမှန်တကယ်အားဖြင့် သတ္တဝါအားလုံးအတွင်း အလယ်ဗဟို၌ တည်ရှိသော်လည်း ပစ္စည်းအဖြစ် မပြန့်နှံ့သော antaryāmin အဖြစ် တည်နေကြောင်း ရှင်းလင်းသည်။ ထို့နောက် kriyā-śakti က လှုပ်ရှားမှုအားလုံးကို မောင်းနှင်ပြီး kāla (အချိန်) ကို သခင်တော်၏ လုပ်ဆောင်ပုံစံအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ kalā များဖြင့် စကြဝဠာကို လှည့်ပတ်စေသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ Māyā လှုပ်ရှားလာသည့်အခါ Pradhāna နှင့် Puruṣa ပေါင်းစည်းကာ Mahat မှစ၍ tattva များ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ သခင်တော်ထံမှ Hiraṇyagarbha နှင့် Brahmā ၏ ကမ္ဘာလောကဆိုင်ရာ တာဝန်များ ပေါ်လာပြီး Nārāyaṇa သည် ထိန်းသိမ်းကာ Rudra သည် ဘုရားအမိန့်ဖြင့် ပျက်သိမ်းသဖြင့် Vaiṣṇava နှင့် Śaiva အခန်းကဏ္ဍများ၏ သဟဇာတ (samanvaya) ကို ထူထောင်သည်။ နတ်များ၊ Manus များ၊ အချိန်ခွဲခြားမှုများ၊ လောကများနှင့် brahmāṇḍa မရေတွက်နိုင်သမျှကို သခင်တော်၏ ဥပဒေတော်အောက်တွင် စာရင်းပြုကာ အဆုံးတွင် အရာအားလုံးသည် သခင်တော်၏ Śakti ဖြစ်ကြောင်း၊ Maheśa ၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်ရှိ လွတ်မြောက်စေသော ဉာဏ်သည် jīva ကို saṃsāra မှ လွတ်စေကြောင်း ကြေညာပြီး နောက်အခန်းတွင် ထိုအမြင့်ဆုံး ဉာဏ်၏ အကျင့်နှင့် သမాధိဆိုင်ရာ အဓိပ္ပါယ်များကို ဆက်လက်ဖော်ပြရန် ပြင်ဆင်သည်။
Verse 1
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे (ईश्वरगीतासु) पञ्चमो ऽध्यायः ईश्वर उवाच शृणुध्वमृषयः सर्वे यथावत् परमेष्ठिनः / वक्ष्यामीशस्य माहात्म्यं यत्तद्वेदविदो विदुः
ဤသို့ဖြင့် «သီရိ ကူර්မပုရာဏ» ခြောက်ထောင်သလိုက စံဟိတာ၏ နောက်ပိုင်း (ဣရှ္ဝရဂီတာအတွင်း) ပဉ္စမအခန်း။ ဣရှ္ဝရက မိန့်တော်မူသည်– «အို ရှိများအားလုံး၊ သင့်လျော်သကဲ့သို့ နားထောင်ကြလော့။ ဗေဒကို သိသူတို့ အမှန်တကယ် သိမြင်သော သခင်၏ မဟာတန်ခိုးကို ငါကြေညာမည်»။
Verse 2
सर्वलोकैकनिर्माता सर्वलोकैकरक्षिता / सर्वलोकैकसंहर्ता सर्वात्माहं सनातनः
လောကအားလုံးကို ဖန်ဆင်းသူ၊ လောကအားလုံးကို ကာကွယ်သူ၊ လောကအားလုံးကို ပျက်သိမ်းသူမှာ ငါတစ်ဦးတည်းပင် ဖြစ်သည်။ ငါသည် ထာဝရသော အမြင့်မြတ်အတ္တမန်၊ အရာအားလုံး၏ အတွင်းအတ္တမန် ဖြစ်၏။
Verse 3
सर्वेषामेव वस्तूनामन्तर्यामी पिता ह्यहम् / मध्ये चान्तः स्थितं सर्वं नाहं सर्वत्र संस्थितः
ငါသည် အရာအားလုံး၏ အတွင်းအုပ်စိုးရှင် (အန္တర్యာမင်) နှင့် ဖခင် ဖြစ်၏။ အရာအားလုံးသည် ငါ့အတွင်း၌—အလယ်၌လည်း၊ အတွင်း၌လည်း—တည်ရှိသော်လည်း ငါကို ရုပ်ဝတ္ထုကဲ့သို့ နေရာတိုင်းတွင် ပျံ့နှံ့နေသည်ဟုသာ မယူဆရ။
Verse 4
भवद्भिरद्भुतं दृष्टं यत्स्वरूपं तु मामकम् / ममैषा ह्युपमा विप्रा मायया दर्शिता मया
အို ဗြာဟ္မဏတို့၊ သင်တို့မြင်တွေ့ခဲ့သော ငါ၏ အံ့ဩဖွယ်ရုပ်သဏ္ဌာန်သည် ငါ၏ သဘာဝကို ဥပမာပြသခြင်းသာ ဖြစ်၏—ငါ၏ မာယာအားဖြင့် ငါကိုယ်တိုင် ပြသပေးခဲ့သော ဥပမာတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။
Verse 5
सर्वेषामेव भावानामन्तरा समवस्थितः / प्रेरयामि जगत् कृत्स्नं क्रियाशाक्तिरियं मम
သတ္တဝါအားလုံးနှင့် အရှိတရားအခြေအနေအားလုံး၏ အတွင်းအလယ်၌ ငါတည်ရှိနေ၏; ငါသည် စကြဝဠာတစ်လုံးလုံးကို လှုပ်ရှားလုပ်ဆောင်စေ၏—ဤသည်ကား ငါ၏ ကရိယာ-ရှက္တိ (လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း) ဖြစ်သည်။
Verse 6
ययेदं चेष्टते विश्वं तत्स्वभावानुवर्ति च / सो ऽहं कालो जगत् कृत्स्नं प्रेरयामि कलात्मकम्
ဤစကြဝဠာတစ်လုံးလုံး လှုပ်ရှားလုပ်ဆောင်စေသောအရာ၊ ထို့ပြင် မိမိ၏ သဘာဝအတိုင်း လိုက်နာစေသောအရာ—အဲဒါဟာ ငါပင် ဖြစ်၏၊ ကာလ (အချိန်) ဖြစ်၏။ ကလာများနှင့် အင်အားအစိတ်အပိုင်းများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော လောကတစ်လုံးလုံးကို ငါ လှုံ့ဆော်တော်မူ၏။
Verse 7
एकांशेन जगत् कृत्स्नं करोमि मुनिपुङ्गवाः / संहराम्येकरूपेण द्विधावस्था ममैव तु
အို မုနိတို့အနက် အမြတ်ဆုံးတို့၊ ငါ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်စိတ်တည်းဖြင့် စကြဝဠာတစ်လုံးလုံးကို ငါ ဖန်ဆင်းထုတ်ပေါ်စေ၏; ထို့နောက် ငါ၏ မခွဲမပြား တစ်ရုပ်တည်းဖြင့် ထိုအရာအား ပြန်လည်သိမ်းယူ၏။ ထို့ကြောင့် ငါ၏ အခြေအနေသည် နှစ်မျိုး—ပေါ်ထွန်းခြင်းနှင့် ပြန်လည်လျော်ဝင်ခြင်း ဖြစ်သည်။
Verse 8
आदिमध्यान्तनिर्मुक्तो मायातत्त्वप्रवर्तकः / क्षोभयामि च सर्गादौ प्रधानपुरुषावुभौ
အစ၊ အလယ်၊ အဆုံးတို့မှ လွတ်မြောက်သော ငါသည် မာယာတတ္တဝကို လှုပ်ရှားစတင်စေ၏; ဖန်ဆင်းခြင်းအစ၌လည်း ပရဓာန (မူလသဘာဝ) နှင့် ပုရုෂ (သိမြင်မှု) နှစ်ပါးလုံးကို ငါ လှုံ့ဆော်နှိုးဆော်၏။
Verse 9
ताभ्यां संजायते विश्वं संयुक्ताभ्यां परस्परम् / महदादिक्रमेणैव मम तेजो विजृम्भते
ထိုနှစ်ပါးသည် အပြန်အလှန် ပေါင်းစည်းညီညွတ်ရာမှ စကြဝဠာတစ်လုံးလုံး ပေါ်ပေါက်လာ၏။ မဟတ် (Mahat) စသည့် တတ္တဝများ၏ အစဉ်အလာအတိုင်း ငါ၏ ဒေဝတေဇ (tejas) သည် ဖြန့်ကျက်တိုးပွားလာ၏။
Verse 10
यो हि सर्वजगत्साक्षी कालचक्रप्रवर्तकः / हिरण्यगर्भो मार्तण्डः सो ऽपि मद्देहसंभवः
စကြဝဠာတစ်လုံးလုံး၏ သက်သေတော်ဖြစ်၍ ကာလစက်ဝိုင်းကို လှည့်ပတ်စေသူ—ဟိရဏ္ယဂರ್ಭ (Hiraṇyagarbha) နှင့် မာရ္တဏ္ဍ (Mārtaṇḍa) နေမင်းတော်—ထိုသူတောင် ငါ၏ ကိုယ်တော်မှ ပေါ်ပေါက်လာသူ ဖြစ်၏။
Verse 11
तस्मै दिव्यं स्वमैश्वर्यं ज्ञानयोगं सनातनम् / दत्तवानात्मजान् वेदान् कल्पादौ चतुरो द्विजाः
ထိုသူအား ငါ၏ ကိုယ်ပိုင် ဒေဝအိုင်ශ්ဝရယ (အာဏာတော်) နှင့် အနန္တကာလတည်သော ဉာဏယောဂကို ပေးအပ်တော်မူ၏။ ကလ္ပအစ၌လည်း ငါ့ထံမှ ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသော ဝေဒလေးပါးကို ဒွိဇ ရှင်သန့်လေးပါးထံ သာသနာတော်အဖြစ် ချီးမြှင့်တော်မူ၏။
Verse 12
स मन्नियोगतो देवो ब्रह्मा मद्भावभावितः / दिव्यं तन्मामकैश्वर्यं सर्वदा वहति स्वयम्
ထိုဘုရား ဘြဟ္မာသည် ငါ၏ အမိန့်တော်အောက်တွင် လုပ်ဆောင်၍ ငါ၏ သဘောသဘာဝဖြင့် ပြည့်ဝနေသူ ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ငါ၏ ဒေဝအိုင်ශ්ဝရယကို သူသည် အစဉ်အမြဲ ကိုယ်တိုင် ထမ်းဆောင်ထား၏။
Verse 13
स सर्वलोकनिर्माता मन्नियोगेन सर्ववित् / भूत्वा चतुर्मुखः सर्गं सृजत्येवात्मसंभवः
ငါ၏ အမိန့်တော်ကြောင့် အရာအားလုံးကို သိမြင်သော ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသူသည် လောကအားလုံး၏ ဖန်ဆင်းရှင် ဖြစ်လာ၏။ လေးမျက်နှာပုံသဏ္ဌာန်ကို ခံယူကာ စೃಷ್ಟိကို အမှန်တကယ် ဖန်ဆင်းတော်မူ၏။
Verse 14
यो ऽपि नारायणो ऽनन्तो लोकानां प्रभवाव्ययः / ममैव परमा मूर्तिः करोति परिपालनम्
လောကတို့၏ မပျက်မယွင်းသော အရင်းအမြစ် အနန္တ နာရာယဏတော်ပင်လျှင် အမှန်အားဖြင့် ငါ၏ အမြင့်ဆုံး မူရ்த்தိတော် ဖြစ်ပြီး၊ ဖန်ဆင်းခြင်းကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းခြင်းကို ထမ်းဆောင်သူ ဖြစ်သည်။
Verse 15
यो ऽन्तकः सर्वभूतानां रुद्रः कालात्मकः प्रभुः / मदाज्ञयासौ सततं संहरिष्यति मे तनुः
သတ္တဝါအားလုံး၏ အဆုံးသတ်သူ ရုဒ္ဒရ—အချိန်တရားကို သဘာဝအဖြစ်ထားသော အရှင်—သည် ငါ၏ အမိန့်တော်ဖြင့် အစဉ်မပြတ် ငါ၏ ပေါ်ထွန်းသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ပြန်လည်သိမ်းယူ (လျှောကွယ်) လိမ့်မည်။
Verse 16
हव्यं वहति देवानां कव्यं कव्याशिनामपि / पाकं च कुरुते वह्निः सो ऽपि मच्छक्तिचोदितः
အဂ္ဂိသည် ဒေဝတို့အတွက် ဟဗျ (ပူဇာအလှူ) ကို သယ်ဆောင်သကဲ့သို့၊ ပိတೃတို့အတွက် ကဗျ (ပူဇာ) ကိုလည်း ပို့ဆောင်သည်။ ထို့ပြင် ချက်ပြုတ်ခြင်းကိုလည်း မီးတော်က ပြုလုပ်သော်လည်း၊ ထိုမီးတော်ပင် ငါ၏ အင်အားတော်ကြောင့်သာ လှုံ့ဆော်ခံရသည်။
Verse 17
भुक्तमाहारजातं च पचते तदहर्निशम् / वैश्वानरो ऽग्निर्भगवानीश्वरस्य नियोगतः
ဘဂဝန် ဝိုင်ရှ္ဝာနရ မီးတော်သည် စားသုံးပြီးသော အစာကို နေ့ညမပြတ် ချေဖျက်ပျော်ဝင်စေသည်။ ထိုအရာသည် အီශ්ဝရ အရှင်၏ အမိန့်တော်အောက်တွင် ဖြစ်သည်။
Verse 18
यो ऽपि सर्वाम्भसां योनिर्वरुणो देवपुङ्गवः / सो ऽपि संजीवयेत् कृत्स्नमीशस्यैव नियोगतः
ဒေဝတို့အနက် အထွဋ်အမြတ် ခေါင်းဆောင်ဖြစ်၍ ရေတို့၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်သော ဝရုဏတော်ပင်လျှင် လောကတစ်ခုလုံးကို ပြန်လည်အသက်သွင်းနိုင်ခြင်းမှာ အမြင့်ဆုံး အီရှ (Īśa) ၏ အမိန့်တော်တစ်ပါးတည်းကြောင့်သာ ဖြစ်သည်။
Verse 19
यो ऽन्तस्तिष्ठति भूतानां बहिर्देवः प्रभञ्जनः / मदाज्ञयासौ भूतानां शरीराणि बिभर्ति हि
သတ္တဝါအားလုံး၏အတွင်း၌ တည်နေသူသည်၊ အပြင်ဘက်၌လည်း နတ်ပရဘဉ္ဇန (ဝါယု—လေ) အဖြစ် လှုပ်ရှားတော်မူ၏။ ငါ၏အမိန့်တော်ဖြင့် သတ္တဝါတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာများကို အမှန်တကယ် ထောက်ပံ့တော်မူသည်။
Verse 20
यो ऽपि संजीवनो नॄणां देवानाममृताकरः / सोमः स मन्नियोगेन चोदितः किल वर्तते
လူသားတို့ကို ပြန်လည်အသက်သွင်းပေးသူ၊ နတ်တို့အတွက် အမတရည်၏ သိုက်တော်ဖြစ်သော ဆိုမ (Soma) ပင်လျှင် ငါ၏အမိန့်တော်ကြောင့် လှုံ့ဆော်ခံရသော်မှသာ လုပ်ဆောင်သည်ဟု ဆိုကြ၏။
Verse 21
यः स्वभासा जगत् कृत्स्नं प्रकाशयति सर्वदा / सूर्यो वृष्टिं वितनुते शास्त्रेणैव स्वयंभुवः
မိမိ၏ သဘာဝအလင်းတော်ဖြင့် စကြဝဠာတစ်လုံးလုံးကို အစဉ်အမြဲ ထွန်းလင်းစေသူ—ထိုသူသည် နေမင်းအဖြစ် မိုးကို ဖြန့်ကျက်စေ၏။ ထို့ပြင် စွယ်မ္ဘူဝ (Self-born) အရှင်အဖြစ် သာස්တရ (Śāstra) ၏ အာဏာတော်တစ်ခုတည်းဖြင့် အရာအားလုံးကို စီရင်တော်မူ၏။
Verse 22
यो ऽप्यशेषजगच्छास्ता शक्रः सर्वामरेश्वरः / यज्वनां फलदो देवो वर्तते ऽसौ मदाज्ञया
ကမ္ဘာလုံးကို အုပ်ချုပ်သူ၊ အမရနတ်တို့၏ အရှင်ဖြစ်သော သက္ကရ (အိန္ဒြ) ပင်လျှင်—ယဇ္ဈကာတို့အား ယဇ္ဈ၏ အကျိုးကို ပေးသနားသော နတ်တော်—ငါ၏အမိန့်တော်အောက်၌သာ လုပ်ဆောင်တော်မူသည်။
Verse 23
यः प्रशास्ता ह्यसाधूनां वर्तते नियमादिह / यमो वैवस्वतो देवो देवदेवनियोगतः
ဤလောက၌ မကောင်းသူတို့ကို အပြစ်ပေးသူအဖြစ် လုပ်ဆောင်၍ သတ်မှတ်ထားသော စည်းကမ်းဖြင့် ထိန်းချုပ်စေသူ—ထိုသူသည် ယမ (Yama)၊ ဝိုင်ဝသွတ (Vaivasvata) နတ်တော်ဖြစ်ပြီး နတ်တို့၏ နတ်တော်က တာဝန်အပ်နှံထားခြင်းဖြစ်သည်။
Verse 24
यो ऽपि सर्वधनाध्यक्षो धनानां संप्रदायकः / सो ऽपीश्वरनियोगेन कुबेरो वर्तते सदा
ဥစ္စာအားလုံးကို အုပ်စိုး၍ ဥစ္စာကို ဖြန့်ဝေပေးသူ—ကူဗေရ—သည်လည်း အမြင့်မြတ်သော အရှင်၏ ခန့်အပ်မှုအရသာ အစဉ်အမြဲ လည်ပတ်နေသည်။
Verse 25
यः सर्वरक्षसां नाथस्तामसानां फलप्रदः / मन्नियोगादसौ देवो वर्तते निरृतिः सदा
ရက္ခသတို့၏ အရှင်ဖြစ်၍ တမသ်အောက်ရှိသူတို့အား အကျိုးရလဒ်ပေးသူ—ထိုဒေဝတါသည် ငါ၏ ခန့်အပ်မှုကြောင့်သာ အစဉ်အမြဲ နိရ္ဋတိ အဖြစ် လည်ပတ်နေသည်။
Verse 26
वेतालगणभूतानां स्वामी भोगफलप्रदः / ईशानः किल भक्तानां सो ऽपि तिष्ठन्ममाज्ञया
ဝေတාල၊ ဂဏ၊ ဘူတ အဖွဲ့အစည်းတို့၏ အရှင်ဖြစ်၍ ခံစားမှု၏ အကျိုးဖလကို ပေးသူ၊ မိမိ၏ भक्तတို့အတွက် အီရှာန ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသော်လည်း—သူသည်လည်း ငါ၏ အမိန့်အရ ရပ်တည်လျက် နေသည်။
Verse 27
यो वामदेवो ऽङ्गिरसः शिष्यो रुद्रगणाग्रणीः / रक्षको योगिनां नित्यं वर्तते ऽसौ मदाज्ञया
အင်္ဂိရသ၏ တပည့်ဖြစ်၍ ရုဒြဂဏတို့၏ အရှေ့ဆုံးခေါင်းဆောင်ဖြစ်သော ဝာမဒေဝ သည် ငါ၏ အမိန့်အတိုင်း လုပ်ဆောင်ကာ ယောဂီတို့၏ ကာကွယ်သူအဖြစ် အစဉ်တည်ရှိနေသည်။
Verse 28
यश्च सर्वजगत्पूज्यो वर्तते विघ्नकारकः / विनायको धर्मनेता सो ऽपि मद्वचनात् किल
ကမ္ဘာလောကတစ်လောကလုံးက ပူဇော်ကြသော်လည်း အတားအဆီးကို ဖြစ်စေသူအဖြစ် လည်ပတ်နေသော—ဓမ္မကို ဦးဆောင်သူ ဝိနာယက—သူသည်လည်း အမှန်တကယ် ငါ၏ စကားအမိန့်အတိုင်းသာ ဖြစ်သည်။
Verse 29
यो ऽपि ब्रह्मविदां श्रेष्ठो देवसेनापतिः प्रभुः / स्कन्दो ऽसौ वर्तते नित्यं स्वयंभूर्विधिचोदितः
ဗြဟ္မကို သိမြင်သူတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ ဒေဝတပ်မတော်၏ စစ်ဦးစီးအရှင် မဟာသခင် စကန္ဒသည်လည်း၊ ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းသော ဘြဟ္မာ၏ ဓမ္မအမိန့်အတိုင်း တာဝန်ပေး၍ လှုံ့ဆော်ခြင်းဖြင့် အစဉ်တည်ရှိ၏။
Verse 30
ये च प्रजानां पतयो मरीच्याद्या महर्षयः / सृजन्ति विविधं लोकं परस्यैव नियोगतः
ထို့ပြင် မရီချိတို့ကဲ့သို့သော မဟာရိရှီများသည် သတ္တဝါတို့၏ အဖခင်အရှင်များ ဖြစ်ကြပြီး၊ အမျိုးမျိုးသော လောကကို ဖန်ဆင်းကြသည်မှာ အမြင့်ဆုံးအရှင်၏ အမိန့်တော်ကြောင့်သာ ဖြစ်၏။
Verse 31
या च श्रीः सर्वभूतानां ददाति विपुलां श्रियम् / पत्नी नारायणस्यासौ वर्तते मदनुग्रहात्
ထို့ပြင် သတ္တဝါအားလုံးအား ကြီးမားသော သာယာချမ်းသာကို ပေးသနားသော သရီ (လက္ရှ္မီ) သည်၊ ငါ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် နာရာယဏ၏ မဟာမယ်တော်အဖြစ် တည်ရှိနေ၏။
Verse 32
वाचं ददाति विपुलां या च देवी सरस्वती / सापीश्वरनियोगेन चोदिता संप्रवर्तते
ကျယ်ပြန့်၍ ပြည့်ဝသော အပြောအဆိုကို ပေးသနားသော ဒေဝီ စရஸဝတီသည်လည်း၊ ဣရှ္ဝရ၏ နိယောဂ (အမိန့်တော်) ဖြင့် လှုံ့ဆော်ခံရသောအခါ လုပ်ဆောင်မှုသို့ ဝင်ရောက်တတ်၏။
Verse 33
याशेषपुरुषान् घोरान्नरकात् तारयिष्यति / सावित्री संस्मृता देवी देवाज्ञानुविधायिनी
နရကမှ သတ္တဝါအားလုံးကို—ကြောက်မက်ဖွယ်အလွန်ဆုံးသူတို့ကိုပါ—ကယ်တင်မည့် ဒေဝီ စာဝိတြီသည်၊ အောက်မေ့သတိရသောအခါ ဒေဝတို့၏ အမိန့်တော်နှင့် ကိုက်ညီစွာ လုပ်ဆောင်တတ်၏။
Verse 34
पार्वती परमा देवी ब्रह्मविद्याप्रदायिनी / यापि ध्याता विशेषेण सापि मद्वचनानुगा
ပါရဝတီသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး ဒေဝီဖြစ်၍ ဘြဟ္မဗိဒ္ယာကို ပေးသနားသူ ဖြစ်သည်။ ထူးကဲမြင့်မြတ်စွာ စိတ်ဓာတ်ဖြင့် သတိပြုဆည်းကပ်ကြသော်လည်း၊ နាងသည်လည်း ငါ၏ အမိန့်တော်အတိုင်း လိုက်နာပြုမူသည်။
Verse 35
यो ऽनन्तमहिमानन्तः शेषो ऽशेषामरप्रभुः / दधाति शिरसा लोकं सो ऽपि देवनियोगतः
အနန္တသည် အဆုံးမဲ့ဂုဏ်တော်ရှိသော အနန္တရှေရှ၊ ဒေဝတားအားလုံး၏ အရှင်ဖြစ်၍ လောကများကို ခေါင်းပေါ်တွင် ထမ်းထားသည်။ သို့သော် ထိုအမှုကိုလည်း ဘုရားသခင်၏ အမိန့်တော်အရသာ ပြုလုပ်သည်။
Verse 36
यो ऽग्निः संवर्तको नित्यं वडवारूपसंस्थितः / पिबत्यखिलमम्भोधिमीश्वरस्य नियोगतः
ထိုမီးသည် နိစ္စတမ်း သံဝတ္တက (လောကပျက်စီးမီး) ဖြစ်၍ ဝဍဝာ (ပင်လယ်အောက်မြင်းမီး) အဖြစ် တည်ရှိကာ၊ အီရှ္ဝရ (အမြင့်မြတ်သော အရှင်) ၏ အမိန့်တော်ဖြင့် သမုဒ္ဒရာတစ်လျှောက်လုံးကို သောက်သုံးလေသည်။
Verse 37
ये चतुर्दश लोके ऽस्मिन् मनवः प्रथितौजसः / पालयन्ति प्रजाः सर्वास्ते ऽपि तस्य नियोगतः
ဤလောက၌ အင်အားတောက်ပမှုကြောင့် ကျော်ကြားသော မနု ၁၄ ပါးသည် သတ္တဝါအပေါင်းတို့ကို စောင့်ရှောက်အုပ်ချုပ်ကြသည်။ သို့ရာတွင် ထိုသူတို့လည်း ထိုအရှင်၏ အမိန့်တော်နှင့် ခန့်အပ်ချက်အရသာ ပြုလုပ်ကြသည်။
Verse 38
आदित्या वसवो रुद्रा मरुतश्च तथाश्विनौ / अन्याश्च देवताः सर्वा मच्छास्त्रेणैव धिष्ठिताः
အာဒိတျများ၊ ဝသုများ၊ ရုဒ္ဒရများ၊ မရုတ်များ၊ ထို့အပြင် အရှ္ဝင်နှစ်ပါးနှင့် အခြားဒေဝတားအားလုံးတို့သည်လည်း ငါ၏ သာသ္တရ (ဘုရားသခင်၏ ဥပဒေ) ဖြင့်သာ တည်ထောင်ခံရ၍ အုပ်စိုးခံရသည်။
Verse 39
गन्धर्वा गरुडा ऋक्षाः सिद्धाः साध्याश्चचारणाः / यक्षरक्षः पिशाचाश्च स्थिताः शास्त्रे स्वयंभुवः
ဂန္ဓဗ္ဗာ၊ ဂရုဍာ၊ ရိက္ခာ၊ စိဒ္ဓာ၊ သာဓျာ နှင့် စာရဏာတို့၊ ထို့ပြင် ယက္ခာ၊ ရာက္ခသာ နှင့် ပိသာစာတို့လည်း—စွဝယမ္ဘူ (ကိုယ်တိုင်မွေးဖွားသော ဖန်ဆင်းရှင်) ၏ သာသနာအမိန့်အတိုင်း မိမိတို့၏ အနေအထား၌ တည်ရှိကြသည်။
Verse 40
कलाकाष्ठानिमेषाश्च मुहूर्ता दिवसाः क्षपाः / ऋतवः पक्षमासाश्च स्थिताः शास्त्रे प्रजापतेः
ကလာ၊ ကာဋ္ဌာ၊ နိမေသ၊ မုဟူရ္တ၊ နေ့နှင့်ည; ထို့အတူ ရာသီများ၊ ပက္ခ (နှစ်ပတ်) နှင့် လများ—ဤအချိန်ခွဲခြားမှုတို့သည် ပရဇာပတိ၏ သာသနာ(ရှာသ္တရ) အမိန့်အတွင်း တည်ထောင်ထားသည်။
Verse 41
युगमन्वन्तराण्येव मम तिष्ठन्ति शासने / पराश्चैव परार्धाश्च कालभेदास्तथा परे
ယုဂများနှင့် မန္ဝန္တရများသည် ငါ၏ အမိန့်အောက်၌ တည်ရှိကြ၏; ထို့အတူ အမြင့်ဆုံးသော အတိုင်းအတာများနှင့် ၎င်း၏ တစ်ဝက်အတိုင်းအတာများ၊ ထို့ပြင် အချိန်၏ အခြားခွဲခြားမှုများအားလုံးလည်း ထိုစည်းကမ်းအတိုင်း ဖြစ်တည်ကြသည်။
Verse 42
चतुर्विधानि भूतानि स्थावराणि चराणि च / नियोगादेव वर्तन्ते देवस्य परमात्मनः
သတ္တဝါအားလုံး—အမျိုးအစားလေးပါးရှိ၍ မရွေ့လျားသောနှင့် ရွေ့လျားသောတို့ပါ—အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်ဖြစ်သော ဘုရားသခင်၏ အမိန့်တော်တစ်ခုတည်းကြောင့်သာ လှုပ်ရှား၍ မိမိလမ်းကြောင်း၌ ဆက်လက်တည်တံ့ကြသည်။
Verse 43
पातालानि च सर्वाणि भुवनानि च शासनात् / ब्रह्माण्डानि च वर्तन्ते सर्वाण्येव स्वयंभुवः
စွဝယမ္ဘူ (ကိုယ်တိုင်မွေးဖွားသော) ၏ အမိန့်တော်ကြောင့် ပာတာလာ အောက်လောကများအားလုံးနှင့် ဘုဝန လောကများအားလုံး—ထို့ပြင် ဘြဟ္မာဏ္ဍ ကမ္ဘာဦးအဏ္ဍများအားလုံး—စနစ်တကျ လည်ပတ်၍ တည်တံ့ကြသည်။
Verse 44
अतीतान्यप्यसंख्यानि ब्रह्माण्डानि ममाज्ञया / प्रवृत्तानि पदार्थौघैः सहितानि समन्ततः
ငါ၏အမိန့်တော်ကြောင့် ယခင်ယုဂကာလများ၏ အပါအဝင် ဗြဟ္မာဏ္ဍများ မရေတွက်နိုင်အောင် များစွာ ပေါ်ထွန်းလာကြပြီး၊ ဖန်ဆင်းထားသော အတ္ထဝတ္ထုများနှင့် တတ္တဝများ၏ လှိုင်းလုံးကြီးများဖြင့် အရပ်ရပ် အနှံ့အပြား ပြည့်နှက်နေ၏။
Verse 45
ब्रह्माण्डानि भविष्यन्ति सह वस्तुभिरात्मगैः / वहिष्यन्ति सदैवाज्ञां परस्य परमात्मनः
ဗြဟ္မာဏ္ဍများသည် မိမိတို့အတွင်းရှိ အစိတ်အပိုင်းအလုံးစုံနှင့်အတူ ပေါ်ပေါက်လာကြမည်၊ ထို့ပြင် အမြင့်ဆုံး ပရမာတ္မန်၏ အမိန့်တော်ကို အစဉ်အမြဲ သယ်ဆောင်ထိန်းသိမ်းကြမည်။
Verse 46
भूमिरापो ऽनलो वायुः खं मनो बुद्धिरेव च / भूतादिरादिप्रकृतिर्नियोगे मम वर्तते
မြေ၊ ရေ၊ မီး၊ လေ၊ အာကာသ၊ စိတ်နှင့် ဉာဏ်—ထို့ပြင် သတ္တဝါတို့၏ မူလအရင်းအမြစ်ဖြစ်သော ပထမ ပရကృతိ—အားလုံးသည် ငါ၏ အမိန့်တော်အောက်၌ လည်ပတ်နေ၏။
Verse 47
याशेषजगतां योनिर्मोहिनी सर्वदेहिनाम् / माया विवर्तते नित्यं सापीश्वरनियोगतः
စကြဝဠာတစ်လောကလုံး၏ မိခင်အမြစ်ဖြစ်၍ ကိုယ်ခန္ဓာရှိသတ္တဝါအားလုံးကို မောဟဖြစ်စေသော မာယာသည် အစဉ်အမြဲ ပုံရိပ်များကို ပြောင်းလဲထုတ်ဖော်လျက်ရှိသော်လည်း၊ ထိုအရာအားလုံးသည် ဣရှ္ဝရ၏ အမိန့်တော်အောက်၌သာ ဖြစ်၏။
Verse 48
यो वै देहभृतां देवः पुरुषः पठ्यते परः / आत्मासौ वर्तते नित्यमीश्वरस्य नियोगतः
ကိုယ်ခန္ဓာရှိသတ္တဝါတို့အတွင်း၌ နတ်ဘုရားအဖြစ် ချီးမွမ်းဖတ်ဆိုကြသော အမြင့်ဆုံး ပုရုಷသည် အတ္တမအဖြစ် အစဉ်တည်ရှိ၍ ဣရှ္ဝရ၏ အမိန့်တော်နှင့်အညီ လုပ်ဆောင်နေ၏။
Verse 49
विधूय मोहकलिलं यया पश्यति तत् पदम् / सापि विद्या महेशस्य नियोगवशवर्तिनी
မောဟ၏ရွံ့ညစ်ကို ချွတ်ပယ်၍ အမြင့်မြတ်သော အဘိဓမ္မအာဝါသကို မြင်နိုင်စေသော ဗိဒ္ဓာသည်—ထိုလွတ်မြောက်စေသော ဗိဒ္ဓာတော်ပင်—မဟာဒေဝ (မဟေရှ) ၏ အမိန့်နှင့် အုပ်စိုးမှုအောက်၌ တည်ရှိ၏။
Verse 50
बहुनात्र किमुक्तेन मम शक्त्यात्मकं जगत् / मयैव प्रेर्यते कृत्स्नं मय्येव प्रलयं व्रजेत्
ဤနေရာ၌ အများကြီး ပြောရန် ဘာလိုသေးသနည်း။ စကြဝဠာတစ်လုံးလုံးသည် ငါ၏ သက္တိသဘောတရားပင် ဖြစ်၏။ အားလုံးကို ငါတစ်ပါးတည်းက လှုံ့ဆော်စေပြီး၊ ပျက်လဲချိန်၌လည်း ငါထံသို့သာ ပြန်လည်ဝင်ရောက်၏။
Verse 51
अहं हि भगवानीशः स्वयं ज्योतिः सनातनः / परमात्मा परं ब्रह्म मत्तो ह्यन्यन्न विद्यते
ငါတစ်ပါးတည်းသည် ကောင်းချီးမင်္ဂလာရှိသော အရှင်၊ အီရှဝရ ဖြစ်၏။ ငါသည် ထာဝရ အလင်းတော် ကိုယ်တိုင်ပင် ဖြစ်၏။ ငါသည် ပရမာတ္မာ၊ ပရံဗြဟ္မ—ငါမှတပါး အခြားအရာ မရှိ။
Verse 52
इत्येतत् परमं ज्ञानं युष्माकं कथितं मया / ज्ञात्वा विमुच्यते जन्तुर्जन्मसंसारबन्धनात्
ဤသို့ ငါသည် သင်တို့အား အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဉာဏ်တော်ကို ဟောကြားပြီးပြီ။ ထိုကို သိမြင်လျှင် သတ္တဝါသည် မွေးဖွားခြင်းနှင့် သံသရာလှည့်လည်မှု၏ ချည်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်၏။
Kāla is presented as the Lord Himself in an operative mode: the power by which the universe moves, acts according to svabhāva, and cycles through manifestation and reabsorption—governing kalā-s, yugas, and manvantaras under divine ordinance.
The Supreme is declared the inner Self (antaryāmin) of all beings; the cosmos is His Śakti and functions by His command. Liberation occurs when delusion is removed and the Supreme Abode is known through the liberating knowledge said to stand under Maheśa’s governance—implying a Vedāntic identity of the Self with the Supreme, expressed in devotional-theistic language.
It portrays Nārāyaṇa (Ananta) as the Lord’s supreme manifestation responsible for protection, while Rudra—whose nature is Time—performs dissolution by the same Lord’s command; Brahmā creates under commission. This integrates sectarian functions into a single supreme sovereignty.