
Vārāṇasī (Avimukta) Māhātmya and the Catalogue of Guhya-Tīrthas
ယခင်အধ্যာယာပြီးနောက် စူတာက ဘဂဝန်ဗျာသ (ပါရာရှရိယ) သည် ဇိမိနီတို့ကဲ့သို့ ရှင်ပညာရှိများနှင့်အတူ guhya-tīrtha များနှင့် āyatana များသို့ ဘုရားဖူးခရီးထွက်သွားပုံကို ရှင်းပြသည်။ ထို့နောက် Prayāga နှင့် ထိုထက်ပင် မင်္ဂလာကြီးဟု ဆိုသော နေရာများအပါအဝင် အဂ္နိ၊ ဝါယု၊ ယမ၊ သောမ၊ စူရျ၊ ဂေါရီ စသည့် ဒေဝတားအင်အားများနှင့် ဆက်နွယ်သော tīrtha များကို ရှည်လျားစွာ စာရင်းပြုထားသည်။ ထို့နောက် Brahma-tīrtha တွင် ရှေးဟောင်း လိင်္ဂတစ်ခုကို အခြေခံ၍ ဗိဿနုက ဒိဗ္ဗလိင်္ဂကို တည်ထောင်ကာ ရှိုင်ဝ-ဝိုင်ရှ္ဏဝ ညီညွတ်မှုကို အတူတကွ ရိုသေမှုဖြင့် ထင်ရှားစေသည်။ Avimukta (ကာရှီ/ဝါရာဏသီ) သို့ ပြန်လာသော ဗျာသသည် snāna၊ ပူဇာ၊ အစာရှောင်၊ śrāddha နှင့် piṇḍa ပူဇာများကို ဆောင်ရွက်ပြီး နောက်တော်တော်များကို ပြန်လွှတ်ကာ tri-sandhyā ရေချိုး၊ ဆွမ်းခံ၊ brahmacarya ဖြင့် စည်းကမ်းတကျ နေထိုင်သည်။ ဆွမ်းခက်ခဲလာသဖြင့် ဒေါသထွက်ရာမှ မဟာဒေဝီ Śivā ပေါ်ထွန်း၍ ဆွမ်းပေးကာ ဒေါသကို သတိပေးပြီး လဆန်း/လဆုတ် ၁၄ ရက်နှင့် ၈ ရက်တွင် ပွဲတော်ဝင်ခွင့်ကို စည်းကမ်းဖြင့် ခွင့်ပြုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် Avimukta ၏ မဟာတန်ခိုးကို နားထောင်/ရွတ်ဆိုခြင်းက အမြင့်ဆုံးအခြေအနေသို့ ရောက်စေကြောင်း ကြေညာပြီး မြစ်ကမ်းနှင့် ဘုရားကျောင်းများတွင် ဘိုးဘွားနှင့် ဒေဝတား ရိတုများကို မှန်ကန်စွာ ဆောင်ရွက်ရန် ညွှန်ကြားကာ japa နှင့် သန့်ရှင်းမှုကို မောက္ခသို့ တိုက်ရိုက်သွားရာ လမ်းဟု သတ်မှတ်သည်။
Verse 1
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे द्वात्रिंशो ऽध्यायः सूत उवाच ततः सर्वाणि गुह्यानि तीर्थान्यायतनानि च / जगाम भगवान् व्यासो जैमिनिप्रमुखैर्वृतः
ဤသို့ဖြင့် သီရိကူර්မပုရာဏ၌ ခြောက်ထောင်ဂါထာပါ သံဟိတာ၏ ပူရ္ဝဘားဂ၌ အနှစ်သုံးဆယ်နှစ်မြောက် အဓ್ಯಾಯ ပြီးဆုံး၏။ စူတာက မိန့်သည်—ထို့နောက် ဘဂဝန် ဗျာသသည် ဂျိုင်မိနိကို ဦးဆောင်သော ရှင်ရဟန်းများ ဝိုင်းရံလျက် လျှို့ဝှက်သော တီရ္ထများနှင့် သန့်ရှင်းသော အာယတနများ အားလုံးသို့ ထွက်ခွာသွား하였다။
Verse 2
प्रयागं परमं तीर्थं प्रयागादधिकं शुभम् / विश्वरूपं तथा तीर्थं तालतीर्थमनुत्तमम्
ပရယာဂသည် အမြင့်မြတ်ဆုံး တီရ္ထဖြစ်၏။ ပရယာဂထက်ပင် ပိုမိုကောင်းမြတ်သည့် မင်္ဂလာတီရ္ထတစ်ခုလည်း ရှိ၏။ ထို့အပြင် ဝိශ්ဝရူပ တီရ္ထနှင့် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော တာလာ-တီရ္ထတို့ကိုလည်း ဂုဏ်ပြုရမည်။
Verse 3
आकाशाख्यं महातीर्थं तीर्थं चैवार्षभं परम् / स्वर्नोलं च महातीर्थं गौरीतीर्थमनुत्तमम्
«အာကာသာချာဟု ခေါ်သော မဟာတီရ္ထတစ်ခုရှိ၏။ ထို့အပြင် အမြင့်မြတ်ဆုံး ရ္ဋဘ တီရ္ထလည်း ရှိ၏။ ထို့နောက် စွဝර්ဏိုးလာ မဟာတီရ္ထနှင့် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော ဂေါရီ-တီရ္ထလည်း ရှိသည်»။
Verse 4
प्राजापत्यं तथा तीर्थं स्वर्गद्वारं तथैव च / जम्बुकेश्वरमित्युक्तं धर्माख्यं तीर्थमुत्तमम्
ထိုတီရ္ထကို ပရာဇာပတျဟု ခေါ်ကြ၏။ ထို့အပြင် စွဝဂ္ဂဒွာရ—«ကောင်းကင်သို့ ဝင်ပေါက်» ဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ထို့ကို ဂျမ္ဗုကေရှ္ဝရဟုလည်း ဆိုကြပြီး «ဓမ္မ» ဟု အမည်ကြီးသော အမြင့်မြတ်ဆုံး တီရ္ထဖြစ်သည်။
Verse 5
गयातीर्थं महातीर्थं तीर्थं चैव महानदी / नारायणं परं तीर्थं वायुतीर्थमनुत्तमम्
ဂယာတီရ္ထသည် အလွန်မြတ်သော သန့်ရှင်းရာကူးတံတားတီရ္ထ ဖြစ်၏။ မဟာနဒီလည်း တီရ္ထတော်တစ်ပါး ဖြစ်၏။ နာရာယဏသည် အမြင့်ဆုံး တီရ္ထတော် ဖြစ်ပြီး ဝါယုတီရ္ထသည် မယှဉ်နိုင်အောင် ထူးမြတ်၏။
Verse 6
ज्ञानतीर्थं परं गुह्यं वाराहं तीर्थमुत्तमम् / यमतीर्थं महापुण्यं तीर्थं संवर्तकं शुभम्
ဉာဏတီရ္ထသည် အမြင့်ဆုံးဖြစ်၍ အလွန်လျှို့ဝှက်နက်နဲ၏။ ဝါရာဟတီရ္ထသည် တီရ္ထတို့အနက် အထူးကောင်းမြတ်၏။ ယမတီရ္ထသည် မဟာပုဏ္ဏ်ရှိပြီး သံဝတ္တကတီရ္ထသည် မင်္ဂလာဖြစ်၏။
Verse 7
अग्नितीर्थं द्विजश्रेष्ठाः कलशेश्वरमुत्तमम् / नागतीर्थं सोमतीर्थं सूर्यतीर्थं तथैव च
အို ဒွိဇမြတ်တို့၊ အဂ္နိတီရ္ထနှင့် အထူးမြတ်သော ကလသေဿဝရ ရှိ၏။ ထို့အပြင် နာဂတီရ္ထ၊ သောမတီရ္ထ၊ နေတီရ္ထ (သူရျတီရ္ထ) တို့လည်း ရှိကြ၏။
Verse 8
पर्वताख्यं महागुह्यं मणिकर्णमनुत्तमम् / घटोत्कचं तीर्थवरं श्रीतीर्थं च पितामहम्
«ပရဝတာချယကို ငါဖော်ပြမည်။ မဟာဂုဟျဟု ခေါ်သော အလွန်လျှို့ဝှက်မြတ်သော တီရ္ထ၊ မယှဉ်နိုင်သော မဏိကဏ္ဏ၊ တီရ္ထတို့အနက် အကောင်းဆုံး ဃဋောတ္ကစ၊ ထို့ပြင် သြရီတီရ္ထနှင့် ပိတာမဟတီရ္ထတို့လည်း ရှိ၏»။
Verse 9
गङ्गातीर्थं तु देवेशं ययातेस्तीर्थमुत्तमम् / कापिलं चैव सोमेशं ब्रह्मतीर्थमनुत्तमम्
«ဂင်္ဂါတီရ္ထနှင့် ဒေဝေဿ (Deveśa) ရှိ၏။ ရာဇာ ယယာတိ၏ အထူးမြတ်သော တီရ္ထလည်း ရှိ၏။ ထို့ပြင် ကာပိလာတီရ္ထနှင့် သောမေဿ (Someśa)၊ မယှဉ်နိုင်သော ဗြဟ္မတီရ္ထလည်း ရှိ၏»။
Verse 10
अत्र लिङ्गं पुरानीय ब्रह्मा स्नातुं यदा गतः / तदानीं स्थापयामास विष्णुस्तल्लिङ्गमैश्वरम्
ဤနေရာ၌ ရှေးဟောင်းသန့်ရှင်းသော လင်္ဂရှိ၏။ ဗြဟ္မာသည် ရေချိုးရန် သွားသောအခါ ထိုအချိန်တည်းမှာပင် ဗိဿဏုသည် အီရှ္ဝရ၏ သာဝကလင်္ဂကို တည်ထောင်လေ၏။
Verse 11
ततः स्नात्वा समागत्य ब्रह्मा प्रोवाच तं हरिम् / मयानीतमिदं लिङ्गं कस्मात् स्थापितवानसि
ထို့နောက် ရေချိုးပြီး ပြန်လာသော ဗြဟ္မာသည် ဟရိ (ဗိဿဏု) ထံသို့ ပြောလေ၏—“ကျွန်ုပ် ယူလာသော ဤလင်္ဂကို အဘယ်ကြောင့် သင် တည်ထောင်သနည်း?”
Verse 12
तमाह विष्णुस्त्वत्तो ऽपि रुद्रे भक्तिर्दृढा मम / तस्मात् प्रतिष्ठितं लिङ्गंनाम्ना तव भविष्यति
ဗိဿဏုက ပြောလေ၏—“အို ရုဒ္ဒရ၊ သင့်အပေါ် ကျွန်ုပ်၏ ဘက္တိသည် အခြားအရာအားလုံးထက်ပင် ခိုင်မြဲ၏။ ထို့ကြောင့် တည်ထောင်ထားသော ဤလင်္ဂသည် သင်၏နာမဖြင့်ပင် ကျော်ကြားလိမ့်မည်။”
Verse 13
भूतेश्वरं तथा तीर्थं तीर्थं धर्मसमुद्भवम् / गन्धर्वतीर्थं परमं वाह्नेयं तीर्थमुत्तमम्
ထို့အတူ ဘူတေရှ္ဝရ တီရ္ထ၊ ဓမ္မသမုဒ္ဘဝ ဟုခေါ်သော သန့်ရှင်းရာဌာန၊ အမြင့်မြတ်ဆုံး ဂန္ဓရ္ဝ-တီရ္ထ နှင့် အထူးကောင်းမြတ်သော ဝါဟ္နေယ-တီရ္ထ (မီးနှင့်ဆိုင်သော တီရ္ထ) တို့လည်း ရှိ၏။
Verse 14
दौर्वासिकं व्योमतीर्थं चन्द्रतीर्थं द्विजोत्तमाः / चित्राङ्गदेश्वरं पुण्यं पुण्यं विद्याधरेश्वरम्
အို ဒွိဇောတ္တမတို့၊ ဒုర్వာသသ်-တီရ္ထ၊ ဗျိုမ-တီရ္ထ၊ စန္ဒြ-တီရ္ထ တို့ရှိ၏။ ထို့ပြင် ပုဏ్యမြတ်သော စိတ္ရာင်္ဂ-ဒေရှ္ဝရ နှင့် ပုဏ്യမြတ်သော ဝိဒ္ယာဓရေရှ္ဝရ တို့လည်း အလွန်ကောင်းကျိုးပေး၏။
Verse 15
केदारतीर्थमुग्राख्यं कालञ्जरमनुत्तमम् / सारस्वतं प्रभासं च भद्रकर्णं ह्रदं शुभम्
(ထိုအခါ) အုဂြဟု ကျော်ကြားသော ကေဒါရ တီရ္ထ၊ အလွန်မြတ်သော ကာလဉ္ဇရ၊ စာရသ္ဝတ၊ ပရဘာသ၊ နှင့် မင်္ဂလာရေကန် ဘဒ္ရကဏ္ဏ ဟူသည့်အရာတို့ကိုလည်း မိန့်ကြားတော်မူ၏။
Verse 16
लौकिकाख्यं महातीर्थं तीर्थं चैव वृषध्वजम् / हिरण्यगर्भं गोप्रेक्ष्यं तीर्थं चैव वृषध्वजम्
လောကိကာဟု ခေါ်သော မဟာတီရ္ထရှိ၏။ ထို့ပြင် ဝೃಷဓွဇ (Vṛṣadhvaja) ဟူသော တီရ္ထလည်း ရှိ၏။ ဟိရဏ္ယဂರ್ಭနှင့် ဂိုပရေက္ရှျ—ဤတို့လည်း တီရ္ထများဖြစ်ပြီး၊ ထို့အတူ ဝೃಷဓွဇဟူသော တီရ္ထလည်း ရှိ၏။
Verse 17
उपशान्तं शिवं चैव व्याघ्रेश्वरमनुत्तमम् / त्रिलोचनं महातीर्थं लोलार्कं चोत्तराह्वयम्
ထို့ပြင် ဥပရှာန္တနှင့် ရှိဝ (Śiva) လည်း ရှိ၏။ အလွန်မြတ်သော ဗျာဃ္ရေရှ္ဝရ (Vyāghreśvara) ရှိ၏။ မဟာတီရ္ထ တြိလိုစန (Trilocana) နှင့် လောလာရ္က (Lolārka) ကိုလည်း—အုတ္တရ (Uttara) ဟူသော အမည်ဖြင့်လည်း ခေါ်ကြ၏။
Verse 18
कपालमोचनं तीर्थं ब्रह्महत्याविनाशनम् / शुक्रेश्वरं महापुण्यमानन्दपुरमुत्तमम्
ကပါလမောစန (Kapālamocana) ဟူသော တီရ္ထရှိ၍၊ ဗြာဟ္မဏသတ်မှု၏ အပြစ်ကို ဖျက်ဆီးပေးသည်။ ထို့ပြင် အလွန်ပုဏ္ဏမြတ်သော သုက్రေရှ္ဝရ (Śukreśvara) နှင့် အမြင့်မြတ်ဆုံး သန့်ရှင်းရာ အာနန္ဒပုရ (Ānandapura) လည်း ရှိ၏။
Verse 19
एवमादीनि तीर्थानि प्राधान्यात् कथितानि तु / न शक्यं विस्तराद् वक्तुं तीर्थसंख्या द्विजात्तमाः
ဤသို့ အရေးကြီးမှုအလိုက် တီရ္ထများကို အကျဉ်းချုပ်သာ ဖော်ပြခဲ့သည်။ သို့သော် အမြတ်ဆုံး ဒွိဇာတတို့အို၊ တီရ္ထအရေအတွက် အလုံးစုံကို အသေးစိတ် ပြောဆိုရန် မဖြစ်နိုင်ပါ။
Verse 20
तेषु सर्वेषु तीर्थेषु स्नात्वाभ्यर्च्य पिनाकिनम् / उपोष्य तत्र तत्रासौ पाराशर्यो महामुनिः
ထိုသန့်ရှင်းသော တီရ္ထများအားလုံးတွင် ရေချိုးကာ ပိနာကင် (ပိနာကာဓနုကိုင်သော ရှီဝ) ကို ပူဇော်ပြီးနောက် မဟာမုနိ ပါရာရှရျယ သည် နေရာတိုင်းတွင် ဥပောသထ အစာရှောင်ကို ကျင့်သုံး하였다။
Verse 21
तर्पयित्वा पितॄन् देवान् कृत्वा पिण्डप्रिदानकम् / जगाम पुनरेवापि यत्र विश्वेश्वरः शिवः
ပိတೃများနှင့် ဒေဝတားတို့ကို တర్పဏ လိဗေးရှင်းဖြင့် ကျေနပ်စေကာ ပိဏ္ဍ (piṇḍa) ပူဇော်ပေးအပ်ခြင်းကို ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ သူသည် ကမ္ဘာလောက၏ အရှင် ဗိශ්ဝေရှွရ ရှီဝ ရှိရာသို့ ထပ်မံသွား하였다။
Verse 22
स्नात्वाभ्यर्च्य परं लिङ्गं शिष्यैः सह महामुनिः / उवाच शिष्यान् धर्मात्मा स्वान् देशान् गन्तुमर्हथा
ရေချိုးပြီး မဟာမုနိသည် တပည့်များနှင့်အတူ အမြင့်မြတ်ဆုံး လင်္ဂ (ပရမလင်္ဂ) ကို ပူဇော်ကာ၊ ဓမ္မစိတ်ရှိသူက မိမိတပည့်တို့အား «ယခု သင်တို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဒေသများသို့ ပြန်သွားသင့်သည်» ဟု မိန့်ကြား하였다။
Verse 23
ते प्रणम्य महात्मानं जग्मुः पैलादयो द्विजाः / वासं च तत्र नियतो वाराणस्यां चकार सः
ပဲလ (Paila) စသည့် ဒွိဇ ပညာရှိတို့သည် မဟာတ္မာကို ဦးချကန်တော့၍ ထွက်ခွာသွားကြသည်။ ထိုနောက် သူသည် စည်းကမ်းတကျ အတည်တကျဖြင့် ဗာရာဏသီမြို့၌ ထိုနေရာတွင် နေထိုင်ရာကို ချမှတ်하였다။
Verse 24
शान्तो दान्तस्त्रिषवणंस्नात्वाभ्यर्च्य पिनाकिनम् / भैक्षाहारो विशुद्धात्मा ब्रह्मचर्यपरायणः
စိတ်ငြိမ်သက်၍ ကိုယ်ကိုထိန်းချုပ်ကာ တစ်နေ့သုံးကြိမ် သန္ဓ്യာကာလများတွင် ရေချိုးပြီး ပိနာကင် (ရှီဝ) ကို ပူဇော်လျက်၊ ဘိက္ခာအာဟာရဖြင့် အသက်မွေးကာ စိတ်နှလုံးသန့်ရှင်း၍ ဗြဟ္မစရိယ (သန့်ရှင်းသော သီလ) ကို အဓိကထားရမည်။
Verse 25
कदाचिद् वसता तत्र व्यासेनामिततेजसा / भ्रममाणेन भिक्षा तु नैव लब्धा द्विजोत्तमाः
တစ်ခါတုန်းက အလင်းတန်ခိုးမတိုင်းနိုင်သော ရှင်ဗျာသသည် ထိုနေရာ၌ နေထိုင်စဉ်၊ ဘိက္ခာရှာ၍ လှည့်လည်သော်လည်း အစာမရခဲ့ပါ၊ အို ဒွိဇောတ္တမတို့။
Verse 26
ततः क्रोधावृततनुर्नराणामिह वासिनाम् / विघ्नं सृजामि सर्वेषां येन सिद्धिर्विहीयते
ထို့နောက် ဤနေရာ၌ နေထိုင်သူ လူတို့အပေါ် အမျက်ဒေါသက ကိုယ်တစ်ခုလုံးကို ဖုံးလွှမ်းသဖြင့်၊ အားလုံးအတွက် အတားအဆီးများကို ငါဖန်တီးမည်၊ ထိုကြောင့် သူတို့၏ သာဓက/သိဒ္ဓိ အောင်မြင်မှု ပျက်ယွင်းသွားစေမည်။
Verse 27
तत्क्षणे सा महादेवी शङ्करार्धशरीरिणी / प्रादुरासीत् स्वयं प्रीत्या वेषं कृत्वा तु मानुषम्
ထိုခဏတည်းမှာပင် မဟာဒေဝီ—ရှင်သင်္ကရာ၏ အခြမ်းကိုယ်တော်ဖြစ်သော အရှင်မ—သည် ကိုယ်တိုင်ပင် ပျော်ရွှင်စွာ ပေါ်ထွန်းလာ၍ လူ့ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ဝတ်ဆင်ယူခဲ့သည်။
Verse 28
भो भो व्यास महाबुद्धे शप्तव्या भवता न हि / गृहाण भिक्षां मत्तस्त्वमुक्त्वैवं प्रददौ शिवा
“ဟေ ဟေ ဗျာသ မဟာဗုဒ္ဓိ! သင်သည် ငါ့ကို မကျိန်စာမချသင့်။ ငါ့ထံမှ ဘိက္ခာကို လက်ခံပါ” ဟုဆိုကာ၊ ရှီဝါ (ပါရဝတီ) သည် ဘိက္ခာကို ပေးအပ်하였다။
Verse 29
उवाच च महादेवी क्रोधनस्त्वं भवान् यतः / इह क्षेत्रे न वस्तव्यं कृतघ्नो ऽसि त्वया सदा
ထို့နောက် မဟာဒေဝီက ပြောသည်—“သင်သည် အမျက်လွယ်သူဖြစ်သောကြောင့် ဤသန့်ရှင်းသော က္ෂೇತ್ರ၌ မနေထိုင်သင့်။ သင်သည် အမြဲတမ်း ကျေးဇူးမသိသူ ဖြစ်၏။”
Verse 30
एवमुक्तः स भगवान् ध्यानाज्ज्ञात्वा परां शिवाम् / उवाच प्रणतो भूत्वा स्तुत्वा च प्रवरैः स्तवैः
ဤသို့ မိန့်ကြားခံရသော ဘုရားသခင်သည် သမာဓိဖြင့် အမြင့်ဆုံး ရှီဝါကို သိမြင်ပြီး၊ ရိုသေစွာ ဦးညွှတ်ကာ အလွန်ကောင်းမြတ်သော စတုတိများဖြင့် ချီးမွမ်းပြီးနောက် မိန့်တော်မူ하였다။
Verse 31
चतुर्दश्यामथाष्टम्यां प्रवेशं देहि शाङ्करि / एवमस्त्वित्यनुज्ञाय देवी चान्तरधीयत
“အို သာင်္ကရီ (ရှင်ကရာ၏ မဟာမယ်တော်)၊ လဆန်း/လဆုတ် တစ်ဆယ့်လေးရက်နေ့နှင့် ထပ်မံ၍ ရှစ်ရက်နေ့တွင် အခမ်းအနားဝင်ရောက်ခွင့် ပေးပါ” ဟုဆို၏။ “အဲဒီလိုပဲ ဖြစ်စေ” ဟု သဘောတူကာ ဒေဝီသည် ခွင့်ပြုပြီးနောက် မျက်စိရှေ့မှ ပျောက်ကွယ်သွား하였다။
Verse 32
एवं स भगवान् व्यासो महायोगी पुरातनः / ज्ञात्वा क्षेत्रगुणान् सर्वान् स्थितस्तस्याथ पार्श्वतः
ဤသို့ပင် ရှေးဟောင်း မဟာယောဂီဖြစ်သော ဂုဏ်ထူးမြတ် ဗျာသသည် သန့်ရှင်းသော က္ෂೇತ್ರ၏ ဂုဏ်သတ္တိအားလုံးကို သိမြင်ပြီးနောက် ထိုသူ၏ ဘေးနား၌ ရပ်တည်နေ하였다။
Verse 33
एवं व्यासं स्थितं ज्ञात्वा क्षेत्रं सेवन्ति पण्डिताः / तस्मात् सर्वप्रयत्नेन वाराणस्यां वसेन्नरः
ဗျာသသည် ဤသန့်ရှင်းသော အာသန၌ ဤသို့ တည်ရှိနေသည်ကို သိကြသဖြင့် ပညာရှိတို့သည် ဤက္ෂેત્રကို ရိုသေကာ ဆည်းကပ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် လူသည် အစွမ်းကုန် ကြိုးစား၍ ဝါရာဏသီ၌ နေထိုင်သင့်သည်။
Verse 34
सूत उवाच यः पठेदविमुक्तस्य माहात्म्यं शृणुयादपि / श्रावयेद् वा द्विजान् शान्तान् सो ऽपियातिपराङ्गतिम्
စူတက ပြောသည်—အဝိမုတ္တ (ကာသီ) ၏ မဟာတ္မယကို ဖတ်ရွတ်သူ၊ သို့မဟုတ် နားထောင်သူ၊ သို့မဟုတ် ငြိမ်းချမ်းသော ဒွိဇာ ပညာရှင်တို့အား နားထောင်စေသူသည်လည်း အမြင့်ဆုံး အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိသည်။
Verse 35
श्राद्धे वा दैविके कार्ये रात्रावहनि वा द्विजाः / नदीनां चैव तीरेषु देवतायतनेषु च
အို ဒွိဇာတို့၊ ပိတෘများအတွက် ဆရာဒ္ဓကိစ္စဖြစ်စေ၊ ဒေဝတားတို့အတွက် ဒေဝိကပူဇာဖြစ်စေ၊ ညဖြစ်စေ နေ့ဖြစ်စေ—ဤကိစ္စတို့ကို မြစ်ကမ်းပေါ်နှင့် ဒေဝတားတို့၏ ဘုရားကျောင်း၊ သန့်ရှင်းရာဌာနများတွင် ပြုလုပ်ရမည်။
Verse 36
स्नात्वा समाहितमना दम्भमात्सर्यवर्जितः / जपेदीशं नमस्कृत्य स याति परमां गतिम्
ရေချိုးပြီး စိတ်ကို တည်ငြိမ်စွာ စုစည်းထားကာ ဟန်ဆောင်မှုနှင့် မနာလိုမှုကင်းစင်၍၊ အီශ්ဝရကို ဦးညွှတ်နမස්ကာရပြုပြီးနောက် မန္တရဇပ (japa) ကို ပြုလျှင် ထိုသူသည် အမြင့်ဆုံးသော ဂတိ—မောက္ခကို ရောက်၏။
It functions as a sacred map (tīrtha-māhātmya) that links place to practice—snāna, vrata, śrāddha, and worship—showing how geography becomes a structured path of purification culminating in the “highest state.”
Through the Brahma-tīrtha liṅga episode, where Viṣṇu establishes a divine liṅga and frames the act as devotion to Rudra, presenting liṅga-worship and Vaiṣṇava piety as mutually affirming rather than competing.
The chapter asserts that reciting or hearing Avimukta’s greatness grants the highest attainment, and it depicts Vyāsa’s disciplined residence there—snāna, japa, brahmacarya, and temple/riverbank rites—as paradigmatic kṣetra-sādhana.
It instructs that ancestral rites (śrāddha) and offerings for the gods should be performed on riverbanks and within temples/sanctuaries, and that after bathing one should perform japa with a mind free from hypocrisy and envy.